《周zhōu礼lǐ》以yǐ“日rì月yuè星xīng辰chén占zhān梦mèng”

《关guān尹yǐn子zi·二èr柱zhù篇piān》曾céng经jīng指zhǐ出chū，天tiān下xià之zhī人rén不bù知zhī有yǒu多duō亿yì兆zhào，“人rén人rén之zhī梦mèng各gè异yì，夜yè夜yè之zhī梦mèng各gè异yì”。如rú果guǒ把bǎ天tiān下xià之zhī人rén的de所suǒ有yǒu梦mèng都dōu加jiā起qǐ来lái，大dà概gài“不bù可kě以yǐ尘chén计jì”。“尘chén”是shì中zhōng国guó古gǔ代dài表biǎo示shì小xiǎo数shù的de一yí个gè名míng称chēng，据jù说shuō一yī尘chén等děng于yú一yī分fēn的de万wàn万wàn分fēn之zhī一yī。《关guān尹yǐn子zi》对duì梦mèng的de估gū计jì，主zhǔ要yào以yǐ空kōng间jiān的de横héng坐zuò标biāo为wèi根gēn据jù，如rú果guǒ把bǎ时shí间jiān的de纵zòng坐zuò标biāo也yě考kǎo虑lǜ进jìn去qù，把bǎ从cóng古gǔ以yǐ来lái的de人rén们men所suǒ有yǒu的de梦mèng都dōu加jiā起qǐ来lái，他tā的de估gū算suàn不bù能néng说shuō过guò分fèn。然rán而ér，无wú论lùn是shì神shén道dào主zhǔ义yì的de占zhān梦mèng家jiā还hái是shì崇chóng尚shàng理lǐ性xìng的de科kē学xué家jiā与yǔ哲zhé学xué家jiā，谁shuí也yě不bú会huì对duì那nà些xiē数shù以yǐ“尘chén”计jì的de睡shuì梦mèng一yī一yī去qù细xì论lùn。人rén类lèi心xīn智zhì的de共gòng同tóng的de要yāo求qiú，总zǒng是shì对duì那nà些xiē大dà量liàng的de而ér又yòu零líng散sǎn的de对duì象xiàng，进jìn行xíng归guī纳nà和hé分fēn类lèi。中zhōng国guó古gǔ代dài对duì梦mèng的de分fēn类lèi，可kě以yǐ上shàng溯sù到dào史shǐ前qián时shí代dài。那nà时shí候hòu，先xiān民mín们men根gēn据jù梦mèng对duì自zì身shēn的de利lì益yì关guān系xì自zì发fā地dì把bǎ各gè种zhǒng各gè样yàng的de梦mèng，分fēn为wéi吉jí凶xiōng两liǎng大dà类lèi。不bù过guò，不bù但dàn各gè民mín族zú吉jí凶xiōng标biāo准zhǔn不bù大dà相xiāng同tóng，同tóng一yī个gè民mín族zú的de吉jí凶xiōng标biāo准zhǔn也yě不bù一yí定dìng那nà么me确què定dìng。进jìn入rù文wén明míng时shí代dài以yǐ后hòu，有yǒu占zhān梦mèng家jiā对duì梦mèng的de分fēn类lèi，也yě有yǒu哲zhé学xué家jiā对duì梦mèng的de分fēn类lèi，还hái有yǒu外wài来lái佛fó教jiào对duì梦mèng的de分fēn类lèi。值zhí得de注zhù意yì的de是shì，宗zōng教jiào神shén学xué对duì梦mèng的de分fēn类lèi未wèi必bì全quán是shì迷mí信xìn，哲zhé学xué家jiā对duì梦mèng的de分fēn类lèi又yòu未wèi必bì没méi有yǒu迷mí信xìn。中zhōng国guó古gǔ代dài梦mèng的de分fēn类lèi有yǒu一yí个gè重zhòng要yào的de思sī想xiǎng特tè点diǎn，这zhè就jiù是shì迷mí信xìn同tóng科kē学xué经jīng常cháng纠jiū缠chán在zài一yì起qǐ。因yīn此cǐ，对duì中zhōng国guó古gǔ代dài梦mèng的de分fēn类lèi，则zé应yīng该gāi完wán全quán按àn照zhào本běn来lái的de分fēn类lèi从cóng整zhěng体tǐ上shàng去qù分fēn析xī和hé考kǎo察chá。

殷yīn人rén对duì梦mèng有yǒu无wú具jù体tǐ的de分fēn类lèi，现xiàn有yǒu的de材cái料liào尚shàng无wú线xiàn索suǒ。根gēn据jù《周zhōu礼lǐ》，周zhōu人rén把bǎ梦mèng分fēn为wéi六liù类lèi。由yóu于yú《周zhōu礼lǐ》成chéng书shū大dà约yuē在zài战zhàn国guó时shí期qī，可kě以yǐ把bǎ对duì“六liù梦mèng”看kàn作zuò是shì先xiān秦qín时shí期qī人rén们men对duì梦mèng的de一yī种zhǒng分fēn类lèi。《周zhōu礼lǐ·春chūn官guān》曰yuē：

占zhān梦mèng（官guān）……占zhàn六liù梦mèng之zhī吉jí凶xiōng。一yī曰yuē正zhèng梦mèng、二èr曰yuē噩è梦mèng、三sān曰yuē思sī梦mèng、四sì曰yuē寤wù梦mèng、五wǔ曰yuē喜xǐ梦mèng、六liù曰yuē惧jù梦mèng。

“六liù梦mèng”的de分fēn类lèi，是shì占zhān梦mèng官guān的de分fēn类lèi。在zài整zhěng体tǐ上shàng属shǔ占zhān梦mèng迷mí信xìn的de思sī想xiǎng体tǐ系xì。但dàn“六liù梦mèng”的de划huà分fēn本běn身shēn，主zhǔ要yào以yǐ梦mèng的de内nèi容róng及jí其qí心xīn理lǐ特tè征zhēng为wèi标biāo准zhǔn绝jué不bù能néng归guī之zhī于yú迷mí信xìn。如rú前qián所suǒ述shù，所suǒ谓wèi“正zhèng梦mèng”即jí其qí平píng平píng常cháng常cháng、无wú惊jīng无wú思sī、无wú忧yōu无wú喜xǐ、心xīn境jìng恬tián淡dàn自zì然rán之zhī梦mèng。所suǒ谓wèi“噩è梦mèng”即jí是shì噩è梦mèng或huò梦mèng魇yǎn，因yīn为wèi梦mèng中zhōng遇yù到dào非fēi常cháng可kě怕pà的de事shì情qíng，梦mèng者zhě常cháng常cháng有yǒu呻shēn吟yín或huò惊jīng叫jiào。所suǒ谓wèi“思sī梦mèng”，指zhǐ梦mèng中zhōng有yǒu思sī念niàn，谋móu虚xū活huó动dòng。所suǒ谓wèi“寤wù梦mèng”，指zhǐ寤wù时shí之zhī梦mèng，即jí昼zhòu梦mèng或huò白bái日rì梦mèng。白bái日rì梦mèng者zhě自zì以yǐ为wéi醒xǐng，事shì后hòu方fāng知zhī是shì梦mèng。其qí特tè点diǎn是shì同tóng睡shuì眠mián不bù发fā生shēng关guān系xì，但dàn却què与yǔ睡shuì梦mèng有yǒu共gòng同tóng的de心xīn理lǐ特tè征zhēng。所suǒ谓wèi“喜xǐ梦mèng”、“惧jù梦mèng”，指zhǐ梦mèng中zhōng有yǒu喜xǐ有yǒu惧jù。这zhè种zhǒng划huà分fēn并bìng不bù涉shè及jí“六liù梦mèng”各gè自zì的de吉jí凶xiōng。在zài这zhè个ge范fàn围wéi内nèi，应yīng该gāi说shuō同tóng神shén灵líng、鬼guǐ魂hún没méi有yǒu什shén么me关guān系xì。

《周zhōu礼lǐ》“六liù梦mèng”原yuán文wén只zhǐ有yǒu其qí名míng，未wèi作zuò解jiě释shì，因yīn而ér后hòu世shì注zhù说shuō歧qí义yì颇pǒ多duō。例lì如rú“正zhèng梦mèng”之zhī“正zhèng”，有yǒu人rén注zhù说shuō为wèi“正zhèng邪xié”之zhī“正zhèng”。朱zhū熹xī说shuō，“思sī之zhī有yǒu善shàn与yǔ恶è者zhě”。因yīn而ér梦mèng亦yì“有yǒu正zhèng与yǔ邪xié者zhě”。真zhēn德dé秀xiù说shuō：“念niàn有yǒu正zhèng邪xié，故gù梦mèng亦yì有yǒu正zhèng邪xié”。这zhè样yàng说shuō来lái，除chú了le“正zhèng梦mèng”的de其qí他tā五wǔ梦mèng，是shì不bú是shì都dōu属shǔ于yú“邪xié梦mèng”，那nà样yàng的de话huà，邪xié梦mèng不bú是shì太tài多duō了le吗ma？既jì然rán思sī念niàn有yǒu善shàn恶è，有yǒu正zhèng邪xié，“思sī梦mèng”是shì不bú是shì也yě应yīng该gāi有yǒu正zhèng邪xié之zhī分fēn呢ne？真zhēn德dé秀xiù就jiù认rèn为wéi，有yǒu“思sī梦mèng之zhī正zhèng者zhě”如rú高gāo宗zōng梦mèng得dé傅fù说shuō，孔kǒng子zi梦mèng见jiàn周zhōu公gōng；又yòu有yǒu“思sī梦mèng之zhī不bù正zhèng者zhě”，如rú赵zhào武wǔ灵líng王wáng之zhī梦mèng吴wú娃wá，汉hàn武wǔ帝dì之zhī梦mèng木mù人rén。那nà样yàng的de话huà，“思sī梦mèng”同tóng“正zhèng梦mèng”又yòu有yǒu什shén么me关guān系xì？其qí他tā梦mèng是shì不bú是shì也yě应yīng该gāi有yǒu“正zhèng邪xié”之zhī分fēn！很hěn显xiǎn然rán，朱zhū熹xī和hé真zhēn德dé秀xiù的de观guān点diǎn。纯chún粹cuì是shì一yī种zhǒng道dào德dé说shuō教jiào。那nà样yàng解jiě释shì“正zhèng梦mèng”只zhǐ能néng越yuè说shuō越yuè乱luàn。

又yòu如rú，“寤wù梦mèng”的de“寤wù”，郑zhèng玄xuán解jiě释shì为wèi，“觉jué醒xǐng时shí道dào（说shuō）之zhī”贾jiǎ公gōng彦yàn解jiě释shì为wèi“觉jué（醒xǐng）时shí有yǒu所suǒ见jiàn而ér道dào其qí事shì”。“寤wù”确què是shì觉jué醒xǐng时shí的de意yì识shí活huó动dòng。然rán而ér，如rú果guǒ说shuō“寤wù梦mèng”，因yīn同tóng觉jué醒xǐng时shí的de道dào说shuō所suǒ见jiàn有yǒu关guān而ér名míng之zhī，那nà么me“噩è梦mèng”、“思sī梦mèng”、“喜xǐ梦mèng”、“惧jù梦mèng”，难nán道dào不bù也yě同tóng觉jué醒xǐng时shí的de道dào说shuō，所suǒ见jiàn有yǒu关guān吗ma？如rú谈tán论lùn灾zāi祸huò而ér有yǒu“噩è梦mèng”、谈tán论lùn父fù母mǔ而ér有yǒu“思sī梦mèng”、谈tán论lùn爱ài情qíng而ér有yǒu“喜xǐ梦mèng”、谈tán论lùn怪guài异yì而ér有yǒu“惧jù梦mèng”，那nà样yàng的de话huà，“寤wù梦mèng”同tóng其qí他tā四sì梦mèng的de界jiè限xiàn实shí际jì上shàng也yě划huà不bù清qīng了le。

所suǒ以yǐ，我wǒ们men认rèn为wéi《周zhōu礼lǐ》六liù梦mèng正zhèng是shì根gēn据jù其qí梦mèng的de内nèi容róng和hé心xīn理lǐ特tè征zhēng而ér名míng之zhī，并bìng无wú其qí他tā的de意yì味wèi，穿chuān凿záo的de结jié果guǒ，反fǎn倒dào会huì把bǎ人rén们men弄nòng糊hú涂tú。

有yǒu人rén会huì问wèn，占zhān梦mèng官guān为wèi什shén么me把bǎ梦mèng划huà分fēn为wèi这zhè样yàng六liù类lèi。我wǒ们men认rèn为wéi，这zhè很hěn可kě能néng是shì占zhān梦mèng官guān长zhǎng期qī占zhān梦mèng的de“经jīng验yàn”的de一yī种zhǒng总zǒng结jié。占zhān梦mèng官guān虽suī然rán以yǐ“日rì月yuè星xīng辰chén占zhàn六liù梦mèng之zhī吉jí凶xiōng”，占zhān梦mèng活huó动dòng虽suī然rán有yǒu传chuán统tǒng或huò法fǎ定dìng的de程chéng式shì，但dàn他tā们men实shí际jì所suǒ追zhuī求qiú的de主zhǔ要yào是shì所suǒ谓wèi“占zhàn验yàn”，这zhè正zhèng是shì占zhān梦mèng官guān高gāo明míng不bù高gāo明míng的de最zuì重zhòng要yào的de标biāo志zhì。如rú果guǒ占zhān梦mèng官guān死sǐ守shǒu程chéng式shì，“占zhàn验yàn”的de可kě能néng性xìng很hěn小xiǎo。这zhè样yàng，占zhān梦mèng活huó动dòng本běn身shēn就jiù促cù使shǐ占zhān梦mèng官guān必bì须xū注zhù意yì和hé梦mèng者zhě有yǒu关guān的de心xīn理lǐ状zhuàng态tài。在zài我wǒ们men看kàn来lái，古gǔ代dài占zhān梦mèng官guān和hé后hòu来lái的de占zhān梦mèng家jiā，不bù管guǎn他tā们men自zì觉jué不bù自zì觉jué，他tā们men在zài占zhān梦mèng的de过guò程chéng中zhōng，实shí际jì上shàng已yǐ经jīng在zài开kāi始shǐ进jìn行xíng“心xīn理lǐ分fēn析xī”。不bú要yào认rèn为wéi“心xīn理lǐ分fēn析xī”在zài现xiàn代dài才cái出chū现xiàn，它tā的de历lì史shǐ非fēi常cháng古gǔ老lǎo。只zhǐ是shì古gǔ代dài的de占zhān梦mèng官guān和hé占zhān梦mèng家jiā不bù愿yuàn意yì向xiàng别bié人rén暴bào露lù这zhè种zhǒng秘mì密mì，因yīn而ér对duì许xǔ多duō细xì节jié后hòu世shì已yǐ经jīng不bù大dà清qīng楚chǔ了le。