志zhì第dì六liù十shí三sān 礼lǐ十shí三sān（嘉jiā礼lǐ一yī）

　　○上shàng尊zūn号hào仪yí 高gāo宗zōng内nèi禅chán仪yí 上shàng皇huáng太tài后hòu皇huáng太tài妃fēi册cè宝bǎo仪yí

　　旧jiù史shǐ以yǐ饮yǐn食shí、婚hūn冠guān、宾bīn射shè、飨xiǎng宴yàn、脤shèn膰fán、庆qìng贺hè之zhī礼lǐ为wèi嘉jiā礼lǐ，又yòu以yǐ岁suì时shí朝zhāo会huì、养yǎng老lǎo、宣xuān赦shè、拜bài表biǎo、临lín轩xuān命mìng官guān附fù之zhī，今jīn依yī《政zhèng和hé礼lǐ》，分fēn朝zhāo会huì为wèi宾bīn礼lǐ，余yú如rú其qí旧jiù云yún。

　　尊zūn号hào之zhī典diǎn，唐táng始shǐ载zài于yú礼lǐ官guān。宋sòng每měi大dà祀sì，群qún臣chén诣yì东dōng上shàng阁gé门mén，拜bài表biǎo请qǐng上shàng尊zūn号hào，或huò三sān上shàng，或huò五wǔ上shàng，多duō谦qiān抑yì弗fú许xǔ。如rú允yǔn所suǒ请qǐng，即jí奏zòu命mìng大dà臣chén撰zhuàn册cè文wén及jí书shū册cè宝bǎo。其qí受shòu册cè多duō用yòng祀sì礼lǐ毕bì日rì，御yù正zhèng殿diàn行xíng礼lǐ，礼lǐ毕bì，有yǒu司sī以yǐ册cè宝bǎo诣yì阁gé门mén奉fèng进jìn入rù内nèi。建jiàn隆lóng四sì年nián，群qún臣chén三sān上shàng表biǎo上shàng尊zūn号hào，诏zhào俟qí郊jiāo毕bì受shòu册cè。前qián三sān日rì，遣qiǎn官guān奉fèng告gào天tiān地dì、宗zōng庙miào、社shè稷jì，遂suì为wèi定dìng制zhì。

　　其qí仪yí：有yǒu司sī宿sù设shè崇chóng元yuán殿diàn仗zhàng卫wèi，文wén武wǔ百bǎi官guān并bìng集jí朝cháo堂táng之zhī次cì，摄shè太tài尉wèi奉fèng册cè于yú案àn，吏lì部bù侍shì郎láng一yī员yuán押yā，司sī徒tú奉fèng宝bǎo于yú案àn，礼lǐ部bù侍shì郎láng一yī员yuán押yā，以yǐ五wǔ品pǐn、六liù品pǐn清qīng资zī官guān充chōng举jǔ册cè、举jǔ宝bǎo官guān，皆jiē承chéng之zhī以yǐ匣xiá，覆fù之zhī以yǐ帕pà，俱jù诣yì殿diàn门mén外wài之zhī东dōng、太tài尉wèi之zhī前qián。大dà乐lè令lìng帅shuài工gōng人rén入rù就jiù位wèi，诸zhū侍shì卫wèi官guān及jí宰zǎi执zhí、两liǎng制zhì、供gòng奉fèng官guān等děng立lì于yú殿diàn阶jiē下xià香xiāng案àn前qián左zuǒ右yòu，如rú常cháng入rù阁gé仪yí。侍shì中zhōng奏zòu中zhōng严yán外wài办bàn，所suǒ司sī承chéng旨zhǐ索suǒ扇shàn，扇shàn上shàng，皇huáng帝dì衮gǔn冕miǎn，御yù舆yú出chū自zì西xī房fáng，乐lè作zuò，即jí御yù坐zuò，扇shàn开kāi，乐lè止zhǐ。符fú宝bǎo郎láng奉fèng宝bǎo如rú常cháng仪yí，礼lǐ直zhí官guān、通tōng事shì舍shě人rén分fēn引yǐn太tài尉wèi以yǐ下xià文wén武wǔ群qún官guān应yīng北běi面miàn位wèi者zhě，各gè就jiù横héng行xíng位wèi，太tài常cháng卿qīng于yú册cè案àn前qián导dǎo至zhì丹dān墀chí西xī阶jiē上shàng少shǎo东dōng，北běi面miàn置zhì讫qì。太tài尉wèi、司sī徒tú、吏lì部bù礼lǐ部bù侍shì郎láng各gè入rù本běn班bān立lì定dìng，典diǎn仪yí赞zàn百bǎi官guān再zài拜bài舞wǔ蹈dǎo，三sān称chēng万wàn岁suì，又yòu再zài拜bài起qǐ居jū讫qì，又yòu再zài拜bài，分fēn班bān序xù立lì。礼lǐ直zhí官guān引yǐn太tài常cháng卿qīng随suí行xíng，吏lì部bù侍shì郎láng押yā册cè案àn以yǐ次cì序xù行xíng，太tài尉wèi从cóng之zhī，礼lǐ部bù侍shì郎láng次cì押yā宝bǎo案àn行xíng，司sī徒tú从cóng之zhī，诣yì西xī阶jiē，至zhì解jiě剑jiàn褥rù位wèi。其qí读dú册cè中zhōng书shū令lìng、读dú宝bǎo侍shì中zhōng，候hòu册cè案àn将jiāng至zhì，先xiān升shēng于yú前qián楹yíng间jiān第dì一yī柱zhù北běi对duì立lì。太tài尉wèi解jiě剑jiàn、脱tuō舄xì讫qì，吏lì部bù侍shì郎láng押yā册cè案àn先xiān升shēng，太tài尉wèi从cóng升shēng，当dāng御yù坐zuò前qián。太tài尉wèi搢jìn笏hù，北běi面miàn奉fèng册cè案àn稍shāo前qián跪guì置zhì讫qì，俯fǔ伏fú，兴xīng，少shǎo退tuì，东dōng向xiàng立lì；中zhōng书shū令lìng进jìn当dāng册cè案àn前qián，读dú册cè讫qì，俯fǔ伏fú，兴xīng，又yòu搢jìn笏hù，奉fèng册cè于yú褥rù，东dōng向xiàng册cè函hán，北běi向xiàng进jìn跪guì置zhì御yù坐zuò前qián，与yǔ举jǔ册cè官guān降jiàng还hái侍shì立lì位wèi，太tài尉wèi亦yì降jiàng，纳nà舄xì、带dài剑jiàn。礼lǐ部bù侍shì郎láng押yā宝bǎo案àn升shēng，司sī徒tú随suí升shēng，北běi面miàn跪guì置zhì，侍shì中zhōng读dú宝bǎo讫qì，置zhì册cè之zhī南nán，俱jù复fù位wèi，其qí纳nà舄xì、带dài剑jiàn、俯fǔ伏fú，一yī如rú上shàng仪yí。典diǎn仪yí赞zàn在zài位wèi官guān皆jiē再zài拜bài，礼lǐ直zhí官guān、通tōng事shì舍shě人rén引yǐn太tài尉wèi至zhì西xī阶jiē下xià，解jiě剑jiàn、舄xì升shēng，当dāng御yù坐zuò前qián跪guì贺hè，其qí词cí中zhōng书shū门mén下xià撰zhuàn。

　　贺hè讫qì复fù位wèi，皆jiē再zài拜bài，如rú读dú册cè宝bǎo仪yí。侍shì中zhōng升shēng至zhì御yù坐zuò前qián承chéng旨zhǐ，退tuì，临lín阶jiē西xī向xiàng称chēng“有yǒu制zhì”，典diǎn仪yí赞zàn再zài拜bài讫qì，宣xuān曰yuē：“朕zhèn以yǐ鸿hóng仪yí昭zhāo举jǔ，保bǎo命mìng会huì昌chāng，迫pò于yú群qún情qíng，祗zhī膺yīng显xiǎn号hào。退tuì循xún寡guǎ昧mèi，惕tì惧jù增zēng深shēn。所suǒ贺hè知zhī。”宣xuān讫qì复fù位wèi，典diǎn仪yí赞zàn再zài拜bài舞wǔ蹈dǎo，三sān称chēng万wàn岁suì，又yòu再zài拜bài讫qì。侍shì中zhōng升shēng阶jiē奏zòu礼lǐ毕bì，降jiàng复fù位wèi，扇shàn上shàng，乐lè作zuò，帝dì降jiàng坐zuò，御yù舆yú入rù自zì东dōng房fáng，扇shàn开kāi，乐lè止zhǐ。侍shì中zhōng版bǎn奏zòu解jiě严yán，中zhōng书shū侍shì郎láng帅shuài奉fèng案àn官guān升shēng殿diàn，跪guì奉fèng册cè置zhì于yú案àn，次cì门mén下xià侍shì郎láng奉fèng宝bǎo如rú奉fèng册cè礼lǐ，通tōng事shì舍shě人rén赞zàn引yǐn诣yì东dōng上shàng阁gé门mén状zhuàng进jìn，所suǒ司sī承chéng旨zhǐ放fàng仗zhàng，百bǎi官guān再zài拜bài讫qì，退tuì如rú常cháng仪yí。自zì后hòu受shòu册cè皆jiē如rú之zhī。礼lǐ毕bì，赐cì百bǎi官guān食shí于yú朝cháo堂táng。

　　熙xī宁níng元yuán年nián，宰zǎi臣chén曾céng公gōng亮liàng等děng上shàng表biǎo请qǐng加jiā尊zūn号hào，诏zhào不bù允yǔn。先xiān是shì，翰hàn林lín学xué士shì司sī马mǎ光guāng言yán：“尊zūn号hào起qǐ唐táng武wǔ后hòu、中zhōng宗zōng之zhī世shì，遂suì为wèi故gù事shì。先xiān帝dì治zhì平píng二èr年nián，辞cí尊zūn号hào不bù受shòu，天tiān下xià莫mò不bù称chēng颂sòng圣shèng德dé。其qí后hòu佞nìng臣chén建jiàn言yán，国guó家jiā与yǔ契qì丹dān常cháng有yǒu往wǎng来lái书shū，彼bǐ有yǒu尊zūn号hào而ér中zhōng国guó独dú无wú，足zú为wèi深shēn耻chǐ。于yú是shì群qún臣chén复fù以yǐ非fēi时shí上shàng尊zūn号hào，论lùn者zhě甚shèn为wéi朝cháo廷tíng惜xī之zhī。今jīn群qún臣chén以yǐ故gù事shì上shàng尊zūn号hào，臣chén愚yú以yǐ为wéi陛bì下xià聪cōng明míng睿ruì知zhī，虽suī宜yí享xiǎng有yǒu鸿hóng名míng，然rán践jiàn祚zuò未wèi久jiǔ，又yòu在zài亮liàng阴yīn之zhī中zhōng，考kǎo之zhī事shì体tǐ，似shì未wèi宜yí受shòu。陛bì下xià诚chéng能néng断duàn以yǐ圣shèng意yì，推tuī而ér不bù居jū，仍réng令lìng更gèng不bù得dé上shàng表biǎo请qǐng，则zé颂sòng叹tàn之zhī声shēng将jiāng洋yáng溢yì四sì海hǎi矣yǐ。”诏zhào赐cì光guāng曰yuē：“览lǎn卿qīng来lái奏zòu，深shēn谅liàng忠zhōng诚chéng。朕zhèn方fāng以yǐ频pín日rì淫yín雨yǔ，甲jiǎ申shēn地dì震zhèn，天tiān威wēi彰zhāng著zhù，日rì虞yú倾qīng祸huò。被bèi此cǐ鸿hóng名míng，有yǒu惭cán面miàn目mù，况kuàng在zài亮liàng阴yīn，亦yì难nán当dāng是shì盛shèng典diǎn。今jīn已yǐ批pī降jiàng指zhǐ挥huī，可kě善shàn为wèi答dá辞cí，使shǐ中zhōng外wài知zhī朕zhèn至zhì诚chéng惭cán惧jù，非fēi欺qī众zhòng邀yāo名míng。”其qí后hòu，宰zǎi臣chén数shù上shàng表biǎo请qǐng，终zhōng不bù允yǔn。

　　徽huī宗zōng内nèi禅chán，钦qīn宗zōng上shàng尊zūn号hào曰yuē教jiào主zhǔ道dào君jūn太tài上shàng皇huáng帝dì，居jū龙lóng德dé宫gōng。靖jìng康kāng元yuán年nián正zhēng月yuè朔shuò，朝cháo贺hè毕bì，车chē驾jià诣yì龙lóng德dé宫gōng贺hè，百bǎi官guān班bān门mén外wài，宰zǎi执zhí进jìn见jiàn如rú仪yí。

　　高gāo宗zōng内nèi禅chán。绍shào兴xīng三sān十shí二èr年nián六liù月yuè十shí日rì御yù札zhá：“皇huáng太tài子zi可kě即jí皇huáng帝dì位wèi，朕zhèn称chēng太tài上shàng皇huáng帝dì，退tuì处chù德dé寿shòu宫gōng，皇huáng后hòu称chēng太tài上shàng皇huáng后hòu。应yīng军jūn国guó事shì并bìng听tīng嗣sì君jūn处chǔ分fèn。”

　　十shí一yī日rì，行xíng内nèi禅chán之zhī礼lǐ。有yǒu司sī设shè仗zhàng紫zǐ宸chén殿diàn，宰zǎi臣chén、文wén武wǔ百bǎi僚liáo立lì班bān，皇huáng帝dì出chū宫gōng，鸣míng鞭biān，禁jìn卫wèi诸zhū班bān直zhí、亲qīn从cóng仪yí仗zhàng并bìng内nèi侍shì省shěng执zhí骨gū朵duǒ使shǐ臣chén等děng并bìng迎yíng驾jià，自zì赞zàn常cháng起qǐ居jū。皇huáng帝dì升shēng御yù坐zuò，知zhī阁gé门mén官guān以yǐ下xià并bìng内nèi侍shì都dōu知zhī、御yù带dài以yǐ下xià一yī班bān起qǐ居jū，次cì管guǎn军jūn一yī班bān起qǐ居jū，次cì宰zǎi执zhí以yǐ下xià常cháng起qǐ居jū讫qì，左zuǒ仆pū射shè陈chén康kāng伯bó、知zhī枢shū密mì院yuàn事shì叶yè义yì问wèn、参cān知zhī政zhèng事shì汪wāng澈chè、同tóng知zhī枢shū密mì院yuàn事shì黄huáng祖zǔ舜shùn升shēng殿diàn奏zòu曰yuē：“臣chén等děng不bù才cái，辅fǔ政zhèng累lèi年nián，罪zuì戾lì山shān积jī，乃nǎi蒙méng容róng贷dài，不bù赐cì诛zhū责zé。今jīn陛bì下xià超chāo然rán独dú断duàn，高gāo蹈dǎo尧yáo、舜shùn之zhī举jǔ，臣chén等děng心xīn实shí钦qīn仰yǎng。但dàn自zì此cǐ不bù获huò日rì望wàng清qīng光guāng，犬quǎn马mǎ之zhī情qíng，不bù胜shèng依yī恋liàn。”因yīn再zài拜bài辞cí，相xiāng与yǔ泣qì下xià，几jī至zhì号hào恸tòng。帝dì亦yì为wèi之zhī流liú涕tì曰yuē：“朕zhèn在zài位wèi三sān十shí六liù年nián，今jīn老lǎo且qiě病bìng，久jiǔ欲yù闲xián退tuì，此cǐ事shì断duàn自zì朕zhèn心xīn，非fēi由yóu臣chén下xià开kāi陈chén，卿qīng等děng当dāng悉xī力lì以yǐ辅fǔ嗣sì君jūn。”康kāng伯bó等děng复fù奏zòu曰yuē：“皇huáng太tài子zi仁rén圣shèng，天tiān下xià所suǒ共gòng知zhī，似shì闻wén谦qiān逊xùn太tài过guò，未wèi肯kěn便biàn御yù正zhèng殿diàn。”帝dì曰yuē：“朕zhèn前qián此cǐ固gù尝cháng与yǔ之zhī言yán，早zǎo来lái禁jìn中zhōng又yòu面miàn谕yù之zhī，即jí步bù行xíng径jìng趋qū侧cè殿diàn门mén，欲yù还hái东dōng宫gōng，已yǐ再zài三sān敦dūn勉miǎn邀yāo留liú，今jīn在zài殿diàn后hòu矣yǐ。”宰zǎi执zhí降jiàng阶jiē，皇huáng帝dì降jiàng坐zuò，鸣míng鞭biān还hái内nèi。宰zǎi臣chén文wén武wǔ百bǎi僚liáo并bìng退tuì，立lì班bān，听tīng宣xuān诏zhào讫qì，再zài拜bài舞wǔ蹈dǎo，三sān称chēng万wàn岁suì，再zài拜bài讫qì，班bān权quán退tuì，复fù追zhuī班bān入rù，诣yì殿diàn下xià立lì班bān。

　　少shǎo顷qǐng，新xīn皇huáng帝dì服fú履lǚ袍páo，涕tì泣qì出chū宫gōng。禁jìn卫wèi诸zhū班bān直zhí、亲qīn从cóng仪yí仗zhàng等děng迎yíng驾jià，起qǐ居jū，鸣míng鞭biān。内nèi侍shì扶fú掖yè皇huáng帝dì至zhì御yù榻tà，涕tì泣qì再zài三sān，不bù坐zuò，内nèi侍shì传chuán太tài上shàng皇huáng帝dì圣shèng旨zhǐ，请qǐng皇huáng帝dì升shēng御yù坐zuò，皇huáng帝dì升shēng御yù坐zuò东dōng侧cè坐zuò。知zhī阁gé门mén官guān以yǐ下xià一yī班bān起qǐ居jū、称chēng贺hè，次cì管guǎn军jūn官guān一yī班bān起qǐ居jū、称chēng贺hè，次cì文wén武wǔ百bǎi僚liáo横héng行xíng北běi向xiàng立lì，舍shě人rén当dāng殿diàn称chēng文wén武wǔ百bǎi僚liáo宰zǎi臣chén陈chén康kāng伯bó以yǐ下xià起qǐ居jū、称chēng贺hè，皇huáng帝dì降jiàng御yù坐zuò，侧cè身shēn西xī向xiàng不bù坐zuò。俟qí宰zǎi臣chén以yǐ下xià再zài拜bài舞wǔ蹈dǎo、三sān称chēng万wàn岁suì、起qǐ居jū、称chēng贺hè毕bì，康kāng伯bó等děng升shēng殿diàn奏zòu：“臣chén等děng言yán：愿yuàn陛bì下xià即jí御yù坐zuò，以yǐ正zhèng南nán面miàn，上shàng副fù太tài上shàng皇huáng帝dì传chuán授shòu之zhī意yì。”帝dì愀qiǎo然rán曰yuē：“君jūn父fù之zhī命mìng出chū于yú独dú断duàn，此cǐ大dà位wèi，惧jù不bù敢gǎn当dāng，尚shàng容róng辞cí避bì。”康kāng伯bó等děng再zài奏zòu：“兹zī者zhě伏fú遇yù皇huáng帝dì陛bì下xià应yìng天tiān顺shùn人rén，龙lóng飞fēi宝bǎo位wèi，第dì以yǐ驽nú下xià之zhī材cái，恐kǒng不bù足zú以yǐ仰yǎng辅fǔ新xīn政zhèng，然rán依yī乘chéng风fēng云yún千qiān载zài之zhī遇yù，实shí与yǔ四sì海hǎi苍cāng生shēng不bù胜shèng幸xìng庆qìng。”再zài拜bài贺hè毕bì，奏zòu事shì而ér退tuì。宰zǎi执zhí下xià殿diàn，皇huáng帝dì还hái内nèi，鸣míng鞭biān。宰zǎi执zhí文wén武wǔ百bǎi僚liáo赴fù祥xiáng曦xī殿diàn，候hòu太tài上shàng皇huáng帝dì登dēng辇niǎn，扈hù从cóng至zhì德dé寿shòu宫gōng而ér退tuì。

　　翌yì日rì，诣yì德dé寿shòu宫gōng朝cháo见jiàn。前qián期qī，仪yí鸾luán司sī设shè大dà次cì于yú德dé寿shòu宫gōng门mén内nèi，小xiǎo次cì于yú殿diàn东dōng廊láng西xī向xiàng。其qí日rì，俟qí皇huáng帝dì出chū即jí御yù坐zuò，从cóng驾jià臣chén僚liáo、禁jìn卫wèi等děng起qǐ居jū如rú常cháng仪yí。皇huáng帝dì降jiàng御yù坐zuò，乘chéng辇niǎn至zhì德dé寿shòu宫gōng，文wén武wǔ百bǎi僚liáo诣yì宫gōng门mén外wài迎yíng驾jià，起qǐ居jū讫qì，前qián导dǎo官guān、太tài常cháng卿qīng、阁gé门mén官guān、太tài常cháng博bó士shì、礼lǐ直zhí官guān先xiān入rù，诣yì大dà次cì前qián，分fēn左zuǒ右yòu立lì定dìng，俟qí皇huáng帝dì降jiàng辇niǎn入rù，次cì御yù史shǐ台tái、阁gé门mén、太tài常cháng寺sì报bào文wén武wǔ百bǎi僚liáo入rù，诣yì殿diàn庭tíng北běi向xiàng立lì定dìng。前qián导dǎo官guān导dǎo皇huáng帝dì入rù小xiǎo次cì，帘lián降jiàng，俟qí太tài上shàng皇huáng帝dì即jí御yù坐zuò，小xiǎo次cì帘lián卷juǎn，前qián导dǎo官guān导dǎo皇huáng帝dì升shēng殿diàn东dōng阶jiē，诣yì殿diàn上shàng折zhé槛kǎn前qián，奏zòu请qǐng拜bài，皇huáng帝dì再zài拜bài讫qì，前qián导dǎo官guān导dǎo皇huáng帝dì稍shāo前qián，躬gōng奏zòu圣shèng躬gōng万wàn福fú讫qì，复fù位wèi，再zài拜bài讫qì，导dǎo皇huáng帝dì诣yì太tài上shàng皇huáng帝dì御yù坐zuò之zhī东dōng，西xī向xiàng立lì。殿diàn下xià在zài位wèi官guān皆jiē再zài拜bài，搢jìn笏hù，三sān舞wǔ蹈dǎo，三sān叩kòu头tóu，出chū笏hù就jiù拜bài，又yòu再zài拜bài，班bān首shǒu不bù离lí位wèi，奏zòu圣shèng躬gōng万wàn福fú，又yòu再zài拜bài，班bān退tuì，前qián导dǎo官guān以yǐ次cì退tuì，从cóng驾jià官guān归guī幕mù次cì，以yǐ俟qí从cóng驾jià。太tài上shàng皇huáng帝dì驾jià兴xīng，皇huáng帝dì从cóng，入rù见jiàn太tài上shàng皇huáng后hòu，如rú宫gōng中zhōng之zhī仪yí。皇huáng帝dì还hái内nèi，如rú来lái仪yí。每měi遇yù正zhēng旦dàn、冬dōng至zhì及jí朔shuò望wàng，并bìng依yī上shàng仪yí。

　　十shí二èr日rì，帝dì诣yì德dé寿shòu宫gōng，以yǐ雨yǔ，百bǎi僚liáo免miǎn入rù见jiàn，上shàng就jiù宫gōng中zhōng行háng礼lǐ。自zì后hòu诣yì宫gōng，若ruò行xíng宫gōng中zhōng礼lǐ，即jí不bù集jí百bǎi官guān陪péi位wèi。十shí三sān日rì，诏zhào令lìng宰zǎi臣chén率lǜ百bǎi官guān于yú初chū二èr日rì、十shí六liù日rì诣yì德dé寿shòu宫gōng起qǐ居jū。又yòu诏zhào：“朕zhèn欲yù每měi日rì一yī朝zhāo德dé寿shòu宫gōng，修xiū晨chén昏hūn之zhī礼lǐ。面miàn奉fèng慈cí训xùn，恐kǒng废fèi万wàn机jī，劳láo烦fán群qún下xià，不bù蒙méng赐cì许xǔ。礼lǐ官guān宜yí重zhòng定dìng其qí期qī，如rú前qián代dài朝cháo朔shuò望wàng，甚shèn为wéi疏shū阔kuò，朕zhèn不bù敢gǎn取qǔ。”于yú是shì礼lǐ部bù、太tài常cháng寺sì言yán：“《汉hàn书shū》高gāo皇huáng帝dì五wǔ日rì一yī朝zhāo太tài上shàng皇huáng，乞qǐ依yī此cǐ故gù事shì，每měi五wǔ日rì一yī次cì诣yì德dé寿shòu宫gōng朝cháo见jiàn，如rú宫gōng中zhōng礼lǐ。”

　　帝dì始shǐ御yù后hòu殿diàn，宰zǎi臣chén陈chén康kāng伯bó等děng奏zòu：“臣chén等děng朝cháo德dé寿shòu宫gōng，太tài上shàng皇huáng宣xuān谕yù，车chē驾jià每měi至zhì宫gōng，必bì于yú门mén外wài降jiàng辇niǎn，已yǐ再zài三sān勉miǎn谕yù，既jì行háng家jia人rén之zhī礼lǐ，自zì宜yí至zhì殿diàn上shàng降jiàng辇niǎn。”帝dì曰yuē：“太tài上shàng有yǒu旨zhǐ不bù须xū五wǔ日rì一yī朝zhāo，只zhǐ朝cháo朔shuò望wàng，朕zhèn心xīn未wèi安ān，宜yí令lìng有yǒu司sī详xiáng议yì。如rú宫gōng门mén降jiàng辇niǎn，臣chén子zi礼lǐ所suǒ当dāng然rán。”于yú是shì礼lǐ部bù、太tài常cháng言yán：“除chú朝cháo朔shuò望wàng外wài，乞qǐ于yú每měi月yuè初chū八bā、二èr十shí三sān日rì诣yì德dé寿shòu宫gōng起qǐ居jū，如rú宫gōng中zhōng仪yí。”自zì后hòu皆jiē遵zūn此cǐ制zhì，如rú值zhí雨yǔ、盛shèng暑shǔ、祁qí寒hán，临lín期qī承chéng太tài上shàng特tè旨zhǐ乃nǎi免miǎn。

　　十shí一yī月yuè冬dōng至zhì，上shàng诣yì德dé寿shòu宫gōng称chēng贺hè上shàng寿shòu，礼lǐ毕bì，入rù见jiàn太tài后hòu，如rú宫gōng中zhōng礼lǐ。自zì后hòu冬dōng至zhì并bìng同tóng。隆lóng兴xīng元yuán年nián正zhēng月yuè朔shuò，帝dì率lǜ百bǎi官guān诣yì德dé寿shòu宫gōng，如rú冬dōng至zhì仪yí。自zì后hòu正zhēng旦dàn并bìng同tóng。

　　乾qián道dào元yuán年nián二èr月yuè朔shuò，帝dì诣yì德dé寿shòu宫gōng，恭gōng请qǐng太tài上shàng、太tài后hòu至zhì延yán祥xiáng观guān烧shāo香xiāng，太tài上shàng与yǔ帝dì乘chéng马mǎ，太tài后hòu于yú后hòu乘shèng舆yú；次cì幸xìng聚jù景jǐng园yuán，次cì幸xìng玉yù津jīn园yuán。自zì后hòu帝dì诣yì德dé寿shòu宫gōng恭gōng请qǐng太tài上shàng、太tài后hòu至zhì南nán内nèi，或huò幸xìng延yán祥xiáng观guān灵líng隐yǐn寺sì天tiān竺zhú寺sì、恭gōng进jìn太tài上shàng圣shèng政zhèng、册cè命mìng皇huáng太tài子zi，起qǐ居jū称chēng谢xiè。遇yù游yóu幸xìng，则zé宰zǎi执zhí以yǐ下xià从cóng驾jià至zhì游yóu幸xìng所suǒ，除chú管guǎn军jūn、环huán卫wèi官guān等děng俟qí驾jià还hái护hù从cóng还hái内nèi，宰zǎi执zhí以yǐ下xià并bìng免miǎn护hù从cóng，先xiān退tuì。

　　淳chún熙xī十shí六liù年nián，孝xiào宗zōng内nèi禅chán，皇huáng太tài子zi即jí皇huáng帝dì位wèi；绍shào熙xī五wǔ年nián，光guāng宗zōng内nèi禅chán，皇huáng子zi嘉jiā王wáng即jí皇huáng帝dì位wèi，并bìng如rú绍shào兴xīng三sān十shí二èr年nián故gù事shì。

　　太tài皇huáng太tài后hòu、皇huáng太tài后hòu、皇huáng太tài妃fēi册cè礼lǐ。建jiàn隆lóng元yuán年nián，诏zhào尊zūn母mǔ南nán阳yáng郡jùn太tài夫fū人rén为wèi皇huáng太tài后hòu，仍réng令lìng所suǒ司sī追zhuī册cè四sì亲qīn庙miào。后hòu不bù果guǒ行xíng。至zhì道dào三sān年nián四sì月yuè，尊zūn太tài宗zōng皇huáng后hòu李lǐ氏shì为wèi皇huáng太tài后hòu，宰zǎi臣chén等děng诣yì崇chóng政zhèng殿diàn门mén表biǎo贺hè皇huáng帝dì，又yòu诣yì内nèi东dōng门mén表biǎo贺hè皇huáng太tài后hòu。乾qián兴xīng元yuán年nián，真zhēn宗zōng遗yí制zhì尊zūn皇huáng后hòu刘liú氏shì为wèi皇huáng太tài后hòu，淑shū妃fēi杨yáng氏shì为wèi皇huáng太tài妃fēi，亦yì不bù果guǒ行xíng册cè礼lǐ。

　　天tiān圣shèng二èr年nián，宰zǎi臣chén王wáng钦qīn若ruò等děng五wǔ表biǎo请qǐng上shàng皇huáng太tài后hòu尊zūn号hào。十shí一yī月yuè，郊jiāo祀sì毕bì，帝dì御yù天tiān安ān殿diàn受shòu册cè，百bǎi官guān称chēng贺hè毕bì，再zài序xù班bān。侍shì中zhōng奏zòu中zhōng严yán外wài办bàn，礼lǐ仪yí使shǐ奏zòu发fā册cè宝bǎo，帝dì服fú通tōng天tiān冠guān、绛jiàng纱shā袍páo，秉bǐng珪guī以yǐ出chū。礼lǐ仪yí使shǐ、阁gé门mén使shǐ导dǎo帝dì随suí册cè宝bǎo降jiàng自zì西xī阶jiē，内nèi臣chén奉fèng至zhì殿diàn庭tíng，置zhì横héng街jiē南nán东dōng向xiàng褥rù位wèi，册cè在zài北běi，宝bǎo在zài南nán，帝dì立lì殿diàn庭tíng北běi向xiàng褥rù位wèi，奉fèng册cè宝bǎo官guān奉fèng册cè宝bǎo案àn，太tài常cháng卿qīng、吏lì部bù、礼lǐ部bù侍shì郎láng引yǐn置zhì当dāng中zhōng褥rù位wèi。礼lǐ仪yí使shǐ奏zòu请qǐng皇huáng帝dì再zài拜bài，在zài位wèi官guān皆jiē再zài拜bài。太tài尉wèi、司sī徒tú就jiù册cè宝bǎo位wèi，帝dì搢jìn珪guī跪guì，奉fèng册cè授shòu太tài尉wèi，又yòu奉fèng宝bǎo授shòu司sī徒tú，皆jiē搢jìn笏hù东dōng向xiàng跪guì受shòu，兴xīng，奉fèng册cè宝bǎo案àn置zhì于yú近jìn东dōng西xī向xiàng褥rù位wèi。礼lǐ仪yí使shǐ奏zòu请qǐng皇huáng帝dì归guī御yù幄wò，易yì常cháng服fú，乘shèng舆yú赴fù文wén德dé殿diàn后hòu幄wò，百bǎi官guān班bān退tuì赴fù朝cháo堂táng，太tài尉wèi、司sī徒tú奉fèng册cè宝bǎo至zhì文wén德dé殿diàn外wài幄wò，太tài尉wèi以yǐ下xià各gè就jiù次cì以yǐ俟qí。

　　侍shì中zhōng奏zòu中zhōng严yán外wài办bàn，太tài后hòu服fú仪yí天tiān冠guān、衮gǔn衣yī以yǐ出chū，奏zòu《隆lóng安ān》之zhī乐lè，行xíng障zhàng、步bù障zhàng、方fāng团tuán扇shàn，侍shì卫wèi垂chuí帘lián，即jí御yù坐zuò，南nán向xiàng，乐lè止zhǐ。太tài常cháng卿qīng导dǎo册cè案àn至zhì殿diàn西xī阶jiē下xià，各gè归guī班bān，在zài位wèi者zhě皆jiē再zài拜bài。太tài尉wèi押yā册cè案àn，司sī徒tú奉fèng册cè，中zhōng书shū令lìng读dú册cè讫qì，侍shì中zhōng押yā宝bǎo案àn，司sī徒tú奉fèng宝bǎo，侍shì中zhōng读dú宝bǎo毕bì，太tài尉wèi、司sī徒tú诣yì香xiāng案àn前qián，分fēn班bān东dōng西xī序xù立lì。尚shàng宫gōng赞zàn引yǐn皇huáng帝dì诣yì皇huáng太tài后hòu坐zuò前qián，帝dì服fú靴xuē袍páo，帘lián内nèi行háng称chēng贺hè礼lǐ，跪guì曰yuē：“嗣sì皇huáng帝dì臣chén某mǒu言yán：皇huáng太tài后hòu陛bì下xià显xiǎn崇chóng徽huī号hào，昭zhāo焕huàn寰huán瀛yíng，伏fú惟wéi与yǔ天tiān同tóng寿shòu，率lǜ土tǔ不bù胜shèng欣xīn抃biàn。”俯fǔ伏fú，兴xīng，又yòu再zài拜bài，尚shàng宫gōng诣yì御yù坐zuò承chéng旨zhǐ，退tuì，西xī向xiàng称chēng：“皇huáng太tài后hòu答dá曰yuē：皇huáng帝dì孝xiào思sī至zhì诚chéng，贯guàn于yú天tiān地dì，受shòu兹zī徽huī号hào，感gǎn慰wèi良liáng深shēn。”帝dì再zài拜bài，尚shàng宫gōng引yǐn归guī御yù幄wò，太tài尉wèi率lǜ百bǎi官guān称chēng贺hè，奏zòu《隆lóng安ān》之zhī乐lè，太tài后hòu降jiàng坐zuò还hái幄wò，乐lè止zhǐ。侍shì中zhōng奏zòu解jiě严yán，所suǒ司sī放fàng仗zhàng，百bǎi官guān再zài拜bài退tuì。太tài后hòu还hái内nèi，内nèi外wài命mìng妇fù称chēng贺hè太tài后hòu、皇huáng帝dì于yú内nèi殿diàn，在zài外wài命mìng妇fù及jí两liǎng京jīng留liú司sī官guān并bìng奉fèng表biǎo称chēng贺hè。自zì是shì，上shàng皇huáng太tài后hòu尊zūn号hào礼lǐ皆jiē如rú之zhī。

　　熙xī宁níng二èr年nián，神shén宗zōng尊zūn皇huáng太tài后hòu曹cáo氏shì为wèi太tài皇huáng太tài后hòu，诣yì文wén德dé殿diàn跪guì奉fèng玉yù册cè授shòu摄shè太tài尉wèi曾céng公gōng亮liàng、金jīn宝bǎo授shòu摄shè司sī徒tú韩hán绛jiàng，又yòu跪guì奉fèng皇huáng太tài后hòu高gāo氏shì玉yù册cè授shòu摄shè太tài尉wèi文wén彦yàn博bó、金jīn宝bǎo授shòu摄shè司sī徒tú赵zhào抃biàn，礼lǐ毕bì，百bǎi官guān称chēng贺hè。

　　哲zhé宗zōng即jí位wèi，诏zhào尊zūn太tài后hòu高gāo氏shì为wèi太tài皇huáng太tài后hòu，皇huáng后hòu向xiàng氏shì为wèi皇huáng太tài后hòu，德dé妃fēi朱zhū氏shì为wèi皇huáng太tài妃fēi。礼lǐ部bù议yì：“皇huáng太tài妃fēi生shēng日rì节jié序xù物wù色sè，其qí冠guān服fú之zhī属shǔ如rú皇huáng后hòu例lì，称chēng慈cí旨zhǐ，庆qìng贺hè用yòng笺jiān。太tài皇huáng太tài后hòu、皇huáng太tài后hòu于yú皇huáng太tài妃fēi称chēng赐cì，皇huáng帝dì称chēng奉fèng，百bǎi官guān不bù称chēng臣chén。皇huáng帝dì问wèn皇huáng太tài妃fēi起qǐ居jū用yòng笺jiān，皇huáng太tài妃fēi答dá皇huáng帝dì用yòng书shū。”宰zǎi臣chén请qǐng特tè建jiàn太tài皇huáng太tài后hòu宫gōng曰yuē崇chóng庆qìng，殿diàn曰yuē崇chóng庆qìng、曰yuē寿shòu康kāng；皇huáng太tài后hòu宫gōng曰yuē隆lóng祐yòu，殿diàn曰yuē隆lóng祐yòu、曰yuē慈cí徽huī。

　　元yuán祐yòu二èr年nián，诏zhào太tài皇huáng太tài后hòu受shòu册cè依yī章zhāng献xiàn明míng肃sù皇huáng后hòu故gù事shì，皇huáng太tài后hòu受shòu册cè依yī熙xī宁níng二èr年nián故gù事shì，皇huáng太tài妃fēi与yǔ皇huáng太tài后hòu同tóng日rì受shòu册cè，令lìng太tài常cháng礼lǐ官guān详xiáng定dìng仪yí注zhù。右yòu谏jiàn议yì大dà夫fū梁liáng焘dào请qǐng对duì文wén德dé殿diàn，太tài皇huáng太tài后hòu曰yuē：“大dà臣chén欲yù行xíng此cǐ礼lǐ，予yǔ意yì谓wèi必bì难nán行xíng。”焘dào对duì曰yuē：“诚chéng如rú圣shèng虑lǜ，愿yuàn坚jiān执zhí勿wù许xǔ。且qiě母mǔ后hòu权quán同tóng听tīng政zhèng，盖gài出chū一yī时shí不bù得dé已yǐ之zhī事shì，乞qǐ速sù罢bà之zhī。”中zhōng书shū舍shě人rén曾céng肇zhào亦yì言yán：“太tài皇huáng太tài后hòu听tīng政zhèng以yǐ来lái，止zhǐ于yú延yán和hé殿diàn，受shòu辽liáo使shǐ朝cháo见jiàn，亦yì止zhǐ于yú御yù崇chóng政zhèng殿diàn，未wèi尝cháng践jiàn外wài朝cháo。今jīn皇huáng帝dì述shù仁rén祖zǔ故gù事shì，以yǐ极jí崇chóng奉fèng之zhī礼lǐ，太tài皇huáng太tài后hòu傥tǎng以yǐ此cǐ时shí特tè下xià明míng诏zhào，发fā扬yáng皇huáng帝dì孝xiào敬jìng之zhī诚chéng，而ér固gù执zhí谦qiān德dé，止zhǐ于yú崇chóng政zhèng殿diàn受shòu册cè，则zé皇huáng帝dì之zhī孝xiào愈yù显xiǎn，太tài皇huáng太tài后hòu之zhī德dé愈yù尊zūn，两liǎng义yì俱jù得dé，顾gù不bù美měi欤yú？”太tài皇huáng太tài后hòu欣xīn然rán纳nà之zhī，乃nǎi诏zhào将jiāng来lái受shòu册cè止zhǐ于yú崇chóng政zhèng殿diàn。寻xún以yǐ天tiān旱hàn权quán罢bà。未wèi几jǐ，太tài师shī文wén彦yàn博bó等děng以yǐ时shí雨yǔ溥pǔ澍shù，秋qiū稼jià有yǒu望wàng，请qǐng举jǔ行xíng册cè礼lǐ，凡fán三sān请qǐng乃nǎi从cóng。九jiǔ月yuè六liù日rì，发fā太tài皇huáng太tài后hòu册cè宝bǎo于yú大dà庆qìng殿diàn，发fā皇huáng太tài后hòu、太tài妃fēi册cè宝bǎo于yú文wén德dé殿diàn，行xíng礼lǐ如rú仪yí。

　　绍shào圣shèng元yuán年nián，诏zhào：“奉fèng太tài皇huáng太tài后hòu旨zhǐ，皇huáng太tài妃fēi特tè与yǔ立lì宫gōng殿diàn名míng，坐zuò六liù龙lóng舆yú，张zhāng繖sǎn，出chū入rù由yóu宣xuān德dé正zhèng门mén。”有yǒu司sī请qǐng应yīng宫gōng中zhōng并bìng依yī称chēng臣chén妾qiè，外wài命mìng妇fù入rù内nèi准zhǔn此cǐ；百bǎi官guān拜bài笺jiān称chēng贺hè，称chēng殿diàn下xià。

　　徽huī宗zōng即jí位wèi，加jiā哲zhé宗zōng太tài妃fēi号hào曰yuē圣shèng瑞ruì，既jì又yòu御yù文wén德dé殿diàn，册cè命mìng元yuán符fú皇huáng后hòu刘liú氏shì为wèi太tài后hòu，并bìng依yī皇huáng后hòu礼lǐ制zhì。

　　建jiàn炎yán元yuán年nián五wǔ月yuè，册cè元yuán祐yòu皇huáng后hòu为wèi隆lóng祐yòu太tài后hòu，令lìng所suǒ司sī择zé日rì奉fèng上shàng册cè宝bǎo，时shí方fāng巡xún幸xìng，不bù克kè行xíng礼lǐ；遥yáo尊zūn韦wéi贤xián妃fēi为wèi宣xuān和hé皇huáng后hòu。绍shào兴xīng七qī年nián三sān月yuè，诏zhào略lüè曰yuē：“宣xuān和hé皇huáng后hòu夙sù拥yōng庆qìng羡xiàn，是shì生shēng眇miǎo冲chōng，乃nǎi骨gǔ肉ròu之zhī至zhì亲qīn，偕xié父fù兄xiōng而ér时shí迈mài。十shí年nián地dì阻zǔ，怀huái《陟zhì岵hù》、《凯kǎi风fēng》之zhī思sī；万wàn里lǐ使shǐ还hái，奉fèng上shàng皇huáng、宁níng德dé之zhī讳huì。宜yí尊zūn为wèi皇huáng太tài后hòu，令lìng所suǒ司sī择zé日rì奉fèng上shàng册cè宝bǎo。”太tài常cháng寺sì言yán：“请qǐng依yī祖zǔ宗zōng故gù事shì，俟qí三sān年nián之zhī丧sàng终zhōng制zhì，然rán后hòu行xíng礼lǐ。”时shí翰hàn林lín学xué士shì朱zhū震zhèn言yán：“唐táng德dé宗zōng建jiàn中zhōng上shàng太tài后hòu沈shěn氏shì尊zūn号hào时shí，沈shěn太tài后hòu莫mò知zhī所suǒ在zài，犹yóu供gōng张zhāng含hán元yuán殿diàn，具jù衮gǔn冕miǎn，出chū左zuǒ序xù，立lì东dōng方fāng，再zài拜bài奉fèng册cè。今jīn太tài后hòu圣shèng体tǐ无wú恙yàng，信xìn使shǐ相xiāng望wàng，岂qǐ可kě不bù举jǔ扬yáng前qián宪xiàn？臣chén又yòu闻wén，三sān年nián之zhī制zhì，惟wéi天tiān地dì、社shè稷jì越yuè绋fú行xíng事shì。德dé宗zōng以yǐ大dà历lì十shí四sì年nián即jí位wèi，明míng年nián改gǎi元yuán建jiàn中zhōng，时shí行xíng易yì月yuè之zhī制zhì，故gù以yǐ冕miǎn服fú行xíng事shì。今jīn陛bì下xià退tuì朝cháo之zhī服fú，尽jǐn如rú礼lǐ制zhì，谓wèi当dāng供gōng张zhāng别bié殿diàn，遣qiǎn三sān公gōng奉fèng册cè，藏cáng于yú有yǒu司sī，恭gōng俟qí来lái归guī。愿yuàn下xià礼lǐ官guān讲jiǎng明míng。”诏zhào从cóng之zhī。礼lǐ部bù、太tài常cháng言yán：“宝bǎo文wén欲yù乞qǐ以yǐ‘皇huáng太tài后hòu宝bǎo’四sì字zì为wèi文wén，合hé差chà撰zhuàn册cè文wén官guān一yī员yuán，书shū册cè文wén官guān一yī员yuán，书shū篆zhuàn宝bǎo文wén官guān一yī员yuán，并bìng差chà执zhí政zhèng。”十shí年nián，营yíng建jiàn皇huáng太tài后hòu宫gōng，以yǐ慈cí宁níng为wèi名míng。十shí二èr月yuè，帝dì自zì常cháng御yù殿diàn诣yì慈cí宁níng殿diàn遥yáo贺hè皇huáng太tài后hòu，奉fèng上shàng册cè宝bǎo。

　　十shí二èr年nián八bā月yuè，皇huáng太tài后hòu还hái慈cí宁níng宫gōng，十shí月yuè十shí八bā日rì，奉fèng进jìn册cè宝bǎo。其qí日rì张zhāng设shè慈cí宁níng殿diàn，设shè坐zuò殿diàn中zhōng，皇huáng太tài后hòu服fú祎yī衣yī即jí御yù坐zuò，本běn殿diàn官guān设shè册cè宝bǎo于yú殿diàn下xià，慈cí宁níng宫gōng事shì务wù官guān并bìng本běn殿diàn官guān并bìng朝cháo服fú诣yì殿diàn下xià，再zài拜bài，搢jìn笏hù，举jǔ册cè宝bǎo奉fèng进jìn；先xiān进jìn册cè，次cì进jìn宝bǎo，进jìn毕bì，降jiàng坐zuò，易yì祎yī衣yī，服fú常cháng服fú。皇huáng帝dì诣yì慈cí宁níng殿diàn贺hè，如rú宫gōng中zhōng仪yí，次cì宰zǎi臣chén率lǜ百bǎi僚liáo拜bài表biǎo称chēng贺hè。

　　三sān十shí二èr年nián六liù月yuè，诏zhào上shàng太tài上shàng皇huáng帝dì、太tài上shàng皇huáng后hòu尊zūn号hào，集jí议yì以yǐ闻wén。左zuǒ仆pū射shè陈chén康kāng伯bó等děng言yán：“五wǔ帝dì之zhī寿shòu，惟wéi尧yáo最zuì高gāo，百bǎi王wáng之zhī圣shèng，惟wéi尧yáo独dú冠guān。今jīn兹zī高gāo世shì之zhī举jǔ，视shì尧yáo有yǒu光guāng，恭gōng请qǐng上shàng太tài上shàng皇huáng帝dì尊zūn号hào曰yuē光guāng尧yáo寿shòu圣shèng太tài上shàng皇huáng帝dì，太tài上shàng皇huáng后hòu尊zūn号hào曰yuē寿shòu圣shèng太tài上shàng皇huáng后hòu。”诏zhào恭gōng依yī，仍réng令lìng礼lǐ部bù、太tài常cháng讨tǎo论lùn礼lǐ仪yí以yǐ闻wén。左zuǒ仆pū射shè陈chén康kāng伯bó撰zhuàn太tài上shàng皇huáng帝dì册cè文wén，兼jiān礼lǐ仪yí使shǐ、参cān政zhèng汪wāng澈chè书shū册cè文wén并bìng篆zhuàn宝bǎo，知zhī枢shū密mì院yuàn叶yè义yì问wèn撰zhuàn太tài上shàng皇huáng后hòu册cè文wén，同tóng知zhī枢shū密mì院yuàn事shì黄huáng祖zǔ舜shùn书shū册cè文wén。

　　八bā月yuè十shí四sì日rì，奉fèng上shàng册cè宝bǎo。是shì日rì，陪péi位wèi文wén武wǔ百bǎi僚liáo、太tài傅fù以yǐ下xià行xíng事shì官guān，并bìng朝cháo服fú入rù诣yì大dà庆qìng殿diàn下xià立lì班bān。皇huáng帝dì自zì内nèi服fú履lǚ袍páo入rù御yù幄wò，服fú通tōng天tiān冠guān、绛jiàng纱shā袍páo出chū至zhì大dà庆qìng殿diàn，诣yì册cè宝bǎo褥rù位wèi前qián再zài拜bài，在zài位wèi官guān皆jiē再zài拜bài讫qì，皇huáng帝dì行xíng发fā册cè宝bǎo授shòu太tài傅fù之zhī礼lǐ如rú仪yí。礼lǐ毕bì，皇huáng帝dì还hái幄wò，服fú履lǚ袍páo还hái内nèi，文wén武wǔ百bǎi僚liáo退tuì。

　　仪yí仗zhàng鼓gǔ吹chuī，备bèi而ér不bù作zuò。

　　护hù卫wèi册cè宝bǎo，太tài傅fù以yǐ下xià行xíng事shì官guān导dǎo从cóng册cè宝bǎo至zhì德dé寿shòu宫gōng。皇huáng帝dì自zì祥xiáng曦xī殿diàn服fú履lǚ袍páo乘chéng辇niǎn，至zhì德dé寿shòu宫gōng大dà次cì降jiàng辇niǎn，陪péi位wèi文wén武wǔ官guān入rù殿diàn庭tíng立lì班bān定dìng，太tài傅fù以yǐ下xià行xíng事shì官guān从cóng册cè宝bǎo入rù殿diàn，皇huáng帝dì服fú通tōng天tiān冠guān、绛jiàng纱shā袍páo升shēng殿diàn，诣yì西xī向xiàng褥rù位wèi立lì，太tài上shàng皇huáng帝dì自zì宫gōng服fú履lǚ袍páo即jí坐zuò，皇huáng帝dì北běi向xiàng四sì拜bài起qǐ居jū讫qì，次cì太tài傅fù以yǐ下xià皆jiē四sì拜bài起qǐ居jū。

　　次cì行xíng奉fèng册cè之zhī礼lǐ，中zhōng书shū令lìng、参cān知zhī政zhèng事shì史shǐ浩hào读dú册cè，摄shè侍shì中zhōng叶yè义yì问wèn读dú宝bǎo，读dú讫qì，退tuì复fù位wèi。皇huáng帝dì再zài拜bài称chēng贺hè曰yuē：“皇huáng帝dì臣chén某mǒu稽qǐ首shǒu言yán：伏fú惟wéi光guāng尧yáo寿shòu圣shèng太tài上shàng皇huáng帝dì陛bì下xià册cè宝bǎo告gào成chéng，鸿hóng名míng肇zhào正zhèng，与yǔ天tiān同tóng寿shòu，率lǜ土tǔ均jūn欢huān。”皇huáng帝dì再zài拜bài，次cì侍shì中zhōng承chéng旨zhǐ宣xuān答dá曰yuē：“皇huáng帝dì孝xiào通tōng天tiān地dì，礼lǐ备bèi古gǔ今jīn，勉miǎn受shòu鸿hóng名míng，良liáng深shēn感gǎn慰wèi。”皇huáng帝dì再zài拜bài讫qì，西xī向xiàng立lì，次cì太tài傅fù以yǐ下xià再zài拜bài称chēng贺hè致zhì词cí曰yuē：“摄shè太tài傅fù、尚shàng书shū左zuǒ仆pū射shè臣chén康kāng伯bó等děng稽qǐ首shǒu言yán：伏fú惟wéi光guāng尧yáo寿shòu圣shèng太tài上shàng皇huáng帝dì陛bì下xià肃sù临lín宝bǎo位wèi，诞dàn受shòu丕pī称chēng，独dú推tuī天tiān父fù之zhī尊zūn，普pǔ慰wèi帝dì臣chén之zhī愿yuàn。”奏zòu讫qì，再zài拜bài舞wǔ蹈dǎo。次cì侍shì中zhōng承chéng旨zhǐ宣xuān答dá曰yuē：“光guāng尧yáo寿shòu圣shèng太tài上shàng皇huáng帝dì圣shèng旨zhǐ：倦juàn勤qín滋zī久jiǔ，佚yì老lǎo是shì图tú，勉miǎn受shòu嘉jiā名míng，但dàn增zēng感gǎn慰wèi。”又yòu再zài拜bài舞wǔ蹈dǎo。次cì太tài上shàng皇huáng帝dì降jiàng坐zuò入rù宫gōng，皇huáng帝dì后hòu从cóng寿shòu圣shèng太tài上shàng皇huáng后hòu册cè宝bǎo入rù宫gōng。

　　皇huáng帝dì诣yì太tài上shàng皇huáng后hòu坐zuò前qián北běi向xiàng立lì，太tài上shàng皇huáng后hòu升shēng坐zuò，皇huáng帝dì四sì拜bài起qǐ居jū，行xíng奉fèng上shàng册cè宝bǎo之zhī礼lǐ，读dú册cè官guān陈chén子zi常cháng读dú册cè，读dú宝bǎo官guān梁liáng康kāng民mín读dú宝bǎo，读dú讫qì复fù位wèi，皇huáng帝dì再zài拜bài称chēng贺hè致zhì词cí曰yuē：“皇huáng帝dì臣chén某mǒu稽qǐ首shǒu言yán：伏fú惟wéi寿shòu圣shèng太tài上shàng皇huáng后hòu殿diàn下xià德dé茂mào坤kūn元yuán，礼lǐ崇chóng大dà号hào，宝bǎo书shū翕xī受shòu，欢huān抃biàn无wú疆jiāng。”皇huáng帝dì再zài拜bài，次cì宣xuān答dá官guān承chéng旨zhǐ宣xuān答dá曰yuē：“寿shòu圣shèng太tài上shàng皇huáng后hòu教jiào旨zhǐ：皇huáng帝dì祲jìn容róng载zài蒇chǎn，显xiǎn号hào来lái膺yīng，诚chéng孝xiào通tōng天tiān，但dàn深shēn感gǎn惕tì。”皇huáng帝dì再zài拜bài讫qì，太tài上shàng皇huáng后hòu降jiàng坐zuò入rù宫gōng。次cì太tài傅fù以yǐ下xià文wén武wǔ百bǎi僚liáo就jiù德dé寿shòu殿diàn下xià拜bài笺jiān称chēng贺hè以yǐ俟qí，皇huáng帝dì服fú履lǚ袍páo乘chéng辇niǎn还hái内nèi。十shí六liù日rì，宰zǎi臣chén率lǜ文wén武wǔ百bǎi僚liáo诣yì文wén德dé殿diàn拜bài表biǎo称chēng贺hè。