卷juǎn第dì二èr百bǎi五wǔ十shí九jiǔ　　嗤chī鄙bǐ二èr

苏sū味wèi道dào　李lǐ师shī旦dàn　霍huò献xiàn可kě　袁yuán守shǒu一yī　崔cuī泰tài之zhī　陆lù余yú庆qìng　孙sūn彦yàn高gāo　出chū使shǐ御yù史shǐ　韩hán琬wǎn 赵zhào仁rén奖jiǎng　姜jiāng师shī度dù　成chéng敬jìng奇qí　石shí惠huì泰tài　冯féng光guāng震zhèn　李lǐ谨jǐn度dù　三sān秽huì　阳yáng滔tāo　常cháng定dìng宗zōng　张zhāng玄xuán靖jìng

苏sū味wèi道dào

唐táng苏sū味wèi道dào初chū拜bài相xiāng，有yǒu门mén人rén问wèn曰yuē：”天tiān下xià方fāng事shì之zhī殷yīn，相xiàng公gōng何hé以yǐ燮xiè和hé？“味wèi道dào无wú言yán，但dàn以yǐ手shǒu摸mō床chuáng棱léng而ér已yǐ。时shí谓wèi模mó棱léng宰zǎi相xiàng也yě。（出chū《卢lú氏shì杂zá记jì》）

【译yì文wén】

唐táng代dài人rén苏sū味wèi道dào刚gāng刚gāng被bèi任rèn命mìng为wèi宰zǎi相xiàng时shí，他tā的de门mén客kè问wèn道dào：”天tiān下xià医yī生shēng们men开kāi的de药yào方fāng子zi有yǒu那nà么me多duō，药yào物wù的de搭dā配pèi又yòu那nà么me复fù杂zá，请qǐng问wèn相xiàng公gōng这zhè其qí中zhōng调tiáo和hé配pèi方fāng的de原yuán理lǐ是shì什shén么me？“苏sū味wèi道dào一yī声shēng不bù出chū，只zhǐ是shì用yòng手shǒu摸mō着zhe床chuáng的de框kuāng棱léng。因yīn而ér那nà时shí都dōu称chēng他tā为wèi模mó棱léng宰zǎi相xiàng。

李lǐ师shī旦dàn

唐táng李lǐ师shī旦dàn，新xīn丰fēng人rén也yě，任rèn会huì稽jī尉wèi。国guó忌jì日rì废fèi务wù，饮yǐn酒jiǔ唱chàng歌gē杖zhàng人rén，为wèi吏lì所suǒ讼sòng。御yù史shǐ苏sū味wèi道dào按àn之zhī，俱jù不bù承chéng引yǐn。味wèi道dào历lì而ér谓wèi曰yuē：”公gōng为wèi官guān，奈nài何hé不bù守shǒu法fǎ，而ér违wéi犯fàn若ruò是shì？“将jiāng罪zuì之zhī，师shī旦dàn请qǐng更gèng问wèn，乃nǎi叹tàn曰yuē：”饮yǐn酒jiǔ法fǎ所suǒ不bù禁jīn，况kuàng饮yǐn药yào酒jiǔ耶yé。挽wǎn歌gē乃nǎi是shì哀āi思sī。挞tà人rén吏lì事shì缘yuán急jí速sù。侍shì御yù何hé谴qiǎn为wèi？“味wèi道dào曰yuē：”此cǐ反fǎn白bái为wèi黑hēi汉hàn，不bù能néng绳shéng之zhī。“（出chū《御yù史shǐ台tái记jì》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo的de李lǐ师shī旦dàn，是shì新xīn丰fēng人rén，任rèn会huì稽jī县xiàn尉wèi。在zài国guó忌jì日rì的de时shí候hòu，是shì要yào停tíng止zhǐ一yī切qiè公gōng务wù和hé活huó动dòng的de，可kě他tā竟jìng饮yǐn酒jiǔ唱chàng歌gē还hái用yòng木mù棍gùn打dǎ人rén，因yīn而ér被bèi小xiǎo官guān吏lì们men告gào发fā。御yù史shǐ苏sū味wèi道dào来lái审shěn理lǐ此cǐ案àn时shí，他tā一yī概gài不bù承chéng认rèn。苏sū味wèi道dào严yán励lì地dì对duì他tā说shuō：”你nǐ身shēn为wèi官guān员yuán，怎zěn么me能néng不bù守shǒu法fǎ规guī，而ér要yào这zhè样yàng去qù违wéi犯fàn呢ne？“快kuài要yào定dìng罪zuì的de时shí候hòu，李lǐ师shī旦dàn请qǐng求qiú重chóng新xīn问wèn一yī下xià，他tā颇pǒ有yǒu感gǎn叹tàn地dì说shuō道dào：”法fǎ律lǜ并bìng没méi有yǒu规guī定dìng禁jìn止zhǐ饮yǐn酒jiǔ，何hé况kuàng我wǒ饮yǐn的de药yào酒jiǔ。我wǒ唱chàng挽wǎn歌gē那nà恰qià是shì表biǎo达dá我wǒ的de哀āi思sī。打dǎ人rén是shì因yīn为wèi作zuò为wéi官guān员yuán办bàn事shì要yào加jiā快kuài速sù度dù。请qǐng问wèn侍shì御yù史shǐ我wǒ有yǒu什shén么me罪zuì过guò呢ne？“苏sū味wèi道dào说shuō道dào：”这zhè真zhēn是shì个gè反fǎn白bái为wèi黑hēi的de汉hàn子zi，看kàn来lái是shì不bù能néng定dìng罪zuì了le。

霍huò献xiàn可kě

唐táng霍huò献xiàn可kě，贵guì乡xiāng人rén也yě。父fù毓yù，岐qí州zhōu司sī法fǎ。献xiàn可kě有yǒu文wén学xué，好hǎo诙huī谐xié，累lèi迁qiān至zhì侍shì御yù史shǐ左zuǒ司sī员yuán外wài。则zé天tiān法fǎ峻jùn，多duō不bù自zì保bǎo，竞jìng希xī旨zhǐ以yǐ为wéi忠zhōng。献xiàn可kě头tóu触chù玉yù阶jiē，请qǐng杀shā狄dí仁rén杰jié、裴péi行xíng本běn。裴péi即jí献xiàn可kě堂táng舅jiù也yě。既jì损sǔn额é，以yǐ绿lǜ帛bó裹guǒ于yú巾jīn下xià，常cháng令lìng露lù出chū，冀jì则zé天tiān以yǐ为wéi忠zhōng。时shí人rén比bǐ之zhī李lǐ子zi慎shèn，子zi慎shèn。则zé天tiān朝cháo诬wū告gào其qí舅jiù，加jiā游yóu击jī将jiāng军jūn。母mǔ见jiàn其qí着zhe绯fēi衫shān，以yǐ面miàn覆fù床chuáng，（明míng朝cháo本běn以yǐ面miàn覆fù床chuáng作zuò以yǐ被bèi覆fù面miàn。）涕tì泪lèi不bù胜shèng曰yuē：“此cǐ是shì汝rǔ舅jiù血xuè染rǎn者zhě耶yé！”（出chū《御yù史shǐ台tái记jì》）

【译yì文wén】

唐táng代dài人rén霍huò献xiàn可kě，是shì贵guì乡xiāng人rén。他tā的de父fù亲qīn名míng霍huò毓yù，任rèn岐qí州zhōu司sī法fǎ（官guān职zhí名míng）。霍huò献xiàn可kě有yǒu一yí定dìng的de文wén化huà水shuǐ平píng，喜xǐ好hào开kāi玩wán笑xiào，官guān至zhì侍shì御yù史shǐ左zuǒ司sī员yuán外wài。武wǔ则zé天tiān的de法fǎ规guī是shì很hěn严yán酷kù的de，许xǔ多duō人rén都dōu不bù能néng自zì保bǎo其qí身shēn，都dōu争zhēng相xiāng求qiú旨zhǐ让ràng她tā认rèn为wéi对duì她tā忠zhōng心xīn。霍huò献xiàn可kě就jiù曾céng经jīng头tóu触chù玉yù阶jiē上shàng，请qǐng求qiú处chǔ死sǐ狄dí仁rén杰jié、裴péi行xíng本běn。裴péi行xíng本běn是shì献xiàn可kě的de堂táng舅jiù。献xiàn可kě额é顶dǐng叩kòu破pò后hòu，就jiù用yòng绿lǜ帛bó头tóu巾jīn缠chán盖gài在zài上shàng面miàn，可kě是shì还hái要yào将jiāng伤shāng口kǒu常cháng常cháng露lù在zài外wài面miàn，为wèi的de是shì希xī望wàng武wǔ则zé天tiān能néng看kàn到dào并bìng让ràng她tā知zhī道dào效xiào忠zhōng。当dāng时shí人rén们men都dōu把bǎ霍huò献xiàn可kě比bǐ作zuò李lǐ子zi慎shèn。李lǐ子zi慎shèn是shì个gè什shén么me人rén呢ne？武wǔ则zé天tiān朝cháo时shí，李lǐ曾céng诬wū告gào自zì己jǐ的de舅jiù舅jiù，因yīn此cǐ加jiā授shòu给gěi游yóu击jī将jiāng军jūn官guān衔xián。李lǐ的de母mǔ亲qīn看kàn见jiàn他tā穿chuān上shàng红hóng色sè官guān服fú（唐táng官guān员yuán按àn品pǐn阶jiē着zhe紫zǐ、绯fēi、绿lǜ、青qīng四sì色sè官guān服fú），把bǎ脸liǎn埋mái在zài床chuáng上shàng，痛tòng哭kū流liú涕tì喊hǎn道dào：“这zhè红hóng袍páo是shì用yòng你nǐ舅jiù舅jiù的de血xuè染rǎn成chéng的de啊a！

袁yuán守shǒu一yī

唐táng袁yuán守shǒu一yī性xìng行xíng浅qiǎn促cù，时shí人rén号hào为wèi”料liào斗dǒu凫fú翁wēng鸡jī“，任rèn万wàn年nián尉wèi。雍yōng州zhōu长zhǎng史shǐ窦dòu怀huái贞zhēn每měi欲yù鞭biān之zhī。乃nǎi于yú中zhōng书shū令lìng宗zōng楚chǔ客kè门mén，饷xiǎng生shēng菜cài，除chú监jiān察chá。怀huái贞zhēn未wèi之zhī知zhī也yě。贞zhēn高gāo揖yī曰yuē：”驾jià欲yù出chū，公gōng作zuò如rú此cǐ检jiǎn校xiào。“袁yuán守shǒu一yī即jí弹dàn之zhī。月yuè余yú，贞zhēn除chú左zuǒ台tái御yù史shǐ大dà夫fū。守shǒu一yī请qǐng假jià，不bù敢gǎn出chū，乞qǐ解jiě。贞zhēn呼hū而ér慰wèi之zhī，守shǒu一yī兢jīng惕tì不bù已yǐ。楚chǔ客kè知zhī之zhī，为wèi除chú右yòu台tái御yù史shǐ，于yú朝cháo堂táng抗kàng衡héng于yú贞zhēn曰yuē：”与yǔ公gōng罗luó师shī。“罗luó师shī者zhě，市shì郭guō儿ér语yǔ，无wú交jiāo涉shè也yě。无wú何hé，客kè以yǐ反fǎn诛zhū，守shǒu一yī以yǐ其qí党dǎng，配pèi流liú端duān州zhōu。（出chū《朝cháo野yě佥qiān载zài》）

【译yì文wén】

唐táng代dài人rén袁yuán守shǒu一yī见jiàn识shí浅qiǎn薄bó，只zhǐ顾gù眼yǎn前qián，当dāng时shí人rén们men称chēng他tā为wèi”料liào斗dǒu凫fú翁wēng鸡jī“，任rèn万wàn年nián县xiàn尉wèi。雍yōng州zhōu长zhǎng史shǐ窦dòu怀huái贞zhēn多duō次cì想xiǎng要yào鞭biān挞tà他tā，于yú是shì投tóu于yú中zhōng书shū令lìng宗zōng楚chǔ客kè门mén下xià，常cháng送sòng给gěi他tā生shēng菜cài，任rèn命mìng他tā作zuò监jiān察chá御yù史shǐ。怀huái贞zhēn不bù知zhī道dào他tā与yǔ宗zōng楚chǔ客kè的de关guān系xì，便biàn高gāo高gāo拱gǒng手shǒu为wèi礼lǐ道dào：”宗zōng楚chǔ客kè可kě能néng要yào背bèi离lí朝cháo廷tíng，你nǐ应yīng该gāi作zuò些xiē查chá核hé。“袁yuán守shǒu一yī立lì刻kè将jiāng此cǐ事shì检jiǎn举jǔ。过guò了le一yí个gè多duō月yuè，窦dòu怀huái贞zhēn被bèi任rèn命mìng为wèi右yòu台tái御yù史shǐ大dà夫fū，袁yuán守shǒu一yī便biàn告gào假jià在zài家jiā，不bù敢gǎn出chū来lái。并bìng乞qǐ求qiú希xī望wàng和hé解jiě。窦dòu怀huái贞zhēn把bǎ他tā叫jiào来lái安ān慰wèi他tā，袁yuán守shǒu一yī竟jìng吓xià得dé战zhàn战zhàn兢jīng兢jīng惊jīng恐kǒng不bù已yǐ。宗zōng楚chǔ客kè知zhī道dào这zhè些xiē事shì后hòu，有yǒu一yī次cì为wèi任rèn命mìng右yòu台tái御yù史shǐ之zhī事shì，在zài朝cháo堂táng上shàng与yǔ窦dòu怀huái贞zhēn对duì抗kàng起qǐ来lái，他tā说shuō：”与yǔ公gōng罗luó师shī！“罗luó师shī，是shì城chéng里lǐ孩hái子zi们men常cháng说shuō的de话huà，意yì思si是shì互hù不bù交jiāo涉shè。没mò过guò多duō久jiǔ，宗zōng楚chǔ客kè因yīn谋móu反fǎn罪zuì被bèi诛zhū杀shā，袁yuán守shǒu一yī也yě因yīn是shì其qí同tóng党dǎng，被bèi发fā配pèi流liú放fàng端duān州zhōu。

崔cuī泰tài之zhī

唐táng黄huáng门mén侍shì郎láng崔cuī泰tài之zhī哭kū特tè进jìn李lǐ峤jiào诗shī曰yuē：”台tái阁gé神shén仙xiān地dì，衣yī冠guān君jūn子zǐ乡xiāng。昨zuó朝cháo犹yóu对duì坐zuò，今jīn日rì忽hū云yún亡wáng。魂hún随suí司sī命mìng鬼guǐ，魄pò逐zhú见jiàn阎yán王wáng。此cǐ时shí罢bà欢huān笑xiào，无wú复fù向xiàng朝cháo堂táng。“（出chū《朝cháo野yě佥qiān载zài》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo门mén下xià省shěng有yǒu个gè黄huáng门mén侍shì郎láng（官guān名míng）崔cuī泰tài之zhī在zài哭kū特tè进jìn（官guān名míng）李lǐ峤jiào的de诗shī中zhōng写xiě道dào：”台tái阁gé（指zhǐ中zhōng央yāng级jí的de官guān署shǔ）神shén仙xiān地dì，衣yī冠guān君jūn子zǐ乡xiāng。昨zuó朝cháo犹yóu对duì坐zuò，今jīn日rì忽hū云yún亡wáng。魂hún随suí司sī命mìng鬼guǐ，魄pò逐zhú（追zhuī赶gǎn）见jiàn阎yán王wáng。此cǐ时shí罢bà欢huān笑xiào，无wú复fù向xiàng（不bù用yòng再zài去qù）朝cháo堂táng。

陆lù余yú庆qìng

唐táng尚shàng书shū右yòu丞chéng陆lù余yú庆qìng转zhuǎn洛luò州zhōu长zhǎng史shǐ，其qí子zi嘲cháo之zhī曰yuē：“陆lù余yú庆qìng，笔bǐ头tóu无wú力lì嘴zuǐ头tóu硬yìng，一yī朝zhāo（明míng抄chāo本běn朝cháo作zuò衙yá）受shòu辞cí讼sòng，十shí日rì判pàn不bù竟jìng。”送sòng案àn褥rù下xià。余yú庆qìng得dé而ér读dú之zhī曰yuē：“必bì是shì那nà狗gǒu！”逐zhú鞭biān之zhī。（出chū《朝cháo野yě佥qiān载zài》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo时shí，尚shàng书shū右yòu丞chéng陆lù余yú庆qìng转zhuǎn任rèn洛luò州zhōu长zhǎng史shǐ，他tā的de儿ér子zi嘲cháo讽fěng他tā写xiě道dào：“陆lù余yú庆qìng，笔bǐ头tóu无wú力lì嘴zuǐ头tóu硬yìng。一yī朝zhāo受shòu辞cí讼sòng（受shòu理lǐ案àn子zi），十shí日rì判pàn不bù竟jìng（完wán毕bì）。”然rán后hòu把bǎ这zhè首shǒu讽fěng刺cì歌gē谣yáo放fàng在zài案àn几jǐ旁páng的de坐zuò褥rù下xià面miàn。陆lù余yú庆qìng得dé到dào看kàn完wán后hòu道dào：“一yí定dìng是shì那nà狗gǒu干gàn的de！”便biàn追zhuī出chū去qù鞭biān挞tà他tā。

孙sūn彦yàn高gāo

周zhōu定dìng州zhōu刺cì史shǐ孙sūn彦yàn高gāo，被bèi突tū厥jué围wéi城chéng数shù十shí重zhòng，不bù敢gǎn诣yì厅tīng，文wén符fú须xū征zhēng发fā者zhě，于yú小xiǎo窗chuāng接jiē入rù，锁suǒ州zhōu宅zhái门mén。及jí贼zéi登dēng垒lěi，乃nǎi入rù柜guì中zhōng藏cáng，令lìng奴nú曰yuē：“牢láo掌zhǎng钥yào匙shi，贼zéi来lái索suǒ，慎shèn勿wù与yǔ。”昔xī有yǒu愚yú人rén，入rù京jīng选xuǎn，皮pí袋dài被bèi贼zéi盗dào去qù。其qí人rén曰yuē：“贼zéi偷tōu我wǒ袋dài，将jiāng终zhōng不bù得dé我wǒ物wù用yòng。”或huò问wèn其qí故gù，答dá曰yuē：“钥yào匙shi今jīn在zài我wǒ衣yī带dài上shàng，彼bǐ将jiāng何hé物wù开kāi之zhī。”此cǐ孙sūn彦yàn高gāo之zhī流liú也yě。（出chū《朝cháo野yě佥qiān载zài》）

【译yì文wén】

周zhōu（武wǔ则zé天tiān）朝cháo孙sūn彦yàn高gāo任rèn定dìng州zhōu刺cì史shǐ时shí，被bèi突tū厥jué人rén围wéi城chéng数shù十shí层céng，孙sūn彦yàn高gāo吓xià得dé不bù敢gǎn到dào厅tīng堂táng去qù办bàn理lǐ公gōng务wù，有yǒu来lái办bàn理lǐ文wén符fú书shū函hán须xū征zhēng集jí人rén力lì物wù资zī事shì宜yí的de，都dōu是shì从cóng小xiǎo窗chuāng户hù把bǎ他tā接jiē进jìn来lái，州zhōu署shǔ的de大dà门mén紧jǐn锁suǒ着zhe。等děng到dào突tū厥jué人rén开kāi始shǐ登dēng上shàng城chéng墙qiáng时shí，他tā便biàn藏cáng进jìn柜guì子zi里lǐ。命mìng令lìng家jiā奴nú道dào：“一yí定dìng要yào牢láo牢láo地dì掌zhǎng握wò好hǎo钥yào匙shi，敌dí人rén来lái索suǒ取qǔ，千qiān万wàn不bù能néng给gěi。”过guò去qù有yǒu个gè愚yú蠢chǔn的de人rén，到dào京jīng城chéng参cān选xuǎn，可kě是shì装zhuāng东dōng西xī的de皮pí袋dài被bèi贼zéi盗dào去qù，那nà个ge人rén道dào：“贼zéi虽suī然rán偷tōu去qù我wǒ的de袋dài子zi，可kě是shì终zhōng将jiāng不bú会huì得dé到dào我wǒ的de东dōng西xī去qù用yòng。”有yǒu人rén问wèn其qí缘yuán故gù，他tā说shuō：“钥yào匙shi现xiàn在zài还hái挂guà在zài我wǒ的de衣yī带dài上shàng，他tā拿ná什shén么me去qù打dǎ开kāi锁suǒ呀ya！。这zhè人rén与yǔ孙sūn彦yàn高gāo都dōu是shì一yī路lù人rén物wù。

出chū使shǐ御yù史shǐ

唐táng御yù史shǐ出chū使shǐ，久jiǔ绝jué滋zī味wèi。至zhì驿yì，或huò窃qiè脯pú腊là置zhì于yú食shí，伪wěi叱chì侍shì者zhě撤chè之zhī，侍shì者zhě去qù而ér后hòu徐xú食shí。此cǐ往wǎng往wǎng而ér有yǒu，殊shū失shī举jǔ措cuò也yě。尝cháng有yǒu御yù史shǐ，所suǒ留liú不bù多duō，不bù觉jué侍shì者zhě见jiàn之zhī。对duì曰yuē：”干gàn肉ròu驿yì家jiā颇pǒ有yǒu，请qǐng吏lì留liú。“御yù史shǐ深shēn自zì愧kuì焉yān。亦yì有yǒu膳shàn者zhě烂làn煮zhǔ肉ròu，以yǐ汁zhī作zuò羹gēng，御yù史shǐ伪wěi不bù知zhī而ér食shí之zhī。或huò羹gēng中zhōng遇yù肉ròu，乃nǎi责zé庖páo人rén。或huò值zhí新xīn庖páo人rén，未wèi闲xián应yìng答dá，但dàn谢xiè日rì罗luó漏lòu，言yán以yǐ罗luó滤lǜ之zhī漏lòu也yě。神shén龙lóng中zhōng，韩hán琬wǎn与yǔ路lù元yuán壳ké、郑zhèng元yuán父fù充chōng判pàn官guān，至zhì莱lái州zhōu，亲qīn睹dǔ此cǐ事shì，相xiāng顾gù而ér笑xiào。仆pū射shè魏wèi元yuán忠zhōng时shí任rèn中zhōng丞chéng，谓wèi琬wǎn之zhī曰yuē：”元yuán忠zhōng任rèn监jiān察chá，至zhì驿yì，干gàn肉ròu鸡jī子zi并bìng食shí之zhī，未wèi亏kuī于yú宪xiàn司sī之zhī重zhòng，盖gài盗dào之zhī深shēn失shī国guó士shì体tǐ。“魏wèi公gōng之zhī言yán当dāng矣yǐ，但dàn不bù食shí不bù窃qiè，岂qǐ不bù美měi欤yú。（出chū《御yù史shǐ台tái记jì》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo时shí御yù史shǐ被bèi派pài出chū去qù办bàn案àn，是shì不bù准zhǔn吃chī肉ròu荤hūn的de，常cháng常cháng是shì很hěn长zhǎng时shí间jiān未wèi尝cháng有yǒu滋zī味wèi的de菜cài肴yáo。因yīn此cǐ每měi到dào驿yì站zhàn，就jiù有yǒu人rén偷tōu来lái各gè种zhǒng肉ròu干gān放fàng到dào饭fàn菜cài里lǐ，然rán后hòu假jiǎ装zhuāng发fā怒nù把bǎ侍shì候hòu的de人rén打dǎ发fā出chū去qù，等děng侍shì候hòu的de人rén一yī走zǒu便biàn慢màn慢màn地dì吃chī起qǐ来lái。此cǐ事shì常cháng常cháng发fā生shēng，这zhè种zhǒng举jǔ动dòng是shì很hěn失shī当dàng的de。曾céng有yǒu个gè御yù史shǐ，碗wǎn里lǐ没méi敢gǎn多duō放fàng，不bù小xiǎo心xīn被bèi侍shì候hòu的de人rén看kàn见jiàn了le，说shuō道dào：”肉ròu干gān驿yì站zhàn里lǐ有yǒu很hěn多duō，请qǐng你nǐ多duō放fàng些xiē。“御yù史shǐ深shēn感gǎn惭cán愧kuì。也yě有yǒu给gěi他tā们men作zuò饭fàn的de人rén把bǎ肉ròu煮zhǔ得dé稀xī烂làn，然rán后hòu把bǎ煮zhǔ肉ròu汤tāng给gěi他tā们men做zuò成chéng羹gēng喝hē。御yù史shǐ也yě假jiǎ装zhuāng不bù知zhī道dào就jiù喝hē了le。有yǒu的de羹gēng中zhōng遇yù上shàng了le肉ròu，便biàn责zé备bèi几jǐ句jù厨chú师shī，有yǒu的de遇yù上shàng新xīn厨chú，没méi空kòng应yìng答dá，只zhǐ是shì道dào歉qiàn说shuō罗luó漏lòu了le，说shuō是shì在zài用yòng罗luó过guò滤lǜ的de时shí候hòu漏lòu下xià来lái的de。神shén龙lóng年nián间jiān，韩hán琬wǎn、路lù元yuán壳ké、郑zhèng元yuán父fù当dāng判pàn官guān时shí，他tā们men到dào莱lái州zhōu，都dōu亲qīn眼yǎn见jiàn过guò此cǐ事shì，也yě都dōu是shì相xiāng顾gù而ér笑xiào。仆pū射shè魏wèi元yuán忠zhōng当dāng时shí还hái任rèn御yù史shǐ中zhōng丞chéng，他tā对duì韩hán琬wǎn说shuō：”我wǒ在zài任rèn监jiān察chá御yù史shǐ时shí，到dào了le驿yì站zhàn，于yú内nèi、鸡jī蛋dàn都dōu吃chī过guò，也yě未wèi使shǐ宪xiàn司sī的de重zhòng任rèn受shòu到dào损sǔn失shī，而ér这zhè样yàng的de偷tōu盗dào行xíng为wéi实shí在zài是shì失shī去qù了le国guó士shì们men的de体tǐ面miàn。“魏wèi元yuán忠zhōng的de话huà是shì恰qià当dàng的de，但dàn是shì如rú果guǒ不bù吃chī也yě不bù窃qiè，凯kǎi不bù更gèng完wán美měi！

韩hán琬wǎn

唐táng韩hán琬wǎn与yǔ张zhāng昌chāng宗zōng、王wáng本běn立lì，同tóng游yóu太tài学xué。博bó士shì姓xìng张zhāng，即jí昌chāng宗zōng之zhī从cóng叔shū，精jīng五wǔ经jīng，懵měng于yú时shí事shì。畜chù一yī鸡jī，呼hū为wèi勃bó公gōng子zi，爱ài之zhī不bù已yǐ。每měi讲jiǎng经jīng，（经jīng字zì原yuán空kòng缺quē，据jù明míng抄chāo本běn补bǔ）辄zhé集jí于yú学xué徒tú中zhōng（中zhōng原yuán作zuò巾jīn，据jù明míng抄chāo本běn改gǎi）。或huò攫jué破pò书shū，比bǐ逐zhú之zhī，必bì被bèi嗔chēn责zé曰yuē：”此cǐ有yǒu五wǔ德dé，汝rǔ何hé轻qīng之zhī？“昌chāng宗zōng尝cháng为wèi此cǐ鸡jī被bèi杖zhàng。本běn立lì与yǔ琬wǎn，颇pǒ不bù平píng之zhī，曰yuē：”腐fǔ儒rú不bù解jiě事shì，为wèi公gōng杀shā此cǐ鸡jī。“张zhāng生shēng素sù取qǔ学xué徒tú回huí残cán食shí料liào。本běn立lì以yǐ业yè长zhǎng，乃nǎi见jiàn问wèn合hé否fǒu。本běn立lì曰yuē：”明míng文wén案àn即jí得dé。“张zhāng生shēng喜xǐ，每měi日rì受shòu之zhī，皆jiē立lì文wén案àn。他tā曰yuē，张zhāng生shēng请qǐng假jià，本běn立lì举jǔ牒dié，数shù鸡jī罪zuì，杀shā而ér食shí之zhī。及jí张zhāng生shēng归guī学xué，不bú见jiàn鸡jī，惊jīng曰yuē：”吾wú勃bó公gōng子zi何hé在zài？“左zuǒ右yòu报bào本běn立lì杀shā之zhī，大dà怒nù云yún：”索suǒ案àn来lái，索suǒ案àn来lái。“见jiàn数shù鸡jī之zhī罪zuì，曰yuē：”纵zòng如rú此cǐ，亦yì不bù合hé死sǐ。“本běn立lì曰yuē：”鸡jī不bù比bǐ人rén，不bù可kě加jiā笞chī杖zhàng，正zhèng合hé杀shā。“张zhāng以yǐ手shǒu再zài三sān拍pāi案àn曰yuē：”勃bó公gōng子zi，有yǒu案àn时shí，更gèng知zhī何hé道dào。“当dāng时shí长cháng安ān，以yǐ有yǒu案àn，动dòng曰yuē为wèi实shí。故gù知zhī耽dān玩wán经jīng史shǐ者zhě，宜yí详xiáng时shí事shì。不bù然rán，何hé古gǔ人rén号hào为wèi愚yú儒rú、朴pǔ儒rú、腐fǔ儒rú、竖shù儒rú耶yé？亦yì可kě贻yí诫jiè子zǐ弟dì。（出chū《御yù史shǐ台tái记jì》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo时shí，韩hán琬wǎn、张zhāng昌chāng宗zōng、王wáng本běn立lì一yì起qǐ在zài太tài学xué（国guó子zǐ监jiàn下xià属shǔ学xué校xiào）学xué习xí，有yǒu个gè授shòu课kè的de博bó士shì姓xìng张zhāng，是shì张zhāng昌chāng宗zōng的de从cóng叔shū。此cǐ人rén精jīng通tōng五wǔ经jīng，但dàn是shì对duì世shì事shì很hěn糊hú涂tú。他tā养yǎng了le一yī只zhī鸡jī，起qǐ名míng叫jiào勃bó公gōng子zi，对duì它tā十shí分fēn宠chǒng爱ài。每měi次cì来lái讲jiǎng课kè，总zǒng是shì把bǎ鸡jī放fàng在zài学xué生shēng之zhī中zhōng。有yǒu时shí候hòu抓zhuā破pò了le学xué生shēng的de书shū，等děng到dào赶gǎn它tā，就jiù会huì被bèi张zhāng博bó士shì责zé怪guài道dào：”此cǐ有yǒu五wǔ德dé。你nǐ为wèi何hé轻qīng视shì？“昌chāng宗zōng还hái曾céng因yīn这zhè只zhǐ鸡jī被bèi杖zhàng责zé过guò。王wáng本běn立lì和hé韩hán琬wǎn对duì这zhè事shì都dōu觉jué得de很hěn不bù公gōng平píng，说shuō：”腐fǔ儒rú不bù明míng事shì理lǐ，我wǒ们men一yí定dìng为wèi你nǐ杀shā了le这zhè只zhǐ鸡jī！“张zhāng博bó士shì平píng时shí都dōu是shì拿ná学xué生shēng们men剩shèng余yú的de饭fàn菜cài作zuò饲sì料liào。王wáng本běn立lì因yīn是shì业yè长zhǎng，先xiān去qù问wèn过guò这zhè样yàng是shì不bú是shì合hé适shì。王wáng本běn立lì说shuō：”明míng天tiān就jiù可kě以yǐ立lì文wén案àn。“张zhāng博bó士shì很hěn高gāo兴xìng，每měi天tiān接jiē受shòu了le谁shéi的de食shí料liào，都dōu写xiě在zài文wén案àn上shàng。有yǒu一yī天tiān，张zhāng博bó士shì告gào假jià不bù在zài，王wáng本běn立lì举jǔ起qǐ文wén案àn，历lì数shù鸡jī的de罪zuì状zhuàng，然rán后hòu杀shā而ér吃chī掉diào，等děng到dào张zhāng生shēng回huí来lái，发fā现xiàn鸡jī没méi了le，惊jīng呼hū：”我wǒ的de勃bó公gōng子zi在zài哪nǎ里lǐ？“左zuǒ右yòu告gào诉sù他tā让ràng王wáng本běn立lì给gěi杀shā了le，他tā大dà怒nù，道dào：”把bǎ文wén案àn拿ná来lái！把bǎ文wén案àn拿ná来lái！“他tā看kàn见jiàn文wén案àn上shàng历lì数shù的de鸡jī的de罪zuì状zhuàng，道dào：”纵zòng然rán如rú此cǐ，也yě不bù应yīng当dāng杀shā死sǐ啊a？“王wáng本běn立lì道dào：”鸡jī不bù像xiàng人rén，不bù能néng杖zhàng罚fá，正zhèng应yīng当dāng杀shā。“张zhāng博bó士shì的de手shǒu不bú住zhù地dì拍pāi着zhe文wén案àn道dào：”勃bó公gōng子zi呀ya，有yǒu了le这zhè文wén案àn时shí，更gèng加jiā知zhī道dào杀shā你nǐ是shì什shén么me道dào理lǐ！“当dāng时shí在zài长cháng安ān，很hěn讲jiǎng有yǒu案àn作zuò根gēn据jù，只zhǐ要yào有yǒu案àn可kě查chá，就jiù说shuō是shì事shì实shí。由yóu此cǐ可kě知zhī，沉chén溺nì于yú经jīng史shǐ的de人rén，也yě应yīng该gāi悉xī知zhī世shì事shì。不bù然rán，为wèi什shén么me古gǔ人rén把bǎ他tā们men的de号hào称chēng作zuò愚yú儒rú、朴pǔ儒rú、腐fǔ儒rú、竖shù儒rú呢ne？这zhè也yě可kě以yǐ遗yí留liú下xià来lái告gào诫jiè后hòu人rén。

赵zhào仁rén奖jiǎng

唐táng赵zhào仁rén奖jiǎng，河hé南nán人rén也yě，得dé贩fàn于yú殖zhí业yè坊fāng王wáng戎róng墓mù北běi，善shàn歌gē《黄huáng獐zhāng》，与yǔ宦huàn官guān有yǒu旧jiù。因yīn所suǒ托tuō附fù，景jǐng龙lóng中zhōng，乃nǎi负fù薪xīn诣yì阙quē，遂suì得dé召zhào见jiàn。云yún：”负fù薪xīn助zhù国guó家jiā调diào鼎dǐng。“即jí日rì台tái拜bài焉yān。睿ruì宗zōng朝cháo，左zuǒ授shòu上shàng蔡cài丞chéng。使shǐ于yú京jīng，访fǎng寻xún台tái中zhōng旧jiù列liè，妄wàng事shì欢huān洽qià。御yù史shǐ倪ní若ruò水shuǐ谓wèi杨yáng茂mào直zhí曰yuē：”此cǐ庸yōng汉hàn，亡wáng为wèi傝tàn茸rōng。“乃nǎi奏zòu之zhī，中zhōng书shū令lìng姚yáo崇chóng曰yuē：”此cǐ是shì《黄huáng獐zhāng》汉hàn耶yé。“授shòu当dāng州zhōu悉xī当dāng尉wèi，驰chí驿yì发fā遣qiǎn。仁rén奖jiǎng在zài台tái，既jì无wú余yú能néng，唯wéi以yǐ《黄huáng獐zhāng》自zì炫xuàn。宋sòng务wù先xiān题tí之zhī曰yuē：”赵zhào奖jiǎng出chū王wáng戎róng幕mù下xià，入rù朱zhū博bó台tái中zhōng。舍shě彼bǐ负fù薪xīn，登dēng兹zī列liè柏bǎi。行xíng人rén不bù避bì騝qián马mǎ，坐zuò客kè唯wéi听tīng《黄huáng獐zhāng》。“时shí崔cuī宣xuān一yī使shǐ于yú都dōu，仁rén奖jiǎng附fù书shū于yú家jiā，题tí云yún：”西xī京jīng赵zhào御yù史shǐ书shū。附fù到dào洛luò州zhōu殖zhí业yè坊fāng王wáng戎róng墓mù北běi第dì一yī铺pù。付fù妻qī一yī娘niáng。“宣xuān一yī以yǐ书shū示shì朝cháo士shì。初chū其qí左zuǒ授shòu上shàng蔡cài，潘pān好hǎo礼lǐ自zì上shàng蔡cài令lìng拜bài御yù史shǐ，仁rén奖jiǎng赠zèng诗shī曰yuē：”令lìng乖guāi騝qián马mǎ去qù，丞chéng脱tuō绣xiù衣yī来lái。“当dāng时shí讶yà之zhī，或huò以yǐ为wéi假jiǎ手shǒu。仁rén奖jiǎng初chū拜bài监jiān察chá，谢xiè朝cháo贵guì，但dàn云yún：”有yǒu幸xìng把bǎ公gōng马mǎ足zú。“时shí朝cháo士shì相xiāng随suí。遇yù一yī胡hú负fù两liǎng束shù柴chái，曰yuē：”此cǐ胡hú合hé拜bài殿diàn中zhōng。“或huò问wèn其qí由yóu，答dá曰yuē：”赵zhào仁rén奖jiǎng负fù一yī束shù而ér拜bài监jiān察chá，此cǐ负fù两liǎng束shù，固gù合hé授shòu殿diàn中zhōng。“（出chū《御yù史shǐ台tái记jì》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo时shí有yǒu个gè人rén叫jiào赵zhào仁rén奖jiǎng，河hé南nán人rén，在zài殖zhí业yè坊fāng王wáng戎róng墓mù北běi做zuò小xiǎo买mǎi卖mài，很hěn善shàn于yú唱chàng一yī首shǒu名míng叫jiào《黄huáng獐zhāng》的de歌gē曲qǔ。他tā与yǔ一yī宦huàn官guān有yǒu老lǎo交jiāo情qíng，因yīn他tā有yǒu所suǒ托tuō附fù，在zài那nà人rén的de帮bāng助zhù下xià，于yú景jǐng龙lóng年nián间jiān（中zhōng宗zōng朝cháo），他tā便biàn背bēi负fù柴chái草cǎo到dào了le皇huáng帝dì的de殿diàn堂táng，于yú是shì得dé到dào召zhào见jiàn，皇huáng上shàng道dào：”负fù薪xīn是shì愿yuàn为wèi帮bāng助zhù治zhì理lǐ国guó家jiā效xiào力lì，有yǒu宰zǎi臣chén之zhī心xīn。“当dàng天tiān便biàn任rèn职zhí于yú御yù史shǐ台tái。到dào睿ruì宗zōng朝cháo，被bèi降jiàng职zhí任rèn命mìng为wèi上shàng蔡cài县xiàn丞chéng。出chū使shǐ到dào京jīng城chéng时shí，去qù拜bài访fǎng台tái中zhōng的de老lǎo同tóng事shì，胡hú乱luàn行xíng事shì，到dào处chù欢huān聚jù。御yù史shǐ倪ní若ruò水shuǐ对duì杨yáng茂mào直zhí说shuō：”这zhè纯chún属shǔ是shì个gè庸yōng谷gǔ之zhī人rén，胡hú作zuò非fēi为wéi而ér又yòu卑bēi劣liè无wú能néng。“于yú是shì上shàng书shū弹tán劾hé。中zhōng书shū令lìng姚yáo崇chóng说shuō：”这zhè个ge人rén就jiù是shì会huì唱chàng《黄huáng獐zhāng》的de那nà个ge人rén。“再zài改gǎi任rèn当dāng州zhōu悉xī当dāng县xiàn尉wèi，把bǎ他tā立lì即jí派pài送sòng出chū去qù。赵zhào仁rén奖jiǎng在zài御yù史shǐ台tái任rèn职zhí其qí间jiān，没méi有yǒu别bié的de能néng力lì，唯wéi独dú以yǐ会huì唱chàng《黄huáng獐zhāng》而ér自zì我wǒ炫xuàn耀yào。宋sòng务wù先xiān曾céng写xiě他tā道dào：”赵zhào仁rén奖jiǎng出chū自zì王wáng戎róng的de’幕mù府fǔ‘下xià，进jìn入rù朱zhū门mén台tái院yuàn之zhī中zhōng。是shì舍shě得de自zì背bèi柴chái草cǎo这zhè样yàng的de劳láo役yì之zhī举jǔ，才cái登dēng上shàng此cǐ御yù史shǐ台tái。行xíng路lù时shí人rén们men不bù避bì他tā的de马mǎ，坐zuò下xià时shí人rén们men都dōu来lái听tīng他tā的de《黄huáng獐zhāng》歌gē。“当dāng时shí崔cuī宣xuān一yī正zhèng巧qiǎo到dào京jīng城chéng去qù，赵zhào仁rén奖jiǎng便biàn让ràng他tā给gěi家jiā捎shāo了le一yī封fēng信xìn，那nà信xìn封fēng上shàng写xiě道dào：”西xī京jīng（长cháng安ān）赵zhào御yù史shǐ书shū。附fù（捎shāo）到dào洛luò州zhōu殖zhí业yè坊fāng王wáng戎róng墓mù北běi第dì一yī铺pù，付fù（送sòng）妻qī一yī娘niáng。“崔cuī宣xuān一yī曾céng把bǎ信xìn给gěi朝cháo官guān们men看kàn过guò。当dāng初chū赵zhào仁rén奖jiǎng降jiàng职zhí授shòu上shàng蔡cài丞chéng时shí，潘pān好hǎo礼lǐ正zhèng好hǎo由yóu上shàng蔡cài县xiàn令lìng调diào任rèn为wèi御yù史shǐ，仁rén奖jiǎng赠zèng诗shī道dào：”令lìng乘chéng湜shí騝qián马mǎ去qù，丞chéng脱tuō绣xiù衣yī来lái。“当dāng时shí看kàn到dào此cǐ诗shī很hěn觉jué惊jīng讶yà，有yǒu人rén认rèn为wéi是shì借jiè他tā人rén之zhī手shǒu而ér写xiě。仁rén奖jiǎng初chū任rèn监jiān察chá御yù史shǐ时shí，去qù道dào谢xiè朝cháo中zhōng权quán贵guì，只zhǐ是shì说shuō：”有yǒu幸xìng握wò住zhù了le你nǐ的de马mǎ足zú。“当dāng时shí有yǒu朝cháo士shì们men相xiāng随suí同tóng往wǎng，恰qià遇yù一yí个gè胡hú（指zhǐ古gǔ代dài北běi方fāng少shǎo数shù民mín族zú）人rén背bèi着zhe两liǎng捆kǔn柴chái草cǎo走zǒu过guò来lái，一yī朝zhāo士shì说shuō：”这zhè个ge胡hú人rén应yīng当dāng授shòu以yǐ殿diàn中zhōng御yù中zhōng。“有yǒu人rén问wèn他tā什shén么me理lǐ由yóu，他tā答dá道dào：”赵zhào仁rén奖jiǎng背bèi了le一yī捆kǔn柴chái草cǎo便biàn授shòu以yǐ监jiān察chá御yù史shǐ，此cǐ人rén背bèi了le两liǎng捆kǔn，当dāng然rán应yīng授shòu殿diàn中zhōng（殿diàn中zhōng御yù史shǐ比bǐ监jiān察chá御yù史shǐ高gāo一yī品pǐn级jí）。

姜jiāng师shī度dù

唐táng姜jiāng师shī度dù好hào奇qí诡guǐ。为wèi沧cāng州zhōu刺cì史shǐ，兼jiān按àn察chá，造zào枪qiāng车chē运yùn粮liáng，开kāi河hé筑zhù堰yàn，州zhōu县xiàn鼎dǐng沸fèi。于yú鲁lǔ城chéng界jiè内nèi，种zhòng稻dào置zhì屯tún，穗suì蟹xiè食shí尽jǐn，又yòu差chà夫fū打dǎ蟹xiè。苦kǔ之zhī，歌gē曰yuē：“鲁lǔ地dì一yī种zhǒng稻dào，一yī概gài被bèi水shuǐ沫mò。年nián年nián索suǒ蟹xiè夫fū，百bǎi姓xìng不bù可kě活huó。”又yòu为wèi陕shǎn州zhōu刺cì史shǐ，以yǐ永yǒng丰fēng仓cāng米mǐ运yùn将jiāng，别bié征zhēng三sān钱qián，计jì以yǐ为wéi费fèi。一yī夕xī忽hū云yún得dé计jì，立lì注zhù楼lóu，从cóng仓cāng建jiàn槽cáo，直zhí至zhì于yú河hé，长zhǎng数shù千qiān丈zhàng。而ér令lìng放fàng米mǐ，其qí不bù快kuài处chù，具jù大dà把bǎ推tuī之zhī，米mǐ皆jiē损sǔn耗hào，多duō为wèi粉fěn末mò。兼jiān风fēng激jī扬yáng，凡fán一yī函hán失shī米mǐ百bǎi石shí，而ér动dòng即jí千qiān万wàn数shù。遣qiǎn典diǎn庾yǔ者zhě偿cháng之zhī，家jiā产chǎn皆jiē竭jié。复fù遣qiǎn输shū户hù自zì量liàng，至zhì有yǒu偿cháng数shù十shí斛hú者zhě。甚shèn害hài人rén，方fāng停tíng之zhī。（出chū《朝cháo野yě佥qiān载zài》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo人rén姜jiāng师shī度dù，喜xǐ好hào办bàn些xiē离lí奇qí古gǔ怪guài的de事shì。在zài他tā任rèn沧cāng州zhōu刺cì史shǐ兼jiān按àn察chá史shǐ时shí，下xià令lìng制zhì造zào上shàng面miàn篱lí笆bā围wéi子zi的de车chē运yùn输shū粮liáng食shí，开kāi凿záo河hé道dào，修xiū筑zhù堤dī坝bà。一yī时shí间jiān州zhōu属shǔ各gè县xiàn混hùn乱luàn不bù堪kān。他tā又yòu在zài鲁lǔ城chéng县xiàn内nèi开kāi垦kěn水shuǐ田tián种zhòng稻dào，结jié果guǒ稻dào穗suì都dōu被bèi旁páng蟹xiè吃chī尽jǐn，只zhǐ好hǎo又yòu差chāi遣qiǎn大dà批pī民mín工gōng去qù打dǎ蟹xiè，折zhē腾teng苦kǔ了le老lǎo百bǎi姓xìng。当dāng时shí流liú传chuán一yī首shǒu歌gē谣yáo：“鲁lǔ地dì一yī种zhǒng稻dào，一yī概gài被bèi水shuǐ没méi，年nián年nián索suǒ蟹xiè夫fū，百bǎi姓xìng不bù可kě活huó。”又yòu：他tā在zài任rèn陕shǎn州zhōu刺cì史shǐ时shí，要yào运yùn走zǒu永yǒng丰fēng县xiàn粮liáng仓cāng的de米mǐ，每měi户hù在zài另lìng征zhēng钱qián三sān贯guàn，合hé起qǐ来lái作zuò为wéi运yùn费fèi。有yǒu一yī天tiān忽hū然rán说shuō得dé到dào妙miào计jì，于yú是shì建jiàn起qǐ注zhù楼lóu，并bìng从cóng粮liáng仓cāng开kāi始shǐ建jiàn糟zāo，一yì直zhí建jiàn到dào河hé边biān，有yǒu数shù千qiān丈zhàng长zhǎng，让ràng从cóng粮liáng库kù往wǎng下xià放fàng米mǐ，有yǒu流liú动dòng不bù快kuài的de地dì方fāng，便biàn安ān排pái人rén力lì往wǎng前qián推tuī。米mǐ损sǔn耗hào很hěn多duō，很hěn多duō变biàn成chéng粉fěn末mò。加jiā上shàng大dà风fēng吹chuī扬yáng，大dà概gài传chuán送sòng一yī糟zāo子zi损sǔn失shī米mǐ上shàng百bǎi石shí，动dòng不bù动dòng就jiù上shàng千qiān万wàn。他tā命mìng令lìng掌zhǎng管guǎn的de人rén赔péi偿cháng，他tā们men的de家jiā产chǎn很hěn快kuài就jiù抵dǐ偿cháng光guāng了le。后hòu来lái他tā又yòu令lìng操cāo作zuò传chuán送sòng的de人rén家jiā自zì己jǐ计jì算suàn该gāi赔péi偿cháng多duō少shǎo，至zhì使shǐ有yǒu的de人rén家jiā赔péi偿cháng数shù十shí斛hú的de（十shí斗dòu为wèi一yī斛hú）。因yīn此cǐ事shì太tài坑kēng害hài人rén，才cái停tíng了le下xià来lái。

成chéng敬jìng奇qí

唐táng成chéng敬jìng奇qí有yǒu俊jùn才cái，天tiān策cè中zhōng，诣yì阙quē自zì陈chén，请qǐng日rì试shì文wén章zhāng三sān十shí道dào。则zé天tiān乃nǎi命mìng王wáng勃bó（明míng抄chāo本běn勃bó作zuò勮jù）试shì之zhī，授shòu校xiào书shū郎láng，累lèi拜bài监jiān察chá大dà理lǐ正zhèng，与yǔ紫zǐ微wēi令lìng姚yáo崇chóng连lián亲qīn。崇chóng尝cháng有yǒu疾jí，敬jìng奇qí造zào宅zhái省shěng焉yān，对duì崇chóng涕tì泪lèi。怀huái中zhōng置zhì生shēng雀què数shù从cóng，乃nǎi一yī一yī持chí出chū，请qǐng崇chóng手shǒu执zhí之zhī而ér后hòu释shì。祝zhù云yún：“愿yuàn令lìng公gōng速sù愈yù也yě。”崇chóng勉miǎn从cóng之zhī。既jì出chū，崇chóng鄙bǐ其qí谀yú媚mèi，谓wèi子zǐ弟dì曰yuē：“此cǐ泪lèi从cóng何hé而ér来lái？”自zì兹zī不bù复fù礼lǐ也yě。（出chū《御yù史shǐ台tái记jì》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo人rén成chéng敬jìng奇qí有yǒu一yí定dìng的de才cái能néng，天tiān策cè年nián间jiān，他tā便biàn自zì己jǐ到dào朝cháo堂táng向xiàng皇huáng帝dì陈chén述shù本běn人rén有yǒu才cái学xué，请qǐng求qiú一yī天tiān之zhī内nèi考kǎo他tā文wén章zhāng三sān十shí题tí。武wǔ则zé天tiān命mìng王wáng勃bó考kǎo他tā，被bèi任rèn命mìng为wèi校xiào书shū郎láng，后hòu来lái连lián续xù升shēng到dào监jiān察chá大dà理lǐ正zhèng，与yǔ中zhōng书shū令lìng（宰zǎi相xiàng）姚yáo崇chóng结jié了le亲qīn。有yǒu一yī次cì姚yáo崇chóng有yǒu了le病bìng，成chéng敬jìng奇qí到dào家jiā中zhōng去qù探tàn望wàng，对duì着zhe姚yáo崇chóng涕tì泪lèi横héng流liú。他tā怀huái中zhōng放fàng着zhe几jǐ只zhī活huó鸟niǎo，于yú是shì他tā一yī一yī掏tāo出chū，请qǐng姚yáo崇chóng用yòng手shǒu握wò住zhù然rán后hòu再zài放fàng飞fēi。并bìng祝zhù颂sòng道dào：“愿yuàn令lìng公gōng速sù愈yù也yě！”姚yáo崇chóng勉miǎn强qiǎng听tīng从cóng了le。不bù久jiǔ成chéng敬jìng奇qí走zǒu了le，姚yáo崇chóng很hěn鄙bǐ视shì他tā的de阿ē谀yú谄chǎn媚mèi，对duì子zǐ弟dì们men说shuō：“他tā的de泪lèi从cóng何hé而ér来lái？”从cóng此cǐ不bù再zài以yǐ礼lǐ仪yí相xiāng待dài他tā。

石shí惠huì泰tài

唐táng岐qí王wáng府fǔ参cān军jūn石shí惠huì泰tài，与yǔ监jiān察chá御yù史shǐ李lǐ全quán交jiāo诗shī曰yuē：“御yù史shǐ非fēi长zhǎng任rèn，参cān军jūn不bù久jiǔ居jū。待dài君jūn迁qiān转zhuǎn后hòu，此cǐ职zhí还hái到dào余yú。”因yīn竞jìng放fàng牒dié往wǎng来lái，全quán交jiāo为wèi之zhī判pàn十shí余yú纸zhǐ以yǐ报bào之zhī，乃nǎi假jiǎ手shǒu于yú拾shí遗yí张zhāng九jiǔ龄líng。（出chū《朝cháo野yě佥qiān载zài》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo时shí，岐qí王wáng府fǔ参cān军jūn石shí惠huì泰tài在zài给gěi监jiān察chá御yù史shǐ李lǐ全quán交jiāo的de诗shī中zhōng写xiě道dào：“御yù史shǐ非fēi长zhǎng任rèn，参cān军jūn不bù久jiǔ居jū。待dài君jūn迁qiān转zhuǎn（升shēng迁qiān别bié职zhí）后hòu，此cǐ职zhí还hái到dào余yú（我wǒ）。”由yóu于yú可kě借jiè助zhù经jīng常cháng有yǒu文wén书shū案àn卷juàn往wǎng来lái之zhī便biàn，李lǐ全quán交jiāo给gěi他tā写xiě了le十shí几jǐ篇piān批pī评píng文wén章zhāng回huí报bào他tā，并bìng假jiǎ借jiè说shuō出chū自zì于yú拾shí遗yí张zhāng九jiǔ龄líng之zhī手shǒu。

冯féng光guāng震zhèn

唐táng率lǜ府fǔ兵bīng曹cáo参cān军jūn冯féng光guāng震zhèn入rù集jí贤xián院yuàn，校xiào文wén选xuǎn。尝cháng注zhù蹲dūn鸱chī云yún：“蹲dūn鸱chī者zhě，今jīn之zhī芋yù子zi，即jí是shì着zhe毛máo萝luó卜bo也yě。”萧xiāo令lìng闻wén之zhī，拊fǔ掌zhǎng大dà笑xiào。（出chū《谭tán宾bīn录lù》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo时shí，东dōng宫gōng率lǜ府fǔ兵bīng曹cáo参cān军jūn冯féng光guāng震zhèn进jìn入rù集jí贤xián院yuàn，让ràng他tā校jiào注zhù《文wén选xuǎn》。有yǒu一yī次cì，他tā在zài注zhù解jiě“蹲dūn鸱chī”一yī词cí时shí写xiě道dào：“蹲dūn鸱chī者zhě，今jīn称chēng之zhī为wèi芋yù子zi，就jiù是shì长cháng毛máo的de萝luó卜bo。”萧xiāo令lìng听tīng说shuō这zhè件jiàn事shì，拍pāi掌zhǎng大dà笑xiào。

李lǐ谨jǐn度dù

唐táng御yù史shǐ中zhōng丞chéng李lǐ谨jǐn度dù，宋sòng璟jǐng引yǐn致zhì之zhī。遭zāo母mǔ丧sàng，不bù肯kěn举jǔ发fā哀āi。讣fù到dào，皆jiē匿nì之zhī。官guān僚liáo苦kǔ其qí无wú用yòng，令lìng本běn贯guàn瀛yíng州zhōu，申shēn谨jǐn度dù母mǔ死sǐ，尚shàng书shū省shěng牒dié御yù史shǐ台tái，然rán后hòu哭kū。其qí庸yōng猥wěi皆jiē此cǐ类lèi也yě。（出chū《朝cháo野yě佥qiān载zài》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo时shí有yǒu个gè御yù史shǐ叫jiào李lǐ谨jǐn度dù，是shì由yóu宋sòng璟jǐng引yǐn荐jiàn的de。他tā的de母mǔ亲qīn去qù世shì，他tā却què不bù肯kěn哀āi悼dào奔bēn丧sāng。讣fù告gào寄jì到dào，他tā给gěi藏cáng了le起qǐ来lái。同tóng僚liáo们men苦kǔ于yú没méi有yǒu办bàn法fǎ，就jiù让ràng他tā的de本běn籍jí瀛yíng州zhōu官guān府fǔ申shēn告gào李lǐ谨jǐn度dù母mǔ死sǐ。直zhí到dào尚shàng书shū省shěng的de文wén书shū发fā到dào御yù史shǐ台tái，他tā才cái哀āi哭kū。他tā们men都dōu是shì这zhè样yàng一yī些xiē卑bēi俗sú猥wěi劣liè的de人rén！

三sān秽huì

唐táng王wáng怡yí为wèi中zhōng丞chéng，宪xiàn台tái之zhī秽huì；姜jiāng晦huì为wèi常cháng选xuǎn侍shì郎láng，吏lì部bù之zhī秽huì；崔cuī泰tài之zhī为wèi黄huáng门mén侍shì郎láng，门mén下xià之zhī秽huì；号hào为wèi京jīng师shī三sān秽huì。（出chū《朝cháo野yě佥qiān载zài》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo时shí，王wáng怡yí任rèn御yù史shǐ中zhōng丞chéng，是shì御yù史shǐ台tái最zuì丑chǒu恶è的de人rén。姜jiāng晦huì任rèn主zhǔ管guǎn铨quán选xuǎn的de侍shì郎láng，是shì吏lì部bù最zuì丑chǒu恶è的de人rén。崔cuī泰tài之zhī任rèn黄huáng门mén侍shì郎láng，是shì门mén下xià省shěng最zuì丑chǒu恶è的de人rén。当dāng时shí这zhè三sān人rén被bèi称chēng之zhī为wèi“京jīng师shī三sān秽huì”。

阳yáng滔tāo

唐táng阳yáng滔tāo为wèi中zhōng书shū舍shě人rén。时shí促cù命mìng制zhì敕chì，令lìng史shǐ持chí库kù钥yào他tā适shì，无wú旧jiù本běn捡jiǎn寻xún，乃nǎi斫zhuó窗chuāng取qǔ得dé之zhī。时shí人rén号hào为wèi斫zhuó窗chuāng舍shě人rén。（出chū《朝cháo野yě佥qiān载zài》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo时shí，阳yáng滔tāo曾céng担dān任rèn过guò中zhōng书shū舍shě人rén（为wèi皇huáng帝dì起qǐ草cǎo制zhì敕chì的de官guān员yuán）。有yǒu一yī次cì，急jí令lìng他tā抄chāo制zhì诏zhào书shū，可kě是shì拿ná着zhe库kù房fáng钥yào匙shi的de令lìng史shǐ去qù了le别bié处chù，取qǔ不bù出chū旧jiù的de稿gǎo本běn参cān考kǎo，于yú是shì就jiù斫zhuó（砍kǎn）断duàn窗chuāng框kuāng进jìn去qù取qǔ出chū来lái。当dāng时shí人rén们men称chēng之zhī为wèi“斫zhuó窗chuāng舍shě人rén”。

常cháng定dìng宗zōng

唐táng国guó子zi祭jì酒jiǔ辛xīn弘hóng智zhì诗shī云yún：“君jūn为wèi河hé边biān草cǎo，逢féng春chūn心xīn剩shèng生shēng。妾qiè如rú台tái上shàng镜jìng，照zhào得dé始shǐ分fēn明míng。”同tóng房fáng学xué士shì常cháng定dìng宗zōng，为wèi改gǎi始shǐ字zì为wèi转zhuǎn字zì，遂suì争zhēng此cǐ诗shī。皆jiē云yún我wǒ作zuò。乃nǎi下xià牒dié，见jiàn博bó士shì罗luó道dào宗zōng，判pàn云yún：“昔xī五wǔ字zì定dìng表biǎo，以yǐ理lǐ切qiè称chēng奇qí。今jīn一yī言yán竞jìng诗shī，取qǔ词cí多duō为wéi主zhǔ。诗shī归guī弘hóng智zhì，转zhuǎn还hái定dìng宗zōng。以yǐ状zhuàng牒dié知zhī，任rèn为wèi公gōng（公gōng下xià原yuán有yǒu之zhī字zì，据jù明míng抄chāo本běn删shān）验yàn。”（出chū《朝cháo野yě佥qiān载zài》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo时shí，有yǒu个gè国guó子zi祭jì酒jiǔ（官guān职zhí名míng）辛xīn弘hóng智zhì写xiě诗shī道dào：“君jūn为wèi河hé边biān草cǎo，逢féng春chūn心xīn剩shèng生shēng。妾qiè如rú台tái上shàng镜jìng，照zhào得dé始shǐ分fēn明míng。”同tóng房fáng的de学xué士shì常cháng定dìng宗zōng，只zhǐ因yīn为wèi将jiāng其qí中zhōng的de“始shǐ”字zì改gǎi为wéi“转zhuǎn”字zì，就jiù要yào争zhēng夺duó这zhè首shǒu诗shī。两liǎng人rén都dōu说shuō是shì自zì己jǐ写xiě的de。于yú是shì写xiě下xià了le讼sòng状zhuàng，博bó士shì罗luó道dào宗zōng裁cái断duàn道dào：“过guò去qù五wǔ个gè字zì是shì衡héng定dìng的de标biāo准zhǔn，以yǐ说shuō理lǐ深shēn刻kè为wèi奇qí。今jīn天tiān一yí个gè字zì就jiù要yào夺duó诗shī，取qǔ字zì数shù多duō的de为wèi诗shī的de主zhǔ人rén，诗shī归guī属shǔ弘hóng智zhì，’转zhuǎn‘字zì还huán给gěi定dìng宗zōng。将jiāng此cǐ状zhuàng文wén发fā放fàng周zhōu知zhī，任rèn凭píng公gōng众zhòng验yàn证zhèng。

张zhāng玄xuán靖jìng

唐táng张zhāng玄xuán靖jìng，陕shǎn人rén也yě，自zì左zuǒ卫wèi仓cāng曹cáo拜bài监jiān察chá，性xìng非fēi敦dūn厚hòu。因yīn附fù会huì慕mù容róng宝bǎo节jié而ér迁qiān。时shí有yǒu两liǎng张zhāng监jiān察chá，号hào玄xuán靖jìng为wèi小xiǎo张zhāng。初chū入rù台tái，呼hū同tóng列liè长cháng年nián为wèi兄xiōng，及jí选xuǎn殿diàn中zhōng，则zé不bù复fù兄xiōng矣yǐ。宝bǎo节jié既jì诛zhū，颇pǒ不bù自zì安ān，复fù呼hū旧jiù列liè为wèi兄xiōng，监jiān察chá杜dù文wén范fàn，因yīn使shǐ还hái，会huì郑zhèng仁rén恭gōng方fāng出chū使shǐ，问wèn台tái中zhōng事shì意yì，恭gōng答dá曰yuē：”宝bǎo节jié败bài后hòu，小xiǎo张zhāng复fù呼hū我wǒ曹cáo为wèi兄xiōng矣yǐ。“时shí人rén以yǐ为wéi谈tán笑xiào。（出chū《御yù史shǐ台tái记jì》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo时shí，有yǒu个gè叫jiào张zhāng玄xuán靖jìng的de，陕shǎn州zhōu人rén，自zì左zuǒ卫wèi仓cāng曹cáo升shēng任rèn为wèi监jiān察chá御yù史shǐ，此cǐ人rén并bìng不bù忠zhōng厚hòu老lǎo实shí。由yóu于yú追zhuī随suí巴bā结jié慕mù容róng宝bǎo节jié而ér得dé到dào升shēng迁qiān。当dāng时shí台tái中zhōng有yǒu两liǎng个gè张zhāng监jiān察chá，因yīn而ér称chēng玄xuán靖jìng为wèi小xiǎo张zhāng。他tā刚gāng到dào御yù史shǐ台tái时shí，称chēng呼hū同tóng事shì们men年nián长zhǎng的de为wèi兄xiōng，等děng升shēng为wèi殿diàn中zhōng御yù史shǐ，就jiù不bù再zài称chēng兄xiōng了le。后hòu来lái当dāng慕mù容róng宝bǎo节jié获huò罪zuì被bèi杀shā，他tā很hěn不bù自zì安ān，于yú是shì又yòu称chēng察chá院yuàn的de老lǎo同tóng事shì为wèi兄xiōng。监jiān察chá御yù史shǐ杜dù文wén范fàn刚gāng刚gāng出chū差chāi回huí来lái，赶gǎn上shàng郑zhèng仁rén恭gōng正zhèng要yào出chū差chāi，他tā问wèn仁rén恭gōng最zuì近jìn台tái中zhōng有yǒu什shén么me值zhí得dé一yì提tí的de事shì，仁rén恭gōng道dào：”宝bǎo节jié败bài落luò后hòu，小xiǎo张zhāng又yòu呼hū我wǒ辈bèi为wèi兄xiōng了le。“当dāng时shí人rén们men都dōu以yǐ此cǐ为wèi谈tán笑xiào的de材cái料liào。