卷juǎn第dì八bā十shí七qī　异yì僧sēng一yī

释shì摩mó腾téng　竺zhú法fǎ兰lán　康kāng僧sēng会huì　支zhī遁dùn释shì摩mó腾téng

释shì摩mó腾téng

释shì摩mó腾téng。本běn中zhōng天tiān竺zhú人rén也yě，美měi风fēng仪yí，解jiě大dà小xiǎo乘chéng径jìng，常cháng游yóu化huà为wèi狂kuáng（明míng抄chāo本běn狂kuáng作zuò任rèn）。昔xī经jīng往wǎng天tiān竺zhú附fù庸yōng小xiǎo国guó，讲jiǎng金jīn光guāng明míng经jīng，会huì敌dí国guó侵qīn境jìng，腾téng惟wéi曰yuē：“经jīng云yún：’能néng说shuō此cǐ法fǎ，为wèi地dì神shén所suǒ护hù，使shǐ所suǒ居jū安ān乐lè。‘今jīn锋fēng镝dī方fāng始shǐ，会huì是shì为wèi益yì乎hū？’”乃nǎi誓shì以yǐ罄qìng身shēn，躬gōng往wǎng和hé劝quàn，遂suì二èr国guó交jiāo欢huān，由yóu是shì显xiǎn誉yù。逮dǎi汉hàn永yǒng平píng中zhōng，明míng帝dì夜yè梦mèng金jīn人rén飞fēi空kōng而ér至zhì。乃nǎi大dà集jí群qún臣chén以yǐ占zhàn所suǒ梦mèng，通tōng事shì（明míng抄chāo本běn事shì作zuò人rén）傅fù毅yì奏zòu曰yuē：“臣chén闻wén西xī域yù有yǒu神shén，其qí名míng曰yuē佛fú。陛bì下xià所suǒ梦mèng，将jiāng必bì是shì乎hū。”帝dì以yǐ为wéi然rán。即jí遣qiǎn郎láng中zhōng蔡cài愔yīn、博bó士shì弟dì子zǐ秦qín景jǐng等děng使shǐ往wǎng天tiān竺zhú，寻xún访fǎng佛fó法fǎ。愔yīn等děng于yú彼bǐ，遇yù见jiàn摩mó腾téng，要yào还hái汉hàn地dì。腾téng誓shì志zhì弘hóng通tōng，不bù惮dàn疲pí苦kǔ，冒mào涉shè流liú沙shā，至zhì乎hū雒luò邑yì。明míng帝dì甚shèn加jiā赏shǎng接jiē，于yú城chéng西xī门mén外wài立lì精jīng舍shě以yǐ处chù之zhī。汉hàn地dì有yǒu沙shā门mén之zhī始shǐ也yě。但dàn大dà法fǎ初chū传chuán，人rén未wèi皈guī信xìn，故gù蕴yùn其qí深shēn解jiě，无wú所suǒ宣xuān述shù。后hòu少shǎo时shí，卒zú于yú洛luò阳yáng。有yǒu记jì云yún：腾téng译yì四sì十shí二èr章zhāng经jīng一yī卷juàn，初chū缄jiān在zài兰lán台tái石shí室shì第dì十shí四sì间jiān中zhōng。腾téng所suǒ住zhù处chù，今jīn洛luò阳yáng城chéng西xī雍yōng门mén外wài白bái马mǎ寺sì是shì也yě。相xiāng传chuán云yún。外wài夷yí国guó王wáng尝cháng毁huǐ破pò诸zhū寺sì，唯wéi招zhāo提tí寺sì未wèi及jí毁huǐ坏huài，夜yè有yǒu一yī白bái马mǎ绕rào塔tǎ悲bēi鸣míng。即jí以yǐ启qǐ王wáng，王wáng即jí停tíng坏huài诸zhū寺sì。因yīn改gǎi招zhāo提tí以yǐ为wéi白bái马mǎ，故gù诸zhū寺sì立lì名míng，多duō取qǔ则zé焉yān。（出chū《高gāo僧sēng传chuán》）

【译yì文wén】

释shì摩mó腾téng本běn是shì中zhōng天tiān竺zhú人rén，仪yí表biǎo漂piào亮liàng，通tōng晓xiǎo大dà乘chéng与yǔ小xiǎo乘chéng的de经jīng义yì，经jīng常cháng到dào各gè地dì游yóu化huà。他tā曾céng游yóu化huà到dào天tiān竺zhú的de附fù属shǔ小xiǎo国guó，在zài那nà里lǐ宣xuān讲jiǎng《金jīn光guāng明míng经jīng》，时shí值zhí敌dí国guó侵qīn犯fàn这zhè个ge小xiǎo国guó的de边biān境jìng，摩mó腾téng便biàn说shuō：“佛fó经jīng说shuō：‘能néng够gòu宣xuān讲jiǎng佛fó教jiào的de教jiào义yì，就jiù能néng受shòu到dào地dì方fāng神shén灵líng的de保bǎo护hù，使shǐ人rén们men安ān居jū乐lè业yè，如rú今jīn战zhàn争zhēng兴xīng起qǐ，做zuò它tā是shì最zuì有yǒu益yì的de么me？”便biàn决jué心xīn以yǐ自zì己jǐ的de全quán部bù精jīng力lì，亲qīn自zì到dào对duì方fāng劝quàn和hé，终zhōng于yú使shǐ这zhè两liǎng个gè国guó家jiā成chéng为wéi友yǒu邻lín，摩mó腾téng也yě由yóu此cǐ得dé到dào很hěn高gāo的de声shēng誉yù。到dào汉hàn朝cháo永yǒng平píng年nián间jiān，汉hàn明míng帝dì夜yè晚wǎn梦mèng见jiàn有yǒu个gè金jīn人rén从cóng天tiān上shàng飞fēi到dào他tā面miàn前qián，第dì二èr天tiān便biàn召zhào集jí群qún臣chén，破pò释shì这zhè个ge梦mèng的de含hán义yì。负fù责zé外wài交jiāo事shì务wù的de通tōng事shì傅fù毅yì启qǐ奏zòu道dào：“我wǒ听tīng说shuō西xī域yù有yǒu一yī位wèi神shén，名míng字zì叫jiào佛fú。陛bì下xià所suǒ梦mèng到dào的de那nà个ge金jīn人rén，想xiǎng必bì就jiù是shì他tā了le。”明míng帝dì认rèn为wéi他tā说shuō得dé很hěn对duì，立lì即jí派pài遣qiǎn郎láng中zhōng蔡cài愔yīn与yǔ博bó士shì弟dì子zǐ秦qín景jǐng等děng人rén出chū使shǐ印yìn度dù，寻xún访fǎng佛fó法fǎ。蔡cài愔yīn等děng到dào印yìn度dù后hòu，遇yù见jiàn了le摩mó腾téng，邀yāo请qǐng他tā到dào汉hàn邦bāng。摩mó腾téng立lì志zhì宏hóng扬yáng佛fó教jiào，不bù怕pà疲pí劳láo辛xīn苦kǔ，经jīng过guò流liú沙shā荒huāng野yě，长cháng途tú跋bá涉shè来lái到dào洛luò阳yáng。明míng帝dì盛shèng情qíng接jiē待dài了le他tā，在zài洛luò阳yáng城chéng西xī门mén外wài建jiàn筑zhù精jīng舍shě（即jí白bái马mǎ寺sì）让ràng他tā住zhù在zài里lǐ面miàn。这zhè是shì中zhōng国guó有yǒu出chū家jiā修xiū道dào的de人rén的de开kāi始shǐ。因yīn为wèi是shì佛fó教jiào刚gāng刚gāng传chuán播bō，人rén们men都dōu不bù信xìn奉fèng，摩mó腾téng只zhǐ好hǎo将jiāng自zì己jǐ对duì佛fó教jiào的de深shēn刻kè理lǐ解jiě蕴yùn藏cáng在zài心xīn里lǐ，没méi有yǒu地dì方fāng宣xuān讲jiǎng。过guò了le不bù久jiǔ，他tā便biàn死sǐ在zài洛luò阳yáng。有yǒu关guān他tā的de传zhuàn记jì说shuō，摩mó腾téng用yòng汉hàn语yǔ翻fān译yì了le一yī卷juàn《四sì十shí二èr章zhāng经jīng》，原yuán先xiān藏cáng在zài兰lán台tái石shí室shì的de第dì十shí四sì间jiān里lǐ面miàn；他tā住zhù的de地dì方fāng，就jiù是shì现xiàn在zài洛luò阳yáng城chéng西xī雍yōng门mén外wài的de白bái马mǎ寺sì。据jù说shuō，异yì族zú国guó王wáng曾céng经jīng要yào毁huǐ坏huài所suǒ有yǒu的de寺sì庙miào，招zhāo提tí寺sì还hái没méi有yǒu来lái得de及jí毁huǐ坏huài的de时shí候hòu，夜yè间jiān有yǒu一yì匹pǐ白bái马mǎ绕rào着zhe寺sì塔tǎ转zhuàn来lái转zhuàn去qù，发fā出chū悲bēi惨cǎn的de嘶sī叫jiào声shēng；有yǒu人rén把bǎ这zhè件jiàn事shì禀bǐng报bào了le国guó王wáng，国guó王wáng便biàn停tíng止zhǐ了le毁huǐ坏huài各gè个gè寺sì庙miào的de行xíng动dòng。因yīn此cǐ，招zhāo提tí寺sì改gǎi名míng为wèi白bái马mǎ寺sì，其qí他tā各gè寺sì取qǔ名míng时shí，多duō数shù效xiào仿fǎng白bái马mǎ寺sì。

竺zhú法fǎ兰lán

竺zhú法fǎ兰lán，中zhōng天tiān竺zhú人rén也yě。自zì言yán诵sòng经jīng论lùn数shù万wàn章zhāng，为wèi天tiān竺zhú学xué者zhě之zhī师shī。时shí蔡cài愔yīn既jì至zhì彼bǐ国guó，兰lán与yǔ摩mó腾téng共gòng契qì游yóu化huà，遂suì相xiāng随suí而ér来lái。会huì彼bǐ学xué徒tú留liú碍ài，兰lán乃nǎi间jiān行xíng而ér至zhì之zhī。既jì达dá洛luò阳yáng，与yǔ腾téng同tóng止zhǐ。少shǎo（止zhǐ少shǎo原yuán作zuò步bù，据jù《高gāo僧sēng传chuán》改gǎi）时shí便biàn善shàn汉hàn言yán，愔yīn于yú西xī域yù获huò经jīng，即jí为wèi翻fān译yì。所suǒ谓wèi十shí地dì断duàn结jié、佛fú本běn生shēng（生shēng原yuán作zuò僧sēng，据jù《高gāo僧sēng传chuán》改gǎi）、法fǎ诲huì藏cáng、佛fú本běn行háng、四sì十shí二èr章zhāng等děng五wǔ部bù。会huì移yí都dōu寇kòu乱luàn，四sì部bù失shī本běn，不bù传chuán江jiāng左zuǒ。唯wéi四sì十shí二èr章zhāng经jīng今jīn见jiàn在zài，可kě二èr千qiān余yú言yán。汉hàn地dì见jiàn存cún诸zhū经jīng，唯wéi此cǐ为wèi始shǐ也yě。愔yīn又yòu于yú西xī域yù得dé画huà释shì迦jiā倚yǐ像xiàng，是shì优yōu田tián王wáng旃zhān檀tán像xiàng师shī第dì四sì作zuò。既jì至zhì洛luò阳yáng。明míng帝dì即jí令lìng画huà工gōng图tú写xiě置zhì清qīng凉liáng台tái中zhōng，及jí显xiǎn节jié陵líng（陵líng原yuán作zuò林lín，据jù高gāo僧sēng传chuán改gǎi）上shàng，旧jiù像xiàng今jīn不bù复fù存cún焉yān。又yòu昔xī汉hàn武wǔ穿chuān昆kūn明míng池chí底dǐ，得dé黑hēi灰huī，问wèn东dōng方fāng朔shuò，朔shuò云yún：“可kě问wèn西xī域yù梵fàn人rén。”后hòu法fǎ兰lán既jì至zhì，众zhòng人rén追zhuī问wèn之zhī。兰lán云yún：“世shì界jiè终zhōng尽jǐn，劫jié火huǒ洞dòng烧shāo，此cǐ灰huī是shì也yě。”朔shuò言yán有yǒu徵zhēng，信xìn者zhě甚shèn众zhòng。兰lán后hòu卒zú于yú洛luò阳yáng，春chūn秋qiū六liù十shí余yú矣yǐ。（出chū《高gāo僧sēng传chuán》）

【译yì文wén】

竺zhú法fǎ兰lán是shì中zhōng印yìn度dù人rén，自zì己jǐ说shuō诵sòng读dú经jīng书shū几jǐ万wàn章zhāng，他tā是shì印yìn度dù许xǔ多duō学xué者zhě的de师shī傅fù。当dāng时shí汉hàn朝cháo使shǐ者zhě蔡cài愔yīn已yǐ经jīng到dào了le他tā们men国guó家jiā，法fǎ兰lán与yǔ摩mó腾téng共gòng同tóng决jué定dìng游yóu化huà四sì方fāng，便biàn一yī块kuài儿ér跟gēn随suí汉hàn朝cháo使shǐ者zhě来lái中zhōng国guó，因yīn为wèi他tā的de学xué生shēng不bù让ràng他tā来lái，他tā便biàn秘mì密mì起qǐ程chéng来lái到dào中zhōng国guó。到dào达dá洛luò阳yáng后hòu，与yǔ摩mó腾téng住zhù在zài一yì起qǐ。年nián轻qīng的de时shí候hòu他tā就jiù通tōng晓xiǎo汉hàn语yǔ，蔡cài愔yīn从cóng西xī域yù带dài来lái许xǔ多duō经jīng书shū，他tā就jiù动dòng手shǒu翻fān译yì。他tā翻fān译yì的de经jīng书shū有yǒu《十shí地dì断duàn结jié经jīng》、《佛fú本běn生shēng经jīng》、《法fǎ海hǎi藏cáng经jīng》、《佛fú本běn行háng经jīng》、《四sì十shí二èr章zhāng经jīng》等děng五wǔ部bù。在zài都dū城chéng迁qiān移yí与yǔ贼zéi寇kòu作zuò乱luàn的de时shí候hòu，有yǒu四sì部bù丢diū失shī，未wèi见jiàn在zài江jiāng东dōng流liú传chuán。唯wéi独dú《四sì十shí二èr章zhāng经jīng》至zhì今jīn仍réng在zài，约yuē有yǒu两liǎng千qiān余yú字zì，是shì中zhōng国guó现xiàn存cún的de经jīng书shū中zhōng最zuì早zǎo的de一yī部bù汉hàn译yì佛fó教jiào经jīng典diǎn。蔡cài愔yīn还hái从cóng西xī域yù带dài回huí一yī幅fú释shì迦jiā牟mù尼ní倚yǐ坐zuò着zhe的de画huà像xiàng，是shì优yōu田tián王wáng旃zhān檀tán像xiàng师shī第dì四sì所suǒ绘huì，画huà像xiàng带dài到dào洛luò阳yáng后hòu，汉hàn明míng帝dì便biàn让ràng画huà师shī摹mó仿fǎng制zhì作zuò，安ān置zhì在zài清qīng凉liáng台tái里lǐ和hé显xiǎn节jié陵líng上shàng，旧jiù有yǒu的de画huà像xiàng已yǐ经jīng不bù存cún在zài了le。过guò去qù汉hàn武wǔ帝dì在zài昆kūn明míng湖hú底dǐ得dé到dào了le黑hēi灰huī，问wèn东dōng方fāng朔shuò，东dōng方fāng朔shuò说shuō可kě以yǐ询xún问wèn西xī域yù佛fó教jiào徒tú。后hòu来lái法fǎ兰lán僧sēng人rén来lái到dào洛luò阳yáng，人rén们men都dōu追zhuī问wèn他tā，法fǎ兰lán说shuō：“在zài世shì界jiè的de尽jìn头tóu，被bèi劫jié火huǒ烧shāo穿chuān了le，这zhè黑hēi灰huī就jiù是shì被bèi烧shāo穿chuān处chù的de灰huī烬jìn。”东dōng方fāng朔shuò当dāng年nián所suǒ说shuō的de话huà被bèi验yàn证zhèng了le，相xiāng信xìn的de人rén特tè别bié多duō。法fǎ兰lán后hòu来lái死sǐ在zài洛luò阳yáng，享xiǎng年nián六liù十shí余yú岁suì。

康kāng僧sēng会huì

康kāng僧sēng会huì，其qí先xiān康kāng居jū国guó人rén，世shì居jū天tiān竺zhú，其qí父fù因yīn商shāng贾gǔ移yí于yú交jiāo趾zhǐ。会huì年nián十shí余yú岁suì，二èr亲qīn并bìng亡wáng，以yǐ至zhì性xìng奉fèng孝xiào。服fú毕bì出chū家jiā，厉lì行xíng甚shèn峻jùn。为wéi人rén弘hóng雅yǎ有yǒu识shí量liàng，笃dǔ志zhì好hǎo学xué，明míng解jiě三sān藏zàng，博bó览lǎn六liù经jīng，天tiān文wén图tú纬wěi，多duō所suǒ综zōng涉shè，辨biàn于yú枢shū机jī，颇pǒ属zhǔ文wén翰hàn。时shí孙sūn权quán已yǐ制zhì江jiāng右yòu，而ér佛fó教jiào未wèi行xíng。先xiān有yǒu优yōu婆pó塞sāi支zhī谦qiān字zì恭gōng明míng，一yī名míng越yuè，本běn月yuè支zhī人rén，来lái游yóu汉hàn境jìng。初chū汉hàn桓huán灵líng之zhī世shì，有yǒu支zhī谶chèn译yì（译yì原yuán作zuò悔huǐ，据jù明míng抄chāo本běn改gǎi）出chū众zhòng经jīng。有yǒu支zhī亮liàng，字zì绝jué明míng，亮liàng学xué于yú谶chèn。谦qiān又yòu受shòu业yè于yú亮liàng。博bó览lǎn经jīng籍jí，莫mò不bù谙ān究jiū，世shì间jiān伎jì艺yì，多duō所suǒ综zōng习xí，遍biàn学xué异yì书shū，通tōng六liù国guó语yǔ。其qí为wéi人rén细xì长cháng黑hēi瘦shòu，眼yǎn多duō白bái而ér睛jīng黄huáng。时shí人rén为wéi之zhī语yǔ曰yuē：“支zhī郎láng眼yǎn中zhōng黄huáng，形xíng躯qū虽suī细xì是shì智zhì囊náng。”汉hàn未wèi遇yù乱luàn，避bì地dì于yú吴wú。孙sūn权quán闻wén其qí才cái慧huì，召zhào见jiàn之zhī日rì，拜bài为wèi博bó士shì，使shǐ辅fǔ导dǎo东dōng宫gōng。与yǔ韦wéi曜yào诸zhū人rén共gòng尽jǐn匡kuāng益yì，但dàn生shēng自zì外wài域yù，故gù吴wú志zhì不bù载zài。谦qiān以yǐ大dà教jiào虽suī行xíng，而ér经jīng多duō梵fàn文wén，未wèi尽jǐn翻fān译yì，己jǐ妙miào善shàn方fāng言yán，方fāng欲yù集jí众zhòng本běn，译yì为wèi汉hàn文wén。从cóng吴wú黄huáng武wǔ元yuán年nián至zhì建jiàn兴xīng中zhōng，所suǒ出chū维wéi摩mó、大dà般bō若rě、泥ní洹huán、法fǎ句jù、瑞ruì应yīng、本běn起qǐ等děng四sì十shí九jiǔ经jīng。曲qū得dé圣shèng仪yí。辞cí旨zhǐ文wén雅yǎ。又yòu依yī无wú量liàng寿shòu中zhōng本běn起qǐ，制zhì菩pú萨sà连lián句jù梵fàn呗bài三sān契qì，并bìng注zhù了le本běn先xiān死sǐ经jīng等děng。皆jiē行xíng于yú世shì。时shí吴wú地dì初chū染rǎn大dà法fǎ。风fēng化huà未wèi全quán。僧sēng会huì欲yù使shǐ道dào振zhèn江jiāng左zuǒ，兴xīng立lì图tú寺sì，乃nǎi杖zhàng锡xī东dōng游yóu。以yǐ吴wú赤chì乌wū十shí年nián。初chū达dá建jiàn业yè，营yíng立lì茅máo茨cí，没méi像xiàng行háng道dào。时shí吴wú国guó以yǐ初chū见jiàn沙shā门mén服fú形xíng，末mò及jí其qí道dào，疑yí为wéi矫jiǎo异yì。有yǒu司sī奏zòu曰yuē：“有yǒu异yì人rén入rù境jìng，自zì称chēng沙shā门mén，容róng服fú非fēi恒héng。事shì应yīng察chá检jiǎn。”权quán曰yuē：“昔xī汉hàn明míng梦mèng神shén，号hào称chēng为wèi佛fú。彼bǐ之zhī所suǒ事shì，岂qǐ其qí遗yí风fēng耶yé？”即jí召zhào会huì诘jié问wèn：“有yǒu何hé灵líng验yàn？”会huì曰yuē：“如rú来lái迁qiān迹jì，忽hū逾yú千qiān载zài，遗yí骨gǔ舍shě利lì，神shén曜yào无wú方fāng。昔xī阿ā育yù王wáng起qǐ塔tǎ，及jí八bā万wàn四sì千qiān。夫fū塔tǎ寺sì之zhī兴xīng，以yǐ表biǎo遗yí化huà也yě。”权quán以yǐ为wéi夸kuā诞dàn，乃nǎi谓wèi会huì曰yuē：“若ruò能néng得dé舍shě利lì，当dāng为wèi造zào搭dā，苟gǒu其qí虚xū妄wàng，国guó有yǒu常cháng刑xíng。”会huì请qǐng期qī七qī日rì。乃nǎi谓wèi其qí属shǔ曰yuē：“法fǎ之zhī兴xīng废fèi，在zài此cǐ一yī举jǔ，今jīn不bù至zhì诚chéng，后hòu将jiāng何hé及jí。”乃nǎi共gòng洁jié斋zhāi净jìng室shì，以yǐ铜tóng瓶píng加jiā几jǐ，烧shāo香xiāng礼lǐ请qǐng。七qī日rì期qī毕bì，寂jì然rán无wú应yīng。求qiú申shēn二èr七qī，亦yì复fù如rú之zhī。权quán曰yuē：“此cǐ欺qī诳kuáng，”将jiāng欲yù加jiā罪zuì。会huì更gèng请qǐng三sān七qī日rì，权quán又yòu特tè听tīng。会huì请qǐng法fǎ侣lǚ曰yuē：“宣xuān尼ní有yǒu言yán：’文wén王wáng既jì没méi，文wén不bù在zài兹zī乎hū？‘法fǎ云yún应yīng降jiàng，而ér吾wú等děng无wú感gǎn，何hé假jiǎ王wáng宪xiàn？当dāng以yǐ誓shì死sǐ为wéi期qī耳ěr。”三sān七qī日rì暮mù，犹yóu无wú所suǒ见jiàn，莫mò不bù震zhèn惧jù。既jì入rù五wǔ更gēng，忽hū闻wén瓶píng中zhōng铿kēng然rán有yǒu声shēng，会huì自zì往wǎng视shì，果guǒ获huò舍shě利lì。明míng旦dàn，权quán自zì手shǒu执zhí瓶píng，泻xiè于yú铜tóng盘pán。舍shě利lì所suǒ冲chōng，盘pán即jí破pò碎suì。权quán大dà肃sù然rán惊jīng起qǐ，而ér曰yuē：“希xī有yǒu之zhī瑞ruì也yě。”会huì进jìn而ér言yán曰yuē：“舍shě利lì威wēi神shén，岂qǐ直zhí光guāng相xiāng而ér已yǐ。乃nǎi却què烧shāo之zhī火huǒ不bù能néng焚fén，金jīn刚gāng之zhī杵chǔ不bù能néng碎suì。”权quán命mìng令lìng试shì之zhī。会huì更gèng誓shì曰yuē：“法fǎ云yún方fāng被bèi，苍cāng生shēng仰yǎng泽zé，愿yuàn更gèng垂chuí神shén迹jì，以yǐ广guǎng示shì威wēi灵líng。”乃nǎi置zhì舍shě利lì于yú铁tiě砧zhēn鎚chuí上shàng，使shǐ力lì者zhě击jī之zhī，于yú是shì砧zhēn鎚chuí俱jù陷xiàn，舍shě利lì无wú损sǔn。权quán大dà嗟jiē伏fú，即jí为wèi建jiàn塔tǎ。以yǐ始shǐ有yǒu佛fó寺sì，故gù号hào建jiàn初chū寺sì，因yīn名míng其qí地dì为wèi陁tuó里lǐ。由yóu是shì江jiāng左zuǒ大dà法fǎ遂suì兴xīng。至zhì孙sūn皓hào即jí位wèi，法fǎ令lìng苛kē虐nüè，废fèi弃qì淫yín祠cí，及jí佛fó寺sì并bìng欲yù毁huǐ坏huài。皓hào曰yuē：“此cǐ又yòu何hé由yóu而ér兴xīng？若ruò其qí义yì教jiào贞zhēn正zhèng，与yǔ圣shèng典diǎn相xiāng应yìng者zhě，当dāng存cún奉fèng其qí道dào。如rú其qí无wú实shí，皆jiē悉xī焚fén之zhī。”诸zhū臣chén佥qiān曰yuē：“佛fú之zhī威wēi力lì，不bù同tóng于yú神shén。康kāng会huì感gǎn瑞ruì，大dà皇huáng创chuàng寺sì。今jīn若ruò轻qīng毁huǐ，恐kǒng贻yí后hòu悔huǐ。”皓hào遣qiǎn张zhāng昱yù诣yì寺sì诘jí会huì。昱yù雅yǎ有yǒu才cái辩biàn，难nán问wèn纵zòng横héng。会huì应yīng机jī骋chěng辞cí，文wén理lǐ锋fēng出chū。自zì旦dàn之zhī夕xī，昱yù不bù能néng屈qū。既jì退tuì，会huì送sòng于yú门mén。时shí寺sì侧cè有yǒu淫yín祠cí在zài，昱yù曰yuē：“玄xuán化huà既jì敷fū，此cǐ辈bèi何hé故gù近jìn而ér不bù革gé？”会huì曰yuē：“震zhèn霆tíng破pò山shān，聋lóng者zhě不bù闻wén，非fēi音yīn之zhī细xì。苟gǒu在zài理lǐ通tōng，则zé万wàn里lǐ悬xuán应yīng，如rú其qí阻zǔ塞sè，则zé肝gān胆dǎn楚chǔ越yuè。”昱yù还hái，叹tàn会huì材cái明míng，非fēi臣chén所suǒ测cè，愿yuàn天tiān鉴jiàn察chá之zhī。皓hào大dà集jí朝cháo贤xián，以yǐ车chē马mǎ迎yíng会huì。会huì既jì坐zuò，皓hào问wèn曰yuē：“佛fó教jiào所suǒ明míng，善shàn恶è报bào应yìng，何hé者zhě是shì耶yé？”会huì对duì曰yuē：“夫fū明míng主zhǔ以yǐ孝xiào慈cí训xùn世shì，则zé赤chì鸟niǎo翔xiáng而ér老lǎo人rén见jiàn；仁rén德dé育yù物wù，则zé体tǐ泉quán涌yǒng而ér嘉jiā苗miáo出chū。善shàn既jì有yǒu瑞ruì，恶è亦yì如rú之zhī。故gù为wèi恶è于yú隐yǐn，鬼guǐ得dé而ér诛zhū之zhī，为wèi恶è于yú显xiǎn，人rén得dé而ér诛zhū之zhī。易yì称chēng’积jī善shàn余yú庆qìng‘，诗shī咏yǒng’求qiú福fú不bù回huí‘。虽suī儒rú典diǎn之zhī格gé言yán，即jí佛fó教jiào之zhī明míng训xùn。”皓hào曰yuē：“若ruò然rán，则zé周zhōu孔kǒng已yǐ明míng，何hé用yòng佛fó教jiào？”会huì曰yuē：“周zhōu孔kǒng所suǒ言yán，略lüè示shì近jìn迹jì，至zhì于yú释shì教jiào，则zé备bèi极jí幽yōu微wēi。故gù行xíng恶è则zé有yǒu地dì狱yù长zhǎng苦kǔ，修xiū善shàn则zé有yǒu天tiān宫gōng永yǒng乐lè。举jǔ兹zī以yǐ明míng劝quàn沮jǔ，不bù亦yì大dà哉zāi？”皓hào当dāng时shí无wú以yǐ折zhé其qí言yán。皓hào虽suī闻wén正zhèng法fǎ，而ér昏hūn暴bào之zhī性xìng，不bù胜shèng其qí虐nüè。后hòu使shǐ宿sù卫wèi兵bīng入rù后hòu宫gōng治zhì园yuán，于yú地dì得dé一yī金jīn像xiàng，高gāo数shù尺chǐ，呈chéng皓hào。皓hào使shǐ着zhe不bù净jìng处chù，以yǐ秽huì汁zhī灌guàn之zhī，共gòng诸zhū群qún臣chén，笑xiào以yǐ为wéi乐lè。俄é尔ěr之zhī间jiān，举jǔ身shēn大dà腥xīng，阴yīn处chù尤yóu痛tòng，叫jiào呼hū彻chè天tiān。大dà史shǐ占zhàn言yán：“犯fàn大dà神shén所suǒ为wèi。”即jí祈qí祝zhù诸zhū庙miào求qiú福fú，命mìng彩cǎi女nǚ即jí迎yíng像xiàng置zhì殿diàn上shàng，香xiāng汤tāng洗xǐ数shù十shí遍biàn，烧shāo香xiāng忏chàn悔huǐ。皓hào叩kòu头tóu于yú地dì，自zì陈chén罪zuì状zhuàng。有yǒu顷qǐng痛tòng间jiān。遣qiǎn使shǐ至zhì寺sì，请qǐng会huì说shuō法fǎ。会huì即jí随suí入rù，皓hào具jù问wèn罪zuì福fú之zhī由yóu。会huì为wèi敷fū折zhé，辞cí甚shèn精jīng要yào。皓hào先xiān有yǒu才cái解jiě，忻xīn然rán大dà悦yuè，因yīn求qiú看kàn沙shā门mén戒jiè。会huì以yǐ戒jiè文wén禁jìn秘mì，不bù可kě轻qīng宣xuān，乃nǎi取qǔ本běn业yè百bǎi三sān十shí五wǔ愿yuàn，分fēn作zuò二èr百bǎi五wǔ十shí事shì，行xíng住zhù坐zuò卧wò，皆jiē愿yuàn众zhòng生shēng。皓hào见jiàn慈cí愿yuàn广guǎng普pǔ，益yì增zēng善shàn意yì，即jí就jiù会huì受shòu五wǔ戒jiè，旬xún日rì疾jí瘳chōu。乃nǎi于yú会huì所suǒ住zhù，更gèng加jiā修xiū饰shì，宣xuān示shì宗zōng室shì，莫mò不bù毕bì奉fèng。会huì在zài吴wú朝cháo，亟jí说shuō正zhèng法fǎ，以yǐ皓hào性xìng凶xiōng粗cū，不bù及jí妙miào义yì，唯wéi叙xù报bào应yìng近jìn事shì，以yǐ开kāi其qí心xīn。会huì于yú建jiàn初chū寺sì译yì出chū众zhòng经jīng，所suǒ谓wèi阿ā难nán念niàn弥mí陀tuó经jīng（陀tuó经jīng二èr字zì原yuán本běn无wú，据jù高gāo僧sēng传chuán补bǔ）、镜jìng而ér王wáng察chá微wēi王wáng梵fàn皇huáng经jīng等děng，又yòu出chū小xiǎo品pǐn及jí六liù度dù集jí杂zá譬pì喻yù等děng经jīng。并bìng妙miào得dé经jīng体tǐ，文wén义yì允yǔn正zhèng。又yòu传chuán泥ní洹huán呗bei声shēng，清qīng摩mó哀āi亮liàng，一yí代dài模mó式shì。又yòu注zhù安ān般bān守shǒu意yì法fǎ竟jìng道dào树shù等děng三sān经jīng。并bìng制zhì经jīng序xù，辞cí趣qù雅yǎ俊jùn，义yì旨zhǐ微wēi密mì。并bìng见jiàn行xíng于yú世shì。吴wú天tiān纪jì四sì年nián四sì月yuè，皓hào降jiàng晋jìn（晋jìn原yuán作zuò旨zhǐ，据jù明míng抄chāo本běn改gǎi）。九jiǔ月yuè，会huì遘gòu疾jí而ér终zhōng。是shì岁suì晋jìn武wǔ太tài康kāng元yuán年nián也yě。至zhì晋jìn成chéng帝dì咸xián和hé中zhōng，苏sū峻jùn作zuò乱luàn，焚fén会huì所suǒ建jiàn塔tǎ，司sī空kōng何hé充chōng复fù更gèng修xiū造zào。平píng西xī将jiāng军jūn赵zhào诱yòu世shì不bù奉fèng法fǎ，傲ào蔑miè三sān宝bǎo，入rù此cǐ寺sì，谓wèi诸zhū道dào人rén曰yuē：“久jiǔ闻wén此cǐ塔tǎ屡lǚ放fàng光guāng明míng，虚xū诞dàn不bù经jīng。所suǒ谓wèi能néng信xìn，若ruò必bì目mù睹dǔ，所suǒ不bù能néng耳ěr。”言yán竟jìng，塔tǎ即jí出chū五wǔ色sè光guāng，照zhào耀yào堂táng刹shā。诱yòu肃sù然rán毛máo竖shù，由yóu此cǐ信xìn敬jìng。于yú寺sì东dōng更gèng立lì小xiǎo塔tǎ。远yuǎn由yóu大dà圣shèng神shén感gǎn，近jìn亦yì康kāng会huì之zhī力lì也yě，故gù图tú写xiě厥jué像xiàng，传chuán之zhī于yú今jīn尔ěr。（出chū《高gāo僧sēng传chuán》）

【译yì文wén】

康kāng僧sēng会huì，祖zǔ先xiān是shì康kāng居jū国guó人rén，世shì居jū天tiān竺zhú，父fù亲qīn因yīn为wèi经jīng商shāng移yí居jū交jiāo趾zhǐ。十shí余yú岁suì时shí，父fù母mǔ双shuāng亡wáng，他tā以yǐ至zhì诚chéng的de孝xiào心xīn侍shì奉fèng父fù母mǔ，服fú孝xiào期qī满mǎn后hòu就jiù出chū了le家jiā。修xiū道dào期qī间jiān，他tā严yán格gé遵zūn守shǒu教jiào规guī。为wéi人rén宽kuān容róng大dà量liàng而ér有yǒu见jiàn识shí。他tā勤qín备bèi好hào学xué，通tōng晓xiǎo三sān藏zàng，博bó览lǎn六liù经jīng，对duì于yú天tiān文wén地dì理lǐ他tā也yě能néng在zài总zǒng体tǐ上shàng有yǒu所suǒ涉shè猎liè，他tā对duì所suǒ有yǒu佛fó教jiào的de教jiào义yì能néng把bǎ握wò精jīng神shén实shí质zhì，他tā还hái有yǒu很hěn好hǎo的de文wén字zì功gōng底dǐ。他tā到dào吴wú地dì的de时shí候hòu，孙sūn权quán已yǐ经jīng控kòng制zhì了le江jiāng东dōng，但dàn那nà个ge地dì方fāng佛fó教jiào尚shàng未wèi广guǎng泛fàn流liú行xíng。在zài这zhè之zhī前qián，有yǒu个gè僧sēng人rén支zhī谦qiān曾céng在zài这zhè里lǐ传chuán播bō过guò佛fó教jiào。优yōu婆pó塞sāi支zhī谦qiān，字zì恭gōng明míng，一yī名míng越yuè，本běn是shì月yuè支zhī人rén，后hòu来lái到dào了le中zhōng国guó。当dāng初chū，在zài汉hàn桓huán帝dì、汉hàn灵líng帝dì的de时shí候hòu，支zhī谶chèn翻fān译yì出chū许xǔ多duō佛fó经jīng；支zhī亮liàng，字zì绝jué明míng，就jiù学xué于yú支zhī谶chèn；支zhī谦qiān又yòu受shòu业yè于yú支zhī亮liàng。支zhī谦qiān博bó览lǎn佛fó教jiào经jīng籍jí，无wú不bù有yǒu着zhe深shēn刻kè的de研yán究jiū；对duì于yú世shì间jiān种zhǒng种zhǒng技jì艺yì，他tā也yě多duō有yǒu学xué习xí；他tā大dà量liàng阅yuè读dú各gè种zhǒng奇qí异yì的de书shū籍jí，通tōng晓xiǎo六liù国guó语yǔ言yán。他tā长zhǎng得dé细xì长cháng黑hēi瘦shòu，眼yǎn白bái特tè别bié多duō而ér眼yǎn珠zhū呈chéng黄huáng色sè，当dāng时shí人rén们men为wèi他tā编biān了le一yī句jù话huà：“支zhī郎láng眼yǎn中zhōng黄huáng，形xíng躯qū虽suī细xì是shì智zhì囊náng。”汉hàn朝cháo末mò年nián发fā生shēng战zhàn乱luàn时shí，支zhī谦qiān躲duǒ避bì动dòng乱luàn而ér到dào了le吴wú地dì。孙sūn权quán听tīng说shuō他tā聪cōng明míng有yǒu才cái，在zài召zhào见jiàn的de那nà天tiān封fēng他tā为wèi博bó士shì，让ràng他tā辅fǔ导dǎo太tài子zi。他tā与yǔ韦wéi曜yào等děng几jǐ个gè人rén在zài辅fǔ佐zuǒ东dōng吴wú政zhèng权quán方fāng面miàn共gòng同tóng尽jǐn了le力lì，作zuò出chū了le不bù小xiǎo的de贡gòng献xiàn，只zhǐ因yīn他tā是shì在zài外wài国guó出chū生shēng的de，所suǒ以yǐ在zài吴wú国guó的de志zhì书shū上shàng未wèi被bèi记jì载zǎi。支zhī谦qiān认rèn为wéi佛fó教jiào虽suī然rán已yǐ经jīng流liú传chuán开kāi来lái，但dàn经jīng书shū多duō是shì用yòng梵fàn文wén写xiě的de，尚shàng未wèi全quán部bù译yì成chéng汉hàn文wén，而ér自zì己jǐ又yòu熟shú悉xī几jǐ个gè地dì方fāng的de语yǔ言yán，于yú是shì就jiù想xiǎng收shōu集jí各gè种zhǒng佛fó经jīng着zhe作zuò，译yì成chéng汉hàn文wén。从cóng吴wú国guó黄huáng武wǔ元yuán年nián开kāi始shǐ，到dào建jiàn兴xīng年nián间jiān为wéi止zhǐ，译yì出chū了le《维wéi摩mó经jīng》、《大dà般bō若rě经jīng》、《泥ní洹huán经jīng》、《法fǎ句jù经jīng》、《瑞ruì应yīng本běn起qǐ经jīng》等děng四sì十shí九jiǔ种zhǒng经jīng书shū。他tā译yì的de书shū，能néng够gòu委wěi婉wǎn圆yuán满mǎn地dì传chuán达dá原yuán着zhe的de丰fēng采cǎi，文wén辞cí旨zhǐ趣qù流liú畅chàng典diǎn雅yǎ。他tā还hái依yī据jù《无wú量liàng寿shòu经jīng》、《中zhōng本běn起qǐ经jīng》，创chuàng作zuò了le《赞zàn菩pú萨sà连lián句jù梵fàn呗bài》三sān契qì；并bìng且qiě注zhù译yì了le《本běn先xiān死sǐ经jīng》等děng。这zhè些xiē译yì着zhe都dōu流liú行xíng在zài世shì上shàng。当dāng时shí吴wú地dì刚gāng刚gāng开kāi始shǐ传chuán播bō佛fó法fǎ，影yǐng响xiǎng并bìng不bù普pǔ遍biàn，康kāng僧sēng会huì想xiǎng使shǐ佛fó教jiào振zhèn兴xīng于yú江jiāng东dōng，要yào在zài那nà里lǐ兴xīng建jiàn浮fú图tú寺sì庙miào，便biàn带dài百bǎi锡xī杖zhàng东dōng游yóu。吴wú国guó赤chì乌wū十shí年nián他tā第dì一yī次cì到dào达dá建jiàn业yè，他tā在zài那nà里lǐ营yíng建jiàn茅máo屋wū，摆bǎi设shè佛fó像xiàng开kāi始shǐ行háng道dào。当dāng时shí，吴wú国guó人rén因yīn为wèi初chū次cì看kàn见jiàn沙shā门mén的de服fú装zhuāng打dǎ扮bàn，又yòu不bù太tài了liǎo解jiě佛fó教jiào的de道dào理lǐ，都dōu怀huái疑yí他tā是shì个gè异yì端duān。有yǒu人rén奏zòu禀bǐng孙sūn权quán道dào：“有yǒu个gè异yì人rén进jìn入rù我wǒ们men吴wú国guó境jìng内nèi，他tā自zì称chēng是shì沙shā门mén，模mú样yàng儿ér服fú饰shì都dōu与yǔ常cháng人rén不bù同tóng。这zhè件jiàn事shì应yīng该gāi认rèn真zhēn调diào查chá。”孙sūn权quán说shuō：“以yǐ前qián汉hàn明míng帝dì梦mèng见jiàn一yī位wèi神shén，号hào称chēng为wèi佛fú。你nǐ说shuō的de那nà个ge人rén所suǒ做zuò的de事shì，莫mò不bú是shì佛fú的de遗yí风fēng吧ba。”他tā立lì即jí召zhào见jiàn僧sēng会huì，问wèn他tā道dào：“你nǐ所suǒ行xíng的de道dào，有yǒu什shén么me灵líng验yàn？”僧sēng会huì说shuō：“如rú来lái迁qiān迹jì已yǐ过guò千qiān年nián，但dàn其qí遗yí骨gǔ舍shě利lì永yǒng远yuǎn光guāng照zhào无wú极jí，从cóng前qián阿ā育yù王wáng建jiàn立lì寺sì塔tǎ多duō达dá八bā万wàn四sì千qiān，而ér塔tǎ寺sì的de兴xīng旺wàng正zhèng表biǎo明míng佛fó祖zǔ的de影yǐng响xiǎng之zhī大dà。”孙sūn权quán以yǐ为wéi这zhè是shì夸kuā饰shì之zhī辞cí、无wú稽jī之zhī谈tán，便biàn对duì僧sēng会huì说shuō：“如rú能néng得dé到dào舍shě利lì，我wǒ就jiù为wèi你nǐ建jiàn塔tǎ，如rú果guǒ以yǐ谎huǎng言yán骗piàn人rén，小xiǎo心xīn国guó法fǎ制zhì裁cái。”僧sēng会huì要yāo求qiú给gěi他tā七qī天tiān期qī限xiàn，回huí去qù后hòu便biàn对duì从cóng属shǔ们men说shuō：“佛fó法fǎ的de兴xīng与yǔ废fèi，在zài此cǐ一yī举jǔ，现xiàn在zài如rú不bù至zhì诚chéng祭jì佛fú，将jiāng来lái后hòu悔huǐ不bù及jí。”他tā们men共gòng同tóng把bǎ斋zhāi房fáng打dǎ扫sǎo得dé干gān干gān净jìng净jìng，把bǎ铜tóng瓶píng供gōng在zài香xiāng案àn上shàng，然rán后hòu烧shāo香xiāng施shī礼lǐ，虔qián诚chéng地dì祈qí祷dǎo佛fó祖zǔ显xiǎn灵líng。七qī天tiān的de期qī限xiàn满mǎn了le，仍réng然rán毫háo无wú响xiǎng应yìng。请qǐng求qiú延yán期qī到dào二èr七qī，也yě如rú前qián七qī天tiān一yí个gè样yàng。孙sūn权quán说shuō：“这zhè是shì在zài以yǐ谎huǎng言yán骗piàn人rén，我wǒ要yào加jiā罪zuì惩chéng罚fá的de。”僧sēng会huì请qǐng求qiú再zài延yán到dào三sān七qī，孙sūn权quán又yòu特tè别bié应yīng充chōng了le。僧sēng会huì请qǐng来lái法fǎ侣lǚ对duì他tā们men说shuō：“孔kǒng子zi说shuō过guò：’文wén王wáng死sǐ了le，文wén王wáng的de精jīng神shén就jiù不bù存cún在zài了le吗ma？‘法fǎ云yún理lǐ应yīng降jiàng临lín的de，是shì我wǒ们men没méi有yǒu感gǎn悟wù到dào，怎zěn样yàng才cái能néng得dé到dào王wáng法fǎ的de宽kuān容róng呢ne？我wǒ们men必bì须xū誓shì死sǐ也yě不bù超chāo过guò这zhè个ge期qī限xiàn呵hē！”三sān七qī最zuì后hòu一yī天tiān的de傍bàng晚wǎn，仍réng是shì什shén么me也yě没méi见jiàn到dào，一yí个gè个gè无wú不bù震zhèn惊jīng恐kǒng惧jù。到dào了le半bàn夜yè，忽hū然rán听tīng到dào铜tóng瓶píng里lǐ铿kēng然rán有yǒu声shēng，僧sēng会huì亲qīn自zì走zǒu过guò去qù一yī看kàn，果guǒ然rán得dé到dào了le舍shě利lì。第dì二èr天tiān一yī早zǎo，孙sūn权quán亲qīn手shǒu拿ná着zhe瓶píng子zi往wǎng铜tóng盘pán上shàng倾qīng倒dǎo时shí，在zài舍shě利lì的de冲chōng击jī下xià，铜tóng盘pán即jí刻kè破pò碎suì了le。孙sūn权quán肃sù然rán惊jīng起qǐ，说shuō道dào：“其qí是shì稀xī世shì之zhī宝bǎo啊a！”僧sēng会huì走zǒu到dào跟gēn前qián说shuō：“舍shě利lì的de神shén威wēi止zhǐ于yú表biǎo面miàn形xíng相xiāng而ér已yǐ！拿ná了le去qù烧shāo炼liàn，烈liè火huǒ不bù能néng烧shāo化huà它tā，金jīn刚gāng石shí不bù能néng把bǎ它tā捣dǎo碎suì。”孙sūn权quán命mìng人rén试shì验yàn试shì验yàn，僧sēng会huì祝zhù愿yuàn道dào：“法fǎ云yún刚gāng才cái覆fù盖gài天tiān下xià，苍cāng生shēng仰yǎng仗zhàng恩ēn泽zé，愿yuàn您nín再zài降jiàng奇qí迹jì，更gèng多duō地dì显xiǎn示shì您nín的de威wēi灵líng。”说shuō完wán便biàn把bǎ舍shě利lì放fàng在zài铁tiě砧zhēn子zi上shàng，让ràng有yǒu力lì气qì的de人rén全quán力lì去qù砸zá，结jié果guǒ铁tiě砧zhēn与yǔ铁tiě锤chuí都dōu陷xiàn下xià去qù一yí个gè坑kēng，舍shě利lì却què丝sī毫háo无wú损sǔn。孙sūn权quán大dà为wèi叹tàn服fú，同tóng意yì立lì即jí建jiàn塔tǎ。塔tǎ建jiàn成chéng后hòu，东dōng吴wú开kāi始shǐ有yǒu了le佛fó寺sì，所suǒ以yǐ给gěi这zhè座zuò塔tǎ起qǐ名míng叫jiào建jiàn初chū寺sì，那nà个ge地dì方fāng起qǐ名míng为wèi陁tuó里lǐ。从cóng此cǐ，佛fó教jiào便biàn在zài江jiāng东dōng兴xīng起qǐ来lái了le。到dào了le孙sūn皓hào即jí位wèi之zhī后hòu，法fǎ令lìng苛kē刻kè暴bào虐nüè，要yào废fèi除chú一yī切qiè朝cháo廷tíng规guī定dìng正zhèng式shì祭jì典diǎn之zhī外wài的de祠cí庙miào，连lián佛fó寺sì都dōu要yào一yì起qǐ毁huǐ坏huài。孙sūn皓hào说shuō：“佛fó寺sì有yǒu什shén么me理lǐ由yóu让ràng它tā存cún在zài？如rú果guǒ他tā们men的de教jiào义yì是shì教jiào化huà人rén们men忠zhōng贞zhēn正zhèng直zhí，与yǔ儒rú家jiā经jīng典diǎn一yí致zhì，那nà就jiù让ràng他tā所suǒ奉fèng行xíng自zì己jǐ的de教jiào义yì；如rú果guǒ不bú是shì这zhè样yàng，那nà就jiù统tǒng统tǒng烧shāo掉diào！”大dà臣chén们men提tí醒xǐng他tā说shuō：“佛fú的de威wēi力lì与yǔ神shén仙xiān不bù一yí样yàng。康kāng僧sēng会huì当dāng年nián感gǎn化huà降jiàng下xià舍shě利lì瑞ruì宝bǎo，大dà皇huáng才cái创chuàng建jiàn了le佛fó寺sì。现xiàn在zài如rú果guǒ轻qīng易yì毁huǐ坏huài，恐kǒng怕pà招zhāo致zhì后hòu悔huǐ。”孙sūn皓hào派pài遣qiǎn张zhāng昱yù到dào寺sì庙miào去qù诘jié难nán僧sēng会huì。张zhāng昱yù极jí有yǒu辩biàn才cái，他tā在zài僧sēng会huì面miàn前qián辩biàn难nàn诘jié问wèn，议yì论lùn纵zòng横héng，提tí出chū种zhǒng种zhǒng难nán题tí。僧sēng会huì针zhēn对duì对duì方fāng提tí出chū的de问wèn题tí，旁páng征zhēng博bó引yǐn，展zhǎn开kāi议yì论lùn；条tiáo理lǐ十shí分fēn清qīng晰xī严yán密mì，文wén辞cí犀xī利lì流liú畅chàng。从cóng早zǎo晨chén一yì直zhí争zhēng论lùn到dào晚wǎn上shàng，张zhāng昱yù未wèi能néng使shǐ对duì方fāng屈qū服fú。张zhāng昱yù告gào退tuì，僧sēng会huì送sòng他tā出chū门mén，当dāng时shí佛fó寺sì旁páng边biān仍réng有yǒu淫yín祠cí没méi有yǒu废fèi除chú，张zhāng昱yù说shuō：“佛fó门mén教jiào化huà既jì已yǐ铺pù开kāi，这zhè些xiē人rén为wéi什shén么me离lí得dé这zhè近jìn而ér没méi受shòu沐mù染rǎn？”僧sēng会huì说shuō：“炸zhà雷léi能néng把bǎ山shān劈pī开kāi，但dàn是shì聋lóng子zi却què听tīng不bù着zhe，这zhè不bú是shì因yīn为wèi雷léi的de声shēng音yīn太tài细xì小xiǎo，如rú果guǒ道dào理lǐ通tōng顺shùn，就jiù是shì远yuǎn在zài万wàn里lǐ之zhī外wài也yě能néng响xiǎng应yìng，如rú果guǒ阻zǔ塞sè不bù通tōng顺shùn，人rén们men宁nìng可kě受shòu苦kǔ刑xíng乃nǎi至zhì死sǐ掉diào。”张zhāng昱yù回huí去qù后hòu，赞zàn叹tàn僧sēng会huì才cái气qì高gāo，极jí聪cōng明míng，出chū于yú自zì己jǐ的de预yù料liào，让ràng孙sūn皓hào再zài考kǎo察chá考kǎo察chá。孙sūn皓hào集jí合hé起qǐ朝cháo中zhōng的de贤xián能néng之zhī士shì，用yòng车chē马mǎ把bǎ僧sēng会huì接jiē了le来lái。僧sēng会huì坐zuò下xià后hòu，孙sūn皓hào问wèn道dào：“佛fó教jiào宣xuān传chuán的de是shì善shàn恶è报bào应yìng，什shén么me是shì善shàn恶è报bào应yìng呢ne？”僧sēng会huì答dá道dào：“贤xián明míng的de君jūn主zhǔ以yǐ孝xiào慈cí训xùn育yù天tiān下xià，于yú是shì瑞ruì鸟niǎo飞fēi翔xiáng而ér老lǎo人rén健jiàn在zài；以yǐ仁rén德dé化huà育yù万wàn物wù，则zé甘gān美měi的de泉quán水shuǐ喷pēn涌yǒng而ér出chū。善shàn行xíng既jì然rán有yǒu祥xiáng瑞ruì呈chéng现xiàn，恶è行xíng也yě是shì如rú此cǐ。所suǒ以yǐ，做zuò恶è隐yǐn蔽bì的de，鬼guǐ得dé到dào后hòu就jiù把bǎ他tā杀shā了le，做zuò恶è显xiǎn露lù的de，人rén得dé到dào就jiù把bǎ他tā杀shā了le，易yì经jīng说shuō’积jī善shàn余yú庆qìng‘，诗shī经jīng唱chàng道dào’求qiú福fú不bù回huí‘，这zhè为wèi是shì儒rú学xué经jīng典diǎn上shàng的de格gé言yán，它tā也yě是shì佛fó教jiào的de训xùn辞cí。”孙sūn皓hào说shuō：“如rú果guǒ是shì这zhè样yàng，那nà么me周zhōu孔kǒng已yǐ经jīng说shuō得dé很hěn明míng白bái了le，还hái要yào佛fó教jiào做zuò什shén么me？”僧sēng会huì说shuō：“孔kǒng子zi的de话huà，仅jǐn向xiàng世shì人rén揭jiē示shì了le眼yǎn前qián的de物wù象xiàng，指zhǐ出chū了le实shí用yòng的de行xíng为wéi规guī则zé；至zhì于yú佛fó教jiào，则zé讲jiǎng到dào极jí为wéi幽yōu深shēn长cháng远yuǎn的de人rén生shēng意yì义yì和hé极jí微wēi妙miào的de现xiàn象xiàng。所suǒ以yǐ佛fó教jiào认rèn为wéi，行xíng恶è则zé有yǒu下xià地dì狱yù忍rěn受shòu长cháng久jiǔ的de痛tòng苦kǔ，修xiū善shàn则zé有yǒu升shēng天tiān宫gōng享xiǎng受shòu永yǒng久jiǔ的de快kuài乐lè。用yòng这zhè样yàng的de道dào理lǐ来lái劝quàn世shì，不bú是shì更gèng好hǎo吗ma？”孙sūn皓hào当dāng时shí没méi有yǒu什shén么me更gèng好hǎo的de道dào理lǐ来lái反fǎn驳bó他tā的de话huà。孙sūn皓hào虽suī然rán听tīng到dào了le对duì他tā宣xuān示shì的de佛fó法fǎ，但dàn他tā的de昏hūn暴bào性xìng情qíng并bìng未wèi因yīn此cǐ而ér改gǎi变biàn。后hòu来lái，他tā让ràng卫wèi兵bīng到dào后hòu宫gōng收shōu拾shí花huā园yuán，在zài地dì下xià挖wā到dào一yī尊zūn金jīn身shēn佛fó像xiàng，像xiàng高gāo好hǎo几jǐ尺chǐ，卫wèi兵bīng拿ná去qù呈chéng献xiàn给gěi孙sūn皓hào，孙sūn皓hào让ràng人rén放fàng到dào肮āng脏zāng的de厕cè所suǒ里lǐ去qù，用yòng粪fèn汤tāng往wǎng上shàng面miàn浇jiāo灌guàn，他tā与yǔ大dà臣chén们men在zài一yī旁páng看kàn着zhe嘻xī笑xiào取qǔ乐lè。顷qǐng刻kè之zhī间jiān，孙sūn皓hào全quán身shēn肿zhǒng痛tòng，大dà小xiǎo便biàn处chù尤yóu为wèi严yán重zhòng，痛tòng得dé他tā呼hū天tiān叫jiào地dì，太tài史shǐ占zhān卜bǔ道dào：“这zhè是shì冒mào犯fàn大dà神shén而ér招zhāo致zhì的de灾zāi祸huò。”立lì即jí到dào各gè个gè寺sì庙miào去qù祈qí祷dǎo许xǔ愿yuàn以yǐ求qiú保bǎo佑yòu，并bìng让ràng宫gōng女nǚ马mǎ上shàng迎yíng取qǔ金jīn身shēn佛fó像xiàng供gōng在zài殿diàn堂táng上shàng，用yòng香xiāng水shuǐ洗xǐ了le几jǐ十shí遍biàn，然rán后hòu烧shāo香xiāng忏chàn悔huǐ，孙sūn皓hào跪guì在zài地dì下xià连lián连lián叩kòu头tóu，自zì己jǐ陈chén述shù罪zuì状zhuàng，乞qǐ求qiú神shén灵líng宽kuān肴yáo。不bù一yī会huì儿er，身shēn上shàng的de痛tòng疼téng便biàn减jiǎn轻qīng了le。孙sūn皓hào派pài人rén到dào了le寺sì庙miào，请qǐng求qiú僧sēng会huì给gěi他tā讲jiǎng授shòu佛fó经jīng。僧sēng会huì跟gēn着zhe使shǐ者zhě入rù宫gōng后hòu，孙sūn皓hào向xiàng他tā询xún问wèn获huò罪zuì和hé赐cì福fú的de原yuán因yīn。僧sēng会huì为wèi他tā敷fū衍yǎn折zhé扣kòu，说shuō得dé简jiǎn要yào含hán蓄xù，孙sūn皓hào因yīn刚gāng刚gāng经jīng历lì过guò所suǒ以yǐ听tīng得dé很hěn明míng白bái。他tā很hěn高gāo兴xìng又yòu很hěn佩pèi服fú，便biàn向xiàng僧sēng会huì要yāo求qiú看kàn看kàn《沙shā门mén戒jiè》。僧sēng会huì因yīn为wèi戒jiè文wén属shǔ于yú秘mì籍jí，不bù能néng轻qīng易yì给gěi别bié人rén看kàn，便biàn选xuǎn取qǔ本běn业yè一yì百bǎi二èr十shí五wǔ愿yuàn部bù分fèn给gěi他tā看kàn，这zhè一yī部bù分fèn又yòu分fēn作zuò二èr百bǎi五wǔ十shí事shì，包bāo括kuò行xíng住zhù坐zuò卧wò各gè个gè方fāng面miàn，皆jiē愿yuàn哺bǔ育yù众zhòng生shēng。孙sūn皓hào看kàn到dào慈cí愿yuàn如rú此cǐ广guǎng泛fàn普pǔ遍biàn，更gèng增zēng加jiā了le修xiū善shàn的de想xiǎng法fǎ，便biàn到dào僧sēng会huì那nà里lǐ去qù接jiē受shòu五wǔ戒jiè，十shí天tiān之zhī后hòu疾jí病bìng就jiù痊quán愈yù了le。此cǐ后hòu，孙sūn皓hào便biàn将jiāng在zài僧sēng会huì住zhù处chù的de见jiàn闻wén经jīng历lì大dà加jiā修xiū饰shì，讲jiǎng给gěi宗zōng室shì家jiā人rén听tīng，他tā们men也yě都dōu信xìn奉fèng了le佛fó教jiào。僧sēng会huì在zài东dōng吴wú朝cháo廷tíng里lǐ努nǔ力lì宣xuān讲jiǎng佛fó法fǎ，因yīn为wèi孙sūn皓hào性xìng情qíng凶xiōng蛮mán粗cū卤lǔ，不bù能néng领lǐng悟wù深shēn幽yōu微wēi妙miào的de教jiào义yì，只zhǐ好hǎo跟gēn他tā讲jiǎng述shù关guān于yú因yīn果guǒ报bào应yìng的de眼yǎn前qián事shì例lì，借jiè以yǐ开kāi导dǎo他tā的de心xīn窍qiào。僧sēng会huì在zài建jiàn初chū寺sì里lǐ翻fān译yì出chū多duō种zhǒng经jīng书shū，诸zhū如rú《阿ā难nán念niàn弥mí陀tuó经jīng》、镜jìng而ér王wáng察chá微wēi王wáng梵fàn皇huáng经jīng等děng，还hái有yǒu小xiǎo品pǐn及jí《六liù度dù集jí》、《杂zá譬pì喻yù经jīng》等děng。译yì文wén的de体tǐ制zhì颇pǒ具jù经jīng文wén体tǐ式shì的de妙miào处chù，文wén辞cí的de意yì义yì也yě允yǔn贴tiē准zhǔn确què。又yòu有yǒu《泥ní洹huán呗bei声shēng》传chuán世shì，音yīn律lǜ清qīng峻jùn哀āi婉wǎn宏hóng亮liàng，成chéng为wéi当dāng时shí的de模mó式shì。他tā注zhù释shì的de经jīng书shū有yǒu《安ān般bān守shǒu意yì》、《法fǎ镜jìng》、《道dào树shù》等děng三sān种zhǒng。他tā还hái为wèi经jīng书shū作zuò序xù，语yǔ言yán典diǎn雅yǎ隽juàn永yǒng，义yì旨zhǐ微wēi妙miào严yán密mì。这zhè些xiē经jīng书shū都dōu曾céng流liú传chuán于yú世shì。东dōng吴wú天tiān纪jì四sì年nián四sì月yuè孙sūn皓hào投tóu降xiáng晋jìn朝cháo，九jiǔ月yuè，僧sēng会huì染rǎn病bìng去qù世shì，这zhè一yī年nián也yě是shì晋jìn朝cháo太tài康kāng元yuán年nián。到dào了le东dōng晋jìn成chéng帝dì咸xián和hé中zhōng期qī，苏sū峻jùn作zuò乱luàn时shí，烧shāo毁huǐ了le僧sēng会huì所suǒ建jiàn的de佛fó塔tǎ，后hòu来lái司sī空kōng何hé充chōng又yòu予yǔ以yǐ重chóng新xīn修xiū造zào。平píng西xī将jiāng军jūn赵zhào诱yòu从cóng不bù信xìn奉fèng佛fó教jiào，蔑miè视shì佛fú、法fǎ、僧sēng三sān宝bǎo。他tā闯chuǎng入rù这zhè座zuò庙miào寺sì对duì各gè位wèi道dào人rén说shuō：“久jiǔ闻wén此cǐ塔tǎ屡lǚ放fàng光guāng明míng，实shí属shǔ谎huǎng诞dàn不bù经jīng。所suǒ谓wèi可kě信xìn，就jiù必bì经jīng能néng让ràng人rén亲qīn眼yǎn目mù睹dǔ，这zhè是shì你nǐ们men所suǒ不bù能néng做zuò到dào的de。”说shuō完wán，此cǐ塔tǎ顿dùn时shí射shè出chū五wǔ色sè光guāng芒máng，照zhào耀yào着zhe整zhěng个gè殿diàn堂táng及jí佛fó寺sì。赵zhào诱yòu见jiàn状zhuàng，惊jīng得dé毛máo发fà都dōu竖shù立lì起qǐ来lái，不bù觉jué肃sù然rán而ér生shēng敬jìng意yì。从cóng此cǐ，他tā开kāi始shǐ虔qián诚chéng地dì信xìn奉fèng佛fó教jiào，并bìng在zài这zhè座zuò佛fó寺sì的de东dōng面miàn又yòu建jiàn立lì了le小xiǎo塔tǎ。赵zhào诱yòu的de转zhuǎn变biàn以yǐ及jí前qián述shù种zhǒng种zhǒng事shì例lì，从cóng远yuǎn处chù说shuō是shì由yóu于yú佛fó祖zǔ神shén威wēi的de感gǎn化huà，从cóng近jìn处chù说shuō，也yě是shì僧sēng会huì长zhǎng期qī传chuán教jiào布bù道dào的de结jié果guǒ，所suǒ以yǐ有yǒu人rén画huà了le他tā的de图tú像xiàng，一yì直zhí流liú传chuán到dào今jīn天tiān。