[37]太tài子zi建jiàn成chéng、齐qí王wáng元yuán吉jí之zhī党dǎng散sàn亡wáng在zài民mín间jiān，虽suī更gèng赦shè令lìng，犹yóu不bù自zì安ān，徼jiǎo幸xìng者zhě争zhēng告gào捕bǔ以yǐ邀yāo赏shǎng。谏jiàn议yì大dà夫fū王wáng以yǐ启qǐ太tài子zi。丙bǐng子zi，太tài子zi下xià令lìng：“六liù月yuè四sì日rì已yǐ前qián事shì连lián东dōng宫gōng及jí齐qí王wáng，十shí七qī日rì前qián连lián李lǐ瑗yuàn者zhě，并bìng不bù得dé相xiāng告gào言yán，违wéi者zhě反fǎn坐zuò。”

[37]太tài子zi李lǐ建jiàn成chéng和hé齐qí王wáng李lǐ元yuán吉jí的de党dǎng羽yǔ流liú散sàn逃táo亡wáng到dào民mín间jiān，虽suī然rán连lián续xù颁bān布bù赦shè令lìng，仍réng然rán感gǎn到dào内nèi心xīn不bù安ān，希xī图tú侥jiǎo幸xìng获huò利lì的de人rén争zhēng着zhe告gào发fā捕bǔ捉zhuō他tā们men，以yǐ此cǐ邀yāo功gōng请qǐng赏shǎng。谏jiàn议yì大dà夫fū王wáng将jiāng这zhè种zhǒng情qíng况kuàng告gào诉sù了le太tài子zi李lǐ世shì民mín。丙bǐng子zi（疑yí误wù），太tài子zi颁bān布bù命mìng令lìng：“六liù月yuè四sì日rì以yǐ前qián与yǔ东dōng宫gōng和hé齐qí王wáng有yǒu牵qiān连lián的de人rén、同tóng月yuè十shí七qī日rì以yǐ前qián与yǔ李lǐ瑗yuàn有yǒu牵qiān连lián的de人rén，一yī概gài不bù允yǔn许xǔ相xiāng互hù告gào发fā，对duì违wéi反fǎn规guī定dìng的de人rén以yǐ诬wū告gào治zhì罪zuì。”

丁dīng酉yǒu，遣qiǎn谏jiàn议yì大dà夫fū魏wèi徵zhēng宣xuān慰wèi山shān东dōng，听tīng以yǐ便biàn宜yí从cóng事shì。徵zhēng至zhì磁cí州zhōu，遇yù州zhōu县xiàn锢gù送sòng前qián太tài子zi千qiān牛niú李lǐ志zhì安ān、齐qí王wáng护hù军jūn李lǐ思sī行xíng诣yì京jīng师shī，徵zhēng曰yuē：“吾wú受shòu命mìng之zhī日rì，前qián宫gōng、齐qí府fǔ左zuǒ右yòu皆jiē赦shè不bù问wèn；今jīn复fù送sòng思sī行xíng等děng，则zé谁shuí不bù自zì疑yí！虽suī遣qiǎn使shǐ者zhě，人rén谁shuí信xìn之zhī！吾wú不bù可kě以yǐ顾gù身shēn嫌xián，不bù为wèi国guó虑lǜ。且qiě既jì蒙méng国guó士shì之zhī遇yù，敢gǎn不bù以yǐ国guó士shì报bào之zhī乎hū！”遂suì皆jiē解jiě纵zòng之zhī。太tài子zi闻wén之zhī，甚shèn喜xǐ。

丁dīng酉yǒu（十shí一yī日rì），朝cháo廷tíng派pài遣qiǎn谏jiàn议yì大dà夫fū魏wèi徵zhēng安ān抚fǔ山shān东dōng，允yǔn许xǔ他tā见jiàn机jī行xíng事shì。魏wèi徵zhēng来lái到dào磁cí州zhōu的de时shí候hòu，遇yù到dào州zhōu县xiàn枷jiā送sòng原yuán来lái的de太tài子zi千qiān牛niú李lǐ志zhì安ān、齐qí王wáng护hù军jūn李lǐ思sī行xíng前qián往wǎng京jīng城chéng。魏wèi徵zhēng说shuō：“我wǒ奉fèng命mìng出chū使shǐ的de时shí候hòu，对duì原yuán来lái的de东dōng宫gōng与yǔ齐qí王wáng府fǔ的de属shǔ官guān已yǐ经jīng一yī概gài赦shè免miǎn，不bù予yǔ追zhuī究jiū。现xiàn在zài又yòu押yā送sòng李lǐ思sī行xíng等děng人rén，那nà么me谁shuí不bú对duì赦shè令lìng产chǎn生shēng怀huái疑yí呢ne！虽suī然rán朝cháo廷tíng为wèi此cǐ派pài遣qiǎn了le使shǐ者zhě，又yòu有yǒu谁shuí会huì相xiāng信xìn他tā呢ne！我wǒ不bù能néng够gòu因yīn顾gù虑lǜ自zì身shēn遭zāo受shòu嫌xián疑yí，便biàn不bù为wèi国guó家jiā考kǎo虑lǜ。何hé况kuàng我wǒ既jì然rán被bèi视shì为wéi国guó中zhōng才cái能néng出chū众zhòng的de人rén士shì而ér受shòu到dào礼lǐ遇yù，怎zěn么me敢gǎn不bù以yǐ国guó中zhōng才cái能néng出chū众zhòng人rén士shì的de本běn色sè来lái报bào答dá太tài子zi呢ne！”于yú是shì，他tā将jiāng李lǐ志zhì安ān等děng人rén一yī律lǜ释shì放fàng。太tài子zi李lǐ世shì民mín得dé知zhī消xiāo息xī以yǐ后hòu甚shèn为wéi高gāo兴xìng。

右yòu卫wèi率lǜ府fǔ铠kǎi曹cáo参cān军jūn唐táng临lín出chū为wèi万wàn泉quán丞chéng，县xiàn有yǒu系xì囚qiú十shí许xǔ人rén，会huì春chūn雨yǔ，临lín纵zòng之zhī，使shǐ归guī耕gēng种zhòng，皆jiē如rú期qī而ér返fǎn。临lín，令lìng则zé之zhī弟dì子zǐ也yě。

右yòu卫wèi率lǜ府fǔ铠kǎi曹cáo参cān军jūn唐táng临lín被bèi外wài放fàng为wèi万wàn泉quán县xiàn丞chéng，县xiàn内nèi有yǒu在zài押yā囚qiú犯fàn约yuē十shí人rén左zuǒ右yòu。适shì逢féng春chūn雨yǔ降jiàng临lín，唐táng临lín便biàn将jiāng他tā们men放fàng走zǒu，让ràng他tā们men回huí乡xiāng耕gēng田tián种zhòng地dì，他tā们men也yě全quán部bù按àn照zhào规guī定dìng的de日rì期qī返fǎn回huí。唐táng临lín是shì唐táng令lìng则zé的de儿ér子zi。

[38]八bā月yuè，丙bǐng辰chén，突tū厥jué遣qiǎn使shǐ请qǐng和hé。

[38]八bā月yuè，丙bǐng辰chén（初chū一yī），突tū厥jué派pài遣qiǎn使shǐ者zhě请qǐng求qiú通tōng好hǎo言yán和hé。

[39]壬rén戌xū，吐tǔ谷yù浑hún遣qiǎn使shǐ请qǐng和hé。

[39]壬rén戌xū（初chū七qī），吐tǔ谷yù浑hún派pài遣qiǎn使shǐ者zhě请qǐng求qiú通tōng好hǎo言yán和hé。

[40]癸guǐ亥hài，制zhì传chuán位wèi于yú太tài子zi；太tài子zi固gù辞cí，不bù许xǔ。甲jiǎ子zi，太tài宗zōng即jí皇huáng帝dì位wèi于yú东dōng宫gōng显xiǎn德dé殿diàn，赦shè天tiān下xià；关guān内nèi及jí蒲pú、芮ruì、虞yú、泰tài、陕shǎn、鼎dǐng六liù州zhōu免miǎn二èr年nián租zū调diào，自zì余yú给gěi复fù一yī年nián。

[40]癸guǐ亥hài（初chū八bā），高gāo祖zǔ颁bān布bù制zhì书shū，将jiāng皇huáng位wèi传chuán给gěi太tài子zi李lǐ世shì民mín。太tài子zi李lǐ世shì民mín再zài三sān推tuī辞cí，高gāo祖zǔ不bù肯kěn答dā应yìng。甲jiǎ子zi（初chū九jiǔ），太tài宗zōng在zài东dōng宫gōng显xiǎn德dé殿diàn即jí皇huáng帝dì位wèi，大dà赦shè天tiān下xià，关guān内nèi地dì区qū以yǐ及jí蒲pú州zhōu、芮ruì州zhōu、虞yú州zhōu、泰tài州zhōu、陕shǎn州zhōu、鼎dǐng州zhōu六liù地dì免miǎn除chú租zū调diào两liǎng年nián，其qí余yú各gè地dì免miǎn除chú徭yáo役yì一yī年nián。

[41]诏zhào以yǐ“宫gōng女nǚ众zhòng多duō，幽yōu可kě愍mǐn，宜yí简jiǎn出chū之zhī，各gè归guī亲qīn戚qī，任rèn其qí适shì人rén。”

[41]太tài宗zōng颁bān诏zhào认rèn为wéi：“为wéi数shù众zhòng多duō的de宫gōng女nǚ，被bèi关guān闭bì在zài幽yōu深shēn的de宫gōng苑yuàn之zhī中zhōng，值zhí得de哀āi怜lián。应yīng当dāng经jīng过guò拣jiǎn选xuǎn，外wài放fàng宫gōng女nǚ，让ràng她tā们men分fēn别bié回huí到dào自zì己jǐ的de亲qīn属shǔ身shēn边biān，听tīng凭píng他tā们men嫁jià人rén。”

[42]初chū，稽jī胡hú酋qiú长zhǎng刘liú成chéng帅shuài众zhòng降jiàng梁liáng师shī都dōu，师shī都dōu信xìn谗chán，杀shā之zhī，由yóu是shì所suǒ部bù猜cāi惧jù，多duō来lái降jiàng者zhě。师shī都dōu浸jìn衰shuāi弱ruò，乃nǎi朝cháo于yú突tū厥jué，为wèi之zhī画huà策cè，劝quàn令lìng入rù寇kòu。于yú是shì颉jié利lì、突tū利lì二èr可kè汗hán合hé兵bīng十shí余yú万wàn寇kòu泾jīng州zhōu，进jìn至zhì武wǔ功gōng，京jīng师shī戒jiè严yán。

[42]当dāng初chū，稽jī胡hú酋qiú长zhǎng刘liú成chéng率shuài领lǐng部bù众zhòng向xiàng梁liáng师shī都dōu投tóu降xiáng，梁liáng师shī都dōu听tīng信xìn谗chán言yán，将jiāng刘liú成chéng杀shā掉diào。从cóng此cǐ，他tā的de部bù下xià心xīn怀huái疑yí惧jù，有yǒu许xǔ多duō人rén前qián来lái投tóu降xiáng。梁liáng师shī都dōu逐zhú渐jiàn衰shuāi弱ruò下xià来lái，便biàn去qù朝cháo见jiàn突tū厥jué，替tì突tū厥jué出chū谋móu划huà策cè，劝quàn说shuō突tū厥jué前qián来lái侵qīn犯fàn。因yīn此cǐ，颉jié利lì可kè汗hán与yǔ突tū利lì可kè汗hán二èr人rén汇huì合hé兵bīng马mǎ十shí多duō万wàn人rén侵qīn犯fàn泾jīng州zhōu，进jìn兵bīng到dào武wǔ功gōng，京jīng城chéng严yán加jiā戒jiè备bèi。

[43]丙bǐng子zi，立lì妃fēi长zhǎng孙sūn氏shì为wèi皇huáng后hòu。后hòu少shǎo好hào读dú书shū，造zào次cì必bì循xún礼lǐ法fǎ，上shàng为wèi秦qín王wáng，与yǔ太tài子zi建jiàn成chéng、齐qí王wáng元yuán吉jí有yǒu隙xì，后hòu奉fèng事shì高gāo祖zǔ，承chéng顺shùn妃fēi嫔pín，弥mí缝féng其qí阙què，甚shèn有yǒu内nèi助zhù。及jí正zhèng位wèi中zhōng宫gōng，务wù存cún节jié俭jiǎn，服fú御yù取qǔ给jǐ而ér已yǐ。上shàng深shēn重zhòng之zhī，尝cháng与yǔ之zhī议yì赏shǎng罚fá，后hòu辞cí曰yuē：‘牝pìn鸡jī之zhī晨chén，唯wéi家jiā之zhī索suǒ，’妾qiè妇fù人rén，安ān敢gǎn豫yù闻wén政zhèng事shì！”固gù问wèn之zhī，终zhōng不bú对duì。

[43]丙bǐng子zi（二èr十shí一yī日rì），太tài宗zōng将jiāng皇huáng妃fēi长zhǎng孙sūn氏shì立lì为wèi皇huáng后hòu。长zhǎng孙sūn皇huáng后hòu年nián少shào时shí喜xǐ欢huān读dú书shū，即jí使shǐ在zài仓cāng卒cù之zhī间jiān，她tā的de行xíng为wéi也yě一yí定dìng要yào遵zūn守shǒu礼lǐ教jiào的de规guī定dìng。太tài宗zōng在zài当dāng秦qín王wáng的de时shí候hòu，与yǔ太tài子zi李lǐ建jiàn成chéng和hé齐qí王wáng李lǐ元yuán吉jí结jié下xià嫌xián隙xì，长zhǎng孙sūn皇huáng后hòu侍shì奉fèng高gāo祖zǔ，顺shùn从cóng高gāo祖zǔ的de妃fēi嫔pín，弥mí补bǔ秦qín王wáng的de缺quē失shī，给gěi秦qín王wáng带dài来lái很hěn大dà的de帮bāng助zhù。长zhǎng孙sūn氏shì被bèi立lì为wèi中zhōng宫gōng皇huáng后hòu以yǐ后hòu，务wù求qiú保bǎo持chí节jié俭jiǎn的de本běn色sè，车chē马mǎ衣yī服fú等děng物wù品pǐn只zhǐ求qiú够gòu用yòng罢bà了le。太tài宗zōng深shēn深shēn地dì器qì重zhòng她tā，曾céng经jīng与yǔ她tā议yì论lùn奖jiǎng赏shǎng与yǔ刑xíng罚fá的de事shì，长zhǎng孙sūn皇huáng后hòu推tuī辞cí说shuō：“‘如rú果guǒ母mǔ鸡jī在zài早zǎo晨chén打dǎ鸣míng，就jiù只zhǐ会huì使shǐ这zhè个ge人rén家jiā倾qīng家jiā荡dàng产chǎn。’我wǒ是shì妇fù女nǚ，怎zěn么me敢gǎn过guò问wèn朝cháo中zhōng政zhèng务wù！”太tài宗zōng再zài三sān问wèn她tā，她tā到dào底dǐ没méi有yǒu回huí答dá。”

[44]己jǐ卯mǎo，突tū厥jué进jìn寇kòu高gāo陵líng。辛xīn巳sì，泾jīng州zhōu道dào行héng军jūn总zǒng管guǎn尉yù迟chí敬jìng德dé与yǔ突tū厥jué战zhàn于yú泾jīng阳yáng，大dà破pò之zhī。获huò其qí俟qí斤jīn阿ā史shǐ德dé乌wū没méi啜chuài，斩zhǎn首shǒu千qiān余yú级jí。

[44]己jǐ卯mǎo（二èr十shí四sì日rì），突tū厥jué进jìn军jūn侵qīn犯fàn高gāo陵líng县xiàn。辛xīn巳sì（二èr十shí六liù日rì），泾jīng州zhōu道dào行héng军jūn总zǒng管guǎn尉yù迟chí敬jìng德dé与yǔ突tū厥jué在zài泾jīng阳yáng交jiāo战zhàn，大dà破pò突tū厥jué，擒qín获huò了le突tū厥jué的de俟qí斤jīn阿ā史shǐ德dé乌wū没méi啜chuài，斩zhǎn首shǒu一yī千qiān多duō级jí。

癸guǐ未wèi，颉jié利lì可kè汗hán进jìn至zhì渭wèi水shuǐ便biàn桥qiáo之zhī北běi，遣qiǎn其qí腹fù心xīn执zhí失shī思sī力lì入rù见jiàn，以yǐ观guān虚xū实shí。思sī力lì盛shèng称chēng“颉jié利lì与yǔ突tū利lì二èr可kè汗hán将jiàng兵bīng百bǎi万wàn，今jīn至zhì矣yǐ。”上shàng让ràng之zhī曰yuē：“吾wú与yǔ汝rǔ可kè汗hán面miàn结jié和hé亲qīn，赠zèng遗yí金jīn帛bó，前qián后hòu无wú算suàn。汝rǔ可kè汗hán自zì负fù盟méng约yuē，引yǐn兵bīng深shēn入rù，于yú我wǒ无wú愧kuì！汝rǔ虽suī戎róng狄dí，亦yì有yǒu人rén心xīn，何hé得dé全quán忘wàng大dà恩ēn，自zì夸kuā强qiáng盛shèng！我wǒ今jīn先xiān斩zhǎn汝rǔ矣yǐ！”思sī力lì惧jù而ér请qǐng命mìng。萧xiāo、封fēng德dé彝yí请qǐng礼lǐ遣qiǎn之zhī。上shàng曰yuē：“我wǒ今jīn遣qiǎn还hái，虏lǔ谓wèi我wǒ畏wèi之zhī，愈yù肆sì凭píng陵líng。”乃nǎi囚qiú思sī力lì于yú门mén下xià省shěng。

癸guǐ未wèi（二èr十shí八bā日rì），颉jié利lì可kè汗hán前qián进jìn到dào渭wèi水shuǐ便biàn桥qiáo的de北běi岸àn，派pài遣qiǎn他tā的de亲qīn信xìn执zhí失shī思sī力lì入rù京jīng晋jìn见jiàn太tài宗zōng，以yǐ便biàn观guān察chá唐táng的de情qíng况kuàng。执zhí失shī思sī力lì大dà肆sì鼓gǔ吹chuī“颉jié利lì可kè汗hán与yǔ突tū利lì可kè汗hán两liǎng人rén率shuài领lǐng着zhe百bǎi万wàn大dà军jūn，现xiàn在zài已yǐ经jīng来lái到dào”。太tài宗zōng斥chì责zé他tā说shuō：“我wǒ与yǔ你nǐ们men的de可kè汗hán当dāng面miàn约yuē定dìng讲jiǎng和hé通tōng好hǎo，前qián后hòu赠zèng给gěi你nǐ们men金jīn银yín布bù帛bó，多duō得dé无wú法fǎ计jì算suàn。你nǐ们men的de可kè汗hán独dú自zì背bèi弃qì盟méng约yuē，率shuài领lǐng兵bīng马mǎ深shēn入rù唐táng境jìng，我wǒ可kě没méi有yǒu对duì不bù起qǐ你nǐ们men的de地dì方fāng！虽suī然rán你nǐ们men是shì戎róng狄dí族zú之zhī人rén，但dàn也yě是shì长zhǎng着zhe一yī颗kē人rén心xīn的de，怎zěn么me能néng够gòu完wán全quán忘wàng却què对duì你nǐ们men的de巨jù大dà恩ēn惠huì，自zì夸kuā兵bīng强qiáng马mǎ壮zhuàng！今jīn天tiān我wǒ可kě要yào先xiān将jiāng你nǐ杀shā了le！”执zhí失shī思sī力lì害hài怕pà，便biàn请qǐng求qiú饶ráo命mìng，萧xiāo和hé封fēng德dé彝yí也yě请qǐng求qiú按àn照zhào礼lǐ节jié打dǎ发fā他tā回huí去qù。太tài宗zōng说shuō：“如rú果guǒ我wǒ现xiàn在zài就jiù放fàng他tā回huí去qù，突tū厥jué认rèn为wéi我wǒ害hài怕pà他tā们men，就jiù会huì更gèng加jiā肆sì意yì侵qīn凌líng了le。”于yú是shì，将jiāng执zhí失shī思sī力lì囚qiú禁jìn在zài门mén下xià省shěng。

上shàng自zì出chū玄xuán武wǔ门mén，与yǔ高gāo士shì廉lián、房fáng玄xuán龄líng等děng六liù骑qí径jìng诣yì渭wèi水shuǐ上shàng，与yǔ颉jié利lì隔gé水shuǐ而ér语yǔ，责zé以yǐ负fù约yuē。突tū厥jué大dà惊jīng，皆jiē下xià马mǎ罗luó拜bài。俄é而ér诸zhū军jūn继jì至zhì，旌jīng甲jiǎ蔽bì野yě，颉jié利lì见jiàn执zhí失shī思sī力lì不bù返fǎn，而ér上shàng挺tǐng身shēn轻qīng出chū，军jūn容róng甚shèn盛shèng，有yǒu惧jù色sè。上shàng麾huī诸zhū军jūn使shǐ却què而ér布bù陈chén，独dú留liú与yǔ颉jié利lì语yǔ。萧xiāo以yǐ上shàng轻qīng敌dí，叩kòu马mǎ固gù谏jiàn，上shàng曰yuē：“吾wú筹chóu之zhī已yǐ熟shú，非fēi卿qīng所suǒ知zhī。突tū厥jué所suǒ以yǐ敢gǎn倾qīng国guó而ér来lái，直zhí抵dǐ郊jiāo甸diān者zhě，以yǐ我wǒ国guó内nèi有yǒu难nán，朕zhèn新xīn即jí位wèi，谓wèi我wǒ不bù能néng抗kàng御yù故gù也yě。我wǒ若ruò示shì之zhī以yǐ弱ruò，闭bì门mén拒jù守shǒu，虏lǔ必bì放fàng兵bīng大dà掠lüè，不bù可kě复fù制zhì。故gù朕zhèn轻qīng骑qí独dú出chū，示shì若ruò轻qīng之zhī；又yòu震zhèn曜yào军jūn容róng，使shǐ之zhī必bì战zhàn；出chū虏lǔ不bù意yì，使shǐ之zhī失shī图tú。虏lǔ入rù我wǒ地dì既jì深shēn，必bì有yǒu惧jù心xīn，故gù与yǔ战zhàn则zé克kè，与yǔ和hé则zé固gù矣yǐ。制zhì服fú突tū厥jué，在zài此cǐ一yī举jǔ。卿qīng第dì观guān之zhī！”是shì日rì，颉jié利lì来lái请qǐng和hé，诏zhào许xǔ之zhī。上shàng即jí日rì还hái宫gōng。乙yǐ酉yǒu，又yòu幸xìng城chéng西xī，斩zhǎn白bái马mǎ，与yǔ颉jié利lì盟méng于yú便biàn桥qiáo之zhī上shàng。突tū厥jué引yǐn兵bīng退tuì。

太tài宗zōng亲qīn自zì出chū玄xuán武wǔ门mén，与yǔ高gāo士shì廉lián、房fáng玄xuán龄líng等děng六liù人rén骑qí马mǎ径jìng直zhí来lái到dào渭wèi水shuǐ边biān上shàng，同tóng颉jié利lì可kè汗hán隔gé着zhe渭wèi水shuǐ对duì语yǔ，责zé备bèi他tā背bèi弃qì盟méng约yuē。突tū厥jué大dà为wèi吃chī惊jīng，纷fēn纷fēn跳tiào下xià马mǎ来lái，对duì着zhe太tài宗zōng罗luó列liè而ér拜bài。一yī会huì儿er，唐táng朝cháo各gè军jūn相xiāng继jì赶gǎn到dào，旗qí帜zhì与yǔ盔kuī甲jiǎ遮zhē盖gài了le原yuán野yě。颉jié利lì可kè汗hán看kàn到dào执zhí失shī思sī力lì没méi有yǒu回huí来lái，而ér太tài宗zōng挺tǐng身shēn而ér出chū，唐táng军jūn的de阵zhèn容róng又yòu很hěn盛shèng大dà，脸liǎn上shàng也yě浮fú现xiàn出chū恐kǒng惧jù的de神shén色sè。太tài宗zōng指zhǐ挥huī各gè军jūn退tuì出chū一yī些xiē地dì方fāng来lái结jié成chéng阵zhèn列liè，自zì己jǐ仍réng独dú自zì留liú下xià与yǔ颉jié利lì可kè汗hán交jiāo谈tán，萧xiāo认rèn为wéi太tài宗zōng轻qīng敌dí，便biàn勒lēi住zhù太tài宗zōng的de坐zuò骑qí再zài三sān劝quàn阻zǔ。太tài宗zōng说shuō：“朕zhèn已yǐ经jīng周zhōu密mì地dì谋móu划huà过guò了le，你nǐ还hái不bù了liǎo解jiě其qí中zhōng的de用yòng意yì。突tū厥jué之zhī所suǒ以yǐ胆dǎn敢gǎn竭jié尽jìn全quán国guó兵bīng力lì前qián来lái，径jìng直zhí抵dǐ达dá京jīng城chéng的de郊jiāo野yě，是shì因yīn为wèi我wǒ们men国guó家jiā内nèi部bù出chū现xiàn了le祸huò难nán，朕zhèn又yòu是shì新xīn近jìn即jí位wèi，认rèn为wéi我wǒ军jūn不bù能néng抵dǐ抗kàng防fáng御yù他tā们men的de缘yuán故gù。如rú果guǒ我wǒ军jūn向xiàng他tā们men示shì弱ruò，关guān闭bì城chéng门mén，防fáng守shǒu抵dǐ御yù，突tū厥jué必bì然rán要yào放fàng纵zòng兵bīng马mǎ大dà规guī模mó地dì劫jié掠lüè，使shǐ我wǒ们men难nán以yǐ遏è制zhì。所suǒ以yǐ，朕zhèn轻qīng装zhuāng骑qí马mǎ独dú自zì前qián来lái，是shì要yào显xiǎn示shì出chū看kàn不bù起qǐ他tā们men的de样yàng子zi；又yòu向xiàng他tā们men大dà肆sì炫xuàn耀yào军jūn队duì的de阵zhèn容róng，是shì要yào让ràng他tā们men知zhī道dào我wǒ军jūn肯kěn定dìng会huì出chū战zhàn；朕zhèn的de行xíng动dòng出chū于yú突tū厥jué的de意yì料liào之zhī外wài，是shì要yào让ràng他tā们men失shī去qù主zhǔ张zhāng。突tū厥jué已yǐ经jīng深shēn入rù到dào我wǒ国guó疆jiāng域yù中zhōng来lái，肯kěn定dìng怀huái有yǒu戒jiè惧jù之zhī心xīn。所suǒ以yǐ，如rú果guǒ我wǒ军jūn与yǔ他tā们men交jiāo战zhàn，便biàn能néng取qǔ胜shèng，与yǔ他tā们men通tōng好hǎo言yán和hé，便biàn能néng够gòu巩gǒng固gù。制zhì服fú突tū厥jué，就jiù看kàn这zhè一yī行xíng动dòng了le。你nǐ尽jǐn管guǎn看kàn着zhe好hǎo了le。”当dāng日rì，颉jié汗hàn可kè汗hán前qián来lái请qǐng求qiú讲jiǎng和hé，得dé到dào了le太tài宗zōng的de许xǔ可kě。太tài宗zōng当dàng天tiān返fǎn回huí宫gōng中zhōng。乙yǐ酉yǒu（三sān十shí日rì），又yòu前qián往wǎng城chéng西xī，宰zǎi白bái马mǎ歃shà血xuè，与yǔ颉jié利lì可kè汗hán在zài便biàn桥qiáo订dìng盟méng，突tū厥jué率shuài领lǐng兵bīng马mǎ撤chè退tuì。

萧xiāo请qǐng于yú上shàng曰yuē：“突tū厥jué未wèi和hé之zhī时shí，诸zhū将jiāng争zhēng请qǐng战zhàn，陛bì下xià不bù许xǔ，臣chén等děng亦yì以yǐ为wéi疑yí，既jì而ér虏lǔ自zì退tuì，其qí策cè安ān在zài？”上shàng曰yuē：“吾wú观guān突tū厥jué之zhī众zhòng虽suī多duō而ér不bù整zhěng，君jūn臣chén之zhī志zhì唯wéi贿huì是shì求qiú，当dāng其qí请qǐng和hé之zhī时shí，可kè汗hán独dú在zài水shuǐ西xī，达dá官guān皆jiē来lái谒yè我wǒ，我wǒ若ruò醉zuì而ér缚fù之zhī，因yīn袭xí击jī其qí众zhòng，势shì如rú拉lā朽xiǔ。又yòu命mìng长zhǎng孙sūn无wú忌jì、李lǐ靖jìng伏fú兵bīng于yú豳bīn州zhōu以yǐ待dài之zhī，虏lǔ若ruò奔bēn归guī，伏fú兵bīng邀yāo其qí前qián，大dà军jūn蹑niè其qí后hòu，覆fù之zhī如rú反fǎn掌zhǎng耳ěr。所suǒ以yǐ不bù战zhàn者zhě，吾wú即jí位wèi日rì浅qiǎn，国guó家jiā未wèi安ān，百bǎi姓xìng未wèi富fù，且qiě当dāng静jìng以yǐ抚fǔ之zhī。一yī与yǔ虏lǔ战zhàn，所suǒ损sǔn甚shèn多duō；虏lǔ结jié怨yuàn既jì深shēn，惧jù而ér修xiū备bèi，则zé吾wú未wèi可kě以yǐ得dé志zhì矣yǐ。故gù卷juǎn甲jiǎ韬tāo戈gē，啖dàn以yǐ金jīn帛bó，彼bǐ既jì得dé所suǒ欲yù，理lǐ当dāng自zì退tuì，志zhì意yì骄jiāo惰duò，不bù复fù设shè备bèi，然rán后hòu养yǎng威wēi伺cì衅xìn，一yī举jǔ可kě灭miè也yě。将jiāng欲yù取qǔ之zhī，必bì固gù与yǔ之zhī，此cǐ之zhī谓wèi矣yǐ。卿qīng知zhī之zhī乎hū？”再zài拜bài曰yuē：“非fēi所suǒ及jí也yě。”

萧xiāo向xiàng太tài宗zōng请qǐng教jiào说shuō：“在zài突tū厥jué没méi有yǒu准zhǔn备bèi言yán和hé的de时shí候hòu，各gè位wèi将jiàng领lǐng争zhēng先xiān请qǐng求qiú出chū战zhàn，陛bì下xià没méi有yǒu允yǔn许xǔ，我wǒ等děng对duì陛bì下xià的de做zuò法fǎ也yě感gǎn到dào疑yí惑huò不bù解jiě。不bù久jiǔ，突tū厥jué果guǒ然rán自zì动dòng撤chè退tuì了le，奥ào妙miào何hé在zài？”太tài宗zōng说shuō：“朕zhèn观guān察chá突tū厥jué兵bīng马mǎ虽suī然rán为wéi数shù众zhòng多duō，但dàn是shì阵zhèn容róng并bìng不bù整zhěng饬chì，突tū厥jué君jūn臣chén的de意yì图tú只zhǐ是shì一yī味wèi贪tān图tú财cái物wù。当dāng突tū厥jué请qǐng求qiú讲jiǎng和hé的de时shí候hòu，可kè汗hán独dú自zì留liú在zài渭wèi水shuǐ西xī岸àn，他tā的de职zhí位wèi显xiǎn要yào的de官guān员yuán都dōu来lái谒yè见jiàn朕zhèn，如rú果guǒ我wǒ们men将jiāng他tā们men灌guàn醉zuì了le，再zài将jiāng他tā们men捉zhuō拿ná起qǐ来lái，就jiù势shì袭xí击jī突tū厥jué兵bīng马mǎ，那nà形xíng势shì就jiù如rú摧cuī毁huǐ朽xiǔ坏huài的de物wù品pǐn一yī样yàng容róng易yì。朕zhèn再zài让ràng长zhǎng孙sūn无wú忌jì和hé李lǐ靖jìng在zài豳bīn州zhōu埋mái伏fú兵bīng力lì，等děng待dài他tā们men前qián往wǎng，假jiǎ如rú突tū厥jué向xiàng回huí逃táo奔bèn，前qián面miàn有yǒu埋mái伏fú着zhe的de兵bīng马mǎ阻zǔ拦lán截jié击jī，后hòu面miàn有yǒu大dà部bù队duì跟gēn踪zōng追zhuī击jī，消xiāo灭miè他tā们men易yì如rú反fǎn掌zhǎng。朕zhèn不bù肯kěn与yǔ他tā们men交jiāo战zhàn，是shì由yóu于yú朕zhèn即jí位wèi的de时shí间jiān太tài短duǎn，国guó家jiā尚shàng未wèi安ān定dìng，百bǎi姓xìng并bìng不bù富fù足zú，暂zàn且qiě应yīng当dāng休xiū息xī生shēng养yǎng，以yǐ安ān抚fǔ为wèi务wù。一yī经jīng与yǔ突tū厥jué开kāi战zhàn，带dài来lái的de损sǔn失shī一yí定dìng很hěn多duō。突tū厥jué在zài与yǔ我wǒ们men结jié下xià深shēn深shēn的de怨yuàn仇chóu以yǐ后hòu，因yīn恐kǒng惧jù而ér整zhěng饬chì武wǔ备bèi，我wǒ们men便biàn不bù能néng够gòu得dé其qí所suǒ欲yù如rú愿yuàn以yǐ偿cháng了le。所suǒ以yǐ才cái决jué定dìng停tíng战zhàn息xī兵bīng，以yǐ金jīn银yín布bù帛bó诱yòu惑huò他tā们men。他tā们men的de欲yù望wàng得dé到dào满mǎn足zú以yǐ后hòu，理lǐ应yīng自zì动dòng撤chè退tuì，心xīn志zhì骄jiāo矜jīn，意yì气qì怠dài惰duò，不bù再zài设shè置zhì军jūn备bèi。然rán后hòu，我wǒ军jūn蓄xù养yǎng军jūn威wēi，窥kuī伺sì破pò绽zhàn，就jiù能néng够gòu一yī举jǔ消xiāo灭miè他tā们men。打dǎ算suàn有yǒu所suǒ索suǒ取qǔ，就jiù要yào先xiān有yǒu所suǒ给jǐ与yǔ，说shuō的de就jiù是shì这zhè个ge道dào理lǐ。你nǐ明míng白bái了le吗ma？”萧xiāo拜bài了le两liǎng拜bài说shuō：“这zhè不bú是shì我wǒ所suǒ能néng够gòu想xiǎng到dào的de啊a！”