卷juǎn第dì三sān百bǎi　　神shén十shí

杜dù鹏péng举jǔ　河hé东dōng县xiàn尉wèi妻qī　三sān卫wèi　李lǐ湜shí　叶yè净jìng能néng　王wáng昌chāng龄líng　张zhāng嘉jiā佑yòu

杜dù鹏péng举jǔ

景jǐng龙lóng末mò，韦wéi庶shù人rén专zhuān制zhì。故gù安ān州zhōu都dū督dū赠zèng太tài师shī杜dù鹏péng举jǔ，时shí尉wèi济jì源yuán县xiàn，为wèi府fǔ召zhào至zhì洛luò城chéng修xiū籍jí。一yī夕xī暴bào卒zú，亲qīn宾bīn将jiāng具jù小xiǎo殓liàn。夫fū人rén尉yù迟chí氏shì，敬jìng德dé之zhī孙sūn也yě，性xìng通tōng明míng强qiáng毅yì。曰yuē：“公gōng算suàn术shù神shén妙miào，自zì言yán官guān至zhì方fāng伯bó，今jīn岂qǐ长zhǎng往wǎng耶yé？”安ān然rán不bù哭kū。洎jì二èr日rì三sān夕xī，乃nǎi心xīn上shàng稍shāo温wēn，翌yì日rì徐xú苏sū。数shù日rì方fāng语yǔ云yún：“初chū见jiàn两liǎng人rén持chí符fú来lái召zhào，遂suì相xiāng引yǐn徽huī安ān门mén出chū。门mén隙xì容róng寸cùn，过guò之zhī尚shàng宽kuān。直zhí北běi上shàng邙máng山shān，可kě十shí余yú里lǐ，有yǒu大dà坑kēng，视shì不bú见jiàn底dǐ。使shǐ者zhě令lìng入rù，鹏péng举jǔ大dà惧jù。使shǐ者zhě曰yuē：”可kě闭bì目mù。“执zhí手shǒu如rú飞fēi，须xū臾yú足zú已yǐ履lǚ地dì。寻xún小xiǎo径jìng东dōng行xíng，凡fán数shù十shí时shí，天tiān气qì昏hūn惨cǎn，如rú冬dōng凝níng阴yīn。遂suì至zhì一yī廨xiè，墙qiáng宇yǔ宏hóng壮zhuàng。使shǐ者zhě先xiān入rù。有yǒu碧bì衣yī官guān出chū，趋qū拜bài颇pǒ恭gōng，既jì退tuì引yǐn入rù。碧bì衣yī者zhě踞jù坐zuò案àn后hòu，命mìng鹏péng举jǔ前qián，旁páng有yǒu一yī狗gǒu。人rén语yǔ云yún：”误wù姓xìng名míng同tóng，非fēi此cǐ官guān也yě。“笞chī使shǐ者zhě，改gǎi符fú令lìng去qù。有yǒu一yī马mǎ，半bàn身shēn两liǎng足zú，跳tiào梁liáng而ér前qián曰yuē：”往wǎng为wèi杜dù鹏péng举jǔ杀shā，今jīn请qǐng理lǐ冤yuān。“鹏péng举jǔ亦yì醒xǐng然rán记jì之zhī，诉sù云yún：”曾céng知zhī驿yì，敕chì使shǐ将jiāng马mǎ令lìng杀shā，非fēi某mǒu所suǒ愿yuàn。“碧bì衣yī命mìng吏lì取qǔ按àn，审shěn然rán之zhī，马mǎ遂suì退tuì。旁páng见jiàn一yī吏lì，挥huī手shǒu动dòng目mù，教jiào以yǐ事shì理lǐ，意yì相xiāng庇bì脱tuō。所suǒ证zhèng既jì毕bì，遂suì揖yī之zhī出chū。碧bì衣yī拜bài送sòng门mén外wài。云yún：”某mǒu是shì生shēng人rén，安ān州zhōu编biān户hù。少shào府fǔ当dāng为wèi安ān州zhōu都dū督dū，故gù先xiān施shī敬jìng，愿yuàn自zì保bǎo持chí。“言yán讫qì，而ér向xiàng所suǒ教jiào之zhī吏lì趋qū出chū，云yún：”姓xìng韦wéi名míng鼎dǐng，亦yì是shì生shēng人rén。在zài上shàng都dōu务wù本běn坊fāng，自zì称chēng向xiàng来lái有yǒu力lì，祈qí钱qián十shí万wàn。鹏péng举jǔ辞cí不bù能néng致zhì。鼎dǐng云yún：“某mǒu虽suī生shēng人rén，今jīn于yú此cǐ用yòng纸zhǐ钱qián，易yì致zhì耳ěr。”遂suì许xǔ之zhī。亦yì嘱zhǔ云yún：“焚fén时shí愿yuàn以yǐ物wù籍jí之zhī，幸xìng不bù着zhe地dì，兼jiān呼hū韦wéi鼎dǐng，某mǒu即jí自zì使shǐ人rén受shòu。”鼎dǐng又yòu云yún：“既jì至zhì此cǐ，岂qǐ不bù要yào见jiàn当dāng家jiā簿bù书shū。”遂suì引yǐn入rù一yī院yuàn，题tí云yún户hù部bù。房fáng廊láng四sì周zhōu，簿bù帐zhàng山shān积jī。当dāng中zhōng三sān间jiān，架jià阁gé特tè高gāo，覆fù以yǐ赤chì黄huáng帏wéi帕pà，金jīn字zì榜bǎng曰yuē《皇huáng籍jí》。余yú皆jiē露lù架jià，往wǎng往wǎng有yǒu函hán，紫zǐ色sè盖gài之zhī。韦wéi鼎dǐng云yún：“宰zǎi相xiàng也yě”。因yīn引yǐn诣yì杜dù氏shì籍jí，书shū笺jiān云yún《濮pú阳yáng房fáng》。有yǒu紫zǐ函hán四sì，发fā开kāi卷juàn，鹏péng举jǔ三sān男nán，时shí未wèi生shēng者zhě，籍jí名míng已yǐ具jù。遂suì（遂suì原yuán作zuò述shù。据jù明míng抄chāo本běn改gǎi。）求qiú笔bǐ，书shū其qí名míng于yú臂bì。意yì愿yuàn踟chí蹰chú，更gèng欲yù周zhōu览lǎn。韦wéi鼎dǐng云yún：“既jì不bú住zhù，（住zhù原yuán作zuò往wǎng。据jù明míng抄chāo本běn改gǎi。）亦yì要yào早zǎo归guī。”遂suì引yǐn出chū，令lìng一yī吏lì送sòng还huán。吏lì云yún：“某mǒu苦kǔ饥jī，不bù逢féng此cǐ便biàn，无wú因yīn得dé出chū。愿yuàn许xǔ别bié去qù，冀jì求qiú一yī食shí。但dàn寻xún此cǐ道dào，自zì至zhì其qí所suǒ，留liú之zhī不bù可kě。”鹏péng举jǔ遂suì西xī行xíng。道dào左zuǒ忽hū见jiàn一yī新xīn城chéng，异yì香xiāng闻wén数shù里lǐ。环huán城chéng皆jiē甲jiǎ士shì持chí兵bīng。鹏péng举jǔ问wèn之zhī，甲jiǎ士shì云yún：“相xiāng王wáng于yú此cǐ上shàng天tiān子zi，有yǒu四sì百bǎi天tiān人rén来lái送sòng。”鹏péng举jǔ曾céng为wèi相xiāng王wáng府fǔ官guān，忻xīn闻wén此cǐ说shuō。墙qiáng有yǒu大dà隙xì，窥kuī见jiàn分fēn明míng，天tiān人rén数shù百bǎi，围wéi绕rào相xiāng王wáng。满mǎn地dì彩cǎi云yún，并bìng衣yī仙xiān服fú，皆jiē如rú画huà者zhě。相xiāng王wáng前qián有yǒu女nǚ人rén，执zhí香xiāng炉lú引yǐn。行xíng近jìn窥kuī谛dì，（谛dì原yuán作zuò帝dì。据jù明míng抄chāo本běn改gǎi。）衣yī裙qún带dài状zhuàng似shì剪jiǎn破pò，一yī如rú雁yàn齿chǐ状zhuàng。相xiāng王wáng戴dài一yī日rì，光guāng明míng辉huī赫hè，近jìn可kě丈zhàng余yú。相xiāng王wáng后hòu凡fán有yǒu十shí九jiǔ日rì，垒lěi垒lěi成chéng行háng，大dà光guāng明míng皆jiē如rú所suǒ戴dài。须xū臾yú。有yǒu绨tí骑qí来lái迎yíng。甲jiǎ土tǔ令lìng鹏péng举jǔ走zǒu，遂suì至zhì故gù道dào，不bù觉jué已yǐ及jí徽huī安ān门mén。门mén闭bì闲xián过guò之zhī，亦yì如rú去qù时shí容róng易yì。为wèi群qún犬quǎn遮zhē啮niè。行xíng不bù可kě进jìn。至zhì家jiā，见jiàn身shēn在zài床chuáng上shàng，跃yuè入rù身shēn中zhōng，遂suì寤wù。臂bì上shàng所suǒ记jì，如rú朽xiǔ木mù书shū，字zì尚shàng分fēn明míng。遂suì焚fén纸zhǐ钱qián十shí万wàn，呼hū赠zèng韦wéi鼎dǐng。心xīn知zhī卜bo代dài之zhī数shù，中zhōng兴xīng之zhī期qī，遂suì以yǐ假jiǎ故gù，来lái谒yè睿ruì宗zōng。上shàng握wò手shǒu曰yuē：“岂qǐ敢gǎn忘wàng德dé？”寻xún求qiú韦wéi鼎dǐng，适shì卒zú矣yǐ。及jí睿ruì宗zōng登dēng极jí，拜bài右yòu拾shí遗yí。词cí云yún：“思sī入rù风fēng雅yǎ，灵líng通tōng鬼guǐ神shén。”敕chì宫gōng人rén妃fēi主zhǔ数shù十shí，同tóng其qí妆zhuāng服fú。令lìng视shì执zhí炉lú者zhě。鹏péng举jǔ遥yáo识shí之zhī，乃nǎi太tài平píng公gōng主zhǔ也yě。问wèn裙qún带dài之zhī由yóu，其qí公gōng主zhǔ云yún：“方fāng熨yùn龙lóng衮gǔn，忽hū为wèi火huǒ迸bèng，惊jīng忙máng之zhī中zhōng，不bù觉jué爇ruò带dài，仓cāng惶huáng不bù及jí更gèng服fú。”公gōng主zhǔ唏xī嘘xū陈chén贺hè曰yuē：“圣shèng人rén之zhī兴xīng，固gù自zì天tiān也yě。”鹏péng举jǔ所suǒ见jiàn，先xiān睿ruì宗zōng龙lóng飞fēi前qián三sān年nián。故gù鹏péng举jǔ墓mù志zhì云yún：“及jí睿ruì宗zōng践jiàn祚zuò，阴yīn骘zhì祥xiáng符fú。启qǐ圣shèng期qī于yú化huà元yuán，定dìng成chéng命mìng于yú幽yōu数shù。”后hòu果guǒ为wèi安ān州zhōu都dū督dū。（出chū《处chǔ士shì萧xiāo时shí和hé作zuò传chuán》）

又yòu 一yī说shuō，鹏péng举jǔ得dé释shì，复fù入rù一yī院yuàn，问wèn帘lián下xià者zhě为wèi谁shuí，曰yuē：“魏wèi元yuán忠zhōng也yě。”有yǒu顷qǐng，敬jìng挥huī至zhì，（至zhì原yuán作zuò入rù。据jù明míng抄chāo本běn改gǎi。）下xià马mǎ，众zhòng接jiē拜bài之zhī。云yún是shì大dà理lǐ卿qīng对duì推tuī事shì。见jiàn武wǔ三sān思sī着zhe枷jiā、韦wéi温wēn、宗zōng楚chǔ客kè、赵zhào履lǚ温wēn等děng着zhe锁suǒ，李lǐ峤jiào露lòu头tóu散sàn腰yāo立lì。闻wén元yuán忠zhōng等děng云yún：“今jīn年nián大dà计jì会huì。”果guǒ至zhì六liù月yuè，诛zhū逆nì韦wéi，宗zōng赵zhào韦wéi等děng并bìng斩zhǎn，峤jiào解jiě官guān归guī第dì，皆jiē如rú其qí言yán。（出chū《朝cháo野yě佥qiān载zài》）

【译yì文wén】

唐táng代dài中zhōng宗zōng末mò年nián，韦wéi后hòu专zhuān权quán。已yǐ故gù太tài师shī杜dù鹏péng举jǔ获huò安ān州zhōu都dū督dū的de名míng号hào。当dāng时shí，杜dù鹏péng举jǔ在zài济jì源yuán县xiàn任rèn县xiàn尉wèi，被bèi州zhōu府fǔ召zhào进jìn洛luò阳yáng城chéng整zhěng理lǐ古gǔ籍jí。一yī天tiān夜yè里lǐ，他tā突tū然rán亡wáng故gù，亲qīn戚qī朋péng友yǒu准zhǔn备bèi为wèi他tā沐mù浴yù更gēng衣yī，他tā的de夫fū人rén出chū面miàn阻zǔ止zhǐ。他tā的de夫fū人rén姓xìng尉yù迟chí，是shì尉yù迟chí敬jìng德dé的de孙sūn女nǚ，性xìng格gé通tōng达dá开kāi明míng且qiě坚jiān强qiáng刚gāng毅yì。她tā说shuō：“我wǒ的de丈zhàng夫fū平píng时shí神shén机jī妙miào算suàn，自zì己jǐ说shuō能néng够gòu成chéng为wéi诸zhū侯hóu领lǐng袖xiù那nà样yàng的de官guān，今jīn天tiān怎zěn么me会huì死sǐ呢ne？”她tā泰tài然rán自zì若ruò甚shèn至zhì没méi有yǒu哭kū。过guò了le两liǎng日rì三sān夜yè，杜dù鹏péng举jǔ的de心xīn窝wō有yǒu了le热rè气qì；第dì二èr天tiān天tiān亮liàng时shí终zhōng于yú苏sū醒xǐng过guò来lái。几jǐ天tiān之zhī后hòu，他tā才cái对duì人rén们men说shuō出chū梦mèng中zhōng情qíng景jǐng。开kāi始shǐ，只zhǐ见jiàn两liǎng个gè人rén拿ná着zhe符fú节jié来lái召zhào他tā，于yú是shì他tā在zài他tā们men的de引yǐn导dǎo下xià从cóng徽huī安ān门mén走zǒu了le出chū去qù。那nà门mén缝fèng只zhǐ有yǒu一yī寸cùn多duō，走zǒu过guò时shí却què觉jué得de很hěn宽kuān。他tā们men一yì直zhí向xiàng北běi上shàng了le邙máng山shān，大dà约yuē走zǒu出chū十shí余yú里lǐ地dì，见jiàn到dào一yí个gè大dà洞dòng，深shēn不bú见jiàn底dǐ。那nà两liǎng位wèi使shǐ者zhě让ràng杜dù鹏péng举jǔ进jìn去qù，他tā颇pǒ为wèi恐kǒng惧jù。使shǐ者zhě们men说shuō，你nǐ可kě以yǐ闭bì上shàng眼yǎn睛jīng。他tā们men拉lā着zhe他tā的de手shǒu，如rú同tóng飞fēi翔xiáng一yì般bān，一yī会huì儿er脚jiǎo已yǐ着zhe地dì。沿yán着zhe小xiǎo道dào向xiàng东dōng走zǒu，一yī共gòng行xíng了le几jǐ十shí里lǐ，天tiān空kōng变biàn得dé昏hūn昏hūn惨cǎn惨cǎn，如rú冬dōng季jì里lǐ凝níng固gù般bān的de阴yīn天tiān。随suí即jí来lái到dào一yī座zuò官guān府fǔ前qián，只zhǐ见jiàn那nà城chéng墙qiáng和hé屋wū宇yǔ十shí分fēn宏hóng伟wěi壮zhuàng观guān。两liǎng位wèi使shǐ者zhě先xiān走zǒu了le进jìn去qù。一yī会huì儿er，有yǒu位wèi穿chuān绿lǜ衣yī服fú的de官guān员yuán走zǒu了le出chū来lái，十shí分fēn恭gōng敬jìng地dì向xiàng杜dù鹏péng举jǔ迎yíng拜bài，然rán后hòu退tuì到dào一yī旁páng引yǐn他tā入rù府fǔ。这zhè位wèi穿chuān绿lǜ衣yī服fú的de官guān员yuán坐zuò在zài案àn桌zhuō后hòu，让ràng杜dù鹏péng举jǔ走zǒu上shàng前qián去qù，他tā的de身shēn旁páng有yǒu一yī只zhī狗gǒu。有yǒu人rén对duì绿lǜ衣yī官guān员yuán说shuō：“错cuò了le错cuò了le，虽suī然rán同tóng姓xìng同tóng名míng，但dàn要yào请qǐng的de不bú是shì这zhè位wèi官guān员yuán呵hē！”绿lǜ衣yī官guān员yuán令lìng人rén用yòng板bǎn子zi笞chī打dǎ使shǐ者zhě，然rán后hòu改gǎi了le符fú节jié让ràng他tā们men下xià去qù。这zhè时shí，有yǒu一yì匹pǐ半bàn个gè身shēn子zi、两liǎng条tiáo腿tuǐ的de残cán马mǎ，腾téng跃yuè跳tiào动dòng挪nuó到dào前qián面miàn，说shuō：“当dāng年nián我wǒ被bèi杜dù鹏péng举jǔ杀shā死sǐ，今jīn天tiān请qǐng大dà人rén作zuò主zhǔ，为wèi我wǒ申shēn冤yuān。”杜dù鹏péng举jǔ也yě清qīng醒xǐng过guò来lái想xiǎng起qǐ了le那nà件jiàn事shì，申shēn诉sù说shuō：“我wǒ曾céng经jīng当dāng过guò驿yì夫fū，遵zūn敕chì命mìng将jiāng马mǎ杀shā死sǐ，这zhè并bìng不bú是shì我wǒ自zì愿yuàn的de呀ya！”绿lǜ衣yī官guān让ràng小xiǎo吏lì拿ná出chū案àn卷juàn，审shěn视shì起qǐ来lái，那nà匹pǐ残cán马mǎ随suí即jí退tuì下xià。旁páng边biān，走zǒu出chū一yí个gè小xiǎo吏lì，朝cháo杜dù鹏péng举jǔ挥huī手shǒu挤jǐ眼yǎn，教jiào他tā应yìng付fù此cǐ事shì的de办bàn法fǎ，那nà意yì思si是shì想xiǎng庇bì护hù于yú他tā，使shǐ他tā得dé到dào解jiě脱tuō。案àn子zi审shěn理lǐ完wán了le，杜dù鹏péng举jǔ朝cháo绿lǜ衣yī官guān员yuán揖yī拜bài后hòu走zǒu出chū来lái；绿lǜ衣yī官guān员yuán也yě还huán礼lǐ送sòng到dào门mén外wài，说shuō；“我wǒ是shì生shēng人rén，户hù籍jí在zài安ān州zhōu。将jiāng来lái，你nǐ能néng做zuò安ān州zhōu都dū督dū，因yīn此cǐ我wǒ先xiān向xiàng你nǐ施shī礼lǐ，希xī望wàng你nǐ好hǎo自zì为wèi之zhī。”说shuō完wán，便biàn把bǎ那nà位wèi教jiào杜dù鹏péng举jǔ应yìng付fù办bàn法fǎ的de小xiǎo吏lì喊hǎn出chū来lái，说shuō他tā姓xìng韦wéi名míng鼎dǐng，亦yì是shì个gè生shēng人rén，住zhù在zài京jīng都dū长cháng安ān的de务wù本běn坊fāng。他tā自zì称chēng家jiā中zhōng一yí向xiàng颇pǒ有yǒu财cái力lì，祈qí告gào要yào十shí万wàn钱qián。杜dù鹏péng举jǔ与yǔ他tā推tuī辞cí不bù能néng相xiāng送sòng。韦wéi鼎dǐng说shuō：“我wǒ虽suī然rán是shì生shēng人rén，今jīn天tiān在zài这zhè里lǐ用yòng冥míng间jiān的de纸zhǐ钱qián，容róng易yì收shōu到dào呵hē。”杜dù鹏péng举jǔ遂suì应yīng允yǔn下xià来lái去qù他tā家jiā通tōng知zhī。韦wéi鼎dǐng嘱zhǔ咐fù说shuō，“烧shāo纸zhǐ的de时shí候hòu，希xī望wàng能néng用yòng什shén么me东dōng西xī装zhuāng着zhe，不bú要yào让ràng它tā着zhe地dì，一yī边biān烧shāo一yī边biān喊hǎn我wǒ的de名míng字zì，我wǒ当dāng即jí派pài人rén去qù取qǔ。”韦wéi鼎dǐng又yòu说shuō：“你nǐ既jì然rán来lái到dào此cǐ地dì，难nán道dào不bù想xiǎng看kàn看kàn你nǐ们men家jiā的de簿bù册cè和hé文wén书shū吗ma？”随suí即jí领lǐng杜dù鹏péng举jǔ来lái到dào一yí个gè院yuàn内nèi，门mén口kǒu写xiě着zhe：“户hù部bù”字zì样yàng。这zhè里lǐ房fáng间jiān和hé走zǒu廊láng上shàng，簿bù册cè帐zhàng本běn等děng物wù堆duī积jī如rú山shān。当dāng中zhōng的de三sān间jiān房fáng子zi里lǐ，阁gé板bǎn搭dā得dé相xiāng当dāng之zhī高gāo，覆fù盖gài着zhe红hóng黄huáng色sè的de帏wéi幔màn和hé帕pà布bù，镶xiāng金jīn的de榜bǎng上shàng写xiě着zhe“皇huáng籍jí”二èr字zì。其qí余yú的de架jià子zi全quán露lù在zài外wài面miàn，往wǎng往wǎng是shì用yòng紫zǐ色sè的de封fēng套tào盖gài着zhe。韦wéi鼎dǐng说shuō：“这zhè些xiē都dōu是shì宰zǎi相xiàng呵hē。”接jiē着zhe，韦wéi鼎dǐng领lǐng他tā来lái到dào杜dù氏shì家jiā族zú的de籍jí册cè旁páng，只zhǐ见jiàn册cè签qiān上shàng写xiě着zhe“濮pú阳yáng房fáng”三sān个gè字zì，上shàng面miàn有yǒu四sì个gè紫zǐ色sè的de封fēng套tào。打dǎ开kāi卷juǎn册cè，只zhǐ见jiàn上shàng面miàn写xiě着zhe杜dù鹏péng举jǔ有yǒu三sān个gè儿ér子zi，当dāng时shí还hái有yǒu没méi生shēng下xià来lái的de，籍jí册cè上shàng却què也yě有yǒu名míng字zì。杜dù鹏péng举jǔ立lì即jí要yào来lái一yī支zhī笔bǐ，把bǎ他tā们men的de名míng字zì写xiě在zài了le胳gē膊bó上shàng。他tā本běn想xiǎng再zài徘pái徊huái一yī会huì儿er，将jiāng四sì周zhōu的de籍jí册cè都dōu看kàn一yī看kàn。韦wéi鼎dǐng说shuō：“你nǐ既jì然rán不bù想xiǎng在zài这zhè里lǐ住zhù下xià，那nà就jiù干gān脆cuì早zǎo点diǎn回huí去qù吧ba。”随suí即jí把bǎ杜dù鹏péng举jǔ领lǐng出chū来lái，让ràng一yī名míng小xiǎo吏lì送sòng他tā回huí家jiā。小xiǎo吏lì说shuō：“我wǒ十shí分fēn饥jī饿è，不bú大dà方fāng便biàn，不bù能néng送sòng你nǐ了le。希xī望wàng你nǐ准zhǔn许xǔ我wǒ不bù去qù，好hǎo好hǎo吃chī一yī顿dùn饱bǎo饭fàn。只zhǐ要yào沿yán着zhe这zhè条tiáo道dào，你nǐ自zì己jǐ就jiù可kě以yǐ回huí到dào家jiā，千qiān万wàn别bié留liú下xià来lái。”杜dù鹏péng举jǔ随suí即jí向xiàng西xī而ér行xíng。走zǒu着zhe走zǒu着zhe，道dào旁páng忽hū然rán闪shǎn出chū一yī座zuò新xīn城chéng，异yì常cháng的de香xiāng气qì散sàn发fà出chū来lái，几jǐ里lǐ之zhī外wài就jiù能néng够gòu闻wén到dào。城chéng的de四sì周zhōu全quán是shì拿ná着zhe兵bīng器qì、穿chuān着zhe盔kuī甲jiǎ的de兵bīng士shì。杜dù鹏péng举jǔ上shàng前qián询xún问wèn，兵bīng士shì说shuō：“相xiāng王wáng李lǐ旦dàn在zài这zhè里lǐ当dāng上shàng了le天tiān子zi，现xiàn有yǒu四sì百bǎi个gè神shén仙xiān来lái送sòng他tā。”杜dù鹏péng举jǔ曾céng经jīng在zài相xiāng王wáng府fǔ中zhōng做zuò过guò官guān，听tīng他tā这zhè样yàng一yī说shuō十shí分fēn欣xīn喜xǐ。城chéng墙qiáng有yǒu道dào大dà缝fèng子zi，杜dù鹏péng举jǔ看kàn得dé非fēi常cháng清qīng楚chǔ。天tiān上shàng的de神shén仙xiān一yī共gòng有yǒu好hǎo几jǐ百bǎi人rén，紧jǐn紧jǐn围wéi绕rào在zài相xiāng王wáng周zhōu围wéi，他tā们men穿chuān着zhe仙xiān衣yī，脚jiǎo下xià一yī片piàn彩cǎi霞xiá，全quán跟gēn画huà上shàng画huà的de一yī样yàng。相xiāng王wáng的de前qián面miàn有yǒu几jǐ位wèi女nǚ子zǐ，端duān着zhe香xiāng炉lú在zài前qián引yǐn路lù。走zǒu到dào近jìn前qián，杜dù鹏péng举jǔ仔zǐ细xì窥kuī视shì，只zhǐ见jiàn那nà几jǐ位wèi女nǚ子zǐ的de衣yī服fú和hé裙qún带dài像xiàng剪jiǎn开kāi了le似shì的de，都dōu如rú同tóng雁yàn齿chǐ的de形xíng状zhuàng。相xiāng王wáng头tóu顶dǐng一yī轮lún太tài阳yáng，光guāng芒máng万wàn丈zhàng，明míng亮liàng辉huī煌huáng，离lí他tā只zhǐ有yǒu一yī丈zhàng多duō高gāo。相xiāng王wáng身shēn后hòu一yī共gòng还hái有yǒu十shí九jiǔ轮lún太tài阳yáng，重chóng叠dié成chéng行háng，赫hè赫hè耀yào眼yǎn，全quán跟gēn他tā头tóu顶dǐng的de那nà轮lún一yī样yàng。一yī会huì儿er，有yǒu穿chuān厚hòu绸chóu袍páo的de甲jiǎ士shì骑qí马mǎ来lái迎yíng接jiē相xiāng王wáng。这zhè时shí，穿chuān盔kuī甲jiǎ的dī士shì兵bīng让ràng杜dù鹏péng举jǔ赶gǎn紧jǐn走zǒu。他tā随suí即jí回huí到dào原yuán来lái那nà条tiáo路lù上shàng，不bù知zhī不bù觉jué到dào了le徽huī安ān门mén。大dà门mén关guān着zhe，只zhǐ好hǎo从cóng门mén缝fèng里lǐ钻zuān，想xiǎng不bú到dào竟jìng跟gēn出chū来lái时shí那nà么me容róng易yì。一yī群qún狗gǒu拦lán住zhù去qù路lù，不bù停tíng地dì咬yǎo，使shǐ他tā行xíng进jìn不bù得dé。好hǎo不bù容róng易yì回huí到dào家jiā，只zhǐ见jiàn自zì己jǐ的de身shēn子zi还hái躺tǎng在zài床chuáng上shàng呢ne。他tā的de灵líng魂hún刚gāng扑pū到dào身shēn体tǐ上shàng，随suí即jí醒xǐng来lái。看kàn看kàn胳gē膊bó上shàng记jì的de儿ér子zi的de名míng字zì，如rú同tóng画huà在zài朽xiǔ木mù上shàng一yī样yàng，但dàn还hái看kàn得de清qīng楚chǔ。当dāng即jí，他tā烧shāo了le十shí万wàn纸zhǐ钱qián，一yī边biān一yī烧shāo一yī边biān说shuō是shì送sòng给gěi韦wéi鼎dǐng的de。心xīn里lǐ计jì算suàn着zhe李lǐ氏shì中zhōng兴xīng的de日rì期qī。他tā借jiè一yí个gè理lǐ由yóu来lái拜bài谒yè睿ruì宗zōng。睿ruì宗zōng握wò着zhe他tā的de手shǒu说shuō：“怎zěn么me敢gǎn忘wàng记jì你nǐ的de恩ēn德dé呢ne？”于yú是shì寻xún访fǎng韦wéi鼎dǐng，不bù巧qiǎo他tā刚gāng刚gāng死sǐ去qù。到dào睿ruì宗zōng登dēng基jī之zhī后hòu，拜bài杜dù鹏péng举jǔ为wèi右yòu拾shí遗yí，并bìng为wèi他tā题tí词cí道dào：思sī入rù风fēng雅yǎ，灵líng通tōng鬼guǐ神shén。睿ruì宗zōng下xià令lìng让ràng几jǐ十shí个gè宫gōng娥é妃fēi子zǐ，一yī同tóng化huà妆zhuāng舞wǔ蹈dǎo。并bìng让ràng杜dù鹏péng举jǔ看kàn那nà位wèi手shǒu拿ná鑪lú的de那nà个ge人rén。杜dù鹏péng举jǔ远yuǎn远yuǎn就jiù认rèn出chū来lái了le，她tā就jiù是shì太tài平píng公gōng主zhǔ呵hē。他tā上shàng前qián问wèn她tā的de衣yī服fú是shì怎zěn么me搞gǎo的de，太tài平píng公gōng主zhǔ说shuō：“刚gāng刚gāng熨yùn好hǎo的de龙lóng袍páo，忽hū然rán被bèi火huǒ烧shāo了le，惊jīng慌huāng匆cōng忙máng之zhī中zhōng，不bù知zhī不bù觉jué裙qún带dài也yě点diǎn着zháo了le，仓cāng惶huáng之zhī中zhōng便biàn没méi有yǒu来lái得de及jí换huàn衣yī服fú。”太tài平píng公gōng主zhǔ感gǎn叹tàn不bù已yǐ地dì上shàng前qián祝zhù贺hè其qí兄xiōng道dào：“圣shèng人rén的de兴xīng达dá，一yì般bān都dōu是shì来lái自zì于yú天tiān上shàng呵hē！”杜dù鹏péng举jǔ所suǒ看kàn见jiàn的de，是shì在zài睿ruì宗zōng皇huáng帝dì登dēng基jī前qián三sān年nián。因yīn此cǐ，他tā的de墓mù志zhì铭míng上shàng写xiě道dào：待dài睿ruì宗zōng即jí位wèi时shí，恰qià与yǔ他tā在zài阴yīn间jiān所suǒ见jiàn一yí致zhì。他tā在zài阴yīn间jiān就jiù知zhī道dào皇huáng帝dì登dēng基jī的de日rì子zi，真zhēn是shì定dìng天tiān命mìng于yú幽yōu冥míng之zhī间jiān。后hòu来lái，他tā果guǒ然rán成chéng为wéi安ān州zhōu都dū督dū。

又yòu　还hái有yǒu这zhè样yàng一yī种zhǒng说shuō法fǎ。杜dù鹏péng举jǔ被bèi解jiě脱tuō之zhī后hòu，又yòu进jìn了le一yí个gè院yuàn子zi，他tā问wèn帘lián下xià坐zuò着zhe的de人rén是shì谁shuí，回huí答dá说shuō是shì魏wèi元yuán忠zhōng呵hē。有yǒu顷qǐng，敬jìng挥huī到dào了le，跳tiào下xià马mǎ来lái，众zhòng人rén上shàng前qián迎yíng拜bài。说shuō是shì掌zhǎng管guǎn审shěn判pàn的de大dà理lǐ寺sì卿qīng对duì推tuī事shì。他tā看kàn见jiàn武wǔ三sān思sī戴dài着zhe刑xíng伽gā，韦wéi温wēn、宗zōng楚chǔ客kè、赵zhào履lǚ温wēn等děng人rén戴dài着zhe锁suǒ链liàn，还hái看kàn见jiàn李lǐ峤jiào光guāng着zhe脑nǎo袋dài，连lián腰yāo带dài也yě没méi有yǒu扎zhā呆dāi呆dāi地dì站zhàn在zài那nà儿ér，并bìng听tīng魏wèi元yuán忠zhōng等děng人rén说shuō：“今jīn年nián大dà聚jù会huì呀ya！”果guǒ然rán到dào了le六liù月yuè，韦wéi后hòu被bèi杀shā，宗zōng楚chǔ客kè、赵zhào履lǚ温wēn和hé韦wéi温wēn也yě一yī并bìng被bèi斩zhǎn，李lǐ峤jiào被bèi罢bà官guān归guī家jiā，全quán都dōu跟gēn他tā说shuō的de一yī样yàng。

河hé东dōng县xiàn尉wèi妻qī

景jǐng云yún中zhōng，河hé东dōng南nán县xiàn尉wèi李lǐ某mǒu，妻qī王wáng氏shì，有yǒu美měi色sè，着zhe称chēng三sān辅fǔ。李lǐ朝cháo趋qū府fǔ未wèi归guī，（未wèi原yuán作zuò来lái。据jù明míng抄chāo本běn改gǎi。）王wáng妆zhuāng梳shū向xiàng毕bì，焚fén香xiāng闲xián坐zuò，忽hū见jiàn黄huáng门mén数shù人rén，御yù犊dú车chē，自zì云yún中zhōng下xià至zhì堂táng所suǒ，王wáng氏shì惊jīng问wèn所suǒ以yǐ。答dá曰yuē：“华huà山shān府fǔ君jūn，使shǐ来lái奉fèng迎yíng。”辞cí不bù获huò放fàng，（放fàng愿yuàn作zuò于yú。据jù明míng抄chāo本běn改gǎi。）仓cāng卒cù欲yù去qù，谓wèi家jiā人rén曰yuē：“恨hèn不bù得dé见jiàn李lǐ少shào府fǔ别bié。”挥huī泪lèi而ér行xíng，死sǐ于yú阶jiē侧cè。俄é而ér彩cǎi云yún捧pěng车chē浮fú空kōng，冉rǎn冉rǎn遂suì灭miè。李lǐ自zì州zhōu还hái，既jì不bú见jiàn妻qī，抚fǔ尸shī号hào恸tòng，绝jué而ér复fù苏sū者zhě数shù四sì。少shǎo顷qǐng，有yǒu人rén诣yì门mén，自zì言yán能néng活huó夫fū人rén。李lǐ罄qìng折zhé拜bài谒yè，求qiú见jiàn卫wèi护hù。其qí人rén坐zuò床chuáng上shàng，觅mì朱zhū书shū符fú。朱zhū未wèi至zhì，因yīn书shū墨mò符fú飞fēi之zhī。须xū臾yú未wèi至zhì，又yòu飞fēi一yī符fú。笑xiào谓wèi李lǐ曰yuē：“无wú苦kǔ，寻xún常cháng得dé活huó。”有yǒu顷qǐng而ér王wáng氏shì苏sū。李lǐ拜bài谢xiè数shù十shí，竭jié力lì赠zèng遗yí。人rén大dà笑xiào曰yuē：“救jiù灾zāi恤xù患huàn，焉yān用yòng物wù乎hū？”遂suì出chū门mén不bú见jiàn。王wáng氏shì既jì悟wù，云yún：“初chū至zhì华huà山shān，见jiàn王wáng，王wáng甚shèn悦yuè。列liè供gōng帐zhàng于yú山shān椒jiāo，与yǔ其qí徒tú数shù人rén欢huān饮yǐn。宴yàn乐lè毕bì，方fāng申shēn缱qiǎn绻quǎn，适shì尔ěr杯bēi酌zhuó，忽hū见jiàn一yī人rén，乘chéng黑hēi云yún至zhì，云yún：”太tài一yī令lìng唤huàn王wáng夫fū人rén。“神shén犹yóu从cóng容róng，请qǐng俟qí毕bì会huì。寻xún又yòu一yī人rén乘chéng赤chì云yún，大dà怒nù曰yuē：”太tài一yī问wèn华huà山shān何hé以yǐ辄zhé取qǔ生shēng人rén妇fù？不bù速sù送sòng还huán，当dāng有yǒu深shēn谴qiǎn。“神shén大dà惶huáng惧jù，便biàn令lìng送sòng至zhì家jiā。（出chū《广guǎng异yì记jì》）

【译yì文wén】

唐táng人rén睿ruì宗zōng景jǐng云yún年nián间jiān，南nán边biān河hé东dōng县xiàn县xiàn尉wèi李lǐ某mǒu的de妻qī子zǐ王wáng氏shì，颇pǒ有yǒu几jǐ分fēn姿zī色sè，在zài陕shǎn西xī中zhōng部bù地dì区qū出chū了le名míng。李lǐ某mǒu早zǎo晨chén去qù州zhōu府fǔ办bàn公gōng事shì尚shàng未wèi回huí来lái，王wáng氏shì梳shū妆zhuāng完wán了le，正zhèng焚fén香xiāng闲xián坐zuò时shí，忽hū然rán看kàn见jiàn有yǒu好hǎo几jǐ个gè黄huáng门mén侍shì郎láng，赶gǎn着zhe小xiǎo牛niú车chē，从cóng云yún朵duǒ里lǐ下xià到dào房fáng前qián站zhàn定dìng。王wáng氏shì惊jīng恐kǒng地dì上shàng前qián询xún问wèn他tā们men要yào干gàn什shén么me，回huí答dá说shuō：”我wǒ们men是shì华huà山shān府fǔ君jūn派pài来lái迎yíng接jiē你nǐ的de，你nǐ不bù想xiǎng去qù也yě得dé去qù。“急jí忙máng就jiù要yào把bǎ她tā带dài走zǒu。王wáng氏shì对duì家jiā人rén说shuō：”遗yí憾hàn的de是shì没méi有yǒu看kàn到dào李lǐ县xiàn尉wèi，不bù能néng和hé他tā告gào别bié了le！“她tā挥huī泪lèi而ér行xíng，转zhuǎn身shēn死sǐ在zài台tái阶jiē旁páng边biān。俄é顷qǐng，彩cǎi云yún驾jià起qǐ小xiǎo牛niú车chē，缓huǎn缓huǎn升shēng起qǐ，腾téng空kōng而ér去qù。李lǐ某mǒu从cóng州zhōu府fǔ回huí来lái，便biàn摇yáo晃huàng着zhe她tā的de尸shī体tǐ号háo啕táo恸tòng哭kū。他tā一yī连lián哭kū死sǐ过guò去qù好hǎo几jǐ次cì，都dōu被bèi喊hǎn醒xǐng了le。过guò了le一yī会huì儿er，有yǒu人rén进jìn门mén来lái，说shuō自zì己jǐ能néng够gòu把bǎ夫fū人rén救jiù活huó。李lǐ某mǒu把bǎ腰yāo弯wān到dào最zuì大dà限xiàn度dù向xiàng他tā拜bài谒yè，求qiú他tā救jiù护hù，那nà人rén坐zuò到dào榻tà上shàng，找zhǎo红hóng颜yán料liào画huà符fú，没méi有yǒu找zhǎo到dào；于yú是shì便biàn用yòng墨mò汁zhī画huà了le一yī道dào符fú，抛pāo了le出chū去qù。有yǒu顷qǐng，未wèi见jiàn效xiào果guǒ，他tā又yòu画huà了le一yī道dào符fú抛pāo了le出chū去qù，笑xiào着zhe对duì李lǐ某mǒu说shuō：”不bú要yào担dān心xīn，一yī会huì儿er她tā就jiù能néng活huó过guò来lái。“有yǒu顷qǐng，王wáng氏shì终zhōng于yú苏sū醒xǐng过guò来lái。李lǐ某mǒu向xiàng那nà人rén连lián拜bài几jǐ十shí下xià，并bìng尽jìn其qí所suǒ能néng赠zèng送sòng不bù少shǎo礼lǐ品pǐn。那nà人rén大dà笑xiào一yī声shēng说shuō：”救jiù灾zāi除chú患huàn，还hái用yòng得dé着zhe这zhè些xiē东dōng西xī吗ma？“随suí即jí一yī出chū门mén就jiù不bú见jiàn踪zōng影yǐng。王wáng氏shì醒xǐng悟wù了le，说shuō：”我wǒ刚gāng到dào华huà山shān见jiàn到dào府fǔ君jūn，他tā很hěn高gāo兴xìng，把bǎ帷wéi帐zhàng置zhì于yú山shān顶dǐng，和hé他tā手shǒu下xià一yī些xiē人rén畅chàng饮yǐn起qǐ来lái。酒jiǔ宴yàn舞wǔ乐lè结jié束shù之zhī后hòu，他tā正zhèng要yào与yǔ我wǒ缠chán绵mián喝hē交jiāo杯bēi酒jiǔ时shí，忽hū然rán只zhǐ见jiàn一yí个gè人rén乘chéng着zhe黑hēi云yún而ér来lái，说shuō道dào：‘天tiān神shén让ràng我wǒ来lái找zhǎo王wáng夫fū人rén。’府fǔ君jūn还hái很hěn从cóng容róng镇zhèn定dìng，让ràng他tā等děng婚hūn礼lǐ完wán毕bì之zhī后hòu再zài说shuō。旋xuán即jí，又yòu有yǒu一yí个gè人rén乘chéng着zhe红hóng云yún而ér至zhì，大dà怒nù道dào：‘天tiān神shén问wèn华huà山shān府fǔ君jūn为wèi什shén么me要yào娶qǔ活huó人rén的de妻qī子zǐ呢ne？不bù快kuài点diǎn送sòng回huí去qù，必bì受shòu严yán惩chéng！’府fǔ君jūn十shí分fēn惶huáng恐kǒng害hài怕pà，便biàn派pài人rén把bǎ我wǒ送sòng回huí了le家jiā。

三sān卫wèi

开kāi元yuán初chū，有yǒu三sān卫wèi自zì京jīng还hái青qīng州zhōu，至zhì华huá岳yuè庙miào前qián，见jiàn青qīng衣yī婢bì。衣yī服fú故gù恶è。来lái白bái云yún：“娘niáng子zǐ欲yù见jiàn。”因yīn引yǐn前qián行xíng。遇yù见jiàn一yī妇fù人rén，年nián十shí六liù七qī，容róng色sè惨cǎn悴cuì。曰yuē：“己jǐ非fēi人rén，华huá岳yuè第dì三sān新xīn妇fù，夫fū婿xù极jí恶è。家jiā在zài北běi海hǎi，三sān年nián无wú书shū信xìn，以yǐ此cǐ尤yóu为wèi岳yuè子zi所suǒ薄báo。闻wén君jūn远yuǎn还hái，欲yù以yǐ尺chǐ书shū仰yǎng累lèi，若ruò能néng为wèi达dá，家jiā君jūn当dāng有yǒu厚hòu报bào。”遂suì以yǐ书shū付fù之zhī。其qí人rén亦yì信xìn士shì也yě，问wèn北běi海hǎi于yú何hé所suǒ送sòng之zhī，妇fù人rén云yún：“海hǎi池chí上shàng第dì二èr树shù，但dàn扣kòu之zhī，当dāng有yǒu应yīng者zhě。”言yán讫qì诀jué去qù。及jí至zhì北běi海hǎi，如rú言yán送sòng书shū。扣kòu树shù毕bì，忽hū见jiàn朱zhū门mén在zài树shù下xià，有yǒu人rén从cóng门mén中zhōng受shòu事shì，人rén以yǐ书shū付fù之zhī。入rù顷qǐng之zhī，出chū云yún：“大dà王wáng请qǐng客kè入rù。”随suí行xíng百bǎi余yú步bù，后hòu入rù一yī门mén，有yǒu朱zhū衣yī人rén，长zhǎng丈zhàng余yú，左zuǒ右yòu侍shì女nǚ数shù千qiān百bǎi人rén。坐zuò毕bì，乃nǎi曰yuē：“三sān年nián不bù得dé女nǚ书shū。”读dú书shū大dà怒nù，曰yuē：“奴nú辈bèi敢gǎn尔ěr！”乃nǎi传chuán教jiào，召zhào左zuǒ右yòu虞yú侯hóu。须xū臾yú而ér至zhì，悉xī长zhǎng丈zhàng余yú，巨jù头tóu大dà鼻bí，状zhuàng貌mào可kě恶wù。令lìng调diào兵bīng五wǔ万wàn，至zhì十shí五wǔ日rì，乃nǎi西xī伐fá华huà山shān，无wú令lìng不bù胜shèng。二èr人rén受shòu教jiào走zǒu出chū。乃nǎi谓wèi三sān卫wèi曰yuē：“无wú以yǐ上shàng报bào。”命mìng左zuǒ右yòu取qǔ绢juàn二èr疋pǐ赠zèng使shǐ者zhě。三sān卫wèi不bù说shuō，心xīn怨yuàn二èr疋pǐ之zhī少shǎo也yě。持chí别bié，朱zhū衣yī人rén曰yuē：“两liǎng绢juàn得dé二èr万wàn贯guàn，方fāng可kě卖mài，慎shèn无wú贱jiàn与yǔ人rén也yě。”三sān卫wèi既jì出chū，欲yù验yàn其qí事shì，复fù往wǎng华huá阴yīn。至zhì十shí五wǔ日rì，既jì暮mù，遥yáo见jiàn东dōng方fāng黑hēi气qì如rú盖gài。稍shāo稍shāo西xī行xíng，雷léi震zhèn电diàn掣chè，声shēng闻wén百bǎi里lǐ。须xū臾yú，华huà山shān大dà风fēng折zhé树shù，自zì西xī吹chuī云yún，云yún势shì益yì壮zhuàng，直zhí至zhì华huà山shān。雷léi火huǒ喧xuān薄báo，遍biàn山shān涸hé赤chì，久jiǔ之zhī方fāng罢bà。及jí明míng，山shān色sè焦jiāo黑hēi。三sān卫wèi乃nǎi入rù京jīng卖mài绢juàn。买mǎi者zhě闻wén求qiú二èr万wàn，莫mò不bù嗤chī骇hài，以yǐ为wéi狂kuáng人rén。后hòu数shù日rì，有yǒu白bái马mǎ丈zhàng夫fū来lái买mǎi，直zhí还hái二èr万wàn，不bù复fù踌chóu躇chú，其qí钱qián先xiān已yǐ锁suǒ在zài西xī市shì。三sān卫wèi因yīn问wèn买mǎi所suǒ用yòng。丈zhàng夫fū曰yuē：“今jīn（今jīn原yuán作zuò公gōng。据jù明míng抄chāo本běn改gǎi。）以yǐ渭wèi川chuān神shén嫁jià女nǚ，用yòng此cǐ赠zèng遗yí。天tiān下xià唯wéi北běi海hǎi绢juàn最zuì佳jiā，方fāng欲yù令lìng人rén往wǎng市shì，闻wén君jūn卖mài北běi海hǎi绢juàn，故gù来lái尔ěr。”三sān卫wèi得dé钱qián，数shù月yuè货huò易yì毕bì，东dōng还hái青qīng土tǔ，行xíng至zhì化huà阴yīn，复fù见jiàn前qián时shí青qīng衣yī云yún：“娘niáng子zǐ故gù来lái谢xiè恩ēn。”便biàn见jiàn青qīng盖gài犊dú车chē，自zì山shān而ér下xià，左zuǒ右yòu从cóng者zhě十shí余yú辈bèi。既jì至zhì下xià车chē，亦yì是shì前qián时shí女nǚ郎láng，容róng服fú炳bǐng焕huàn，流liú目mù清qīng眄miǎn，迨dài不bù可kě识shí。见jiàn（见jiàn字zì原yuán缺quē。据jù明míng抄chāo本běn补bǔ。）三sān卫wèi，拜bài乃nǎi言yán曰yuē：“蒙méng君jūn厚hòu恩ēn，远yuǎn报bào父fù母mǔ。自zì闹nào战zhàn之zhī后hòu，恩ēn情qíng颇pǒ深shēn，但dàn愧kuì无wú可kě仰yǎng报bào尔ěr。然rán三sān郎láng以yǐ君jūn达dá书shū故gù，移yí怒nù于yú君jūn，今jīn将jiāng五wǔ百bǎi兵bīng，于yú潼tóng关guān相xiāng候hòu。君jūn若ruò往wǎng，必bì为wèi所suǒ害hài，可kě且qiě还hái京jīng，不bù久jiǔ大dà驾jià东dōng幸xìng，鬼guǐ神shén惧jù鼓gǔ车chē，君jūn若ruò坐zuò于yú鼓gǔ车chē，则zé无wú虑lǜ也yě。”言yán讫qì不bú见jiàn。三sān卫wèi大dà惧jù，即jí时shí还hái京jīng。后hòu数shù十shí日rì，会huì玄xuán宗zōng幸xìng洛luò，乃nǎi以yǐ钱qián与yǔ鼓gǔ者zhě，随suí鼓gǔ车chē出chū关guān，因yīn得dé无wú忧yōu。（出chū《广guǎng异yì记jì》）

【译yì文wén】

唐táng玄xuán宗zōng开kāi元yuán初chū年nián，有yǒu个gè当dāng三sān卫wèi的de官guān员yuán从cóng长cháng安ān回huí青qīng州zhōu。到dào华huà山shān岳yuè庙miào前qián，看kàn见jiàn一yí个gè青qīng衣yī婢bì女nǚ，衣yī衫shān破pò烂làn不bù堪kān，上shàng来lái对duì他tā说shuō道dào：“我wǒ们men娘niáng子zǐ想xiǎng见jiàn你nǐ一yí面miàn。”于yú是shì在zài前qián面miàn引yǐn路lù，来lái到dào一yī位wèi夫fū人rén面miàn前qián。她tā十shí六liù七qī岁suì，脸liǎn色sè憔qiáo悴cuì，神shén情qíng黯àn然rán。她tā对duì三sān卫wèi说shuō：“实shí话huà告gào诉sù你nǐ吧ba，我wǒ本běn不bú是shì人rén呵hē。我wǒ现xiàn在zài是shì华huà山shān府fǔ君jūn的de第dì三sān个gè儿ér子zi的de娘niáng子zǐ，丈zhàng夫fū十shí分fēn凶xiōng恶è。我wǒ的de家jiā住zhù在zài北běi海hǎi，三sān年nián没méi有yǒu得dé到dào书shū信xìn了le。因yīn为wèi这zhè个ge，我wǒ特tè别bié被bèi华huà山shān府fǔ君jūn的de儿ér子zi看kàn不bù起qǐ-。听tīng说shuō你nǐ自zì远yuǎn处chù还hái家jiā，想xiǎng捎shāo封fēng书shū信xìn回huí去qù，劳láo驾jià你nǐ了le！如rú果guǒ能néng把bǎ书shū信xìn送sòng到dào，家jiā父fù必bì有yǒu重zhòng谢xiè。”随suí即jí，把bǎ书shū信xìn交jiāo给gěi了le他tā。三sān卫wèi也yě是shì位wèi讲jiǎng信xìn义yì的de人rén呵hē，当dāng即jí就jiù问wèn在zài北běi海hǎi的de什shén么me地dì方fāng才cái能néng把bǎ信xìn送sòng到dào。夫fū人rén说shuō；“你nǐ找zhǎo到dào海hǎi边biān的de第dì二èr棵kē树shù，只zhǐ要yào用yòng力lì一yī敲qiāo，就jiù会huì有yǒu人rén出chū来lái的de。”说shuō罢bà告gào别bié而ér去qù。三sān卫wèi来lái到dào北běi海hǎi，照zhào那nà夫fū人rén所suǒ说shuō的de去qù送sòng信xìn。敲qiāo完wán了le海hǎi边biān的de第dì二èr棵kē树shù，忽hū然rán看kàn见jiàn树shù下xià有yǒu一yī道dào红hóng门mén，有yǒu人rén从cóng门mén中zhōng探tàn出chū头tóu来lái问wèn他tā何hé事shì。他tā把bǎ书shū信xìn交jiāo给gěi了le守shǒu门mén人rén。守shǒu门mén人rén进jìn去qù片piàn刻kè，便biàn出chū来lái说shuō：“大dà王wáng请qǐng客kè人rén进jìn去qù。”三sān卫wèi跟gēn着zhe他tā走zǒu了le一yì百bǎi多duō步bù，又yòu进jìn了le一yī道dào门mén。迎yíng面miàn看kàn见jiàn一yí个gè穿chuān红hóng衣yī服fú的de人rén，一yī丈zhàng多duō高gāo，周zhōu围wéi的de侍shì女nǚ成chéng千qiān上shàng百bǎi。穿chuān红hóng衣yī服fú的de人rén请qǐng三sān卫wèi坐zuò下xià后hòu，便biàn说shuō：“三sān年nián没méi有yǒu得dé到dào女nǚ儿ér的de书shū信xìn了le！”他tā看kàn完wán书shū信xìn，大dà怒nù说shuō：“这zhè奴nú才cái的de胆dǎn子zi也yě太tài大dà了le！”于yú是shì传chuán令lìng召zhào左zuǒ右yòu虞yú候hòu上shàng殿diàn。不bù一yī会huì儿er，二èr位wèi虞yú候hòu奉fèng命mìng赶gǎn到dào，他tā们men都dōu一yī丈zhàng多duō高gāo，巨jù头tóu大dà鼻bí子zi，相xiàng貌mào十shí分fēn丑chǒu陋lòu可kě怕pà。大dà王wáng命mìng令lìng他tā们men调diào集jí五wǔ万wàn兵bīng马mǎ，到dào十shí五wǔ日rì那nà天tiān，向xiàng西xī进jìn军jūn讨tǎo伐fá华huà山shān。一yí定dìng要yào取qǔ胜shèng。二èr位wèi虞yú候hòu领lǐng命mìng走zǒu出chū来lái，又yòu对duì三sān卫wèi说shuō：“没méi有yǒu什shén么me报bào答dá你nǐ的de，大dà王wáng让ràng我wǒ们men拿ná二èr疋pǐ绢juàn布bù赠zèng送sòng给gěi你nǐ。”三sān卫wèi不bù大dà高gāo兴xìng，心xīn想xiǎng这zhè二èr疋pǐ绢juàn布bù也yě太tài少shǎo了le吧ba？握wò别bié时shí，大dà王wáng说shuō：“两liǎng疋pǐ绢juàn布bù给gěi两liǎng万wàn贯guàn，你nǐ才cái能néng卖mài，千qiān万wàn不bú要yào降jiàng价jià卖mài给gěi人rén家jiā呵hē。”三sān卫wèi走zǒu上shàng岸àn来lái，想xiǎng验yàn证zhèng一yī下xià这zhè件jiàn事shì，便biàn又yòu向xiàng华huà山shān走zǒu去qù。到dào了le十shí五wǔ日rì这zhè天tiān傍bàng晚wǎn，他tā远yuǎn远yuǎn看kàn见jiàn东dōng边biān黑hēi云yún如rú车chē篷péng一yì般bān，缓huǎn缓huǎn西xī行xíng，电diàn闪shǎn雷léi鸣míng，百bǎi里lǐ之zhī内nèi都dōu可kě以yǐ听tīng到dào。一yī会huì儿er，华huà山shān上shàng刮guā起qǐ狂kuáng风fēng，把bǎ大dà树shù都dōu折zhé断duàn了le。从cóng西xī边biān吹chuī来lái乌wū云yún，那nà乌wū云yún越yuè来lái越yuè浓nóng，直zhí奔bēn华huà山shān而ér去qù。雷léi火huǒ喷pēn射shè不bù已yǐ，遍biàn山shān一yī片piàn通tōng红hóng，连lián山shān泉quán都dōu烤kǎo干gàn了le。闹nào了le很hěn长zhǎng时shí间jiān方fāng才cái罢bà休xiū。等děng到dào第dì二èr天tiān天tiān亮liàng时shí，只zhǐ见jiàn山shān色sè由yóu翠cuì绿lǜ变biàn成chéng了le焦jiāo黑hēi。见jiàn状zhuàng，三sān卫wèi就jiù进jìn京jīng城chéng去qù卖mài绢juàn布bù。买mǎi主zhǔ们men一yī听tīng说shuō要yào二èr万wàn贯guàn钱qián，没méi有yǒu不bù吃chī惊jīng并bìng嘲cháo笑xiào的de，认rèn为wéi他tā是shì个gè疯fēng子zi。几jǐ天tiān之zhī后hòu，有yǒu位wèi骑qí白bái马mǎ的de汉hàn子zi来lái买mǎi，毫háo不bù犹yóu豫yù，一yī下xià子zi就jiù给gěi了le他tā二èr万wàn贯guàn钱qián。这zhè笔bǐ钱qián早zǎo就jiù在zài西xī市shì里lǐ锁suǒ着zhe呢ne。三sān卫wèi便biàn问wèn他tā买mǎi这zhè绢juàn布bù干gàn什shén用yòng，汉hàn子zi说shuō：“今jīn天tiān，渭wèi川chuān之zhī神shén嫁jià女nǚ儿ér，我wǒ想xiǎng用yòng它tā送sòng礼lǐ。天tiān底dǐ下xià只zhǐ有yǒu北běi海hǎi的de绢juàn布bù为wèi最zuì好hǎo，刚gāng才cái派pài人rén已yǐ去qù市shì场chǎng转zhuǎn了le一yī圈quān。听tīng说shuō你nǐ在zài卖mài北běi海hǎi的de绢juàn布bù，我wǒ所suǒ以yǐ就jiù来lái了le。”三sān卫wèi得dé到dào了le二èr万wàn贯guàn钱qián，几jǐ个gè月yuè之zhī内nèi，他tā又yòu用yòng这zhè钱qián做zuò了le几jǐ笔bǐ买mǎi卖mài。东dōng归guī回huí青qīng州zhōu时shí，行xíng到dào华huà山shān脚jiǎo下xià，又yòu看kàn见jiàn当dāng初chū那nà个ge青qīng衣yī婢bì女nǚ，向xiàng他tā说shuō道dào：“我wǒ们men娘niáng子zǐ向xiàng你nǐ谢xiè恩ēn来lái了le！”这zhè时shí，只zhǐ见jiàn一yī辆liàng带dài篷péng的de小xiǎo牛niú车chē自zì山shān而ér下xià，左zuǒ右yòu跟gēn着zhe十shí几jǐ个gè随suí从cóng。来lái到dào跟gēn前qián下xià车chē，走zǒu出chū一yí个gè人rén，又yòu是shì当dāng初chū那nà位wèi年nián轻qīng的de夫fū人rén。她tā服fú饰shì一yī新xīn，容róng光guāng焕huàn发fā；目mù光guāng顾gù盼pàn，清qīng澈chè有yǒu神shén。三sān卫wèi望wàng着zhe她tā都dōu有yǒu点diǎn认rèn不bù出chū来lái了le。她tā见jiàn到dào三sān卫wèi，便biàn拜bài谢xiè说shuō道dào：“蒙méng你nǐ的de厚hòu恩ēn，把bǎ我wǒ的de书shū信xìn送sòng给gěi了le远yuǎn方fāng的de父fù母mǔ。自zì开kāi战zhàn之zhī后hòu，我wǒ们men夫fū妻qī间jiān的de感gǎn情qíng有yǒu了le好hǎo转zhuǎn，且qiě日rì见jiàn深shēn厚hòu。惭cán愧kuì的de是shì没méi有yǒu什shén么me报bào答dá于yú你nǐ呵hē。另lìng外wài，我wǒ的de丈zhàng夫fū由yóu于yú你nǐ送sòng书shū信xìn的de原yuán因yīn，迁qiān怒nù于yú你nǐ，今jīn天tiān派pài出chū五wǔ百bǎi兵bīng马mǎ，正zhèng在zài潼tóng关guān等děng着zhe你nǐ呢ne！你nǐ如rú果guǒ再zài往wǎng前qián走zǒu，必bì然rán遇yù害hài，可kě以yǐ暂zàn且qiě回huí到dào长cháng安ān。不bù久jiǔ，皇huáng帝dì将jiāng去qù东dōng方fāng巡xún幸xìng，鬼guǐ神shén都dōu害hài怕pà鼓gǔ车chē，你nǐ如rú果guǒ坐zuò在zài鼓gǔ车chē上shàng，就jiù不bù用yòng担dān心xīn了le。”说shuō完wán，她tā便biàn不bú见jiàn了le。三sān卫wèi大dà吃chī一yī惊jīng，十shí分fēn恐kǒng惧jù，立lì即jí回huí到dào长cháng安ān。几jǐ十shí天tiān之zhī后hòu，正zhèng赶gǎn上shàng玄xuán宗zōng皇huáng帝dì去qù洛luò阳yáng巡xún幸xìng，他tā就jiù用yòng钱qián买mǎi通tōng了le推tuī鼓gǔ车chē的de人rén，随suí鼓gǔ车chē出chū了le潼tóng关guān，果guǒ然rán没méi有yǒu遇yù害hài。

李lǐ湜shí

赵zhào君jūn李lǐ湜shí，以yǐ开kāi元yuán中zhōng，谒yè华huá岳yuè庙miào。过guò三sān夫fū人rén院yuàn，忽hū见jiàn神shén女nǚ悉xī是shì生shēng人rén，邀yāo入rù宝bǎo帐zhàng中zhōng，备bèi极jí欢huān洽qià。三sān夫fū人rén迭dié与yǔ结jié欢huān，言yán终zhōng而ér出chū。临lín诀jué谓wèi湜shí曰yuē：“每měi年nián七qī月yuè七qī日rì至zhì十shí二èr日rì，岳yuè神shén当dāng上shàng计jì于yú天tiān。至zhì时shí相xiāng迎yíng，无wú宜yí辞cí让ràng。今jīn者zhě相xiāng见jiàn，亦yì是shì其qí时shí，故gù得dé尽jìn欢huān尔ěr。”自zì尔ěr七qī年nián，每měi悟wù其qí日rì，奄yǎn然rán气qì尽jǐn。家jiā人rén守shǒu之zhī，三sān日rì方fāng悟wù。说shuō云yún：“灵líng帐zhàng瑇dài筵yán，绮qǐ席xí罗luó荐jiàn。摇yáo月yuè扇shàn以yǐ轻qīng暑shǔ，曳yè罗luó衣yī以yǐ纵zòng香xiāng。玉yù佩pèi清qīng冷lěng，香xiāng风fēng斐fěi亹wěi。候hòu湜shí之zhī至zhì，莫mò不bù笑xiào开kāi星xīng靥yè，花huā媚mèi玉yù颜yán。叙xù离lí异yì则zé涕tì零líng，论lùn新xīn观guān则zé情qíng洽qià。三sān夫fū人rén皆jiē其qí有yǒu也yě。湜shí才cái伟wěi于yú器qì，尤yóu为wèi所suǒ重zhòng。各gè尽jǐn其qí欢huān清qīng。及jí还hái家jiā，莫mò不bù惆chóu怅chàng呜wū咽yè，延yán景jǐng惜xī别bié。”湜shí既jì寤wù，形xíng貌mào流liú浃jiā，辄zhé病bìng十shí来lái日rì而ér后hòu可kě。有yǒu术shù者zhě见jiàn湜shí云yún：“君jūn有yǒu邪xié气qì。”为wèi书shū一yī符fú。后hòu虽suī相xiāng见jiàn，不bù得dé相xiāng近jìn。二èr夫fū人rén一yī姓xìng王wáng一yī姓xìng杜dù，骂mà云yún：“酷kù无wú行xíng，何hé以yǐ带dài符fú为wèi？”小xiǎo夫fū人rén姓xìng萧xiāo，恩ēn义yì特tè深shēn，涕tì泣qì相xiāng顾gù，诫jiè湜shí三sān年nián勿wù言yán。言yán之zhī非fēi独dú损sǔn君jūn，亦yì当dāng损sǔn我wǒ。湜shí问wèn以yǐ官guān，云yún：“合hé进jìn士shì及jí第dì，终zhōng小xiǎo县xiàn令lìng。”皆jiē如rú其qí言yán。（出chū《广guǎng异yì记jì》）

【译yì文wén】

赵zhào郡jùn有yǒu个gè人rén叫jiào李lǐ湜shí，他tā于yú唐táng玄xuán宗zōng开kāi元yuán年nián间jiān去qù拜bài谒yè华huá岳yuè庙miào。经jīng过guò“三sān夫fū人rén院yuàn”时shí，忽hū然rán看kàn见jiàn那nà几jǐ位wèi神shén女nǚ全quán活huó了le，并bìng把bǎ他tā邀yāo请qǐng到dào宝bǎo帐zhàng里lǐ，尽jìn情qíng欢huān乐lè，且qiě十shí分fēn和hé睦mù融róng洽qià。三sān位wèi夫fū人rén依yī次cì与yǔ他tā交jiāo欢huān，结jié束shù之zhī后hòu才cái从cóng院yuàn中zhōng走zǒu出chū。临lín别bié时shí，三sān位wèi夫fū人rén对duì他tā说shuō：“每měi年nián七qī月yuè七qī日rì到dào十shí二èr日rì，庙miào神shén都dōu上shàng天tiān去qù筹chóu划huà事shì情qíng，到dào时shí候hòu我wǒ们men在zài此cǐ迎yíng候hòu你nǐ，千qiān万wàn不bú要yào推tuī辞cí。今jīn天tiān咱zán们men相xiāng会huì，也yě是shì在zài庙miào神shén上shàng天tiān的de日rì子zi，因yīn此cǐ才cái能néng尽jìn情qíng欢huān乐lè呵hē。”从cóng此cǐ一yī连lián七qī年nián，每měi逢féng庙miào神shén上shàng天tiān之zhī日rì临lín近jìn时shí，李lǐ湜shí就jiù会huì忽hū然rán气qì绝jué，家jiā人rén守shǒu在zài身shēn边biān，三sān天tiān之zhī后hòu才cái能néng醒xǐng来lái。醒xǐng来lái之zhī后hòu他tā说shuō：“宝bǎo帐zhàng内nèi备bèi好hǎo了le包bāo括kuò海hǎi龟guī在zài内nèi的de酒jiǔ菜cài，地dì上shàng衬chèn垫diàn着zhe绮qǐ丽lì的de席xí子zi。三sān位wèi夫fū人rén摇yáo动dòng着zhe月yuè扇shàn以yǐ消xiāo暑shǔ气qì，拖tuō曳yè着zhe丝sī裙qún任rèn香xiāng味wèi四sì处chù飘piāo散sàn。她tā们men身shēn上shàng的de玉yù佩pèi闪shǎn着zhe清qīng凉liáng的de光guāng，香xiāng风fēng很hěn浓nóng烈liè。她tā们men都dōu在zài等děng待dài着zhe我wǒ。我wǒ到dào了le之zhī后hòu，她tā们men都dōu扬yáng起qǐ笑xiào脸liǎn，玉yù颜yán如rú花huā一yì般bān娇jiāo媚mèi。谈tán起qǐ离lí别bié之zhī情qíng，她tā们men都dōu热rè泪lèi盈yíng眶kuàng；说shuō到dào重chóng逢féng的de喜xǐ悦yuè，盛shèng情qíng则zé更gèng加jiā融róng洽qià，难nán舍shě难nán分fēn。我wǒ的de才cái华huá高gāo于yú我wǒ的de容róng貌mào，这zhè一yì点diǎn尤yóu其qí被bèi她tā们men看kàn重zhòng。我wǒ与yǔ她tā们men各gè尽jìn欢huān情qíng。待dài等děng回huí到dào家jiā中zhōng，便biàn惆chóu怅chàng地dì哭kū泣qì起qǐ来lái。那nà情qíng景jǐng，怎zěn不bù使shǐ我wǒ依yī依yī惜xī别bié？”每měi次cì他tā醒xǐng来lái之zhī后hòu，形xíng貌mào憔qiáo悴cuì，汗hàn流liú浃jiā背bèi，总zǒng是shì病bìng个gè十shí来lái天tiān才cái能néng好hǎo。有yǒu位wèi法fǎ师shī见jiàn到dào李lǐ湜shí后hòu说shuō：“你nǐ身shēn上shàng有yǒu邪xié气qì呵hē。”便biàn为wèi他tā画huà了le一yī道dào符fú，带dài在zài身shēn上shàng。后hòu来lái，他tā虽suī然rán还hái能néng够gòu看kàn到dào那nà三sān位wèi夫fū人rén，却què不bù能néng相xiāng近jìn相xiāng亲qīn。一yī位wèi姓xìng王wáng的de和hé一yī位wèi姓xìng杜dù的de两liǎng位wèi夫fū人rén骂mà道dào：“你nǐ冷lěng酷kù而ér又yòu缺quē德dé，为wèi什shén么me要yào带dài符fú前qián来lái？！”那nà位wèi最zuì小xiǎo的de夫fū人rén姓xìng萧xiāo，与yǔ李lǐ湜shí恩ēn义yì深shēn厚hòu，望wàng着zhe他tā哭kū泣qì不bù止zhǐ，并bìng告gào诫jiè他tā说shuō：“你nǐ三sān年nián之zhī内nèi不bú要yào把bǎ此cǐ事shì说shuō出chū去qù，否fǒu则zé不bù仅jǐn要yào损sǔn害hài你nǐ自zì己jǐ，也yě会huì伤shāng害hài我wǒ们men。”李lǐ湜shí问wèn自zì己jǐ能néng不bù能néng当dāng官guān，她tā说shuō：“你nǐ应yīng该gāi以yǐ中zhōng进jìn士shì及jí第dì，但dàn最zuì终zhōng只zhǐ能néng当dāng个gè小xiǎo县xiàn令lìng而ér已yǐ。”后hòu来lái，全quán跟gēn她tā说shuō的de一yī样yàng。

叶yè净jìng能néng

开kāi元yuán初chū，玄xuán宗zōng以yǐ皇huáng后hòu无wú子zi，乃nǎi令lìng叶yè净jìng能néng道dào士shì，奉fèng章zhāng上shàng玉yù京jīng天tiān帝dì，问wèn：“皇huáng后hòu有yǒu子zi否fǒu？”久jiǔ之zhī章zhāng下xià，批pī云yún“无wú子zi”，迹jì甚shèn分fēn明míng。（出chū《广guǎng异yì记jì》）

【译yì文wén】

唐táng代dài开kāi元yuán初chū年nián，由yóu于yú王wáng皇huáng后hòu没méi有yǒu生shēng儿ér子zi，玄xuán宗zōng皇huáng帝dì便biàn让ràng叶yè净jìng能néng道dào士shì写xiě一yī奉fèng章zhāng，呈chéng送sòng天tiān帝dì起qǐ居jū的de玉yù京jīng，问wèn皇huáng后hòu今jīn生shēng有yǒu没méi有yǒu儿ér子zi。过guò了le好hǎo长zhǎng时shí间jiān，奉fèng章zhāng批pī复fù下xià来lái，上shàng写xiě：无wú子zi。那nà字zì迹jì十shí分fēn清qīng楚chǔ。

王wáng昌chāng龄líng

开kāi元yuán中zhōng，琅láng琊yá王wáng昌chāng龄líng，自zì吴wú抵dǐ京jīng国guó。舟zhōu行xíng至zhì马mǎ当dāng山shān，属shǔ风fēng便biàn，而ér舟zhōu人rén云yún：“贵guì识shí至zhì此cǐ，皆jiē令lìng谒yè庙miào。”昌chāng龄líng不bù能néng驻zhù，亦yì先xiān有yǒu祷dǎo神shén之zhī备bèi。见jiàn舟zhōu人rén言yán，乃nǎi命mìng使shǐ赍jī酒jiǔ脯pú纸zhǐ马mǎ，献xiàn于yú庙miào，及jí草cǎo履lǚ致zhì于yú夫fū人rén。题tí诗shī云yún：“青qīng骢cōng一yì匹pǐ昆kūn仑lún牵qiān，奏zòu上shàng大dà王wáng不bù取qǔ钱qián。直zhí为wèi猛měng风fēng波bō滚gǔn骤zhòu，莫mò怪guài昌chāng龄líng不bù下xià船chuán。”读dú毕bì而ér过guò。当dāng市shì草cǎo履lǚ时shí，兼jiān市shì金jīn错cuò刀dāo一yī副fù，贮zhù在zài履lǚ内nèi。至zhì祷dǎo神shén时shí，忘wàng取qǔ之zhī。昌chāng龄líng至zhì前qián程chéng，求qiú错cuò刀dāo子zi，方fāng转zhuǎn其qí误wù。又yòu行xíng数shù里lǐ，忽hū有yǒu赤chì鲤lǐ鱼yú，可kě长zhǎng三sān尺chǐ。跃yuè入rù昌chāng龄líng舟zhōu中zhōng。呼hū使shǐ者zhě烹pēng之zhī。既jì剖pōu腹fù，得dé金jīn错cuò刀dāo，宛wǎn是shì误wù送sòng庙miào中zhōng者zhě。（出chū《广guǎng博bó异yì志zhì》）

【译yì文wén】

唐táng代dài开kāi元yuán年nián间jiān，琅láng琊yá郡jùn的de王wáng昌chāng龄líng从cóng吴wú郡jùn返fǎn回huí京jīng城chéng。船chuán行xíng到dào马mǎ当dāng山shān时shí，被bèi大dà风fēng吹chuī得dé东dōng摇yáo西xī晃huǎng不bù能néng行xíng进jìn。于yú是shì，船chuán的de主zhǔ人rén说shuō：“有yǒu贵guì人rén来lái到dào了le这zhè里lǐ！”让ràng所suǒ有yǒu的de人rén都dōu去qù庙miào里lǐ拜bài谒yè。王wáng昌chāng龄líng不bù想xiǎng下xià船chuán，但dàn先xiān前qián也yě做zuò好hǎo了le祈qí祷dǎo神shén灵líng的de准zhǔn备bèi，就jiù对duì船chuán的de主zhǔ人rén说shuō：“快kuài派pài人rén把bǎ酒jiǔ肉ròu纸zhǐ马mǎ献xiàn到dào庙miào上shàng，送sòng给gěi庙miào神shén，再zài送sòng一yī双shuāng草cǎo鞋xié给gěi庙miào神shén的de夫fū人rén。”然rán后hòu，他tā题tí了le一yī道dào诗shī：“青qīng骢cōng一yì匹pǐ昆kūn仑lún牵qiān，奏zòu上shàng大dà王wáng不bù取qǔ钱qián。直zhí为wèi猛měng风fēng波bō滚gǔn骤zhòu，莫mò怪guài昌chāng龄líng不bù下xià船chuán。”读dú罢bà这zhè首shǒu诗shī，船chuán便biàn顺shùn利lì而ér过guò。当dāng初chū王wáng昌chāng龄líng买mǎi草cǎo鞋xié时shí，同tóng时shí还hái买mǎi了le一yī把bǎ金jīn错cuò刀dāo，放fàng在zài了le鞋xié内nèi；向xiàng神shén祝zhù祷dǎo时shí，忘wàng了le把bǎ错cuò刀dāo拿ná出chū来lái，随suí草cǎo鞋xié一yī并bìng献xiàn了le上shàng去qù。王wáng昌chāng龄líng向xiàng前qián走zǒu了le一yī段duàn，想xiǎng拿ná错cuò刀dāo，这zhè才cái知zhī道dào有yǒu误wù。又yòu向xiàng前qián行xíng了le几jǐ里lǐ地dì，忽hū然rán有yǒu一yī条tiáo三sān尺chǐ来lái长zhǎng的de红hóng鲤lǐ鱼yú从cóng水shuǐ面miàn跃yuè起qǐ，蹦bèng到dào王wáng昌chāng龄líng坐zuò的de船chuán上shàng。王wáng昌chāng龄líng喊hǎn仆pú人rén烹pēng了le它tā，结jié果guǒ剖pōu开kāi鱼yú腹fù一yī看kàn，里lǐ面miàn有yǒu把bǎ金jīn错cuò刀dāo，仿fǎng佛fú是shì误wù献xiàn到dào庙miào上shàng的de那nà把bǎ。

张zhāng嘉jiā佑yòu

开kāi元yuán中zhōng，张zhāng嘉jiā佑yòu为wèi相xiāng州zhōu刺cì史shǐ。使shǐ宅zhái旧jiù凶xiōng，嘉jiā佑yòu初chū至zhì，便biàn有yǒu鬼guǐ祟suì回huí佑yòu家jiā，（明míng抄chāo本běn祟suì回huí佑yòu家jiā作zuò回huí易yì家jiā具jù。）备bèi极jí扰rǎo乱luàn。佑yòu不bù之zhī惧jù。其qí西xī院yuàn小xiǎo厅tīng铺pū设shè，及jí他tā食shí物wù，又yòu被bèi翻fān倒dǎo。嘉jiā佑yòu往wǎng观guān之zhī。见jiàn一yī女nǚ子zǐ。嘉jiā佑yòu问wèn女nǚ郎láng何hé神shén。女nǚ云yún：“己jǐ是shì周zhōu故gù大dà将jiāng军jūn相xiāng州zhōu刺cì史shǐ尉yù迟chí府fǔ君jūn女nǚ。家jiā有yǒu至zhì屈qū，欲yù见jiàn使shǐ君jūn陈chén论lùn。”嘉jiā佑yòu曰yuē：“敬jìng当dāng以yǐ领lǐng。”有yǒu顷qǐng而ér至zhì，容róng服fú魁kuí岸àn，视shì瞻zhān高gāo远yuǎn。先xiān致zhì敬jìng于yú嘉jiā佑yòu，佑yòu延yán坐zuò，问wèn之zhī曰yuē：“生shēng为wèi贤xián人rén，死sǐ为wèi明míng神shén。胡hú为wèi宵xiāo窣sū幽yōu瞑míng，恐kǒng动dòng儿ér女nǚ，遂suì令lìng此cǐ州zhōu，前qián后hòu号hào为wèi凶xiōng阙quē，何hé为wèi正zhèng直zhí而ér至zhì是shì耶yé？”云yún：“往wǎng者zhě周zhōu室shì作zuò殚dān，杨yáng坚jiān篡cuàn夺duó，我wǒ忝tiǎn周zhōu之zhī臣chén子zi，宁níng忍rěn社shè稷jì崩bēng殒yǔn。所suǒ以yǐ欲yù全quán臣chén节jié，首shǒu倡chàng大dà义yì，冀jì乎hū匡kuāng复fù宇yǔ宙zhòu，以yǐ存cún太tài祖zǔ之zhī业yè。韦wéi孝xiào宽kuān周zhōu室shì旧jiù臣chén，不bù能néng闻wén义yì而ér举jǔ，反fǎn受shòu杨yáng坚jiān衔xián勒lēi，为wèi其qí所suǒ用yòng。以yǐ一yī州zhōu之zhī众zhòng，当dàng天tiān下xià累lèi益yì之zhī师shī。精jīng诚chéng虽suī欲yù贯guàn天tiān，四sì海hǎi竟jìng无wú救jiù助zhù。寻xún而ér失shī守shǒu，一yī门mén遇yù害hài，合hé家jiā六liù十shí余yú口kǒu骸hái骨gǔ，在zài此cǐ厅tīng下xià。日rì月yuè既jì多duō，幽yōu怨yuàn愈yù甚shèn，欲yù化huà别bié不bù可kě。欲yù白bái于yú人rén，悉xī皆jiē惧jù死sǐ。无wú所suǒ控kòng告gào至zhì此cǐ，明míng公gōng幸xìng垂chuí顾gù盼pàn。若ruò沉chén骸hái倘tǎng得dé不bù弃qì，幽yōu魅mèi有yǒu所suǒ招zhāo立lì，则zé虽suī死sǐ之zhī日rì，犹yóu生shēng之zhī年nián。”嘉jiā佑yòu许xǔ诺nuò。他tā日rì，出chū其qí积jī骸hái，以yǐ礼lǐ葬zàng于yú厅tīng后hòu。便biàn以yǐ厅tīng为wèi庙miào，岁suì时shí祷dǎo祠cí焉yān。佑yòu有yǒu女nǚ八bā九jiǔ岁suì，家jiā人rén欲yù有yǒu所suǒ问wèn，则zé令lìng启qǐ白bái，神shén必bì有yǒu应yīng。神shén欲yù白bái嘉jiā佑yòu，亦yì令lìng小xiǎo女nǚ出chū见jiàn。以yǐ为wéi常cháng也yě。其qí后hòu嘉jiā佑yòu家jiā人rén有yǒu所suǒ适shì，神shén必bì使shǐ阴yīn兵bīng送sòng出chū境jìng。兵bīng还hái，具jù白bái送sòng至zhì某mǒu处chù。其qí西xī不bù过guò河hé阳yáng桥qiáo。（出chū《广guǎng异yì记jì》）

【译yì文wén】

唐táng代dài开kāi元yuán年nián间jiān，张zhāng嘉jiā佑yòu任rèn相xiāng州zhōu刺cì史shǐ，刺cì史shǐ的de住zhù宅zhái一yì直zhí闹nào鬼guǐ。张zhāng嘉jiā佑yòu刚gāng搬bān进jìn去qù不bù久jiǔ，便biàn有yǒu鬼guǐ魂hún在zài他tā家jiā徘pái徊huái，受shòu尽jǐn了le惊jīng扰rǎo。张zhāng嘉jiā佑yòu并bìng不bù害hài怕pà。一yī次cì，听tīng说shuō西xī院yuàn小xiǎo厅tīng的de陈chén设shè及jí食shí物wù又yòu被bèi鬼guǐ弄nòng得dé一yī塌tā糊hú涂tú，他tā便biàn赶gǎn过guò去qù察chá看kàn。这zhè时shí，见jiàn到dào了le一yī位wèi陌mò生shēng女nǚ子zǐ。张zhāng嘉jiā佑yòu问wèn女nǚ子zǐ是shì哪nǎ里lǐ来lái的de神shén仙xiān，那nà女nǚ子zǐ说shuō：“我wǒ是shì南nán北běi朝cháo时shí北běi周zhōu已yǐ故gù大dà将jiāng军jūn--相xiāng州zhōu刺cì史shǐ尉yù迟chí府fǔ君jūn的de女nǚ儿ér。我wǒ家jiā有yǒu莫mò大dà的de冤yuān屈qū，想xiǎng向xiàng大dà人rén陈chén述shù。”张zhāng嘉jiā佑yòu说shuō：“我wǒ应yīng当dāng恭gōng恭gōng敬jìng敬jìng地dì聆líng听tīng。”他tā进jìn屋wū有yǒu顷qǐng又yòu走zǒu了le出chū来lái，刚gāng换huàn上shàng官guān服fú，仪yí表biǎo堂táng堂táng，目mù光guāng也yě显xiǎn得de高gāo远yuǎn有yǒu神shén。那nà女nǚ子zǐ先xiān上shàng前qián向xiàng他tā致zhì礼lǐ，他tā请qǐng女nǚ子zǐ入rù坐zuò后hòu，问wèn道dào：“你nǐ生shēng前qián为wèi贤xián德dé之zhī人rén，死sǐ后hòu应yīng作zuò贤xián明míng之zhī鬼guǐ。可kě你nǐ总zǒng在zài昏hūn暗àn的de夜yè晚wǎn胡hú闹nào，吓xià得dé孩hái子zi不bù敢gǎn动dòng弹tán，结jié果guǒ使shǐ全quán州zhōu的de人rén都dōu称chēng这zhè里lǐ为wèi凶xiōng宅zhái，这zhè样yàng做zuò你nǐ还hái有yǒu什shén么me正zhèng直zhí善shàn良liáng可kě言yán呢ne？”那nà女nǚ子zǐ说shuō：“从cóng前qián北běi周zhōu将jiāng尽jǐn，被bèi杨yáng坚jiān篡cuàn夺duó政zhèng权quán。我wǒ等děng愧kuì为wèi周zhōu室shì旧jiù臣chén，怎zěn忍rěn社shè稷jì如rú此cǐ崩bēng溃kuì？所suǒ以yǐ想xiǎng保bǎo全quán为wèi臣chén的de气qì节jié，率shuài先xiān倡chàng导dǎo忠zhōng于yú旧jiù制zhì之zhī大dà义yì，寄jì希xī望wàng于yú挽wǎn救jiù将jiāng亡wáng之zhī国guó，使shǐ宇yǔ文wén太tài祖zǔ开kāi创chuàng的de大dà业yè得dé以yǐ延yán续xù。韦wéi孝xiào宽kuān也yě是shì西xī周zhōu的de旧jiù臣chén，不bù但dàn未wèi能néng响xiǎng应yìng我wǒ父fù的de倡chàng导dǎo而ér行xíng动dòng，反fǎn被bèi杨yáng坚jiān用yòng官guān禄lù收shōu买mǎi，死sǐ心xīn踏tà地dì为wèi之zhī效xiào力lì。我wǒ们men一yī州zhōu军jūn民mín，抵dǐ挡dǎng天tiān下xià累lèi战zhàn皆jiē捷jié的de兵bīng马mǎ，尽jǐn管guǎn精jīng诚chéng团tuán结jié，浩hào气qì贯guàn天tiān，但dàn全quán国guó竟jìng无wú一yī人rén援yuán助zhù，相xiāng州zhōu城chéng很hěn快kuài就jiù陷xiàn落luò了le。我wǒ们men被bèi满mǎn门mén杀shā害hài，全quán家jiā六liù十shí多duō口kǒu人rén的de遗yí骨gǔ，就jiù埋mái在zài这zhè厅tīng下xià面miàn。时shí间jiān越yuè长zhǎng，幽yōu怨yuàn越yuè重zhòng，想xiǎng将jiāng它tā化huà解jiě却què不bù可kě能néng。我wǒ们men早zǎo就jiù想xiǎng向xiàng人rén诉sù说shuō，然rán而ér那nà些xiē人rén都dōu被bèi我wǒ们men吓xià死sǐ了le。有yǒu冤yuān无wú处chǔ诉sù，就jiù这zhè样yàng一yì直zhí等děng到dào现xiàn在zài。今jīn天tiān，幸xìng遇yù大dà人rén垂chuí怜lián顾gù视shì，实shí在zài是shì感gǎn激jī不bù尽jìn。如rú果guǒ我wǒ们men这zhè些xiē沉chén年nián遗yí骨gǔ不bù被bèi抛pāo弃qì荒huāng野yě，我wǒ们men这zhè些xiē幽yōu魂hún能néng得dé到dào个gè栖qī身shēn之zhī处chù的de话huà，我wǒ们men便biàn会huì把bǎ死sǐ的de那nà天tiān当dàng成chéng自zì己jǐ生shēng日rì的de。”张zhāng嘉jiā佑yòu应yīng允yǔn下xià来lái。几jǐ天tiān之zhī后hòu，他tā令lìng人rén掘jué出chū遗yí骨gǔ，礼lǐ葬zàng于yú厅tīng后hòu，并bìng将jiāng那nà厅tīng堂táng改gǎi成chéng了le庙miào。每měi年nián过guò年nián时shí都dōu要yào祭jì祀sì并bìng祈qí祷dǎo一yī番fān。张zhāng嘉jiā佑yòu有yǒu个gè八bā九jiǔ岁suì的de女nǚ儿ér，家jiā里lǐ人rén有yǒu什shén么me事shì要yào问wèn，就jiù让ràng她tā进jìn庙miào诉sù说shuō，每měi次cì都dōu能néng得dé到dào鬼guǐ魂hún的de答dá复fù。鬼guǐ魂hún想xiǎng找zhǎo张zhāng嘉jiā佑yòu说shuō话huà，也yě让ràng她tā的de小xiǎo女nǚ儿ér出chū面miàn。就jiù这zhè样yàng，她tā便biàn习xí以yǐ为wéi常cháng。从cóng此cǐ以yǐ后hòu，张zhāng嘉jiā佑yòu家jiā中zhōng有yǒu人rén出chū门mén办bàn事shì，那nà神shén灵líng必bì定dìng派pài阴yīn兵bīng护hù送sòng出chū门mén。阴yīn兵bīng回huí来lái后hòu，都dōu要yào报bào告gào送sòng到dào什shén么me地dì方fāng--当dāng然rán，最zuì西xī面miàn也yě不bù能néng越yuè过guò河hé阳yáng桥qiáo。