卷juǎn一yī○二èr·奏zòu议yì卷juǎn六liù

◎谏jiàn院yuàn进jìn札zhá状zhuàng九jiǔ首shǒu

【论lùn京jīng西xī官guān吏lì非fēi人rén乞qǐ黜chù按àn察chá使shǐ陈chén洎jì等děng札zhá子zi〈庆qìng历lì三sān年nián〉】

臣chén窃qiè见jiàn去qù年nián五wǔ月yuè诏zhào敕chì节jié文wén：“诸zhū路lù转zhuǎn运yùn并bìng兼jiān按àn察chá使shǐ，或huò贪tān残cán老lǎo昧mèi、委wěi是shì不bù治zhì者zhě，逐zhú处chù具jù状zhuàng闻wén奏zòu。若ruò因yīn循xún不bù切qiè按àn察chá，致zhì官guān吏lì贪tān残cán，刑xíng狱yù枉wǎng滥làn，民mín庶shù无wú告gào，朝cháo廷tíng察chá访fǎng得dé知zhī，并bìng当dāng勘kān罪zuì，重chóng行xíng黜chù降jiàng。”窃qiè见jiàn近jìn日rì贼zéi人rén张zhāng海hǎi等děng入rù金jīn州zhōu，劫jié却què军jūn资zī甲jiǎ仗zhàng库kù，盖gài为wèi知zhī州zhōu王wáng茂mào先xiān年nián老lǎo昏hūn昧mèi，所suǒ以yǐ放fàng贼zéi入rù城chéng。及jí张zhāng海hǎi等děng到dào邓dèng州zhōu，顺shùn阳yáng县xiàn令lìng李lǐ正zhèng己jǐ用yòng鼓gǔ乐yuè迎yíng贼zéi入rù县xiàn饮yǐn宴yàn，留liú贼zéi宿sù于yú县xiàn厅tīng，恣zì其qí劫jié掠lüè，其qí李lǐ正zhèng己jǐ亦yì是shì年nián老lǎo昏hūn昧mèi之zhī人rén。京jīng西xī按àn察chá使shǐ陈chén洎jì、张zhāng，自zì五wǔ月yuè受shòu却què朝cháo廷tíng诏zhào书shū后hòu，半bàn年nián内nèi并bìng不bù按àn察chá一yī人rén。如rú王wáng茂mào先xiān、李lǐ正zhèng己jǐ，并bìng显xiǎn然rán容róng庇bì，不bù早zǎo移yí换huàn，致zhì使shǐ一yí旦dàn贼zéi至zhì，不bù能néng捍hàn御yù。及jí光guāng化huà军jūn韩hán纲gāng在zài任rèn残cán酷kù，致zhì兵bīng士shì作zuò乱luàn，亦yì不bù能néng早zǎo行xíng觉jué察chá。其qí陈chén洎jì等děng故gù违wéi诏zhào书shū，致zhì兴xīng盗dào贼zéi，并bìng合hé依yī元yuán降jiàng诏zhào敕chì，重chóng行xíng黜chù降jiàng。中zhōng书shū又yòu不bù举jǔ行xíng，使shǐ国guó家jiā号hào令lìng弃qì作zuò空kōng文wén，天tiān下xià祸huò乱luàn贻yí忧yōu君jūn父fù，盖gài由yóu上shàng下xià互hù相xiāng蒙méng庇bì之zhī罪zuì也yě。其qí陈chén洎jì、张zhāng，伏fú乞qǐ依yī诏zhào敕chì施shī行xíng，重zhòng与yǔ黜chù降jiàng。若ruò明míng降jiàng诏zhào敕chì，显xiǎn有yǒu违wéi者zhě并bìng不bù举jǔ行xíng，则zé今jīn后hòu朝cháo廷tíng号hào令lìng，徒tú烦fán虚xū出chū。伏fú望wàng出chū于yú圣shèng断duàn，以yǐ警jǐng后hòu来lái。取qǔ进jìn止zhǐ。

【再zài论lùn陈chén洎jì等děng札zhá子zi〈庆qìng历lì三sān年nián〉】

臣chén近jìn曾céng上shàng言yán，为wèi京jīng西xī转zhuǎn运yùn使shǐ陈chén洎jì、张zhāng违wéi废fèi诏zhào书shū，并bìng不bù按àn察chá部bù下xià官guān吏lì，致zhì使shǐ盗dào贼zéi纵zòng横héng，贻yí忧yōu君jūn父fù。其qí陈chén洎jì等děng合hé坐zuò此cǐ罪zuì名míng，重chóng行xíng黜chù降jiàng。此cǐ事shì非fēi是shì臣chén自zì生shēng狂kuáng见jiàn，敢gǎn有yǒu妄wàng言yán，乃nǎi是shì朝cháo廷tíng元yuán降jiàng诏zhào书shū内nèi指zhǐ挥huī，自zì合hé行xíng遣qiǎn。今jīn诸zhū路lù转zhuǎn运yùn使shǐ不bù按àn察chá官guān吏lì者zhě甚shèn众zhòng，然rán别bié不bù至zhì大dà段duàn生shēng事shì及jí部bù内nèi官guān吏lì不bù甚shèn昏hūn老lǎo者zhě，亦yì可kě且qiě示shì优yōu容róng。如rú陈chén洎jì等děng部bù内nèi，显xiǎn然rán官guān吏lì昏hūn老lǎo贪tān残cán，并bìng不bù举jǔ劾hé，致zhì得dé盗dào贼zéi并bìng起qǐ，事shì势shì可kě忧yōu。此cǐ若ruò不bù行xíng，则zé国guó家jiā诏zhào敕chì，乃nǎi是shì空kōng文wén，今jīn后hòu号hào令lìng，有yǒu谁shuí肯kěn听tīng？臣chén伏fú见jiàn近jìn日rì顿dùn易yì诸zhū路lù转zhuǎn运yùn，方fāng思sī改gǎi作zuò，欲yù除chú旧jiù弊bì，朝cháo廷tíng此cǐ后hòu政zhèng令lìng，须xū要yào必bì行xíng。今jīn若ruò自zì废fèi诏zhào书shū，示shì人rén无wú信xìn，则zé新xīn转zhuǎn运yùn见jiàn朝cháo廷tíng先xiān自zì弛chí废fèi，言yán不bù足zú听tīng，则zé更gèng无wú凛lǐn畏wèi，必bì效xiào因yīn循xún，虚xū烦fán更gēng张zhāng，必bì不bù济jì事shì。古gǔ人rén于yú作zuò事shì之zhī初chū，尚shàng或huò借jiè人rén行xíng法fǎ，况kuàng洎jì等děng首shǒu自zì违wéi犯fàn，理lǐ合hé举jǔ行xíng。宜yí于yú革gé弊bì之zhī初chū，先xiān行xíng励lì众zhòng之zhī事shì。或huò谓wèi洎jì等děng于yú少shǎo人rén之zhī际jì，且qiě要yào任rèn使shǐ。即jí乞qǐ各gè与yǔ降jiàng官guān，依yī旧jiù差chāi遣qiǎn，以yǐ责zé后hòu效xiào，徐xú议yì复fù资zī，亦yì使shǐ过guò之zhī术shù也yě。尚shàng虑lǜ议yì者zhě谓wèi淮huái南nán王wáng伦lún贼zéi后hòu，不bù曾céng行xíng遣qiǎn转zhuǎn运yùn。盖gài淮huái南nán新xīn授shòu诏zhào书shū，未wèi及jí按àn察chá，而ér贼zéi已yǐ卒zú至zhì。又yòu部bù内nèi官guān吏lì如rú晁cháo仲zhòng约yuē等děng，本běn非fēi昏hūn老lǎo，不bù比bǐ京jīng西xī，慢màn贼zéi经jīng年nián，不bù能néng剪jiǎn灭miè，直zhí至zhì养yǎng成chéng凶xiōng势shì。又yòu其qí部bù内nèi官guān吏lì，显xiǎn是shì昏hūn老lǎo误wù事shì之zhī人rén，授shòu诏zhào半bàn年nián，故gù违wéi不bù举jǔ，较jiào其qí事shì体tǐ与yǔ淮huái南nán不bù同tóng。今jīn若ruò以yǐ淮huái南nán不bù曾céng行xíng遣qiǎn，便biàn舍shě洎jì等děng不bù问wèn，则zé今jīn后hòu犯fàn者zhě又yòu指zhǐ洎jì等děng以yǐ为wéi例lì，是shì则zé朝cháo廷tíng命mìng令lìng，永yǒng废fèi不bù行xíng。伏fú惟wéi陛bì下xià聪cōng明míng睿ruì断duàn，惟wéi是shì则zé从cóng，尚shàng恐kǒng大dà臣chén务wù收shōu私sī恩ēn，不bù顾gù国guó体tǐ。若ruò能néng不bù惜xī暂zàn降jiàng洎jì等děng一yī两liǎng资zī官guān，存cún取qǔ朝cháo廷tíng纲gāng纪jì，以yǐ励lì中zhōng外wài，则zé庶shù几jǐ国guó威wēi复fù振zhèn，患huàn难nàn可kě平píng。取qǔ进jìn止zhǐ。

【论lùn举jǔ馆guǎn阁gé之zhī职zhí札zhá子zi〈庆qìng历lì三sān年nián〉】

臣chén伏fú见jiàn国guó家jiā近jìn降jiàng诏zhào书shū，条tiáo制zhì馆guǎn阁gé职zhí事shì。有yǒu以yǐ见jiàn陛bì下xià慎shèn于yú名míng器qì，渐jiàn振zhèn纪jì纲gāng。然rán而ér积jī弊bì之zhī源yuán，其qí来lái已yǐ久jiǔ，侥jiǎo幸xìng之zhī路lù，非fēi止zhǐ一yī端duān，今jīn于yú澄chéng革gé之zhī初chū，尚shàng有yǒu未wèi尽jǐn其qí甚shèn者zhě。臣chén窃qiè见jiàn近jìn年nián外wài任rèn发fā运yùn、转zhuǎn运yùn使shǐ、大dà藩fān知zhī州zhōu等děng，多duō以yǐ馆guǎn职zhí授shòu之zhī，不bù择zé人rén材cái，不bù由yóu文wén学xué，但dàn依yī例lì以yǐ为wéi恩ēn典diǎn。朝cháo廷tíng本běn意yì，以yǐ其qí当dāng要yào剧jù之zhī任rèn，欲yù假jiǎ此cǐ清qīng职zhí以yǐ为wéi重zhòng。然rán而ér授shòu者zhě既jì多duō，不bù免miǎn冒mào滥làn，本běn欲yù取qǔ重zhòng，人rén反fǎn轻qīng之zhī。加jiā又yòu比bǐ来lái馆guǎn阁gé之zhī中zhōng，大dà半bàn膏gāo粱liáng之zhī子zi，材cái臣chén干gàn吏lì羞xiū与yǔ比bǐ肩jiān，亦yì有yǒu得dé之zhī以yǐ为wéi耻chǐ者zhě。假jiǎ之zhī既jì不bù足zú为wèi重zhòng，得dé者zhě又yòu不bù足zú为wèi荣róng，授shòu受shòu之zhī间jiān，徒tú成chéng两liǎng失shī。臣chén欲yù乞qǐ今jīn后hòu任rèn发fā运yùn、转zhuǎn运yùn、知zhī州zhōu等děng，更gèng不bù依yī例lì帖tiē职zhí。若ruò其qí果guǒ有yǒu材cái能néng，必bì欲yù重zhòng其qí职zhí任rèn，则zé当dāng升shēng拜bài美měi官guān，优yōu其qí秩zhì禄lù。况kuàng设shè官guān之zhī法fǎ，本běn贵guì量liàng材cái，随suí其qí器qì能néng，自zì可kě升shēng擢zhuó，岂qǐ必bì尽jǐn由yóu儒rú馆guǎn，方fāng以yǐ为wéi荣róng？

一yī、臣chén窃qiè见jiàn近jìn年nián风fēng俗sú浇jiāo薄bó，士shì子zi奔bēn竞jìng者zhě多duō，至zhì有yǒu偷tōu窃qiè他tā人rén文wén字zì，干gān谒yè权quán贵guì以yǐ求qiú荐jiàn举jǔ，如rú丘qiū良liáng孙sūn者zhě。又yòu有yǒu广guǎng费fèi资zī财cái，多duō写xiě文wén册cè，所suǒ业yè又yòu非fēi绝jué出chū，而ér惟wéi务wù干gàn求qiú势shì门mén，日rì夜yè奔bēn驰chí，无wú一yī处chù不bú到dào，如rú林lín概gài者zhě。此cǐ二èr人rén并bìng是shì两liǎng制zhì臣chén寮liáo奏zòu乞qǐ召zhào试shì，内nèi邱qiū良liáng孙sūn近jìn虽suī押yā出chū，而ér林lín概gài已yǐ有yǒu召zhào试shì指zhǐ挥huī。旧jiù来lái本běn无wú两liǎng省shěng以yǐ上shàng举jǔ馆guǎn职zhí明míng文wén，尚shàng犹yóu如rú此cǐ奔bēn竞jìng，今jīn若ruò明míng许xǔ荐jiàn人rén，则zé今jīn后hòu荐jiàn者zhě无wú数shù矣yǐ。臣chén欲yù于yú近jìn降jiàng诏zhào书shū内nèi两liǎng省shěng举jǔ馆guǎn职zhí一yī节jié，添tiān入rù“遇yù馆guǎn阁gé阙quē人rén，即jí朝cháo廷tíng先xiān择zé举jǔ主zhǔ，方fāng得dé荐jiàn人rén”。仍réng乞qǐ别bié定dìng馆guǎn阁gé合hé存cún员yuán数shù，以yǐ革gé冗rǒng滥làn。

一yī、臣chén窃qiè见jiàn近jìn降jiàng诏zhào书shū，不bù许xǔ权quán贵guì奏zòu荫yīn子zǐ弟dì入rù馆guǎn阁gé。此cǐ盖gài朝cháo廷tíng为wèi见jiàn近jìn年nián贵guì家jiā子zǐ弟dì滥làn在zài馆guǎn阁gé者zhě多duō，如rú吕lǚ公gōng绰chuò、钱qián延yán年nián之zhī类lèi尤yóu为wèi荒huāng滥làn，所suǒ以yǐ立lì此cǐ新xīn规guī，革gé其qí甚shèn弊bì。臣chén谓wèi今jīn后hòu膏gāo粱liáng子zǐ弟dì既jì不bù滥làn居jū清qīng职zhí，则zé前qián已yǐ在zài馆guǎn阁gé者zhě，虽suī未wèi能néng沙shā汰tài，尚shàng须xū裁cái损sǔn。欲yù乞qǐ应yīng贵guì家jiā子zǐ弟dì入rù馆guǎn阁gé，见jiàn在zài人rén中zhōng，若ruò无wú行xíng业yè文wén词cí为wèi众zhòng所suǒ知zhī，则zé不bù得dé以yǐ年nián深shēn迁qiān补bǔ龙lóng图tú、昭zhāo文wén馆guǎn并bìng待dài制zhì、修xiū撰zhuàn之zhī类lèi，所suǒ贵guì侍shì从cóng清qīng班bān，不bù至zhì冗rǒng滥làn。

【论lùn西xī贼zéi议yì和hé请qǐng以yǐ五wǔ问wèn诘jí大dà臣chén状zhuàng〈庆qìng历lì三sān年nián〉】

右yòu臣chén伏fú见jiàn张zhāng子zi奉fèng使shǐ贼zéi中zhōng，近jìn已yǐ到dào阙quē。风fēng闻wén贼zéi意yì虽suī肯kěn称chēng臣chén，而ér尚shàng有yǒu数shù事shì邀yāo求qiú，未wèi审shěn朝cháo廷tíng如rú何hé处chǔ置zhì。臣chén闻wén善shàn料liào敌dí者zhě，必bì揣chuāi其qí情qíng伪wěi之zhī实shí；能néng知zhī彼bǐ者zhě，乃nǎi可kě制zhì胜shèng负fù之zhī谋móu。今jīn贼zéi非fēi难nàn料liào难nán知zhī，但dàn患huàn为wèi国guó计jì者zhě昧mèi于yú远yuǎn见jiàn，落luò彼bǐ奸jiān谋móu，苟gǒu一yī时shí之zhī暂zàn安ān，召zhào无wú涯yá之zhī后hòu患huàn，自zì为wèi削xuē弱ruò，助zhù贼zéi奸jiān谋móu。此cǐ《左zuǒ传zhuàn》所suǒ谓wèi疾jí首shǒu痛tòng心xīn，贾jiǎ谊yì所suǒ以yǐ太tài息xī恸tòng哭kū者zhě也yě。今jīn议yì贼zéi肯kěn和hé之zhī意yì，不bù过guò两liǎng端duān而ér已yǐ。欺qī罔wǎng天tiān下xià者zhě，必bì曰yuē贼zéi困kùn窘jiǒng而ér求qiú和hé；稍shāo能néng晓xiǎo事shì者zhě，皆jiē知zhī贼zéi权quán诈zhà而ér可kě惧jù。若ruò贼zéi实shí困kùn窘jiǒng，则zé正zhèng宜yí持chí重zhòng以yǐ裁cái之zhī。若ruò知zhī其qí诈zhà谋móu，则zé岂qǐ可kě厚hòu以yǐ金jīn缯zēng，助zhù成chéng奸jiān计jì？昨zuó如rú定dìng等děng回huí，但dàn闻wén许xǔ与yǔ之zhī数shù不bù过guò十shí万wàn。今jīn子zi所suǒ许xǔ乃nǎi二èr十shí万wàn，仍réng闻wén贼zéi意yì未wèi已yǐ，更gèng有yǒu过guò求qiú。先xiān朝cháo与yǔ契qì丹dān通tōng和hé，只zhǐ用yòng三sān十shí万wàn。一yí旦dàn刘liú六liù符fú辈bèi来lái，又yòu添tiān二èr十shí万wàn。今jīn昊hào贼zéi一yī口kǒu许xǔ二èr十shí万wàn，到dào他tā日rì更gèng来lái，又yòu须xū一yī二èr十shí万wàn使shǐ四sì夷yí窥kuī见jiàn中zhōng国guó庙miào谋móu胜shèng算suàn，惟wéi以yǐ金jīn帛bó告gào人rén，则zé邈miǎo川chuān首shǒu领lǐng岂qǐ不bù动dòng心xīn？一yí旦dàn兴xīng兵bīng，又yòu须xū三sān二èr十shí万wàn。生shēng民mín膏gāo血xuè有yǒu尽jǐn，四sì夷yí禽qín兽shòu无wú厌yàn，引yǐn之zhī转zhuǎn来lái，何hé有yǒu限xiàn极jí？今jīn已yǐ许xǔ之zhī失shī，既jì不bù可kě追zhuī，分fèn外wài过guò求qiú，尚shàng可kě抑yì绝jué。见jiàn今jīn北běi虏lǔ往wǎng来lái，尚shàng在zài沿yán边biān市shì易yì，岂qǐ可kě西xī蕃fān绝jué远yuǎn，须xū要yào直zhí至zhì京jīng师shī？只zhǐ用yòng此cǐ词cí，自zì可kě拒jù止zhǐ。至zhì如rú青qīng盐yán弛chí禁jìn，尤yóu不bù可kě从cóng，于yú我wǒ虽suī所suǒ损sǔn非fēi多duō，在zài贼zéi则zé为wèi利lì甚shèn博bó。况kuàng盐yán者zhě民mín间jiān急jí用yòng，既jì开kāi其qí禁jìn，则zé公gōng私sī往wǎng来lái，奸jiān细xì不bù分fēn。若ruò使shǐ贼zéi捐juān百bǎi万wàn之zhī盐yán以yǐ啖dàn边biān民mín，则zé数shù年nián之zhī后hòu，皆jiē为wèi盗dào用yòng矣yǐ。凡fán此cǐ三sān事shì，皆jiē难nán允yǔn许xǔ。今jīn若ruò只zhǐ为wèi目mù下xià苟gǒu安ān之zhī计jì，则zé何hé必bì爱ài惜xī，尽jǐn可kě曲qū从cóng；若ruò为wèi社shè稷jì久jiǔ远yuǎn之zhī谋móu，则zé不bù止zhǐ目mù前qián，须xū思sī后hòu患huàn。

臣chén愿yuàn陛bì下xià试shì发fā五wǔ问wèn，询xún于yú议yì事shì之zhī臣chén。一yī问wèn西xī贼zéi不bù因yīn败bài衄nǜ，忽hū肯kěn通tōng和hé之zhī意yì，或huò用yòng计jì困kùn之zhī使shǐ就jiù和hé乎hū，或huò其qí与yǔ北běi虏lǔ连lián谋móu而ér伪wěi和hé乎hū？二èr问wèn既jì和hé之zhī后hòu，边biān备bèi果guǒ可kě彻chè而ér宽kuān国guó用yòng乎hū？三sān问wèn北běi使shǐ一yī来lái与yǔ二èr十shí万wàn，西xī人rén一yī去qù又yòu二èr十shí万wàn，从cóng今jīn更gèng索suǒ，又yòu更gèng与yǔ之zhī，凡fán庙miào谋móu为wèi国guó计jì者zhě，止zhǐ有yǒu此cǐ策cè而ér已yǐ乎hū？四sì问wèn既jì和hé之zhī后hòu，能néng使shǐ北běi虏lǔ不bù邀yāo功gōng责zé报bào乎hū？虏lǔ或huò一yī动dòng，能néng使shǐ天tiān下xià无wú事shì乎hū？五wǔ问wèn元yuán昊hào一yī议yì许xǔ二èr十shí万wàn，他tā日rì保bǎo不bù更gèng有yǒu邀yāo求qiú乎hū？他tā日rì有yǒu求qiú，能néng不bù更gèng添tiān乎hū？陛bì下xià赫hè然rán以yǐ此cǐ五wǔ事shì问wèn之zhī，万wàn一yī能néng有yǒu说shuō焉yān，非fēi臣chén所suǒ及jí；若ruò其qí无wú说shuō，则zé天tiān下xià之zhī忧yōu从cóng此cǐ始shǐ矣yǐ。方fāng今jīn急jí和hé谬miù议yì既jì不bù可kě追zhuī，许xǔ物wù已yǐ多duō，必bì不bù能néng减jiǎn。然rán臣chén窃qiè料liào元yuán昊hào不bù出chū三sān五wǔ年nián，必bì须xū更gèng别bié猖chāng獗jué以yǐ邀yāo增zēng添tiān，而ér将jiàng相xiàng大dà臣chén只zhǐ如rú今jīn日rì之zhī谋móu，定dìng须xū更gèng与yǔ添tiān物wù。若ruò今jīn日rì一yī顿dùn尽jǐn与yǔ，则zé他tā时shí何hé以yǐ添tiān之zhī？故gù臣chén愿yuàn惜xī今jīn日rì所suǒ求qiú。其qí如rú西xī贼zéi虽suī和hé，所suǒ利lì极jí鲜xiān，若ruò和hé而ér复fù动dòng，其qí患huàn无wú涯yá。此cǐ臣chén前qián后hòu非fēi不bù切qiè言yán，今jīn无wú及jí矣yǐ。伏fú望wàng陛bì下xià留liú意yì而ér思sī之zhī，且qiě可kě不bù与yǔ。彼bǐ若ruò实shí欲yù就jiù和hé，虽suī不bù许xǔ此cǐ亦yì可kě；若ruò实shí无wú和hé意yì，与yǔ之zhī适shì有yǒu后hòu虞yú。谨jǐn具jù状zhuàng奏zòu闻wén，伏fú候hòu敕chì旨zhǐ。

【论lùn捕bǔ贼zéi赏shǎng罚fá札zhá子zi〈庆qìng历lì三sān年nián〉】

臣chén伏fú见jiàn方fāng今jīn天tiān下xià盗dào贼zéi纵zòng横héng，王wáng伦lún、张zhāng海hǎi等děng所suǒ过guò州zhōu县xiàn，县xiàn尉wèi、巡xún检jiǎn有yǒu迎yíng贼zéi饮yǐn宴yàn者zhě，有yǒu献xiàn其qí器qì甲jiǎ者zhě，有yǒu畏wèi懦nuò走zǒu避bì者zhě，有yǒu被bèi其qí驱qū役yì者zhě。朝cháo廷tíng于yú此cǐ忧yōu贼zéi之zhī时shí，正zhèng患huàn乏fá人rén之zhī际jì，或huò于yú巡xún检jiǎn、县xiàn尉wèi之zhī内nèi得dé一yī捕bǔ贼zéi可kě使shǐ之zhī人rén，则zé必bì须xū特tè示shì旌jīng酬chóu，以yǐ行xíng激jī励lì。苟gǒu或huò未wèi能néng者zhě，犹yóu须xū悬xuán赏shǎng以yǐ待dài之zhī，何hé况kuàng有yǒu而ér失shī赏shǎng？伏fú见jiàn吏lì部bù选xuǎn人rén区qū法fǎ，自zì出chū身shēn以yǐ来lái，两liǎng任rèn县xiàn尉wèi。初chū任rèn临lín江jiāng军jūn新xīn淦gàn县xiàn，三sān年nián之zhī内nèi，大dà小xiǎo贼zéi盗dào获huò四sì十shí余yú火huǒ，内nèi虽suī小xiǎo盗dào数shù多duō，其qí如rú强qiáng劫jié群qún贼zéi亦yì不bù为wèi少shǎo，据jù于yú赏shǎng格gé，合hé改gǎi京jīng官guān。而ér有yǒu司sī守shǒu纤xiān细xì之zhī文wén，执zhí寻xún常cháng之zhī例lì，谓wèi其qí所suǒ获huò虽suī为wèi全quán火huǒ而ér不bù同tóng时shí，因yīn不bù与yǔ理lǐ为wèi劳láo绩jì。臣chén料liào天tiān下xià州zhōu县xiàn盗dào贼zéi之zhī多duō，无wú如rú新xīn淦gàn，天tiān下xià县xiàn尉wèi能néng捉zhuō贼zéi之zhī多duō，亦yì无wú如rú区qū法fǎ。又yòu闻wén法fǎ次cì任rèn吉jí水shuǐ县xiàn尉wèi，使shǐ其qí县xiàn民mín结jié为wéi伍wǔ保bǎo，至zhì今jīn吉jí水shuǐ一yī县xiàn全quán无wú盗dào贼zéi，民mín甚shèn便biàn之zhī。法fǎ为wèi县xiàn尉wèi，官guān至zhì卑bēi贱jiàn，所suǒ至zhì之zhī处chù，皆jiē有yǒu可kě称chēng。臣chén思sī朝cháo廷tíng非fēi不bù欲yù赏shǎng善shàn罚fá恶è，以yǐ行xíng劝quàn戒jiè，而ér患huàn于yú有yǒu司sī法fǎ弊bì，拘jū守shǒu常cháng文wén，致zhì抑yì才cái能néng，失shī于yú旌jīng赏shǎng。其qí区qū法fǎ偶ǒu与yǔ臣chén相xiāng识shí，因yīn得dé知zhī之zhī，然rán人rén所suǒ不bù知zhī，抑yì而ér不bù申shēn者zhě，何hé可kě胜shèng数shù？窃qiè以yǐ盗dào贼zéi是shì方fāng今jīn急jí患huàn，县xiàn尉wèi是shì方fāng今jīn切qiè要yào之zhī人rén，皆jiē朝cháo廷tíng常cháng合hé留liú意yì之zhī事shì。臣chén辄zhé有yǒu起qǐ请qǐng事shì件jiàn，具jù画huà一yī如rú后hòu：

一yī、选xuǎn人rén区qū法fǎ捕bǔ贼zéi之zhī效xiào甚shèn多duō，但dàn为wèi有yǒu司sī拘jū守shǒu细xì碎suì之zhī文wén，不bù理lǐ劳láo绩jì。其qí人rén已yǐ升shēng得dé职zhí官guān，伏fú乞qǐ追zhuī取qǔ本běn人rén历lì子zi，别bié加jiā考kǎo验yàn。如rú实shí有yǒu劳láo能néng，即jí乞qǐ不bù拘jū常cháng格gé，特tè与yǔ酬chóu奖jiǎng，以yǐ劝quàn后hòu来lái。

一yī、臣chén谓wèi天tiān下xià群qún盗dào纵zòng横héng，皆jiē由yóu小xiǎo盗dào合hé聚jù，今jīn但dàn患huàn其qí大dà，而ér不bù防fáng其qí微wēi。故gù必bì欲yù止zhǐ盗dào，先xiān从cóng其qí小xiǎo。能néng绝jué小xiǎo盗dào者zhě，巡xún检jiǎn、县xiàn尉wèi也yě。然rán而ér赏shǎng罚fá之zhī法fǎ，其qí弊bì极jí多duō。只zhǐ如rú捕bǔ盗dào，去qù恶è但dàn要yào净jìng尽jìn，岂qǐ必bì须xū是shì一yī日rì之zhī内nèi同tóng时shí捕bǔ获huò？假jiǎ如rú有yǒu全quán火huǒ强qiáng盗dào，县xiàn尉wèi、巡xún检jiǎn以yǐ死sǐ命mìng斗dòu敌dí，若ruò于yú两liǎng日rì内nèi捉zhuō尽jǐn，已yǐ不bù理lǐ为wèi劳láo绩jì。其qí守shǒu文wén之zhī弊bì，如rú此cǐ极jí多duō。欲yù乞qǐ下xià铨quán司sī，重zhòng定dìng捕bǔ贼zéi赏shǎng格gé施shī行xíng。

一yī、臣chén伏fú见jiàn自zì天tiān下xià有yǒu盗dào贼zéi以yǐ来lái，议yì者zhě多duō陈chén御yù盗dào之zhī策cè，皆jiē欲yù使shǐ民mín结jié为wéi伍wǔ保bǎo，则zé奸jiān恶è不bù容róng。今jīn区qū法fǎ于yú吉jí水shuǐ县xiàn立lì伍wǔ保bǎo之zhī法fǎ，三sān年nián之zhī内nèi，劫jié贼zéi不bù敢gǎn入rù其qí县xiàn界jiè。臣chén欲yù乞qǐ特tè降jiàng指zhǐ挥huī下xià江jiāng南nán西xī路lù，体tǐ量liàng吉jí水shuǐ县xiàn自zì区qū法fǎ创chuàng立lì伍wǔ保bǎo之zhī法fǎ以yǐ来lái，如rú实shí全quán无wú劫jié贼zéi，又yòu民mín间jiān以yǐ为wéi便biàn利lì，即jí乞qǐ颁bān行háng伍wǔ保bǎo之zhī法fǎ于yú天tiān下xià。

右yòu谨jǐn具jù如rú前qián，取qǔ进jìn止zhǐ。

【论lùn光guāng化huà军jūn叛pàn兵bīng家jiā口kǒu不bù可kě赦shè札zhá子zi〈庆qìng历lì三sān年nián〉】

臣chén窃qiè见jiàn近jìn日rì盗dào贼zéi纵zòng横héng，张zhāng海hǎi等děng二èr三sān百bǎi人rén未wèi能néng败bài灭miè，光guāng化huà军jūn宣xuān毅yì又yòu二èr三sān百bǎi人rén作zuò乱luàn。臣chén谓wèi朝cháo廷tíng致zhì得dé盗dào贼zéi如rú是shì者zhě，不bù惟wéi中zhōng外wài无wú备bèi，盖gài由yóu威wēi令lìng不bù行xíng。昨zuó王wáng伦lún贼zéi杀shā主zhǔ将jiàng，自zì置zhì官guān称chēng，着zhe黄huáng衣yī，改gǎi年nián号hào。事shì状zhuàng如rú此cǐ，乃nǎi是shì反fǎn贼zéi，使shǐ其qí不bù败bài，为wéi患huàn如rú何hé？既jì败bài之zhī后hòu，不bù诛zhū家jiā族zú。况kuàng小xiǎo人rén作zuò事shì，亦yì须xū先xiān计jì成chéng败bài，今jīn使shǐ其qí事shì成chéng则zé获huò大dà利lì，不bù成chéng则zé无wú大dà祸huò，有yǒu利lì无wú害hài，谁shuí不bù欲yù反fǎn？只zhǐ如rú淮huái南nán一yī带dài官guān吏lì，与yǔ王wáng伦lún饮yǐn宴yàn，率lǜ民mín金jīn帛bó献xiàn送sòng，开kāi门mén纳nà贼zéi，道dào左zuǒ参cān迎yíng。苟gǒu有yǒu国guó法fǎ，岂qǐ敢gǎn如rú此cǐ！而ér往wǎng来lái取qǔ勘kān，已yǐ及jí半bàn年nián，未wèi能néng断duàn遣qiǎn。古gǔ者zhě称chēng罚fá不bù逾yú时shí，所suǒ以yǐ威wēi激jī士shì众zhòng，今jīn迟chí缓huǎn如rú此cǐ，谁shuí有yǒu惧jù心xīn？遂suì至zhì张zhāng海hǎi等děng，官guān吏lì依yī前qián迎yíng奉fèng。顺shùn阳yáng县xiàn令lìng李lǐ正zhèng己jǐ延yán贼zéi饮yǐn宴yàn，宿sù于yú县xiàn厅tīng，恣zì其qí劫jié掠lüè，鼓gǔ乐yuè送sòng出chū城chéng外wài。其qí人rén敢gǎn如rú此cǐ者zhě，盖gài为wèi不bù奉fèng贼zéi则zé死sǐ，不bù奉fèng朝cháo廷tíng则zé不bù死sǐ，所suǒ以yǐ畏wèi贼zéi过guò于yú畏wèi国guó法fǎ。臣chén恐kǒng朝cháo廷tíng威wēi令lìng，从cóng此cǐ遂suì弱ruò；盗dào贼zéi凶xiōng势shì，从cóng此cǐ转zhuǎn强qiáng。臣chén闻wén刑xíng期qī无wú刑xíng，杀shā以yǐ止zhǐ杀shā，宽kuān猛měng相xiāng济jì，用yòng各gè有yǒu时shí。伏fú望wàng陛bì下xià勿wù采cǎi迂yū儒rú所suǒ说shuō、妇fù人rén女nǚ子zǐ之zhī仁rén，尚shàng行xíng小xiǎo惠huì，以yǐ误wù大dà事shì。其qí宣xuān毅yì兵bīng士shì必bì有yǒu家jiā族zú，伏fú乞qǐ尽jǐn戮lù于yú光guāng化huà市shì中zhōng，使shǐ远yuǎn近jìn闻wén之zhī悚sǒng畏wèi，以yǐ止zhǐ续xù起qǐ之zhī贼zéi。其qí李lǐ正zhèng己jǐ，仍réng闻wén已yǐ有yǒu台tái宪xiàn上shàng言yán，亦yì乞qǐ斩zhǎn于yú邓dèng州zhōu，使shǐ京jīng西xī一yī路lù官guān吏lì闻wén之zhī畏wèi恐kǒng，知zhī国guó法fǎ尚shàng存cún，不bù敢gǎn奉fèng贼zéi。从cóng来lái只zhǐ被bèi迂yū懦nuò之zhī人rén因yīn循xún不bù断duàn，误wù陛bì下xià事shì，坏huài得dé天tiān下xià事shì，势shì已yǐ如rú此cǐ，不bù可kě更gèng循xún旧jiù弊bì，有yǒu失shī威wēi断duàn，惟wéi陛bì下xià力lì行xíng之zhī。取qǔ进jìn止zhǐ。

【荐jiàn李lǐ允yǔn知zhī光guāng化huà军jūn札zhá子zi〈庆qìng历lì三sān年nián〉】

臣chén近jìn为wèi光guāng化huà军jūn遭zāo韩hán纲gāng酷kù虐nüè，致zhì得dé兵bīng士shì作zuò乱luàn，曾céng荐jiàn国guó子zi博bó士shì李lǐ允yǔn，前qián知zhī光guāng化huà军jūn日rì，军jūn民mín爱ài畏wèi，乞qǐ却què令lìng依yī旧jiù知zhī军jūn，不bù蒙méng朝cháo廷tíng施shī行xíng。近jìn闻wén光guāng化huà军jūn兵bīng民mín官guān吏lì列liè状zhuàng，奏zòu乞qǐ李lǐ允yǔn知zhī军jūn，正zhèng与yǔ臣chén等děng所suǒ言yán符fú合hé。臣chén等děng职zhí在zài谏jiàn诤zhèng，事shì无wú大dà小xiǎo，只zhǐ要yào上shàng益yì朝cháo廷tíng，下xià协xié物wù议yì。今jīn来lái所suǒ荐jiàn李lǐ允yǔn，臣chén等děng皆jiē不bù识shí其qí面miàn，但dàn采cǎi访fǎng得dé此cǐ人rén实shí有yǒu吏lì才cái，在zài光guāng化huà日rì甚shèn有yǒu惠huì政zhèng，当dāng此cǐ军jūn城chéng烧shāo劫jié之zhī后hòu，此cǐ人rén必bì可kě抚fǔ绥suí。今jīn朝zhāo廷tíng只zhǐ见jiàn臣chén等děng荐jiàn论lùn，未wèi赐cì深shēn信xìn；既jì是shì本běn军jūn陈chén乞qǐ，可kě以yǐ不bù疑yí。朝cháo廷tíng前qián来lái失shī选xuǎn良liáng吏lì，致zhì因yīn韩hán纲gāng屠tú虐nüè军jūn城chéng。今jīn又yòu不bù能néng别bié选xuǎn良liáng吏lì，抚fǔ绥suí残cán破pò，致zhì使shǐ军jūn民mín自zì乞qǐ一yī旧jiù知zhī军jūn。若ruò又yòu不bù与yǔ，则zé臣chén恐kǒng军jūn民mín怨yuàn怒nù，变biàn乱luàn复fù生shēng。其qí李lǐ允yǔn伏fú乞qǐ依yī光guāng化huà军jūn民mín所suǒ请qǐng，却què令lìng知zhī军jūn。取qǔ进jìn止zhǐ。

【论lùn韩hán纲gāng弃qì城chéng乞qǐ依yī法fǎ札zhá子zi〈庆qìng历lì三sān年nián〉】

臣chén伏fú见jiàn前qián知zhī光guāng化huà军jūn韩hán纲gāng，近jìn为wèi酷kù虐nüè兵bīng士shì，致zhì兵bīng士shì等děng作zuò乱luàn，攻gōng劫jié州zhōu县xiàn，惊jīng动dòng朝cháo廷tíng，上shàng贻yí君jūn父fù之zhī忧yōu，下xià致zhì生shēng民mín之zhī患huàn，而ér又yòu不bù畏wèi法fǎ，弃qì城chéng遁dùn走zǒu。其qí罪zuì状zhuàng显xiǎn著zhù，便biàn合hé诛zhū夷yí。朝cháo廷tíng慎shèn于yú用yòng刑xíng，尚shàng令lìng勘kān鞫jū，至zhì今jīn多duō日rì，未wèi见jiàn施shī行xíng。窃qiè以yǐ断duàn狱yù之zhī议yì，不bù过guò两liǎng端duān而ér已yǐ，有yǒu正zhèng法fǎ则zé依yī法fǎ，无wú正zhèng法fǎ则zé原yuán情qíng。今jīn韩hán纲gāng所suǒ犯fàn，法fǎ有yǒu明míng文wén，情qíng无wú可kě恕shù。谨jǐn按àn律lǜ文wén：“主zhǔ将jiàng守shǒu城chéng，为wèi贼zéi所suǒ攻gōng，不bù固gù守shǒu而ér弃qì者zhě斩zhǎn。”此cǐ韩hán纲gāng于yú法fǎ当dāng斩zhǎn，有yǒu明míng文wén也yě。纲gāng不bù能néng抚fǔ绥suí士shì卒zú，致zhì其qí叛pàn乱luàn，但dàn其qí弃qì城chéng而ér走zǒu，情qíng最zuì难nán容róng。当dāng初chū乱luàn兵bīng未wèi有yǒu器qì械xiè，韩hán纲gāng手shǒu下xià自zì有yǒu六liù十shí余yú人rén不bù乱luàn兵bīng士shì，又yòu有yǒu官guān库kù器qì甲jiǎ，既jì不bù能néng尽jìn力lì御yù捍hàn，又yòu不bù能néng闭bì城chéng坚jiān守shǒu，公gōng然rán将jiāng手shǒu下xià兵bīng士shì津jīn送sòng全quán家jiā上shàng船chuán，便biàn弃qì牌pái印yìn、城chéng池chí而ér去qù，致zhì兵bīng之zhī乱luàn起qǐ自zì纲gāng身shēn，临lín难nàn逃táo身shēn而ér不bù死sǐ国guó。方fāng今jīn盗dào贼zéi可kě忧yōu之zhī际jì，若ruò使shǐ天tiān下xià州zhōu县xiàn皆jiē效xiào韩hán纲gāng，见jiàn贼zéi便biàn走zǒu，则zé在zài处chù城chéng池chí皆jiē为wèi贼zéi有yǒu，陛bì下xià州zhōu县xiàn谁shuí肯kěn守shǒu之zhī？此cǐ韩hán纲gāng之zhī情qíng，又yòu无wú可kě恕shù也yě。纲gāng之zhī一yī死sǐ，理lǐ在zài不bù疑yí。外wài人rén但dàn见jiàn拖tuō延yán多duō日rì，未wèi行xíng断duàn决jué，皆jiē谓wèi朝cháo廷tíng好hǎo行xíng姑gū息xī，渐jiàn有yǒu恩ēn贷dài之zhī意yì。又yòu缘yuán纲gāng是shì大dà臣chén家jiā子zi，作zuò如rú此cǐ大dà过guò，生shēng如rú此cǐ大dà患huàn，犯fàn如rú此cǐ大dà刑xíng名míng，若ruò曲qū法fǎ不bù行xíng，即jí不bù知zhī孤gū寒hán有yǒu罪zuì者zhě何hé以yǐ行xíng法fǎ？其qí韩hán纲gāng，伏fú望wàng圣shèng慈cí出chū于yú睿ruì断duàn，早zǎo赐cì依yī法fǎ施shī行xíng。取qǔ进jìn止zhǐ。

【论lùn乞qǐ赈zhèn救jiù饥jī民mín札zhá子zi〈庆qìng历lì三sān年nián〉】

臣chén伏fú见jiàn近jìn降jiàng大dà雪xuě，虽suī是shì将jiāng来lái丰fēng熟shú之zhī兆zhào，然rán即jí日rì陕shǎn西xī饥jī民mín流liú亡wáng者zhě众zhòng，同tóng、华huá、河hé中zhōng尤yóu甚shèn，往wǎng往wǎng道dào路lù遗yí弃qì小xiǎo儿ér不bù少shǎo。只zhǐ闻wén朝cháo旨zhǐ令lìng那nà移yí近jìn边biān兵bīng马mǎ及jí于yú有yǒu官guān米mǐ处chù出chū粜tiào，此cǐ外wài未wèi闻wén别bié行xíng赈zhèn救jiù。此cǐ急jí在zài旦dàn夕xī，不bù可kě迟chí回huí。其qí遗yí弃qì小xiǎo儿ér，亦yì乞qǐ早zǎo降jiàng指zhǐ挥huī，令lìng长zhǎng吏lì收shōu恤xù。仍réng闻wén京jīng西xī、东dōng大dà雪xuě不bù止zhǐ，毁huǐ折zhé桑sāng柘zhè不bù少shǎo。窃qiè虑lǜ向xiàng去qù丝sī蚕cán税shuì赋fù无wú所suǒ出chū，致zhì贫pín民mín起qǐ为wèi盗dào贼zéi，亦yì乞qǐ特tè降jiàng指zhǐ挥huī体tǐ量liàng。臣chén窃qiè见jiàn国guó史shǐ书shū祖zǔ宗zōng朝cháo，每měi奏zòu一yī两liǎng州zhōu军jūn小xiǎo有yǒu灾zāi伤shāng，亦yì有yǒu多duō少shǎo赈zhèn恤xù，或huò蠲juān免miǎn税shuì租zū。盖gài以yǐ所suǒ放fàng者zhě少shǎo，不bù损sǔn国guó用yòng，又yòu察chá民mín疾jí苦kǔ，微wēi细xì不bù遗yí，所suǒ以yǐ国guó恩ēn流liú布bù，民mín不bù怨yuàn嗟jiē，不bù必bì须xū待dài灾zāi伤shāng广guǎng阔kuò，方fāng行xíng赈zhèn救jiù也yě。方fāng今jīn人rén贫pín下xià怨yuàn之zhī际jì，不bù厌yàn频pín推tuī恩ēn惠huì，伏fú望wàng圣shèng慈cí，特tè赐cì矜jīn悯mǐn。取qǔ进jìn止zhǐ。