又yòu注zhù《孙sūn子zi》，为wèi之zhī序xù，以yǐ为wéi：“兵bīng者zhě，刑xíng也yě；刑xíng者zhě，政zhèng事shì也yě；为wèi夫fū子zǐ之zhī徒tú，实shí仲zhòng由yóu、冉rǎn有yǒu之zhī事shì也yě。不bù知zhī自zì何hé代dài何hé人rén分fēn为wéi二èr道dào曰yuē文wén、武wǔ，离lí而ér俱jù行xíng，因yīn使shǐ缙jìn绅shēn之zhī士shì不bù敢gǎn言yán兵bīng，或huò耻chǐ言yán之zhī；苟gǒu有yǒu言yán者zhě，世shì以yǐ为wéi粗cū暴bào异yì人rén，人rén不bù比bǐ数shù。呜wū呼hū！亡wáng失shī根gēn本běn，斯sī最zuì为wèi甚shèn！《礼lǐ》曰yuē：‘四sì郊jiāo多duō垒lěi，此cǐ卿qīng大dà夫fū之zhī辱rǔ也yě。’历lì观guān自zì古gǔ，树shù立lì其qí国guó，灭miè亡wáng其qí国guó，未wèi始shǐ不bù由yóu兵bīng也yě。主zhǔ兵bīng者zhě必bì圣shèng贤xián、材cái能néng、多duō闻wén博bó识shí之zhī士shì乃nǎi能néng有yǒu功gōng，议yì于yú廊láng庙miào之zhī上shàng，兵bīng形xíng已yǐ成chéng，然rán后hòu付fù之zhī于yú将jiāng。汉hàn祖zǔ言yán‘指zhǐ踪zōng者zhě人rén也yě，获huò兔tù者zhě犬quǎn也yě’，此cǐ其qí是shì也yě。彼bǐ为wèi相xiāng者zhě曰yuē：‘兵bīng非fēi吾wú事shì，吾wú不bù当dàng知zhī。’君jūn子zǐ曰yuē：‘勿wù居jū其qí位wèi可kě也yě！’”

杜dù牧mù又yòu给gěi《孙sūn子zi》一yī书shū作zuò注zhù释shì，并bìng撰zhuàn写xiě了le序xù言yán，认rèn为wéi：“军jūn队duì就jiù是shì刑xíng法fǎ，刑xíng法fǎ也yě就jiù是shì治zhì理lǐ国guó家jiā的de主zhǔ要yào手shǒu段duàn。在zài孔kǒng夫fū子zǐ的de弟dì子zǐ中zhōng，只zhǐ有yǒu仲zhòng由yóu和hé冉rǎn有yǒu真zhēn正zhèng理lǐ解jiě他tā的de这zhè种zhǒng思sī想xiǎng。但dàn是shì，不bù知zhī道dào从cóng什shén么me时shí候hòu，从cóng什shén么me人rén开kāi始shǐ，把bǎ这zhè本běn来lái同tóng一yī的de事shì物wù区qū分fēn为wèi文wén、武wǔ两liǎng个gè方fāng面miàn。于yú是shì，二èr者zhě截jié然rán分fēn离lí，并bìng行xíng不bù悖bèi。文wén官guān不bù敢gǎn再zài谈tán论lùn军jūn事shì，甚shèn至zhì以yǐ谈tán论lùn军jūn事shì为wèi耻chǐ，如rú果guǒ有yǒu人rén谈tán论lùn，大dà家jiā则zé把bǎ他tā视shì为wèi粗cū人rén，不bù愿yuàn再zài和hé他tā接jiē近jìn。呜wū呼hū！现xiàn今jīn朝zhāo廷tíng最zuì大dà的de弊bì端duān，莫mò过guò于yú此cǐ！《礼lǐ记jì》中zhōng说shuō：‘敌dí人rén包bāo围wéi都dū城chéng，在zài四sì郊jiāo扎zhā营yíng结jié寨zhài，这zhè是shì卿qīng大dà夫fū的de耻chǐ辱rǔ。’古gǔ往wǎng今jīn来lái，凡fán是shì创chuàng建jiàn一yí个gè国guó家jiā，灭miè亡wáng一yí个gè国guó家jiā，没méi有yǒu不bù依yī仗zhàng军jūn队duì而ér成chéng功gōng的de。指zhǐ挥huī军jūn队duì的de人rén，必bì须xū具jù备bèi高gāo度dù的de智zhì慧huì、优yōu秀xiù的de品pǐn德dé、杰jié出chū的de才cái能néng，并bìng且qiě博bó闻wén强qiáng识zhì，才cái能néng在zài战zhàn争zhēng中zhōng运yùn用yòng自zì如rú，有yǒu所suǒ建jiàn树shù。所suǒ以yǐ，有yǒu关guān军jūn事shì问wèn题tí，首shǒu先xiān应yīng当dāng在zài朝cháo廷tíng充chōng分fèn讨tǎo论lùn，决jué定dìng战zhàn略lüè方fāng针zhēn，然rán后hòu再zài命mìng将jiàng帅shuài出chū征zhēng执zhí行xíng。这zhè就jiù像xiàng汉hàn高gāo祖zǔ说shuō的de那nà样yàng‘牵qiān狗gǒu的de是shì人rén，而ér捉zhuō兔tù的de是shì狗gǒu’。现xiàn在zài，有yǒu些xiē宰zǎi相xiàng说shuō：‘军jūn事shì不bù关guān我wǒ的de事shì，我wǒ不bù必bì懂dǒng得de。’那nà么me，君jūn子zǐ就jiù应yīng当dāng说shuō：‘你nǐ不bù懂dǒng军jūn事shì，就jiù不bú要yào担dān任rèn宰zǎi相xiàng！’[17]前qián宁níng行xíng军jūn司sī马mǎ郑zhèng注zhù，依yī倚yǐ王wáng守shǒu澄chéng，权quán势shì熏xūn灼zhuó，上shàng深shēn恶è之zhī。九jiǔ月yuè，丙bǐng寅yín，侍shì御yù史shǐ李lǐ款kuǎn阁gé内nèi奏zòu弹dàn注zhù：“内nèi通tōng敕chì使shǐ，外wài连lián朝cháo士shì，两liǎng地dì往wǎng来lái，卜bo射shè财cái贿huì，昼zhòu伏fú夜yè动dòng，干gàn窃qiè化huà权quán，人rén不bù敢gǎn言yán，道dào路lù以yǐ目mù；请qǐng付fù法fǎ司sī。”旬xún日rì之zhī间jiān，章zhāng数shù十shí上shàng。守shǒu澄chéng匿nì注zhù于yú右yòu军jūn，左zuǒ军jūn中zhōng尉wèi韦wéi元yuán素sù、枢shū密mì使shǐ杨yáng承chéng和hé、王wáng践jiàn言yán皆jiē恶è注zhù。左zuǒ军jūn将jiāng李lǐ弘hóng楚chǔ说shuō元yuán素sù曰yuē：“郑zhèng注zhù奸jiān猾huá无wú双shuāng；卵luǎn不bù除chú，使shǐ成chéng羽yǔ翼yì，必bì为wèi国guó患huàn。今jīn因yīn御yù史shǐ所suǒ劾hé匿nì军jūn中zhōng，弘hóng楚chǔ请qǐng以yǐ中zhōng尉wèi意yì，诈zhà为wèi有yǒu疾jí，召zhào使shǐ治zhì之zhī，来lái则zé中zhōng尉wèi延yán与yǔ坐zuò，弘hóng楚chǔ侍shì侧cè，伺cì中zhōng尉wèi举jǔ目mù，擒qín出chū杖zhàng杀shā之zhī。中zhōng尉wèi因yīn见jiàn上shàng叩kòu头tóu请qǐng罪zuì，具jù言yán其qí奸jiān，杨yáng、王wáng必bì助zhù中zhōng尉wèi进jìn言yán。况kuàng中zhōng尉wèi有yǒu翼yì戴dài之zhī功gōng，岂qǐ以yǐ除chú奸jiān而ér获huò罪zuì乎hū！”元yuán素sù以yǐ为wéi然rán，召zhào之zhī。注zhù至zhì，蠖huò屈qū鼠shǔ伏fú，佞nìng辞cí泉quán涌yǒng；元yuán素sù不bù觉jué执zhí手shǒu款kuǎn曲qū，谛dì听tīng忘wàng倦juàn。弘hóng楚chǔ伺cì再zài三sān，元yuán素sù不bù顾gù，以yǐ金jīn帛bó厚hòu遗yí注zhù而ér遣qiǎn之zhī。弘hóng楚chǔ怒nù曰yuē：“中zhōng尉wèi失shī今jīn日rì之zhī断duàn，必bì不bù免miǎn他tā日rì之zhī祸huò矣yǐ！”因yīn解jiě军jūn职zhí去qù；顷qǐng之zhī，疽jū发fā背bèi卒zú。王wáng涯yá之zhī为wèi相xiāng，注zhù有yǒu力lì焉yān，且qiě畏wèi王wáng守shǒu澄chéng，遂suì寝qǐn李lǐ款kuǎn之zhī奏zòu。守shǒu澄chéng言yán注zhù于yú上shàng而ér释shì之zhī；寻xún奏zòu为wèi侍shì御yù史shǐ，充chōng右yòu神shén策cè判pàn官guān，朝cháo野yě骇hài叹tàn。

[17]前qián宁níng行xíng军jūn司sī马mǎ郑zhèng注zhù依yī赖lài右yòu神shén策cè军jūn中zhōng尉wèi王wáng守shǒu澄chéng，权quán势shì熏xūn天tiān，唐táng文wén宗zōng十shí分fēn憎zēng恨hèn他tā。九jiǔ月yuè，丙bǐng寅yín（十shí三sān日rì），侍shì御yù史shǐ李lǐ款kuǎn在zài紫zǐ宸chén殿diàn弹tán劾hé郑zhèng注zhù说shuō：“郑zhèng注zhù在zài宫gōng中zhōng交jiāo结jié宦huàn官guān，在zài南nán衙yá交jiāo结jié百bǎi官guān，两liǎng地dì往wǎng来lái奔bēn走zǒu，收shōu取qǔ贿huì赂lù，窥kuī测cè动dòng向xiàng，窃qiè取qǔ大dà权quán，人rén们men都dōu敢gǎn怒nù而ér不bù敢gǎn言yán。请qǐng求qiú朝cháo廷tíng批pī准zhǔn把bǎ他tā交jiāo付fù御yù史shǐ台tái审shěn查chá治zhì罪zuì。”在zài十shí多duō天tiān的de时shí间jiān里lǐ，他tā接jiē连lián几jǐ十shí次cì上shàng书shū弹tán劾hé郑zhèng注zhù。王wáng守shǒu澄chéng把bǎ郑zhèng注zhù藏cáng在zài右yòu神shén策cè军jūn中zhōng。左zuǒ神shén策cè中zhōng尉wèi韦wéi元yuán素sù、枢shū密mì使shǐ杨yáng承chéng和hé、王wáng践jiàn言yán也yě都dōu憎zēng恨hèn郑zhèng注zhù。这zhè时shí，左zuǒ神shén策cè军jūn将jiāng李lǐ弘hóng楚chǔ劝quàn韦wéi元yuán素sù说shuō：“郑zhèng注zhù阴yīn险xiǎn狡jiǎo诈zhà，举jǔ世shì无wú双shuāng。如rú果guǒ不bù乘chéng他tā尚shàng在zài卵luǎn翼yì的de时shí候hòu及jí时shí除chú去qù，等děng到dào羽yǔ毛máo丰fēng满mǎn时shí，必bì定dìng成chéng为wéi国guó家jiā的de心xīn腹fù大dà患huàn。现xiàn在zài，他tā被bèi侍shì御yù史shǐ李lǐ款kuǎn弹tán劾hé，躲duǒ藏cáng在zài右yòu神shén策cè军jūn中zhōng。我wǒ请qǐng求qiú让ràng我wǒ以yǐ您nín的de名míng义yì去qù见jiàn他tā，借jiè口kǒu说shuō您nín身shēn体tǐ有yǒu病bìng，请qǐng他tā前qián来lái诊zhěn断duàn。来lái后hòu您nín请qǐng他tā坐zuò下xià来lái谈tán话huà，我wǒ站zhàn在zài旁páng边biān侍shì候hòu，看kàn到dào您nín用yòng眼yǎn睛jīng向xiàng我wǒ示shì意yì，我wǒ就jiù把bǎ他tā抓zhuā出chū去qù杀shā掉diào。然rán后hòu，您nín面miàn见jiàn皇huáng上shàng，叩kòu头tóu请qǐng罪zuì，把bǎ他tā以yǐ往wǎng的de罪zuì行xíng一yī一yí向xiàng皇huáng上shàng汇huì报bào。届jiè时shí，枢shū密mì使shǐ杨yáng承chéng和hé、王wáng践jiàn言yán肯kěn定dìng会huì帮bāng助zhù您nín说shuō话huà。况kuàng且qiě您nín对duì皇huáng上shàng有yǒu拥yōng立lì的de功gōng劳láo，怎zěn么me会huì因yīn为wèi除chú去qù一yí个gè奸jiān人rén而ér被bèi怪guài罪zuì！”韦wéi元yuán素sù认rèn为wéi很hěn有yǒu道dào理lǐ，就jiù派pài李lǐ弘hóng楚chǔ去qù召zhào唤huàn郑zhèng注zhù。郑zhèng注zhù来lái后hòu，对duì韦wéi元yuán素sù点diǎn头tóu哈hā腰yāo，毕bì恭gōng毕bì敬jìng，接jiē着zhe，夸kuā夸kuā其qí谈tán，奸jiān邪xié的de言yán辞cí像xiàng泉quán水shuǐ一yī样yàng，源yuán源yuán不bù断duàn。韦wéi元yuán素sù听tīng得dé入rù了le迷mí，不bù知zhī不bù觉jué亲qīn切qiè地dì拉lā住zhù他tā的de手shǒu，聚jù精jīng会huì神shén，不bù觉jué疲pí倦juàn。李lǐ弘hóng楚chǔ在zài旁páng边biān多duō次cì暗àn示shì韦wéi元yuán韦wéi应yīng该gāi动dòng手shǒu，韦wéi元yuán素sù根gēn本běn不bù理lǐ。随suí后hòu，赠zèng送sòng郑zhèng注zhù大dà批pī金jīn银yín钱qián帛bó，送sòng他tā回huí去qù。李lǐ弘hóng楚chǔ大dà怒nù，说shuō：“您nín失shī去qù今jīn天tiān诛zhū杀shā他tā的de机jī会huì，将jiāng来lái必bì然rán难nán免miǎn遭zāo受shòu他tā的de陷xiàn害hài。”于yú是shì，辞cí职zhí而ér去qù。不bù久jiǔ，背bèi部bù长zhǎng疮chuāng去qù世shì。当dāng初chū王wáng涯yá升shēng任rèn宰zǎi相xiàng时shí，郑zhèng注zhù曾céng在zài幕mù后hòu为wèi他tā活huó动dòng。这zhè时shí，王wáng涯yá惧jù怕pà王wáng守shǒu澄chéng的de权quán势shì，因yīn而ér把bǎ李lǐ款kuǎn弹tán劾hé郑zhèng注zhù的de奏zòu章zhāng压yā下xià来lái，不bù在zài朝cháo廷tíng讨tǎo论lùn。王wáng守shǒu澄chéng又yòu在zài文wén宗zōng的de面miàn前qián为wèi郑zhèng注zhù辩biàn护hù，于yú是shì，文wén宗zōng赦shè免miǎn了le郑zhèng注zhù。不bù久jiǔ，王wáng守shǒu澄chéng又yòu奏zòu请qǐng朝cháo廷tíng任rèn命mìng郑zhèng注zhù为wèi侍shì御yù史shǐ，充chōng任rèn右yòu神shén策cè军jūn判pàn官guān。朝cháo廷tíng内nèi外wài无wú不bù惊jīng讶yà感gǎn叹tàn。

[18]甲jiǎ寅yín，以yǐ前qián忠zhōng武wǔ节jié度dù使shǐ王wáng智zhì兴xīng为wèi河hé中zhōng节jié度dù使shǐ。

[18]甲jiǎ寅yín（疑yí误wù），唐táng文wén宗zōng任rèn命mìng前qián忠zhōng武wǔ节jié度dù使shǐ王wáng智zhì兴xīng为wèi河hé中zhōng节jié度dù使shǐ。

[19]群qún臣chén以yǐ上shàng即jí位wèi八bā年nián，未wèi受shòu尊zūn号hào，冬dōng，十shí二èr月yuè，甲jiǎ午wǔ，上shàng尊zūn号hào曰yuē太tài和hé文wén武wǔ仁rén圣shèng皇huáng帝dì。会huì有yǒu五wǔ坊fāng中zhōng使shǐ薛xuē季jì棱léng自zì同tóng、华huá还hái，言yán闾lǘ阎yán凋diāo弊bì。上shàng叹tàn曰yuē：“关guān中zhōng小xiǎo稔rěn，百bǎi姓xìng尚shàng尔ěr，况kuàng江jiāng、淮huái比bǐ年nián大dà水shuǐ，其qí人rén如rú何hé！吾wú无wú术shù以yǐ救jiù之zhī，敢gǎn崇chóng虚xū名míng乎hū！”因yīn以yǐ通tōng天tiān带dài赏shǎng季jì棱léng。群qún臣chén凡fán四sì上shàng表biǎo，竟jìng不bù受shòu。

[19]群qún臣chén考kǎo虑lǜ到dào文wén宗zōng已yǐ即jí位wèi八bā年nián了le，尚shàng未wèi接jiē受shòu尊zūn号hào，冬dōng季jì，十shí二èr月yuè，甲jiǎ午wǔ（十shí二èr日rì），百bǎi官guān为wèi文wén宗zōng上shàng尊zūn号hào，称chēng为wéi太tài和hé文wén武wǔ仁rén圣shèng皇huáng帝dì。这zhè时shí，五wǔ坊fāng使shǐ薛xuē季jì棱léng从cóng同tóng州zhōu、华huá州zhōu出chū使shǐ回huí京jīng，向xiàng文wén宗zōng汇huì报bào说shuō百bǎi姓xìng穷qióng困kùn。文wén宗zōng感gǎn叹tàn地dì说shuō：“关guān中zhōng今jīn年nián收shōu成chéng不bù错cuò，百bǎi姓xìng尚shàng且qiě如rú此cǐ，何hé况kuàng江jiāng、淮huái地dì区qū近jìn年nián连lián连lián水shuǐ灾zāi，百bǎi姓xìng生shēng活huó可kě想xiǎng而ér知zhī！我wǒ既jì然rán没méi有yǒu办bàn法fǎ救jiù济jì百bǎi姓xìng，怎zěn么me敢gǎn接jiē受shòu尊zūn号hào的de虚xū名míng呢ne！”于yú是shì，把bǎ自zì己jǐ的de通tōng天tiān犀xī带dài赏shǎng给gěi薛xuē季jì棱léng。群qún臣chén百bǎi官guān四sì次cì为wèi文wén宗zōng上shàng尊zūn号hào，文wén宗zōng最zuì后hòu仍réng不bù接jiē受shòu。

[20]庚gēng子zi，上shàng始shǐ得dé风fēng疾jí，不bù能néng言yán。于yú是shì王wáng守shǒu澄chéng荐jiàn昭zhāo义yì行xíng军jūn司sī马mǎ郑zhèng注zhù善shàn医yī；上shàng征zhēng注zhù至zhì京jīng师shī，饮yǐn其qí药yào，颇pǒ有yǒu验yàn，遂suì有yǒu宠chǒng。

[20]庚gēng子zi（十shí八bā日rì），唐táng文wén宗zōng中zhòng风fēng后hòu不bù能néng说shuō话huà。王wáng守shǒu澄chéng向xiàng文wén宗zōng推tuī荐jiàn说shuō，昭zhāo义yì行xíng军jūn司sī马mǎ郑zhèng注zhù擅shàn长cháng医yī术shù。文wén宗zōng召zhào郑zhèng注zhù来lái京jīng城chéng，吃chī了le他tā开kāi的de药yào后hòu，很hěn有yǒu效xiào果guǒ。于yú是shì，郑zhèng注zhù开kāi始shǐ得dé到dào文wén宗zōng的de宠chǒng爱ài。