卷juǎn第dì一yì百bǎi一yī十shí七qī　报bào应yìng十shí六liù（阴yīn德dé）

孙sūn叔shū敖áo　崔cuī敬jìng嗣sì　裴péi度dù　刘liú轲kē 刘liú弘hóng敬jìng　萧xiāo仿fǎng　孙sūn泰tài　李lǐ质zhì 范fàn明míng府fǔ　程chéng彦yàn宾bīn

孙sūn叔shū敖áo

楚chǔ孙sūn叔shū敖áo为wèi儿ér，出chū游yóu还hái，忧yōu而ér不bù食shí。母mǔ问wèn其qí故gù，泣qì曰yuē：”见jiàn两liǎng头tóu蛇shé，恐kǒng死sǐ。“母mǔ曰yuē：”今jīn蛇shé安ān在zài？“曰yuē：”敖áo闻wén见jiàn两liǎng头tóu蛇shé者zhě死sǐ，恐kǒng后hòu人rén又yòu见jiàn，杀shā而ér埋mái之zhī矣yǐ。“母mǔ曰yuē：”无wú忧yōu矣yǐ！闻wén有yǒu阴yīn德dé，天tiān报bào之zhī福fú。“（出chū《贾jiǎ子zi》）

【译yì文wén】

楚chǔ国guó的de孙sūn叔shū敖áo还hái是shì小xiǎo孩hái时shí，出chū外wài游yóu玩wán回huí到dào家jiā，忧yōu愁chóu闷mèn郁yù不bù吃chī饭fàn。母mǔ亲qīn问wèn他tā是shì什shén么me原yuán因yīn，他tā哭kū着zhe说shuō：”我wǒ看kàn见jiàn了le两liǎng个gè头tóu的de蛇shé，恐kǒng怕pà要yào死sǐ了le。“母mǔ亲qīn说shuō：”现xiàn在zài蛇shé在zài哪nǎ儿ér“。孙sūn叔shū敖áo说shuō：”我wǒ听tīng说shuō看kàn见jiàn两liǎng头tóu蛇shé的de人rén会huì死sǐ，害hài怕pà以yǐ后hòu别bié人rén也yě看kàn见jiàn它tā，就jiù打dǎ死sǐ埋mái了le。“母mǔ亲qīn说shuō：”不bú要yào忧yōu愁chóu了le，我wǒ听tīng说shuō有yǒu阴yīn德dé的de人rén，上shàng天tiān会huì报bào答dá他tā福fú的de。“

崔cuī敬jìng嗣sì

唐táng崔cuī敬jìng嗣sì为wèi房fáng州zhōu刺cì史shǐ，中zhōng宗zōng安ān置zhì在zài房fáng州zhōu，官guān吏lì多duō无wú礼lǐ。敬jìng嗣sì独dú申shēn礼lǐ敬jìng，供gōng给jǐ丰fēng赡shàn，中zhōng宗zōng常cháng德dé之zhī。及jí登dēng位wèi，有yǒu益yì州zhōu长zhǎng史shǐ崔cuī敬jìng嗣sì。既jì同tóng名míng姓xìng，每měi进jìn拟nǐ官guān。皆jiē御yù笔bǐ超chāo拜bài之zhī者zhě数shù四sì，后hòu引yǐn与yǔ语yǔ，知zhī误wù。访fǎng敬jìng嗣sì已yǐ卒zú，遣qiǎn安ān石shí授shòu其qí子zi注zhù官guān，后hòu官guān至zhì显xiǎn达dá，其qí孙sūn即jí光guāng远yuǎn也yě。（出chū《谭tán宾bīn录lù》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo崔cuī敬jìng嗣sì任rèn房fáng州zhōu刺cì史shǐ。当dāng时shí中zhōng宗zōng被bèi贬biǎn谪zhé到dào房fáng州zhōu，官guān吏lì中zhōng很hěn多duō人rén都dōu对duì他tā没méi礼lǐ貌mào，唯wéi独dú敬jìng嗣sì表biǎo现xiàn有yǒu礼lǐ有yǒu敬jìng，并bìng供gōng给jǐ丰fēng富fù的de供gòng养yǎng。中zhōng宗zōng很hěn感gǎn激jī他tā。到dào中zhōng宗zōng登dēng上shàng皇huáng位wèi，有yǒu个gè益yì州zhōu长zhǎng史shǐ也yě叫jiào崔cuī敬jìng嗣sì，同tóng姓xìng而ér又yòu同tóng名míng。每měi次cì要yào提tí升shēng官guān员yuán，御yù笔bǐ都dōu要yào跳tiào过guò那nà些xiē多duō次cì参cān拜bài的de官guān员yuán而ér批pī注zhù崔cuī敬jìng嗣sì，后hòu来lái找zhǎo他tā来lái说shuō话huà，才cái知zhī错cuò了le。等děng访fǎng问wèn敬jìng嗣sì已yǐ经jīng死sǐ了le。派pài安ān石shí给gěi敬jìng嗣sì的de儿ér子zi授shòu官guān并bìng给jǐ予yǔ注zhù册cè，后hòu来lái作zuò了le高gāo官guān，他tā的de孙sūn子zi就jiù是shì崔cuī光guāng远yuǎn。

裴péi度dù

唐táng中zhōng书shū令lìng晋jìn国guó公gōng裴péi度dù，质zhì状zhuàng眇miǎo小xiǎo，相xiāng不bù入rù贵guì，屡lǚ屈qū名míng场chǎng，颇pǒ亦yì自zì惑huò。会huì有yǒu相xiāng工gōng在zài洛luò中zhōng，大dà为wèi缙jìn绅shēn所suǒ神shén。公gōng特tè造zào之zhī，问wèn命mìng，相xiāng工gōng曰yuē：”郎láng君jūn形xíng神shén，稍shāo异yì于yú人rén，不bù入rù相xiāng。若ruò不bù至zhì贵guì，即jí当dāng饿è死sǐ。今jīn则zé殊shū未wèi见jiàn贵guì处chù，可kě别bié日rì垂chuí访fǎng，为wèi君jūn细xì看kàn。“公gōng然rán之zhī。他tā日rì出chū游yóu香xiāng山shān寺sì，徘pái徊huái于yú廊láng庑wǔ间jiān，忽hū见jiàn一yī素sù衣yī妇fù人rén，致zhì缇tí褶zhě于yú僧sēng伽gā栏lán楯dùn之zhī上shàng，祈qí祝zhù良liáng久jiǔ，瞻zhān拜bài而ér去qù。少shǎo顷qǐng，度dù方fāng见jiàn缇tí褶zhě在zài旧jiù处chù，知zhī其qí遗yí忘wàng也yě，又yòu料liào追zhuī付fù不bù及jí，遂suì收shōu取qǔ，以yǐ待dài妇fù人rén再zài至zhì，日rì暮mù竟jìng不bù至zhì，度dù挈qiè归guī逆nì旅lǚ。诘jí旦dàn，复fù携xié往wǎng，寺sì门mén始shǐ辟pì，睹dǔ昨zuó日rì妇fù人rén，疾jí趋qū而ér至zhì，怃wǔ声shēng惋wǎn叹tàn，若ruò有yǒu非fēi横héng。度dù从cóng而ér问wèn之zhī，妇fù人rén曰yuē：”阿ā父fù无wú罪zuì被bèi系xì，昨zuó贵guì人rén假jiǎ得dé玉yù带dài二èr犀xī带dài一yī，直zhí千qiān余yú缗mín，以yǐ赂lù津jīn要yào，不bù幸xìng失shī去qù于yú此cǐ。今jīn老lǎo父fù不bù测cè之zhī祸huò，无wú所suǒ逃táo矣yǐ。“度dù怃wǔ然rán，复fù细xì诘jí其qí物wù色sè，因yīn而ér授shòu之zhī。妇fù人rén拜bài泣qì，请qǐng留liú其qí一yī，度dù笑xiào而ér遣qiǎn之zhī。寻xún诣yì昔xī相xiāng者zhě，相xiāng者zhě审shěn度duó，声shēng色sè顿dùn异yì，惊jīng叹tàn曰yuē：”此cǐ必bì有yǒu阴yīn德dé及jí物wù，前qián途tú万wàn里lǐ，非fēi某mǒu所suǒ知zhī也yě。“度dù因yīn以yǐ前qián事shì告gào之zhī。度dù果guǒ位wèi极jí人rén臣chén。（出chū《摭zhí言yán》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo中zhōng书shū令lìng晋jìn国guó公gōng裴péi度dù，长zhǎng得dé又yòu瘦shòu又yòu小xiǎo，他tā的de相xiàng貌mào不bù够gòu贵guì重zhòng，多duō次cì在zài功gōng名míng场chǎng上shàng受shòu挫cuò。他tā自zì己jǐ也yě很hěn疑yí惑huò。正zhèng好hǎo有yǒu个gè相xiàng面miàn的de人rén在zài洛luò中zhōng，很hěn被bèi士shì大dà夫fū官guān员yuán们men所suǒ称chēng推tuī崇chóng。裴péi度dù特tè意yì拜bài访fǎng了le他tā。问wèn命mìng，相xiàng面miàn的de人rén说shuō：”郎láng君jūn你nǐ的de相xiàng貌mào神shén采cǎi。同tóng一yī般bān人rén稍shāo有yǒu不bù同tóng，如rú果guǒ不bù作zuò达dá官guān贵guì人rén，就jiù会huì饿è死sǐ。现xiàn在zài还hái看kàn不bù出chū来lái贵guì处chù，可kě再zài过guò些xiē天tiān来lái访fǎng，我wǒ给gěi你nǐ仔zǐ细xì看kàn看kàn。“裴péi度dù答dā应yìng了le。有yǒu一yī天tiān他tā出chū去qù游yóu览lǎn香xiāng山shān寺sì。徘pái徊huái在zài走zǒu廊láng和hé侧cè房fáng之zhī间jiān。忽hū然rán看kàn见jiàn一yí个gè穿chuān素sù色sè衣yī服fú的de妇fù女nǚ，把bǎ一yī件jiàn丹dān黄huáng色sè贴tiē身shēn单dān衣yī放fàng在zài寺sì庙miào的de栏lán杆gān上shàng，祈qí祷dǎo祝zhù愿yuàn很hěn长zhǎng时shí间jiān。瞻zhān仰yǎng拜bài谢xiè之zhī后hòu走zǒu了le。过guò了le一yī会huì儿er，裴péi度dù才cái看kàn见jiàn那nà件jiàn单dān衣yī还hái放fàng在zài原yuán处chù，知zhī道dào是shì那nà个ge妇fù女nǚ遗yí忘wàng了le，又yòu考kǎo虑lǜ追zhuī上shàng送sòng给gěi她tā已yǐ经jīng来lái不bù及jí了le，于yú是shì就jiù收shōu起qǐ来lái，等děng待dài那nà妇fù女nǚ再zài返fǎn回huí来lái还huán给gěi她tā。太tài阳yáng已yǐ经jīng落luò山shān了le还hái不bú见jiàn来lái，裴péi度dù就jiù带dài着zhe回huí到dào旅lǚ馆guǎn。第dì二èr天tiān早zǎo晨chén，又yòu带dài着zhe那nà件jiàn衣yī服fú去qù了le，寺sì门mén刚gāng开kāi。看kàn到dào昨zuó天tiān那nà个ge妇fù女nǚ急jí急jí忙máng忙máng跑pǎo来lái，茫máng然rán失shī措cuò，又yòu惋wǎn惜xī长cháng叹tàn的de样yàng子zi，好hǎo象xiàng有yǒu什shén么me意yì外wài的de灾zāi祸huò。裴péi度dù就jiù跟gēn上shàng去qù问wèn她tā出chū了le什shén么me事shì。那nà妇fù女nǚ说shuō：”我wǒ的de父fù亲qīn没méi有yǒu罪zuì被bèi拘jū押yā起qǐ来lái，昨zuó天tiān有yǒu个gè贵guì人rén给gěi我wǒ二èr条tiáo玉yù带dài，一yī条tiáo犀xī牛niú带dài，价jià值zhí一yī千qiān多duō串chuàn钱qián，打dǎ算suàn用yòng它tā来lái贿huì赂lù主zhǔ管guǎn的de人rén，不bù幸xìng丢diū失shī了le，这zhè样yàng我wǒ老lǎo父fù亲qīn就jiù要yào大dà祸huò临lín头tóu了le。“裴péi度dù很hěn爱ài怜lián她tā，又yòu仔zǐ细xì地dì追zhuī问wèn那nà东dōng西xī的de颜yán色sè，都dōu说shuō对duì了le，然rán后hòu就jiù还huán给gěi她tā，那nà妇fù女nǚ哭kū着zhe拜bài谢xiè，请qǐng裴péi度dù留liú下xià一yī条tiáo，裴péi度dù笑xiào着zhe打dǎ发fā了le她tā。不bù久jiǔ他tā又yòu到dào以yǐ前qián相xiàng面miàn的de人rén那nà里lǐ，相xiàng面miàn的de人rén仔zǐ细xì审shěn看kàn之zhī后hòu，声shēng音yīn和hé脸liǎn色sè都dōu变biàn了le，惊jīng叹tàn说shuō：”这zhè种zhǒng相xiāng一yí定dìng是shì有yǒu阴yīn德dé到dào了le你nǐ的de身shēn，前qián途tú不bù可kě限xiàn量liàng，这zhè不bú是shì我wǒ所suǒ能néng知zhī道dào的de。“裴péi度dù就jiù把bǎ前qián几jǐ天tiān的de事shì告gào诉sù了le他tā。裴péi度dù后hòu来lái果guǒ然rán作zuò了le高gāo官guān。

刘liú轲kē

唐táng侍shì御yù刘liú轲kē者zhě，韶sháo右yòu人rén也yě。幼yòu之zhī罗luó浮fú九jiǔ疑yí，读dú黄huáng老lǎo书shū，欲yù学xué轻qīng举jǔ之zhī道dào。又yòu于yú曹cáo溪xī探tàn释shì氏shì关guān戒jiè，遂suì被bèi僧sēng服fú，故gù释shì名míng海hǎi纳nà。北běi之zhī筠yún川chuān方fāng山shān等děng寺sì，又yòu居jū庐lú岳yuè东dōng林lín寺sì，习xí南nán山shān钞chāo及jí百bǎi法fǎ论lùn，咸xián得dé宗zōng旨zhǐ焉yān。独dú处chǔ一yī室shì，数shù梦mèng一yī人rén衣yī短duǎn褐hè曰yuē：”我wǒ书shū生shēng也yě，顷qǐng因yīn游yóu学xué，逝shì于yú此cǐ室shì，以yǐ主zhǔ寺sì僧sēng不bù闻wén郡jùn邑yì，乃nǎi瘗yì于yú牖yǒu下xià，而ér尸shī骸hái局jú促cù。死sǐ者zhě从cóng真zhēn，何hé以yǐ安ān也yě，君jūn能néng迁qiān葬zàng，必bì有yǒu酬chóu谢xiè。“乃nǎi访fǎng于yú缁zī属shǔ，果guǒ然rán。刘liú解jiě所suǒ着zhe之zhī衣yī，覆fù其qí骸hái骼gé。具jù棺guān改gǎi窆biǎn于yú虎hǔ溪xī之zhī上shàng。是shì夜yè梦mèng书shū生shēng来lái谢xiè，将jiāng三sān鸡jī子zi，劝quàn轲kē立lì食shí之zhī，轲kē嚼jué一yī而ér吞tūn其qí二èr焉yān。后hòu乃nǎi精jīng于yú儒rú学xué，而ér善shàn属zhǔ文wén章zhāng，因yīn策cè名míng第dì，历lì任rèn史shǐ馆guǎn。欲yù书shū梦mèng中zhōng之zhī事shì，不bù可kě自zì为wèi传zhuàn记jì，吏lì部bù侍shì郎láng韩hán愈yù素sù知zhī焉yān，曰yuē：”待dài余yú余yú暇xiá，当dāng为wèi一yī文wén赞zàn焉yān。“愈yù左zuǒ迁qiān，其qí文wén不bù就jiù也yě。（出chū《云yún溪xī友yǒu议yì》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo的de侍shì御yù刘liú轲kē是shì韶sháo右yòu人rén，幼yòu年nián时shí代dài到dào罗luó浮fú九jiǔ疑yí山shān读dú黄huáng老lǎo的de书shū。想xiǎng学xué成chéng仙xiān之zhī道dào，又yòu在zài曹cáo溪xī探tàn究jiū佛fó家jiā的de关guān戒jiè，于yú是shì又yòu穿chuān了le僧sēng衣yī，所suǒ以yǐ给gěi他tā起qǐ了le个gè法fǎ号hào叫jiào海hǎi纳nà。往wǎng北běi去qù过guò筠yún川chuān方fāng山shān等děng寺sì，又yòu定dìng居jū在zài庐lú山shān东dōng林lín寺sì，学xué习xí《南nán山shān钞chāo》以yǐ及jí《百bǎi法fǎ论lùn》，把bǎ宗zōng旨zhǐ全quán都dōu得dé到dào了le。他tā住zhù在zài一yī间jiān卧wò室shì，多duō次cì梦mèng到dào一yí个gè穿chuān短duǎn粗cū布bù衣yī服fú的de人rén说shuō：”我wǒ是shì个gè书shū生shēng，以yǐ前qián因yīn为wèi游yóu学xué，死sǐ在zài这zhè间jiān屋wū子zi里lǐ，因yīn为wèi主zhǔ寺sì僧sēng人rén不bù知zhī道dào我wǒ家jiā住zhù哪nǎ里lǐ，就jiù埋mái在zài窗chuāng下xià了le，然rán而ér尸shī骸hái所suǒ处chù地dì方fāng狭xiá小xiǎo，我wǒ又yòu想xiǎng从cóng宗zōng，怎zěn么me能néng安ān心xīn呢ne？您nín如rú果guǒ能néng给gěi我wǒ迁qiān到dào别bié的de地dì方fāng埋mái葬zàng，我wǒ一yí定dìng会huì有yǒu酬chóu谢xiè。“于yú是shì刘liú轲kē就jiù访fǎng问wèn僧sēng人rén们men，果guǒ然rán有yǒu这zhè么me回huí事shì。刘liú轲kē脱tuō下xià自zì己jǐ穿chuān的de衣yī服fú，覆fù盖gài在zài那nà书shū生shēng的de骸hái骨gǔ上shàng，又yòu备bèi了le棺guān材cái改gǎi葬zàng在zài虎hǔ溪xī山shān上shàng。当dàng天tiān夜yè里lǐ梦mèng到dào书shū生shēng前qián来lái致zhì谢xiè。拿ná了le三sān个gè鸡jī蛋dàn，劝quàn刘liú轲kē立lì刻kè吃chī下xià去qù，刘liú轲kē细xì嚼jué一yí个gè吞tūn下xià两liǎng个gè。后hòu来lái对duì儒rú学xué研yán究jiū很hěn精jīng到dào、又yòu很hěn会huì写xiě文wén章zhāng，因yīn为wèi应yìng举jǔ考kǎo试shì而ér名míng列liè前qián茅máo中zhōng第dì，历lì任rèn史shǐ馆guǎn。他tā要yào把bǎ梦mèng中zhōng的de事shì写xiě出chū来lái，又yòu不bù好hǎo自zì己jǐ为wèi自zì己jǐ写xiě传chuán，吏lì部bù侍shì郎láng韩hán愈yù一yí向xiàng知zhī道dào这zhè些xiē事shì。说shuō：”等děng我wǒ有yǒu空kòng余yú时shí间jiān，当dāng写xiě一yì篇piān文wén章zhāng称chēng赞zàn他tā。“韩hán愈yù后hòu来lái被bèi贬biǎn职zhí，要yào写xiě的de文wén章zhāng也yě没méi写xiě成chéng。

刘liú弘hóng敬jìng

唐táng彭péng城chéng刘liú弘hóng敬jìng，字zì元yuán溥pǔ。世shì居jū淮huái淝féi间jiān，资zī财cái数shù百bǎi万wàn，常cháng修xiū德dé不bù耀yào，人rén莫mò知zhī之zhī。家jiā虽suī富fù，利lì人rén之zhī财cái不bù及jí怨yuàn，施shī人rén之zhī惠huì不bù望wàng报bào。长zhǎng庆qìng初chū，有yǒu善shàn相xiāng人rén，于yú寿shòu春chūn道dào逢féng元yuán溥pǔ曰yuē：”噫yī，君jūn子zǐ且qiě止zhǐ，吾wú有yǒu告gào也yě。“元yuán溥pǔ乃nǎi延yán入rù馆guǎn而ér讯xùn焉yān，曰yuē：”君jūn财cái甚shèn丰fēng矣yǐ。然rán更gèng二èr三sān年nián，大dà期qī将jiāng至zhì，如rú何hé？“元yuán溥pǔ涕tì泗sì曰yuē：”夫fū寿shòu夭yāo者zhě天tiān也yě，先xiān生shēng其qí奈nài我wǒ何hé！“相xiāng人rén曰yuē”夫fū相xiāng不bù及jí德dé，德dé不bù及jí度dù量liàng，君jūn虽suī不bù寿shòu，而ér德dé且qiě厚hòu，至zhì于yú度dù量liàng尤yóu宽kuān，且qiě告gào后hòu事shì。但dàn二èr三sān年nián之zhī期qī，勤qín修xiū令lìng德dé，冀jì或huò延yán之zhī。夫fū一yī德dé可kě以yǐ消xiāo百bǎi灾zāi，犹yóu享xiǎng爵jué禄lù，而ér况kuàng于yú寿shòu乎hū，勉miǎn而ér图tú之zhī，吾wú三sān载zài当dāng复fù此cǐ来lái。“言yán讫qì而ér去qù，元yuán溥pǔ流liú涕tì送sòng之zhī，乃nǎi为wèi身shēn后hòu之zhī计jì，有yǒu女nǚ将jiàng适shì，抵dǐ维wéi扬yáng，求qiú女nǚ奴nú资zī行xíng，用yòng钱qián八bā十shí万wàn，得dé四sì人rén焉yān。内nèi一yī人rén方fāng兰lán荪sūn者zhě，有yǒu殊shū色sè，而ér风fēng骨gǔ姿zī态tài，殊shū不bù类lèi贱jiàn流liú，元yuán溥pǔ诘jí其qí情qíng，久jiǔ而ér乃nǎi对duì曰yuē：”贱jiàn妾qiè死sǐ罪zuì，无wú复fù敢gǎn言yán。“主zhǔ君jūn既jì深shēn讶yà之zhī，何hé敢gǎn潜qián隐yǐn。某mǒu代dài为wéi名míng家jiā，家jiā本běn河hé洛luò，先xiān父fù以yǐ卑bēi官guān淮huái西xī，不bù幸xìng遭zāo吴wú寇kòu跋bá扈hù，因yīn缘yuán姓xìng与yǔ国guó（”国guó“原yuán作zuò”寇kòu“，据jù明míng抄chāo本běn改gǎi。）同tóng，疑yí为wéi近jìn属shǔ，身shēn委wěi锋fēng刃rèn，家jiā仍réng没méi官guān，以yǐ此cǐ湮yān沈shěn，无wú处chǔ告gào诉sù，其qí诸zhū骨gǔ肉ròu，寇kòu平píng之zhī后hòu，悉xī被bèi官guān军jūn收shōu勍qíng为wèi俘fú，不bù可kě复fù知zhī矣yǐ。贱jiàn妾qiè一yī身shēn再zài易yì其qí主zhǔ，今jīn及jí此cǐ焉yān，元yuán溥pǔ太tài息xī久jiǔ之zhī，乃nǎi言yán曰yuē：”夫fū履lǚ虽suī新xīn不bù加jiā于yú首shǒu，冠guān虽suī旧jiù不bù践jiàn于yú地dì，虽suī家jiā族zú丧sàng亡wáng，且qiě衣yī冠guān之zhī女nǚ，而ér又yòu抱bào冤yuān如rú此cǐ，三sān尺chǐ童tóng子zi，犹yóu能néng发fā愤fèn，况kuàng丈zhàng夫fū耶yé！今jīn我wǒ若ruò不bù振zhèn雪xuě尔ěr冤yuān，是shì为wèi神shén明míng之zhī诛zhū焉yān。“因yīn问wèn其qí亲qīn戚qī，知zhī其qí外wài氏shì刘liú也yě。遂suì焚fén其qí券quàn，收shōu为wèi甥shēng，以yǐ家jiā财cái五wǔ十shí万wàn，先xiān其qí女nǚ而ér嫁jià之zhī。长zhǎng庆qìng二èr年nián，春chūn三sān月yuè辛xīn卯mǎo，兰lán荪sūn既jì归guī，元yuán溥pǔ梦mèng见jiàn一yī人rén，被bèi青qīng衣yī秉bǐng简jiǎn，望wàng尘chén而ér拜bài，迫pò之zhī潸shān然rán曰yuē：”余yú则zé兰lán荪sūn之zhī父fù也yě。感gǎn君jūn之zhī恩ēn，何hé以yǐ报bào之zhī，某mǒu闻wén阴yīn德dé所suǒ以yǐ动dòng天tiān地dì也yě，今jīn君jūn寿shòu限xiàn将jiāng尽jǐn，余yú当dāng为wèi君jūn请qǐng于yú上shàng帝dì，故gù奉fèng告gào。“言yán讫qì乃nǎi去qù。后hòu三sān日rì，元yuán溥pǔ复fù梦mèng兰lán荪sūn之zhī父fù立lì于yú庭tíng，紫zǐ衣yī象xiàng简jiǎn，侍shì卫wèi甚shèn严yán，前qián谢xiè元yuán溥pǔ曰yuē：”余yú不bù佞nìng，幸xìng得de请qǐng君jūn于yú帝dì，帝dì许xǔ我wǒ延yán君jūn寿shòu二èr十shí五wǔ载zài，而ér富fù及jí三sān代dài，子zǐ孙sūn无wú复fù后hòu祸huò。其qí所suǒ残cán害hài吾wú家jiā者zhě，悉xī获huò案àn理lǐ之zhī，存cún者zhě祸huò身shēn，没méi者zhě子zǐ孙sūn受shòu衅xìn，帝dì又yòu悯mǐn余yú之zhī冤yuān，署shǔ以yǐ重zhòng职zhí，获huò主zhǔ山shān川chuān于yú淮huái海hǎi之zhī间jiān。“因yīn呜wū咽yè再zài拜bài而ér去qù，诘jí旦dàn，元yuán溥pǔ依yī依yī，未wèi所suǒ甚shèn信xìn。后hòu三sān年nián，果guǒ相xiāng者zhě复fù至zhì，迎yíng而ér贺hè元yuán溥pǔ曰yuē：”君jūn寿shòu延yán矣yǐ！且qiě君jūn自zì眉méi至zhì发fā而ér视shì之zhī。“元yuán溥pǔ侧cè冠guān露lù额é，曰yuē：”噫yī，有yǒu阴yīn德dé上shàng动dòng于yú天tiān者zhě。自zì今jīn后hòu二èr十shí五wǔ载zài，庆qìng及jí三sān代dài。“元yuán溥pǔ始shǐ以yǐ兰lán荪sūn之zhī父fù为wèi告gào，相xiāng者zhě曰yuē：”昔xī韩hán子zi阴yīn存cún赵zhào氏shì，太tài史shǐ公gōng以yǐ韩hán氏shì十shí世shì而ér位wèi至zhì王wáng侯hóu者zhě，有yǒu阴yīn德dé故gù也yě。况kuàng兰lán荪sūn之zhī家jiā无wú后hòu矣yǐ，兰lán荪sūn之zhī身shēn贱jiàn隶lì矣yǐ，如rú是shì而ér能néng不bù顾gù多duō财cái之zhī与yǔ殊shū色sè，而ér恤xù其qí孤gū，岂qǐ不bù谓wèi阴yīn德dé之zhī厚hòu哉zāi。（出chū《阴yīn德dé传chuán》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo彭péng城chéng有yǒu个gè人rén叫jiào刘liú弘hóng敬jìng，字zì元yuán溥pǔ。世shì世shì代dài代dài居jū住zhù在zài淮huái河hé淝féi水shuǐ之zhī间jiān。家jiā有yǒu资zī财cái数shù百bǎi万wàn，常cháng积jī德dé而ér不bù夸kuā耀yào，人rén们men都dōu不bù知zhī道dào他tā。他tā家jiā虽suī然rán很hěn富fù，取qǔ利lì于yú别bié人rén的de财cái富fù，也yě使shǐ他tā不bù怨yuàn恨hèn。他tā拿ná出chū钱qián财cái帮bāng助zhù别bié人rén，施shī给gěi别bié人rén恩ēn惠huì并bìng不bù希xī望wàng有yǒu所suǒ报bào答dá。长zhǎng庆qìng年nián间jiān，有yǒu个gè很hěn会huì相xiàng面miàn的de人rén，在zài寿shòu春chūn路lù上shàng碰pèng到dào元yuán溥pǔ说shuō：“噫yī！先xiān生shēng先xiān停tíng一yī下xià，我wǒ有yǒu话huà告gào诉sù你nǐ。”元yuán溥pǔ就jiù请qǐng他tā进jìn入rù一yī馆guǎn所suǒ问wèn他tā有yǒu什shén么me话huà。“那nà相xiàng面miàn人rén说shuō：”您nín财cái产chǎn很hěn丰fēng厚hòu啊a！然rán而ér二èr三sān年nián以yǐ后hòu，你nǐ的de寿shòu数shù就jiù要yào没méi了le。怎zěn么me办bàn？“元yuán溥pǔ大dà哭kū说shuō：”夭yāo折zhé短duǎn命mìng是shì天tiān意yì，先xiān生shēng您nín对duì我wǒ有yǒu什shén么me办bàn法fǎ？“相xiàng面miàn人rén说shuō：”相xiāng好hǎo，不bù如rú德dé高gāo，德dé高gāo不bù如rú度dù量liàng大dà。你nǐ虽suī然rán寿shòu不bù长zhǎng，但dàn德dé很hěn高gāo厚hòu，至zhì于yú度dù量liàng就jiù更gèng宽kuān大dà了le，我wǒ暂zàn且qiě告gào诉sù你nǐ后hòu事shì。在zài二èr三sān年nián之zhī间jiān，多duō积jī您nín的de功gōng德dé，或huò许xǔ有yǒu希xī望wàng延yán长cháng寿shòu命mìng。一yī德dé可kě以yǐ消xiāo百bǎi灾zāi，还hái可kě以yǐ享xiǎng受shòu爵jué禄lù，何hé况kuàng寿shòu命mìng呢ne？希xī望wàng你nǐ努nǔ力lì作zuò，我wǒ三sān年nián以yǐ后hòu还hái会huì再zài来lái。“说shuō完wán就jiù走zǒu了le。元yuán溥pǔ流liú着zhuó眼yǎn泪lèi送sòng别bié了le他tā。于yú是shì又yòu作zuò了le身shēn后hòu的de打dǎ算suàn。他tā有yǒu一yí个gè女nǚ儿ér将jiāng要yào出chū嫁jià，抵dǐ达dá维wéi扬yáng后hòu，要yào找zhǎo几jǐ个gè女nǚ奴nú陪péi行xíng。花huā了le八bā十shí万wàn钱qián得dé到dào四sì个gè人rén。其qí中zhōng有yǒu一yí个gè人rén叫jiào方fāng兰lán荪sūn，美měi丽lì非fēi凡fán，而ér且qiě那nà风fēng骨gǔ姿zī态tài很hěn不bù象xiàng平píng常cháng家jiā庭tíng出chū身shēn的de人rén。元yuán溥pǔ就jiù追zhuī问wèn她tā的de情qíng况kuàng。迟chí延yán很hěn长zhǎng时shí间jiān才cái回huí答dá说shuō：”贱jiàn妾qiè有yǒu死sǐ罪zuì，不bù敢gǎn说shuō。主zhǔ人rén家jiā既jì然rán深shēn感gǎn惊jīng讶yà，我wǒ怎zěn么me还hái敢gǎn隐yǐn瞒mán呢ne。我wǒ家jiā世shì代dài为wéi名míng家jiā，家jiā本běn来lái在zài河hé洛luò，先xiān父fù在zài淮huái西xī作zuò小xiǎo官guān，不bù幸xìng遭zāo受shòu吴wú寇kòu专zhuān横hèng暴bào戾lì，因yīn我wǒ们men的de姓xìng与yǔ皇huáng上shàng的de姓xìng相xiāng同tóng，怀huái疑yí是shì近jìn亲qīn戚qī属shǔ，身shēn死sǐ贼zéi寇kòu刀dāo下xià，家jiā产chǎn也yě被bèi没mò收shōu，因yīn此cǐ埋mái没mò，无wú处chǔ告gào状zhuàng申shēn诉sù，其qí他tā的de亲qīn属shǔ也yě在zài贼zéi寇kòu被bèi平píng乱luàn之zhī后hòu强qiáng收shōu为wèi俘fú，再zài也yě没méi有yǒu音yīn讯xùn了le。我wǒ几jǐ次cì更gēng换huàn主zhǔ人rén，现xiàn在zài到dào了le这zhè个ge地dì方fāng。“元yuán溥pǔ听tīng完wán叹tàn息xī很hěn久jiǔ，才cái说shuō：”鞋xié虽suī然rán是shì新xīn的de但dàn不bù能néng放fàng在zài头tóu上shàng，帽mào子zi即jí使shǐ是shì旧jiù的de也yě不bù能néng踩cǎi在zài脚jiǎo下xià，你nǐ虽suī然rán家jiā族zú丧sàng亡wáng，但dàn你nǐ是shì名míng家jiā的de后hòu代dài，又yòu有yǒu这zhè样yàng的de冤yuān恨hèn，三sān尺chǐ的de儿ér童tóng还hái知zhī道dào发fā愤fèn，况kuàng且qiě丈zhàng夫fū呢ne？今jīn天tiān我wǒ如rú果guǒ不bù能néng挽wǎn救jiù你nǐ并bìng昭zhāo雪xuě你nǐ的de冤yuān恨hèn，就jiù是shì神shén明míng也yě会huì杀shā我wǒ呀ya！“就jiù又yòu问wèn她tā的de亲qīn戚qī的de情qíng况kuàng，知zhī道dào她tā的de外wài祖zǔ父fù姓xìng刘liú。马mǎ上shàng就jiù把bǎ卖mài身shēn契qì烧shāo了le并bìng收shōu她tā为wèi外wài甥shēng女nǚ，用yòng五wǔ十shí万wàn家jiā财cái，在zài他tā自zì己jǐ女nǚ儿ér以yǐ前qián让ràng她tā出chū嫁jià了le。长zhǎng庆qìng二èr年nián三sān月yuè辛xīn卯mǎo，兰lán荪sūn已yǐ经jīng出chū嫁jià，元yuán溥pǔ梦mèng见jiàn一yī人rén，披pī着zhe青qīng衣yī手shǒu里lǐ拿ná着zhe象xiàng简jiǎn，跪guì在zài地dì上shàng参cān拜bài，急jí促cù而ér流liú着zhuó眼yǎn泪lèi说shuō：”我wǒ就jiù是shì兰lán荪sūn的de父fù亲qīn，感gǎn谢xiè您nín的de恩ēn德dé，怎zěn么me才cái能néng报bào答dá呢ne？我wǒ曾céng听tīng说shuō阴yīn德dé是shì能néng够gòu感gǎn动dòng天tiān地dì的de，现xiàn在zài您nín的de寿shòu限xiàn将jiāng要yào结jié束shù，我wǒ应yīng该gāi到dào上shàng帝dì那nà里lǐ给gěi你nǐ请qǐng求qiú，所suǒ以yǐ来lái奉fèng告gào。“说shuō完wán走zǒu了le，过guò了le三sān天tiān，元yuán溥pǔ又yòu梦mèng到dào兰lán荪sūn的de父fù亲qīn站zhàn在zài庭tíng堂táng前qián穿chuān着zhe紫zǐ衣yī拿ná着zhe象xiàng简jiǎn，又yòu有yǒu很hěn多duō跟gēn着zhe他tā的de侍shì卫wèi，上shàng前qián感gǎn谢xiè元yuán溥pǔ说shuō：”我wǒ没méi有yǒu什shén么me才cái智zhì，有yǒu幸xìng能néng够gòu在zài上shàng帝dì那nà里lǐ为wèi你nǐ请qǐng求qiú，上shàng帝dì准zhǔn许xǔ我wǒ延yán长cháng你nǐ二èr十shí五wǔ年nián的de寿shòu命mìng，而ér富fù达dá三sān代dài，子zǐ孙sūn再zài也yě没méi有yǒu后hòu祸huò。那nà些xiē残cán害hài我wǒ们men家jiā的de贼zéi寇kòu，全quán都dōu抓zhuā获huò归guī案àn审shěn理lǐ。现xiàn在zài活huó着zhe的de要yào有yǒu灾zāi祸huò到dào身shēn，已yǐ经jīng死sǐ的de要yào让ràng子zǐ孙sūn受shòu连lián累lěi。上shàng帝dì又yòu怜lián悯mǐn我wǒ的de冤yuān仇chóu，批pī准zhǔn我wǒ任rèn重zhòng要yào职zhí务wù，将jiāng掌zhǎng管guǎn淮huái海hǎi之zhī间jiān的de山shān川chuān。“然rán后hòu就jiù呜wū咽yè着zhe一yī再zài拜bài谢xiè走zǒu了le。第dì二èr天tiān，元yuán溥pǔ还hái很hěn留liú恋liàn，也yě没méi有yǒu深shēn信xìn。三sān年nián后hòu，以yǐ前qián那nà个ge相xiàng面miàn人rén果guǒ然rán来lái了le，迎yíng着zhe他tā就jiù祝zhù贺hè元yuán溥pǔ说shuō：”您nín的de寿shòu命mìng延yán长cháng了le，再zài让ràng我wǒ看kàn看kàn眼yǎn眉méi到dào头tóu发fā之zhī间jiān。“元yuán溥pǔ就jiù把bǎ帽mào子zi旁páng侧cè露lù出chū额é头tóu。相xiàng面miàn人rén一yī看kàn说shuō：”噫yī！你nǐ有yǒu阴yīn德dé感gǎn动dòng了le上shàng天tiān，从cóng今jīn后hòu寿shòu命mìng延yán长cháng二èr十shí五wǔ年nián，富fù贵guì达dá到dào三sān代dài。“元yuán溥pǔ才cái把bǎ兰lán荪sūn的de父fù亲qīn说shuō的de话huà告gào诉sù他tā。相xiàng面miàn的de说shuō：”过guò去qù韩hán子zi积jī阴yīn德dé保bǎo护hù了le赵zhào氏shì，太tài史shǐ公gōng认rèn为wéi韩hán氏shì十shí代dài都dōu能néng官guān位wèi达dá到dào三sān侯hóu，是shì有yǒu阴yīn德dé的de缘yuán故gù。况kuàng且qiě兰lán荪sūn的de家jiā里lǐ没méi有yǒu后hòu代dài了le，兰lán荪sūn已yǐ身shēn为wèi卑bēi贱jiàn的de奴nú隶lì了le，象xiàng这zhè样yàng你nǐ都dōu能néng不bù顾gù花huā费fèi很hěn多duō钱qián财cái，也yě不bù贪tān她tā的de美měi丽lì姿zī色sè，反fǎn而ér能néng抚fǔ恤xù她tā这zhè个ge孤gū儿ér，难nán道dào这zhè不bú是shì很hěn厚hòu的de阴yīn德dé吗ma？“

萧xiāo仿fǎng

唐táng丞chéng相xiàng兰lán陵líng公gōng萧xiāo仿fǎng，清qīng誉yù俭jiǎn德dé，时shí所suǒ推tuī伏fú。尝cháng统tǒng戎róng于yú番pān禺yú，有yǒu酌zhuó泉quán投tóu香xiāng之zhī誉yù，以yǐ是shì夷yí估gū幅fú凑còu，至zhì于yú长cháng安ān宝bǎo货huò药yào肆sì，咸xián丰fēng衍yǎn于yú南nán方fāng之zhī物wù，由yóu此cǐ人rén情qíng归guī美měi。僖xī宗zōng诞dàn圣shèng于yú壬rén午wǔ，龙lóng飞fēi于yú癸guǐ巳sì，皇huáng算suàn十shí有yǒu二èr载zài矣yǐ。思sī命mìng耆qí德dé，佐zuǒ佑yòu大dà化huà，乃nǎi自zì奉fèng常cháng卿qīng起qǐ为wèi上shàng相xiàng，时shí年nián八bā十shí有yǒu三sān。居jū台tái席xí数shù载zài，汲jí引yǐn才cái俊jùn，导dǎo畅chàng皇huáng慈cí，俭jiǎn德dé既jì彰zhāng，浇jiāo风fēng少shǎo革gé，及jí薨hōng于yú位wèi，上shàng甚shèn追zhuī悼dào，而ér废fèi常cháng朝cháo者zhě三sān日rì。册cè赠zèng之zhī礼lǐ，有yǒu加jiā等děng焉yān。议yì者zhě曰yuē：高gāo位wèi重zhòng禄lù，苟gǒu有yǒu其qí分fēn，阴yīn灵líng必bì助zhù其qí寿shòu考kǎo。不bù然rán，安ān有yǒu过guò悬xuán车chē之zhī岁suì，而ér命mìng相xiàng之zhī主zhǔ始shǐ生shēng也yě。太tài公gōng晚wǎn年nián七qī十shí而ér遇yù文wén王wáng，今jīn逾yú钓diào渭wèi之zhī年nián一yī纪jì。则zé知zhī荣róng辱rǔ之zhī分fēn，岂qǐ偶ǒu然rán哉zāi。（出chū《唐táng厥jué史shǐ》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo的de丞chéng相xiàng兰lán陵líng公gōng萧xiāo仿fǎng，有yǒu清qīng世shì廉lián洁jié的de美měi誉yù，被bèi当dāng时shí的de人rén看kàn作zuò榜bǎng样yàng。曾céng经jīng统tǒng帅shuài军jūn队duì驻zhù守shǒu于yú番pān禺yú，又yòu有yǒu百bǎi事shì主zhǔ动dòng助zhù人rén的de美měi名míng。因yīn为wèi这zhè样yàng，外wài地dì的de商shāng人rén全quán都dōu聚jù会huì而ér来lái，以yǐ至zhì长cháng安ān的de买mǎi卖mài药yào店diàn，都dōu增zēng加jiā了le很hěn多duō南nán方fāng的de物wù品pǐn。可kě见jiàn人rén情qíng向xiàng往wǎng善shàn美měi。僖xī宗zōng在zài壬rén午wǔ年nián登dēng上shàng皇huáng位wèi，于yú癸guǐ巳sì年nián逝shì世shì，在zài位wèi十shí二èr年nián。提tí倡chàng广guǎng施shī德dé政zhèng教jiào化huà，于yú萧xiāo仿fǎng从cóng常cháng卿qīng起qǐ升shēng为wèi上shàng相xiàng，当dāng时shí已yǐ经jīng八bā十shí三sān岁suì了le。萧xiāo仿fǎng作zuò丞chéng相xiàng数shù载zài，招zhāo贤xián纳nà士shì，提tí拔bá贤xián明míng的de人rén才cái，使shǐ皇huáng帝dì的de恩ēn慈cí能néng够gòu畅chàng通tōng无wú阻zǔ，节jié俭jiǎn的de品pǐn德dé得dé到dào发fā扬yáng，轻qīng薄bó的de民mín尚shàng也yě有yǒu改gǎi革gé。等děng到dào他tā死sǐ在zài位wèi上shàng，皇huáng上shàng特tè别bié追zhuī悼dào，停tíng止zhǐ上shàng朝cháo三sān天tiān，册cè封fēng赠zèng送sòng的de财cái物wù和hé礼lǐ节jié都dōu有yǒu加jiā等děng。有yǒu人rén议yì论lùn说shuō：高gāo位wèi厚hòu禄lù，都dōu有yǒu一yí定dìng的de名míng分fèn，阴yīn灵líng一yí定dìng会huì助zhù他tā长cháng寿shòu。不bù然rán的de话huà，怎zěn么me能néng有yǒu已yǐ过guò悬xuán车chē之zhī年nián，而ér命mìng相xiàng的de君jūn主zhǔ才cái出chū来lái了le呢ne？姜jiāng太tài公gōng晚wǎn年nián七qī十shí多duō才cái遇yù到dào文wén王wáng，现xiàn在zài他tā超chāo过guò太tài公gōng垂chuí钓diào渭wèi水shuǐ时shí年nián纪jì十shí二èr岁suì才cái遇yù明míng主zhǔ，这zhè就jiù可kě以yǐ知zhī道dào荣róng辱rǔ的de本běn分fèn，绝jué不bú是shì偶ǒu然rán的de。

孙sūn泰tài

唐táng孙sūn泰tài，山shān阳yáng人rén，少shǎo师shī皇huáng甫fǔ颖yǐng，守shǒu操cāo颇pǒ有yǒu古gǔ贤xián之zhī风fēng。泰tài妻qī即jí姨yí女nǚ也yě。先xiān是shì，姨yí老lǎo。以yǐ二èr女nǚ为wèi托tuō曰yuē：”其qí长zhǎng者zhě损sǔn一yī目mù，汝rǔ可kě娶qǔ其qí女nǚ弟dì。“姨yí卒zú，泰tài娶qǔ其qí姊zǐ，（”姊zǐ“原yuán作zuò”娣dì“，据jù唐táng摭zhí言yán改gǎi。）或huò诘jí之zhī，泰tài曰yuē：”其qí人rén有yǒu废fèi疾jí，非fēi泰tài何hé适shì？“众zhòng皆jiē伏fú泰tài之zhī义yì。尝cháng于yú都dū市shì，遇yù铁tiě灯dēng台tái市shì之zhī，而ér命mìng磨mó洗xǐ，即jí银yín也yě，泰tài亟jí往wǎng还huán之zhī。中zhōng和hé中zhōng，将jiāng家jiā于yú义yì兴xīng，置zhì一yī别bié墅shù，用yòng缗mín二èr百bǎi千qiān。既jì半bàn授shòu之zhī矣yǐ，泰tài游yóu吴wú兴xīng郡jùn，约yuē回huí日rì当dāng诣yì所suǒ止zhǐ。居jū两liǎng月yuè，泰tài回huí，倚yǐ舟zhōu墅shù前qián，复fù以yǐ余yú资zī授shòu之zhī，俾bǐ其qí人rén他tā徙xǐ。于yú时shí睹dǔ一yī老lǎo妪yù，长zhǎng恸tòng数shù声shēng，泰tài惊jīng悸jì，召zhào诘jí之zhī，妪yù曰yuē：”老lǎo妇fù尝cháng迨dài事shì舅jiù姑gū于yú此cǐ，子zǐ孙sūn不bù肖xiào，为wèi他tā人rén所suǒ有yǒu，故gù悲bēi耳ěr。“泰tài怃wǔ然rán久jiǔ之zhī，因yīn始shǐ曰yuē：”吾wú适shì得dé京jīng书shū，已yǐ别bié除chú官guān，固gù不bù可kě驻zhù此cǐ也yě，所suǒ居jū且qiě命mìng尔ěr子zi掌zhǎng之zhī。“言yán讫qì，解jiě维wéi而ér逝shì，不bù复fù返fǎn矣yǐ。子zi展zhǎn，进jìn士shì及jí第dì，入rù梁liáng为wèi省shěng郎láng。（出chū《摭zhí言yán》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo的de孙sūn泰tài是shì山shān阳yáng人rén，少shào年nián时shí代dài从cóng师shī皇huáng甫fǔ颖yǐng，操cāo守shǒu很hěn有yǒu古gǔ代dài贤xián人rén的de风fēng格gé。泰tài的de妻qī子zǐ就jiù是shì他tā姨yí的de女nǚ儿ér，这zhè以yǐ前qián他tā姨yí临lín死sǐ时shí把bǎ两liǎng个gè女nǚ儿ér托tuō付fù给gěi他tā说shuō：”我wǒ的de大dà女nǚ儿ér坏huài了le一yī只zhī眼yǎn睛jīng，你nǐ可kě以yǐ娶qǔ她tā妹mèi妹mèi为wèi媳xí妇fù。“等děng他tā姨yí死sǐ了le，泰tài就jiù娶qǔ了le她tā的de姐jiě姐jiě。有yǒu人rén问wèn他tā，他tā说shuō：”她tā是shì个gè残cán疾jí人rén，不bù嫁jià给gěi我wǒ谁shuí更gèng合hé适shì呢ne？“大dà家jiā都dōu很hěn佩pèi服fú孙sūn泰tài讲jiǎng义yì气qì。有yǒu一yī次cì到dào城chéng里lǐ的de集jí市shì上shàng碰pèng上shàng有yǒu个gè卖mài铁tiě灯dēng台tái的de，他tā就jiù买mǎi了le，回huí来lái让ràng别bié人rén擦cā洗xǐ，原yuán来lái是shì银yín的de，孙sūn泰tài急jí忙máng还huán给gěi他tā。中zhōng和hé年nián间jiān，打dǎ算suàn把bǎ家jiā搬bān到dào义yì兴xīng，买mǎi了le一yī所suǒ别bié墅shù，用yòng了le二èr百bǎi千qiān缗mín钱qián，先xiān付fù给gěi了le一yí半bàn的de钱qián。孙sūn泰tài到dào吴wú兴xīng郡jùn游yóu览lǎn，约yuē定dìng回huí来lái时shí再zài搬bān进jìn去qù。两liǎng个gè月yuè后hòu，孙sūn泰tài回huí来lái把bǎ船chuán靠kào在zài别bié墅shù前qián，又yòu把bǎ另lìng一yí半bàn钱qián也yě付fù给gěi了le卖mài房fáng子zi的de人rén，使shǐ他tā们men搬bān到dào别bié处chù去qù。这zhè时shí他tā看kàn见jiàn一yí个gè老lǎo年nián妇fù人rén痛tòng哭kū，孙sūn泰tài惊jīng讶yà又yòu害hài怕pà心xīn跳tiào，招zhāo呼hū过guò来lái盘pán问wèn她tā为wèi什shén么me这zhè样yàng哭kū。老lǎo年nián妇fù人rén说shuō：”我wǒ在zài这zhè里lǐ为wèi公gōng婆pó尽jǐn了le孝xiào，但dàn是shì子zǐ孙sūn不bù争zhēng气qì，把bǎ房fáng子zi卖mài给gěi别bié人rén了le，所suǒ以yǐ才cái这zhè样yàng悲bēi伤shāng。“孙sūn泰tài怅chàng然rán失shī意yì了le好hǎo半bàn天tiān，然rán后hòu欺qī哄hǒng她tā说shuō：”我wǒ刚gāng接jiē列liè京jīng城chéng来lái的de信xìn，已yǐ经jīng提tí升shēng到dào别bié的de地dì方fāng当dāng官guān，所suǒ以yǐ不bù能néng住zhù在zài这zhè地dì方fāng了le，这zhè所suǒ住zhù房fáng还hái是shì让ràng你nǐ儿ér子zi掌zhǎng管guǎn吧ba。“说shuō完wán，解jiě开kāi船chuán缆lǎn就jiù走zǒu了le，再zài也yě没méi回huí来lái。孙sūn泰tài的de儿ér子zi孙sūn展zhǎn，进jìn士shì及jí第dì，入rù梁liáng为wèi省shěng郎láng。

李lǐ质zhì

唐táng咸xián通tōng中zhōng，吉jí州zhōu牙yá将jiāng李lǐ质zhì，得dé疾jí将jiāng死sǐ忽hū梦mèng入rù冥míng。见jiàn主zhǔ吏lì曰yuē：”尝cháng出chū七qī人rén性xìng命mìng，合hé延yán十shí四sì年nián。“吏lì执zhí簿bù书shū，以yǐ取qǔ上shàng命mìng。久jiǔ之zhī，出chū谓wèi质zhì曰yuē：”事shì毕bì矣yǐ。“遂suì命mìng使shǐ者zhě领lǐng送sòng还huán家jiā，至zhì一yī高gāo山shān，推tuī落luò乃nǎi寤wù。质zhì潜qián志zhì其qí事shì，自zì是shì疾jí渐jiàn平píng愈yù，后hòu果guǒ十shí四sì年nián而ér终zhōng。（出chū《报bào应yìng录lù》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo咸xián通tōng年nián间jiān，吉jí州zhōu的de牙yá将jiāng李lǐ质zhì得dé了le病bìng快kuài要yào死sǐ了le，忽hū然rán作zuò梦mèng去qù了le冥míng府fǔ，见jiàn那nà主zhǔ管guǎn官guān说shuō：”你nǐ曾céng经jīng救jiù了le七qī个gè人rén的de命mìng，应yīng该gāi延yán长cháng十shí四sì年nián的de寿shòu命mìng。“小xiǎo吏lì拿ná文wén书shū去qù请qǐng上shàng命mìng。过guò了le半bàn天tiān，出chū来lái对duì李lǐ质zhì说shuō：”事shì情qíng办bàn完wán了le。“马mǎ上shàng命mìng令lìng使shǐ者zhě领lǐng着zhe李lǐ质zhì送sòng他tā回huí家jiā。他tā们men走zǒu到dào一yī座zuò高gāo山shān上shàng，那nà使shǐ者zhě把bǎ他tā推tuī下xià山shān去qù。他tā就jiù吓xià醒xǐng了le。李lǐ质zhì暗àn暗àn牢láo记jì着zhe这zhè件jiàn事shì。从cóng这zhè以yǐ后hòu病bìng渐jiàn渐jiàn好hǎo转zhuǎn直zhí到dào痊quán愈yù。后hòu来lái果guǒ然rán又yòu活huó了le十shí四sì年nián才cái死sǐ。

范fàn明míng府fǔ

唐táng范fàn明míng府fǔ者zhě，忘wàng其qí名míng，颇pǒ晓xiǎo术shù数shù。选xuǎn授shòu江jiāng南nán一yī县xiàn宰zǎi，自zì课kè其qí命mìng云yún：”来lái年nián秋qiū，禄lù寿shòu俱jù尽jǐn。“将jiāng出chū京jīng，又yòu访fǎng于yú日rì者zhě，日rì者zhě曰yuē：”子zi来lái年nián七qī月yuè数shù尽jǐn，胡hú为wèi远yuǎn官guān哉zāi？“范fàn曰yuē：”某mǒu固gù知zhī之zhī，一yī女nǚ未wèi嫁jià，利lì薄báo俸fèng以yǐ资zī遣qiǎn耳ěr。“及jí之zhī任rèn，买mǎi得dé一yī婢bì子zi，因yīn诘jí其qí姓xìng氏shì，婢bì子zi曰yuē”姓xìng张zhāng，父fù尝cháng为wèi某mǒu堰yàn官guān，兵bīng寇kòu之zhī乱luàn，略lüè卖mài至zhì此cǐ。“范fàn惊jīng起qǐ，问wèn其qí父fù名míng，乃nǎi仿fǎng昔xī之zhī交jiāo契qì也yě。谓wèi其qí妻qī曰yuē：”某mǒu女nǚ不bù忧yōu不bù嫁jià，悉xī以yǐ女nǚ妆zhuāng奁lián，择zé邑yì客kè谨jǐn善shàn者zhě配pèi之zhī。“秩zhì满mǎn归guī京jīng，日rì者zhě大dà骇hài曰yuē：”子zi前qián何hé相xiāng绐dài之zhī甚shèn！算suàn子zi禄lù寿shòu俱jù尽jǐn，今jīn乃nǎi无wú恙yàng，非fēi甲jiǎ子zi差chà缪móu，即jí当dāng有yǒu阴yīn德dé为wèi报bào耳ěr！“范fàn曰yuē：”俱jù无wú之zhī。“日rì者zhě诘jié问wèn不bù已yǐ，范fàn以yǐ嫁jià女nǚ仆pú事shì告gào之zhī。日rì者zhě曰yuē：”此cǐ即jí是shì矣yǐ。子zi之zhī福fú寿shòu，未wèi可kě量liàng也yě。“后hòu历lì官guān数shù任rèn而ér终zhōng。（出chū《报bào应yìng录lù》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo范fàn明míng府fǔ有yǒu个gè人rén，忘wàng了le他tā叫jiào什shén么me名míng。他tā比bǐ较jiào会huì算suàn卦guà，被bèi选xuǎn授shòu到dào江jiāng南nán一yí个gè县xiàn去qù当dāng县xiàn宰zǎi。自zì己jǐ算suàn了le一yī卦guà说shuō：来lái年nián秋qiū天tiān，官guān禄lù和hé寿shòu命mìng就jiù都dōu到dào了le尽jìn头tóu，准zhǔn备bèi出chū京jīng上shàng任rèn时shí又yòu去qù拜bài访fǎng了le占zhān卜bǔ的de人rén，占zhān卜bǔ的de人rén说shuō：”你nǐ来lái年nián七qī月yuè寿shòu数shù已yǐ尽jǐn怎zěn么me还hái去qù远yuǎn地dì作zuò官guān呢ne？“他tā说shuō：”我wǒ本běn来lái也yě知zhī道dào寿shòu数shù将jiāng尽jǐn，但dàn有yǒu一yí个gè女nǚ儿ér还hái没méi有yǒu出chū嫁jià，我wǒ想xiǎng赚zhuàn点diǎn钱qián给gěi她tā出chū嫁jià罢bà了le。“然rán后hòu就jiù上shàng任rèn去qù了le。到dào任rèn后hòu买mǎi了le一yí个gè婢bì女nǚ，盘pán问wèn她tā的de姓xìng氏shì。婢bì女nǚ说shuō：”姓xìng张zhāng，我wǒ父fù亲qīn曾céng当dàng作zuò堰yàn官guān，因yīn为wèi兵bīng寇kòu作zuò乱luàn，被bèi卖mài到dào这zhè个ge地dì方fāng。“他tā惊jīng讶yà地dì站zhàn起qǐ来lái，又yòu问wèn她tā父fù亲qīn的de名míng字zì，原yuán来lái是shì过guò去qù的de老lǎo朋péng友yǒu。就jiù对duì他tā的de妻qī子zǐ说shuō：”我wǒ的de女nǚ儿ér不bù愁chóu不bù能néng出chū嫁jià，先xiān把bǎ她tā的de嫁jià妆zhuāng拿ná出chū来lái，在zài城chéng里lǐ找zhǎo一yí个gè谨jǐn慎shèn善shàn良liáng的de人rén给gěi你nǐ的de女nǚ儿ér婚hūn配pèi。“任rèn职zhí十shí年nián期qī满mǎn回huí到dào京jīng城chéng，那nà个ge占zhān卜bǔ的de人rén吓xià了le一yī跳tiào说shuō：”你nǐ以yǐ前qián怎zěn么me骗piàn我wǒ骗piàn得dé那nà么me厉lì害hài，算suàn你nǐ的de官guān禄lù和hé寿shòu命mìng全quán都dōu没méi有yǒu了le，现xiàn还hái一yì点diǎn儿ér事shì也yě没méi有yǒu。莫mò非fēi天tiān干gān地dì支zhī有yǒu了le错cuò误wù？还hái是shì有yǒu阴yīn德dé报bào应yìng？“范fàn说shuō：”都dōu没méi有yǒu。“占zhān卜bǔ的de人rén一yī再zài追zhuī问wèn不bù停tíng，范fàn才cái把bǎ嫁jià女nǚ仆pú的de事shì告gào诉sù他tā。占zhān卜bǔ的de人rén说shuō：”这zhè就jiù对duì了le，你nǐ的de福fú寿shòu不bù可kě限xiàn量liàng了le。“后hòu来lái他tā作zuò了le几jǐ任rèn官guān才cái死sǐ。

程chéng彦yàn宾bīn

伪wěi蜀shǔ罗luó城chéng使shǐ程chéng彦yàn宾bīn，临lín淄zī人rén也yě。攻gōng取qǔ遂suì宁níng，躬gōng率lǜ百bǎi夫fū，直zhí冒mào矢shǐ石shí。城chéng破pò。获huò处chǔ女nǚ三sān人rén，蔚wèi有yǒu姿zī容róng，彦yàn宾bīn以yǐ别bié室shì处chù之zhī。浃jiā旬xún间jiān，父fù母mǔ持chí金jīn请qǐng赎shú，公gōng还hái金jīn归guī女nǚ，告gào以yǐ全quán人rén，父fù母mǔ泣qì而ér谢xiè曰yuē：”愿yuàn公gōng早zǎo建jiàn旄máo节jié。“彦yàn宾bīn笑xiào而ér答dá曰yuē：”吾wú所suǒ愿yuàn寿shòu终zhōng时shí无wú病bìng耳ěr。“后hòu年nián逾yú耳ěr顺shùn。果guǒ无wú疾jí而ér终zhōng。（出chū《儆jǐng戒jiè录lù》）

【译yì文wén】

前qián蜀shǔ罗luó城chéng使shǐ程chéng彦yàn宾bīn是shì临lín淄zī人rén，攻gōng占zhàn遂suì宁níng时shí，他tā亲qīn自zì率shuài领lǐng一yì百bǎi多duō个gè士shì兵bīng，冒mào着zhe滚gǔn木mù流liú箭jiàn把bǎ城chéng攻gōng破pò了le，俘fú获huò了le三sān名míng处chǔ女nǚ。这zhè三sān个gè处chǔ女nǚ姿zī容róng都dōu很hěn美měi丽lì，彦yàn宾bīn把bǎ她tā们men安ān排pái在zài一yī间jiān屋wū里lǐ住zhù，十shí天tiān之zhī内nèi。后hòu来lái她tā们men的de父fù母mǔ带dài着zhe钱qián请qǐng求qiú赎shú回huí他tā们men的de女nǚ儿ér。彦yàn宾bīn不bú要yào金jīn钱qián而ér归guī还huán了le他tā们men的de女nǚ儿ér，并bìng告gào诉sù他tā们men这zhè三sān个gè人rén还hái都dōu是shì处chǔ女nǚ。父fù母mǔ们men哭kū着zhe拜bài谢xiè说shuō：”但dàn愿yuàn你nǐ早zǎo日rì建jiàn功gōng高gāo升shēng。“彦yàn宾bīn笑xiào着zhe回huí答dá说shuō：”我wǒ的de愿yuàn望wàng是shì死sǐ的de时shí候hòu没méi有yǒu什shén么me病bìng罢bà了le。“后hòu来lái年nián纪jì过guò了le六liù十shí，果guǒ然rán无wú病bìng而ér死sǐ。