[19]刘liú卫wèi辰chén遣qiǎn子zi直zhí力lì帅shuài众zhòng八bā九jiǔ万wàn攻gōng魏wèi南nán部bù。十shí一yī月yuè，己jǐ卯mǎo，魏wèi王wáng引yǐn兵bīng五wǔ六liù千qiān人rén拒jù之zhī，壬rén午wǔ，大dà破pò直zhí力lì于yú铁tiě岐qí山shān南nán，直zhí力lì单dān骑qí走zǒu。乘chéng胜shèng追zhuī之zhī，戊wù子zi，自zì五wǔ原yuán金jīn津jīn南nán济jì河hé，径jìng人rén卫wèi辰chén国guó，卫wèi辰chén部bù落luò骇hài乱luàn。辛xīn卯mǎo，直zhí抵dǐ其qí所suǒ居jū悦yuè 跋bá城chéng，卫wèi辰chén父fù子zǐ出chū走zǒu。壬rén辰chén，分fēn遣qiǎn诸zhū将jiāng轻qīng骑qí追zhuī之zhī，将jiāng军jūn伊yī谓wèi禽qín直zhí力lì于yú木mù根gēn山shān，卫wèi辰chén为wèi其qí部bù下xià所suǒ杀shā。十shí二èr月yuè，军jūn于yú盐yán池chí，诛zhū卫wèi辰chén宗zōng党dǎng五wǔ千qiān余yú人rén，皆jiē投tóu尸shī于yú河hé，自zì河hé以yǐ南nán诸zhū部bù悉xī降jiàng，获huò马mǎ三sān十shí余yú万wàn匹pǐ，牛niú羊yáng四sì百bǎi余yú万wàn头tóu，国guó用yòng由yóu是shì遂suì饶ráo。

[19]刘liú卫wèi辰chén派pài遣qiǎn他tā的de儿ér子zi刘liú直zhí力lì统tǒng率shuài兵bīng卒zú八bā九jiǔ万wàn人rén进jìn攻gōng魏wèi南nán部bù。十shí一yī月yuè，己jǐ卯mǎo（初chū十shí），魏wèi王wáng拓tuò跋bá带dài兵bīng五wǔ六liù千qiān人rén迎yíng战zhàn。壬rén午wǔ（十shí三sān日rì），拓tuò跋bá在zài铁tiě岐qí山shān以yǐ南nán将jiāng刘liú直zhí力lì打dǎ得dé大dà败bài。刘liú直zhí力lì匹pǐ马mǎ逃táo走zǒu。北běi魏wèi部bù队duì乘chéng胜shèng追zhuī击jī，戊wù子zi（十shí九jiǔ日rì），从cóng五wǔ原yuán金jīn津jīn向xiàng南nán渡dù过guò黄huáng河hé，径jìng直zhí进jìn入rù刘liú卫wèi辰chén的de国guó界jiè。刘liú卫wèi辰chén部bù落luò惊jīng骇hài异yì常cháng，顿dùn时shí大dà乱luàn。辛xīn卯mǎo（二èr十shí二èr日rì），拓tuò跋bá直zhí接jiē抵dǐ达dá刘liú卫wèi辰chén所suǒ居jū住zhù的de悦yuè跋bá城chéng，刘liú卫wèi辰chén父fù子zǐ仓cāng惶huáng逃táo走zǒu。壬rén辰chén（二èr十shí三sān日rì），拓tuò跋bá分fēn别bié派pài遣qiǎn将jiàng领lǐng率shuài领lǐng轻qīng装zhuāng骑qí兵bīng追zhuī击jī。将jiāng军jūn伊yī谓wèi在zài木mù根gēn山shān生shēng擒qín刘liú直zhí力lì，刘liú卫wèi辰chén则zé被bèi他tā自zì己jǐ的de部bù下xià杀shā死sǐ。十shí二èr月yuè，拓tuò跋bá在zài盐yán池chí驻zhù扎zhā，诛zhū杀shā刘liú卫wèi辰chén的de家jiā属shǔ亲qīn戚qī以yǐ及jí同tóng事shì朋péng友yǒu等děng五wǔ千qiān多duō人rén，把bǎ这zhè些xiē人rén的de尸shī体tǐ全quán部bù扔rēng进jìn黄huáng河hé。从cóng些xiē，黄huáng河hé以yǐ南nán各gè部bù落luò便biàn全quán部bù投tóu降xiáng，北běi魏wèi缴jiǎo获huò三sān十shí多duō万wàn匹pǐ马mǎ，牛niú羊yáng四sì百bǎi多duō万wàn头tóu。北běi魏wèi国guó的de经jīng济jì财cái力lì因yīn此cǐ强qiáng大dà充chōng裕yù起qǐ来lái。

卫wèi辰chén少shǎo子zǐ勃bó勃bó亡wáng奔bēn薛xuē干gàn部bù，使shǐ人rén求qiú之zhī。薛xuē干gàn部bù帅shuài太tài悉xī仗zhàng出chū勃bó勃bó以yǐ示shì使shǐ者zhě曰yuē：“勃bó勃bó国guó破pò家jiā亡wáng，以yǐ穷qióng归guī我wǒ，我wǒ宁níng与yǔ之zhī俱jù亡wáng，何hé忍rěn执zhí以yǐ与yǔ魏wèi。”乃nǎi送sòng勃bó勃bó于yú没méi弈yì干gàn，没méi弈yì干gàn以yǐ女nǚ妻qī之zhī。

刘liú卫wèi辰chén最zuì小xiǎo的de儿ér子zi刘liú勃bó勃bó，逃táo奔bèn到dào薛xuē干gàn部bù落luò，拓tuò跋bá派pài人rén到dào薛xuē干gàn部bù落luò去qù索suǒ要yào刘liú勃bó勃bó。薛xuē干gàn部bù落luò的de首shǒu领lǐng太tài悉xī仗zhàng把bǎ刘liú勃bó勃bó叫jiào出chū来lái让ràng使shǐ者zhě看kàn着zhe说shuō：“刘liú勃bó勃bó国guó破pò家jiā亡wáng，因yīn为wèi无wú路lù可kě走zǒu才cái跑pǎo到dào我wǒ这zhè里lǐ来lái，我wǒ宁nìng可kě和hé他tā一yì起qǐ死sǐ，怎zěn么me能néng够gòu忍rěn心xīn抓zhuā住zhù他tā送sòng给gěi魏wèi呢ne！”于yú是shì，又yòu把bǎ刘liú勃bó勃bó护hù送sòng到dào没méi弈yì干gàn那nà里lǐ去qù。没méi弈yì干gàn把bǎ自zì己jǐ的de女nǚ儿ér嫁jià给gěi了le刘liú勃bó勃bó。

[20]戊wù申shēn，燕yàn主zhǔ垂chuí如rú鲁lǔ口kǒu。

[20]戊wù申shēn（初chū十shí），后hòu燕yàn国guó主zhǔ慕mù容róng垂chuí来lái到dào鲁lǔ口kǒu。

[21]秦qín主zhǔ登dēng攻gōng安ān定dìng，后hòu秦qín主zhǔ苌cháng如rú阴yīn密mì以yǐ拒jù之zhī，谓wèi太tài子zi兴xīng曰yuē：“苟gǒu曜yào闻wén吾wú北běi行xíng，必bì来lái见jiàn汝rǔ，汝rǔ执zhí诛zhū之zhī。”曜yào果guǒ见jiàn兴xīng于yú长cháng安ān，兴xīng使shǐ尹yǐn纬wěi让ràng而ér诛zhū之zhī。

[21]前qián秦qín国guó主zhǔ苻fú登dēng进jìn攻gōng安ān定dìng，后hòu秦qín国guó主zhǔ姚yáo苌cháng来lái到dào阴yīn密mì对duì抗kàng他tā的de进jìn攻gōng，他tā对duì太tài子zi姚yáo兴xīng说shuō：“苟gǒu曜yào听tīng说shuō我wǒ向xiàng北běi进jìn军jūn，一yí定dìng会huì来lái晋jìn见jiàn你nǐ，你nǐ趁chèn机jī把bǎ他tā抓zhuā住zhù杀shā了le。”得dé姚yáo苌cháng走zǒu后hòu，苟gǒu曜yào果guǒ然rán到dào长cháng安ān来lái见jiàn姚yáo兴xīng。姚yáo兴xīng派pài尹yǐn纬wěi责zé问wèn并bìng杀shā掉diào了le苟gǒu曜yào。

苌cháng败bài登dēng于yú安ān定dìng城chéng东dōng，登dēng退tuì据jù路lù承chéng堡bǎo。苌cháng置zhì酒jiǔ高gāo会huì，诸zhū将jiāng皆jiē曰yuē：“若ruò值zhí魏wèi武wǔ王wáng，不bù令lìng此cǐ贼zéi至zhì今jīn，陛bì下xià将jiāng牢láo太tài过guò耳ěr。”苌cháng笑xiào曰yuē：“吾wú不bù如rú亡wáng兄xiōng有yǒu四sì：身shēn长cháng八bā尺chǐ五wǔ寸cùn，臂bì垂chuí过guò膝xī，人rén望wàng而ér畏wèi之zhī，一yī也yě；将jiāng十shí万wàn之zhī众zhòng，与yǔ天tiān下xià争zhēng衡héng，望wàng麾huī而ér进jìn，前qián无wú横héng陈chén，二èr也yě；温wēn古gǔ知zhī今jīn，讲jiǎng论lùn道dào艺yì，收shōu罗luó英yīng隽juàn，三sān也yě；董dǒng帅shuài大dà众zhòng，上shàng下xià咸xián悦yuè，人rén尽jǐn死sǐ力lì，四sì也yě。所suǒ以yǐ得dé建jiàn立lì功gōng业yè，驱qū策cè群qún贤xián者zhě，正zhèng望wàng算suàn略lüè中zhōng有yǒu片piàn长zhǎng耳ěr。”群qún臣chén咸xián称chēng万wàn岁suì。

姚yáo苌cháng在zài安ān定dìng城chéng以yǐ东dōng打dǎ败bài了le苻fú登dēng。苻fú登dēng退tuì到dào路lù承chéng堡bǎo去qù据jù守shǒu。姚yáo苌cháng摆bǎi下xià酒jiǔ席xí大dà宴yàn将jiàng士shì。各gè位wèi将jiàng领lǐng都dōu说shuō：“这zhè要yào是shì在zài魏wèi武wǔ王wáng姚yáo襄xiāng执zhí政zhèng的de时shí候hòu，他tā就jiù不bú会huì让ràng苻fú登dēng这zhè个ge奸jiān贼zéi猖chāng狂kuáng到dào今jīn天tiān这zhè种zhòng地dì步bù。陛bì下xià未wèi免miǎn谨jǐn慎shèn稳wěn重zhòng得dé太tài过guò度dù了le吧ba！”姚yáo苌cháng笑xiào着zhe说shuō：“我wǒ赶gǎn不bù上shàng我wǒ死sǐ去qù的dī哥gē哥gē的de地dì方fāng有yǒu四sì个gè：第dì一yī是shì不bù像xiàng他tā那nà样yàng身shēn高gāo有yǒu八bā尺chǐ五wǔ寸cùn，两liǎng臂bì下xià垂chuí长zhǎng过guò膝xī盖gài，让ràng人rén一yī看kàn就jiù要yào畏wèi惧jù他tā。第dì二èr是shì不bù像xiàng他tā那nà样yàng能néng统tǒng领lǐng十shí万wàn人rén那nà样yàng庞páng大dà的de部bù队duì，与yǔ天tiān下xià所suǒ有yǒu的de英yīng雄xióng争zhēng高gāo低dī、相xiāng抗kàng衡héng，手shǒu下xià的de将jiàng士shì望wàng见jiàn军jūn旗qí所suǒ指zhǐ的de方fāng向xiàng，奋fèn勇yǒng冲chōng杀shā，没méi有yǒu人rén可kě以yǐ阻zǔ挡dǎng。第dì三sān是shì不bù像xiàng他tā那nà样yàng可kě以yǐ通tōng晓xiǎo历lì史shǐ，了liǎo解jiě时shí势shì，讲jiǎng解jiě论lùn说shuō道dào理lǐ和hé艺yì文wén，并bìng能néng广guǎng泛fàn招zhāo览lǎn、集jí结jié贤xián能néng英yīng才cái。第dì四sì是shì不bù能néng像xiàng他tā那nà样yàng统tǒng帅shuài大dà军jūn，使shǐ上shàng下xià全quán部bù都dōu心xīn悦yuè诚chéng服fú，人rén人rén能néng尽jǐn死sǐ力lì而ér战zhàn斗dòu。我wǒ之zhī所suǒ以yǐ还huán能néng够gòu建jiàn立lì一yī些xiē功gōng业yè，领lǐng导dǎo指zhǐ挥huī你nǐ们men这zhè么me多duō俊jùn杰jié，正zhèng是shì还hái算suàn在zài计jì谋móu策cè略lüè上shàng有yǒu那nà么me一yì点diǎn长cháng处chù罢bà了le。”文wén武wǔ大dà臣chén都dōu口kǒu称chēng万wàn岁suì。