志zhì第dì十shí三sān志zhì第dì十shí三sān

礼lǐ五wǔ

○上shàng尊zūn谥shì

天tiān会huì三sān年nián六liù月yuè，谙ān班bān勃bó极jí烈liè杲gǎo等děng表biǎo请qǐng追zhuī册cè先xiān大dà圣shèng皇huáng帝dì。十shí二èr月yuè二èr十shí五wǔ日rì，奉fèng玉yù册cè、玉yù宝bǎo，恭gōng上shàng尊zūn谥shì曰yuē大dà圣shèng武wǔ元yuán皇huáng帝dì，庙miào号hào太tài祖zǔ。天tiān会huì十shí三sān年nián三sān月yuè七qī日rì，遣qiǎn摄shè太tài尉wèi皇huáng叔shū祖zǔ大dà司sī空kōng昱yù奉fèng玉yù册cè、玉yù宝bǎo，上shàng尊zūn谥shì曰yuē文wén烈liè皇huáng帝dì，庙miào号hào太tài宗zōng。九jiǔ月yuè，追zhuī谥shì皇huáng考kǎo曰yuē景jǐng宣xuān皇huáng帝dì，庙miào号hào徽huī宗zōng。

十shí四sì年nián八bā月yuè庚gēng戌xū，文wén武wǔ百bǎi僚liáo、太tài师shī宗zōng磐pán等děng上shàng议yì曰yuē：“国guó家jiā肇zhào造zào区qū夏xià，四sì征zhēng弗fú庭tíng，太tài祖zǔ武wǔ元yuán皇huáng帝dì受shòu命mìng拨bō乱luàn，光guāng启qǐ大dà业yè。太tài宗zōng文wén烈liè皇huáng帝dì继jì志zhì卒zú伐fá，奋fèn张zhāng皇huáng威wēi。原yuán其qí积jī德dé累lěi功gōng，所suǒ由yóu来lái者zhě远yuǎn矣yǐ！且qiě礼lǐ多duō为wèi贵guì，固gù前qián籍jí之zhī美měi谈tán；德dé厚hòu流liú光guāng，实shí本běn朝cháo之zhī先xiān务wù。伏fú惟wéi皇huáng九jiǔ代dài祖zǔ，廓kuò君jūn人rén之zhī量liàng，挺tǐng御yù世shì之zhī姿zī。虞yú舜shùn生shēng冯féng，迁qiān于yú负fù夏xià，太tài王wáng避bì狄dí，邑yì此cǐ岐qí山shān，圣shèng姥lǎo来lái归guī，天tiān原yuán肇zhào发fā。皇huáng八bā代dài祖zǔ、皇huáng七qī代dài祖zǔ，承chéng家jiā袭xí庆qìng，裕yù后hòu垂chuí芳fāng，不bù求qiú赫hè赫hè之zhī名míng，终zhōng大dà振zhèn振zhèn之zhī族zú。皇huáng六liù代dài祖zǔ，徒tú居jū得dé吉jí，播bō种zhǒng是shì勤qín，去qù暴bào露lù获huò栋dòng宇yǔ之zhī安ān，释shì负fù载zài兴xīng车chē舆yú之zhī利lì。皇huáng五wǔ代dài祖zǔ孛bèi堇jǐn，雄xióng姿zī迈mài世shì，美měi略lüè齐qí时shí。成chéng百bǎi里lǐ日rì辟pì之zhī功gōng，戎róng车chē既jì饰shì；著zhù五wǔ教jiào在zài宽kuān之zhī训xùn，人rén纪jì肇zhào修xiū。皇huáng高gāo祖zǔ太tài师shī，质zhì自zì天tiān成chéng，德dé为wèi民mín望wàng，兼jiān精jīng骑qí射shè，往wǎng无wú不bù摧cuī，始shǐ置zhì官guān师shī，归guī者zhě益yì众zhòng。皇huáng曾zēng祖zǔ太tài师shī，威wēi灵líng震zhèn远yuǎn，机jī警jǐng绝jué人rén，雅yǎ善shàn运yùn筹chóu，未wèi尝cháng衿jīn甲jiǎ，临lín敌dí愈yù奋fèn，应yìng变biàn若ruò神shén。皇huáng曾céng叔shū祖zǔ太tài师shī，机jī独dú运yùn心xīn，公gōng无wú私sī物wù，四sì方fāng耸sǒng动dòng，诸zhū部bù归guī怀huái，德dé威wēi两liǎng隆lóng，风fēng俗sú大dà定dìng。皇huáng伯bó祖zǔ太tài师shī，友yǒu于yú尽jǐn爱ài，国guó尔ěr惟wéi忠zhōng，谋móu必bì罔wǎng愆qiān，举jǔ无wú不bù济jì。累lèi代dài祖zǔ妣bǐ，妇fù道dào警jǐng戒jiè，王wáng业yè艰jiān难nán，俱jù殚dān内nèi助zhù之zhī劳láo，实shí著zhù始shǐ基jī之zhī渐jiàn。是shì宜yí采cǎi群qún臣chén之zhī佥qiān议yì，酌zhuó故gù事shì以yǐ遵zūn行xíng，款kuǎn帝dì于yú郊jiāo，称chēng天tiān以yǐ诔lěi。谨jǐn按àn谥shì法fǎ，布bù义yì行xíng刚gāng曰yuē‘景jǐng’，主zhǔ义yì行xíng德dé曰yuē‘元yuán’，保bǎo民mín耆qí艾ài曰yuē‘明míng’，温wēn柔róu圣shèng善shàn曰yuē‘懿yì’，请qǐng上shàng皇huáng九jiǔ代dài祖zǔ尊zūn谥shì曰yuē景jǐng元yuán皇huáng帝dì，庙miào号hào始shǐ祖zǔ，妣bǐ曰yuē明míng懿yì皇huáng后hòu。中zhōng和hé纯chún备bèi曰yuē‘德dé’，道dào德dé纯chún一yī曰yuē‘思sī’，请qǐng上shàng皇huáng八bā代dài祖zǔ尊zūn谥shì曰yuē德dé皇huáng帝dì，妣bǐ曰yuē思sī皇huáng后hòu。好hǎo和hé不bù争zhēng曰yuē‘安ān’，好hǎo廉lián自zì克kè曰yuē‘节jié’，请qǐng上shàng皇huáng七qī代dài祖zǔ尊zūn谥shì曰yuē安ān皇huáng帝dì，妣bǐ曰yuē节jié皇huáng后hòu。安ān民mín治zhì古gǔ曰yuē‘定dìng’，明míng德dé有yǒu劳láo曰yuē‘昭zhāo’，尊zūn贤xián让ràng善shàn曰yuē‘恭gōng’，柔róu德dé好hǎo众zhòng曰yuē‘靖jìng’，请qǐng上shàng皇huáng六liù代dài祖zǔ尊zūn谥shì曰yuē定dìng昭zhāo皇huáng帝dì，庙miào号hào献xiàn祖zǔ，妣bǐ曰yuē恭gōng靖jìng皇huáng后hòu。爱ài民mín立lì政zhèng曰yuē‘成chéng’，辟pì土tǔ有yǒu德dé曰yuē‘襄xiāng’，强qiáng毅yì执zhí正zhèng曰yuē‘威wēi’，慈cí仁rén和hé民mín曰yuē‘顺shùn’，请qǐng上shàng皇huáng五wǔ代dài祖zǔ孛bèi堇jǐn尊zūn谥shì曰yuē成chéng襄xiāng皇huáng帝dì，庙miào号hào昭zhāo祖zǔ，妣bǐ曰yuē威wēi顺shùn皇huáng后hòu。爱ài民mín好hǎo与yǔ曰yuē‘惠huì’，辟pì土tǔ兼jiān国guó曰yuē‘桓huán’，明míng德dé有yǒu劳láo曰yuē‘昭zhāo’，执zhí心xīn决jué断duàn曰yuē‘肃sù’，请qǐng上shàng皇huáng高gāo祖zǔ太tài师shī尊zūn谥shì曰yuē惠huì桓huán皇huáng帝dì，庙miào号hào景jǐng祖zǔ，妣bǐ曰yuē昭zhāo肃sù皇huáng后hòu。大dà而ér化huà之zhī曰yuē‘圣shèng’，刚gāng德dé克kè就jiù曰yuē‘肃sù’，思sī虑lǜ深shēn远yuǎn曰yuē‘翼yì’，一yī德dé不bù懈xiè曰yuē‘简jiǎn’，请qǐng上shàng皇huáng曾zēng祖zǔ太tài师shī尊zūn谥shì曰yuē圣shèng肃sù皇huáng帝dì，庙miào号hào世shì祖zǔ，妣bǐ曰yuē翼yì简jiǎn皇huáng后hòu。申shēn情qíng见jiàn貌mào曰yuē‘穆mù’，博bó闻wén多duō能néng曰yuē‘宪xiàn’，柔róu德dé好hǎo众zhòng曰yuē‘静jìng’，圣shèng善shàn周zhōu闻wén曰yuē‘宣xuān’，请qǐng上shàng皇huáng曾céng叔shū祖zǔ太tài师shī尊zūn谥shì曰yuē穆mù宪xiàn皇huáng帝dì，庙miào号hào肃sù宗zōng，妣bǐ曰yuē静jìng宣xuān皇huáng后hòu。慈cí爱ài忘wàng劳láo曰yuē‘孝xiào’，执zhí事shì有yǒu制zhì曰yuē‘平píng’，清qīng白bái守shǒu节jié曰yuē‘贞zhēn’，爱ài民mín好hǎo与yǔ曰yuē‘惠huì’，请qǐng上shàng皇huáng曾céng叔shū祖zǔ太tài师shī尊zūn谥shì曰yuē孝xiào平píng皇huáng帝dì，庙miào号hào穆mù宗zōng，妣bǐ曰yuē贞zhēn惠huì皇huáng后hòu。爱ài民mín长zhǎng悌tì曰yuē‘恭gōng’，一yī德dé不bù懈xiè曰yuē‘简jiǎn’，夙sù夜yè共gòng事shì曰yuē‘敬jìng’，小xiǎo心xīn畏wèi忌jì曰yuē‘僖xī’，请qǐng上shàng皇huáng伯bó祖zǔ太tài师shī尊zūn谥shì曰yuē恭gōng简jiǎn皇huáng帝dì，庙miào号hào康kāng宗zōng、妣bǐ曰yuē敬jìng僖xī皇huáng后hòu。仍réng请qǐng以yǐ始shǐ祖zǔ景jǐng元yuán皇huáng帝dì、景jǐng祖zǔ惠huì桓huán皇huáng帝dì、世shì祖zǔ圣shèng肃sù皇huáng帝dì、太tài祖zǔ武wǔ元yuán皇huáng帝dì、太tài宗zōng文wén烈liè皇huáng帝dì为wèi永yǒng永yǒng不bù祧tiāo之zhī庙miào。须xū庙miào室shì告gào成chéng，涓juān日rì备bèi物wù，奉fèng上shàng宝bǎo册cè，藏cáng于yú天tiān府fǔ，施shī之zhī罔wǎng极jí。”丙bǐng辰chén，奉fèng上shàng九jiǔ代dài祖zǔ妣bǐ尊zūn谥shì庙miào号hào，是shì日rì百bǎi僚liáo上shàng表biǎo称chēng贺hè。

皇huáng统tǒng五wǔ年nián，增zēng上shàng太tài祖zǔ尊zūn谥shì，礼lǐ官guān议yì：“自zì古gǔ辨biàn祀sì，以yǐ南nán北běi郊jiāo、太tài社shè、太tài稷jì、太tài庙miào为wèi序xù。若ruò太tài庙miào神shén主zhǔ造zào毕bì，即jí合hé题tí尊zūn谥shì，择zé日rì奉fèng安ān，恐kǒng在zài郊jiāo社shè之zhī前qián于yú礼lǐ未wèi伦lún。候hòu筑zhù郊jiāo兆zhào毕bì，择zé日rì奏zòu告gào昊hào天tiān上shàng帝dì、皇huáng地dì祇qí，次cì奉fèng安ān社shè稷jì神shén主zhǔ及jí奏zòu告gào，其qí次cì恭gōng造zào太tài庙miào神shén主zhǔ，题tí号hào奉fèng安ān入rù室shì，以yǐ此cǐ为wèi序xù。元yuán奉fèng敕chì旨zhǐ，候hòu到dào上shàng京jīng行xíng礼lǐ，不bú见jiàn元yuán奏zòu目mù内nèi，有yǒu无wú指zhǐ定dìng候hòu修xiū建jiàn太tài庙miào奉fèng安ān神shén主zhǔ以yǐ后hòu行xíng礼lǐ，或huò只zhǐ于yú庆qìng元yuán宫gōng奉fèng上shàng谥shì号hào。若ruò候hòu奉fèng安ān太tài庙miào神shén主zhǔ礼lǐ毕bì，方fāng奉fèng上shàng谥shì号hào册cè宝bǎo，即jí百bǎi官guān并bìng合hé法fǎ服fú，兼jiān于yú皇huáng帝dì所suǒ御yù殿diàn合hé立lì黄huáng麾huī仗zhàng及jí殿diàn中zhōng省shěng细xì仗zhàng，太tài庙miào殿diàn前qián亦yì合hé立lì黄huáng麾huī仗zhàng，其qí册cè宝bǎo在zài路lù亦yì合hé量liàng设shè仪yí仗zhàng。若ruò太tài庙miào未wèi奉fèng安ān，只zhǐ于yú庆qìng元yuán宫gōng上shàng册cè宝bǎo，即jí行xíng事shì及jí立lì班bān官guān并bìng用yòng常cháng服fú，及jí依yī例lì量liàng用yòng大dà小xiǎo旗qí、甲jiǎ骑qí、门mén仗zhàng官guān，供gòng奉fèng官guān引yǐn从cóng册cè宝bǎo彩cǎi服fú。若ruò奉fèng安ān后hòu发fā册cè，即jí御yù服fú通tōng天tiān冠guān、绛jiàng纱shā袍páo。若ruò只zhǐ就jiù庆qìng元yuán宫gōng，即jí幞fú头tóu红hóng袍páo。并bìng庆qìng元yuán官guān上shàng册cè宝bǎo，即jí将jiāng来lái题tí太tài庙miào本běn室shì神shén主zhǔ，便biàn可kě用yòng新xīn谥shì。若ruò于yú太tài庙miào先xiān奉fèng安ān神shén主zhǔ，即jí先xiān题tí旧jiù谥shì。及jí至zhì就jiù本běn室shì上shàng册cè宝bǎo，又yòu须xū改gǎi题tí新xīn谥shì。有yǒu两liǎng节jié不bù同tóng。五wǔ月yuè九jiǔ日rì拟nǐ奏zòu告gào于yú太tài庙miào，上shàng册cè宝bǎo，窃qiè虑lǜ法fǎ物wù乐yuè舞wǔ难nán办bàn，只zhǐ于yú庆qìng元yuán宫gōng上shàng册cè宝bǎo。”从cóng之zhī。

十shí月yuè三sān日rì，奉fèng上shàng尊zūn谥shì册cè宝bǎo仪yí：前qián期qī，有yǒu司sī供gōng张zhāng辰chén居jū殿diàn神shén御yù床chuáng案àn。少shào府fǔ监jiān、钩gōu盾dùn署shǔ设shè燎liáo薪xīn于yú殿diàn庭tíng西xī南nán，掘jué坎kǎn于yú其qí侧cè。仪yí鸾luán司sī设shè小xiǎo次cì于yú辰chén居jū殿diàn下xià东dōng厢xiāng，又yòu设shè册cè宝bǎo幄wò殿diàn于yú景jǐng辉huī门mén外wài东dōng仗zhàng舍shě。殿diàn前qián司sī、宜yí徽huī院yuàn量liàng差chà甲jiǎ骑qí、大dà小xiǎo旗qí鼓gǔ、门mén仗zhàng官guān、香xiāng舆yú，自zì制zhì造zào册cè宝bǎo所suǒ迎yíng奉fèng册cè宝bǎo，奉fèng安ān于yú幄wò殿diàn，行xíng事shì官guān、制zhì造zào官guān皆jiē骑qí马mǎ引yǐn从cóng，门mén下xià中zhōng书shū侍shì郎láng在zài前qián，侍shì中zhōng中zhōng书shū令lìng在zài后hòu，大dà礼lǐ使shǐ又yòu在zài其qí后hòu，举jǔ舁yú奉fèng册cè宝bǎo官guān、制zhì造zào官guān分fēn左zuǒ右yòu夹jiā侍shì，以yǐ北běi为wèi上shàng，皆jiē给gěi人rén从cóng锦jǐn帽mào衫shān带dài。是shì日rì未wèi明míng，翰hàn林lín使shǐ、大dà官guān令lìng丞chéng铺pū设shè香xiāng案àn酒jiǔ果guǒ、供gōng具jù牲shēng体tǐ膳shàn羞xiū于yú神shén御yù前qián，仪yí鸾luán司sī设shè皇huáng帝dì拜bài褥rù四sì：一yī在zài阼zuò阶jiē上shàng，面miàn西xī；一yī在zài香xiāng案àn南nán，面miàn北běi；一yī在zài殿diàn上shàng东dōng栏lán子zi内nèi，面miàn西xī；一yī在zài燎liáo薪xīn之zhī东dōng，面miàn西xī。设shè黄huáng道dào，自zì小xiǎo次cì至zhì阼zuò阶jiē褥rù位wèi。质zhì明míng，有yǒu司sī备bèi常cháng行xíng仪yí仗zhàng，驾jià头tóu扇shàn筤láng，常cháng朝cháo官guān常cháng服fú骑qí马mǎ执zhí鞭biān前qián导dǎo，以yǐ北běi为wèi上shàng，造zào册cè宝bǎo官guān，排pái办bàn管guǎn勾gōu官guān常cháng服fú，于yú庆qìng元yuán宫gōng门mén外wài立lì班bān，迎yíng驾jià再zài拜bài。皇huáng帝dì自zì宫gōng中zhōng服fú靴xuē袍páo、御yù马mǎ，至zhì景jǐng晖huī门mén外wài下xià马mǎ，步bù入rù小xiǎo次cì。少shǎo顷qǐng，御yù史shǐ台tái催cuī班bān，大dà礼lǐ使shǐ、行xíng事shì官guān自zì幄wò殿diàn奉fèng册cè宝bǎo入rù正zhèng门mén，置zhì于yú辰chén居jū殿diàn西xī阶jiē下xià。大dà礼lǐ使shǐ归guī押yā班bān位wèi，阁gé门mén使shǐ奏zòu：“班bān齐qí。”太tài常cháng卿qīng奏zòu：“请qǐng皇huáng帝dì行xíng奉fèng上shàng册cè宝bǎo之zhī礼lǐ。”宣xuān徽huī使shǐ、太tài常cháng卿qīng分fēn引yǐn前qián导dǎo，皇huáng帝dì由yóu黄huáng道dào升shēng阼zuò阶jiē上shàng面miàn西xī褥rù位wèi立lì，赞zàn：“请qǐng再zài拜bài”，閤gé门mén使shǐ胪lú传chuán，在zài位wèi官guān皆jiē再zài拜bài。乃nǎi引yǐn皇huáng帝dì由yóu殿diàn上shàng正zhèng门mén入rù殿diàn，于yú香xiāng案àn前qián褥rù位wèi再zài拜bài，上shàng香xiāng，又yòu再zài拜bài，退tuì稍shāo东dōng于yú栏lán子zi内nèi面miàn西xī褥rù位wèi立lì定dìng。仪yí鸾luán司sī彻chè香xiāng案àn前qián拜bài褥rù，设shè册cè宝bǎo褥rù位wèi于yú香xiāng案àn南nán，举jǔ册cè、舁yú册cè官guān取qǔ册cè匣xiá于yú床chuáng，对duì捧pěng由yóu西xī阶jiē升shēng，中zhōng书shū侍shì郎láng分fēn左zuǒ右yòu前qián导dǎo。奉fèng册cè中zhōng书shū令lìng、读dú册cè中zhōng书shū令lìng并bìng后hòu从cóng，候hòu於yú褥rù位wèi。置zhì定dìng，奉fèng册cè中zhōng书shū令lìng于yú褥rù位wèi南nán再zài拜bài，退tuì就jiù殿diàn阶jiē上shàng西xī南nán柱zhù外wài，面miàn东dōng立lì。读dú册cè官guān、中zhōng书shū令lìng稍shāo前qián，再zài拜bài。舁yú册cè官guān取qǔ匣xiá盖gài下xià，置zhì于yú西xī阶jiē下xià册cè床chuáng。举jǔ册cè官guān对duì举jǔ册cè，读dú册cè官guān中zhōng书shū令lìng一yī拜bài起qǐ，跪guì，搢jìn笏hù，读dú册cè文wén曰yuē：“孝xiào孙sūn嗣sì皇huáng帝dì臣chén某mǒu，谨jǐn拜bài手shǒu稽qǐ首shǒu奉fèng玉yù册cè玉yù宝bǎo，恭gōng上shàng尊zūn谥shì曰yuē应yīng乾qián兴xīng运yùn昭zhāo德dé定dìng功gōng睿ruì神shén庄zhuāng孝xiào仁rén明míng大dà圣shèng武wǔ元yuán皇huáng帝dì。”读dú册cè毕bì，就jiù拜bài，兴xīng，又yòu再zài拜bài，退tuì立lì于yú奉fèng册cè中zhōng书shū令lìng之zhī次cì。奉fèng册cè官guān进jìn，与yǔ中zhōng书shū侍shì郎láng率lǜ举jǔ册cè、舁yú册cè官guān奉fèng册cè匣xiá由yóu西xī阶jiē下xià，引yǐn从cóng如rú上shàng仪yí，复fù置zhì于yú册cè床chuáng。置zhì定dìng，举jǔ宝bǎo官guān以yǐ宝bǎo盝lù进jìn，至zhì侍shì中zhōng读dú毕bì，由yóu西xī阶jiē下xià，复fù置zhì于yú床chuáng，皆jiē如rú册cè匣xiá之zhī仪yí。有yǒu司sī彻chè册cè宝bǎo褥rù位wèi，复fù设shè香xiāng案àn南nán拜bài褥rù。宣xuān徽huī使shǐ、太tài常cháng卿qīng导dǎo皇huáng帝dì进jìn就jiù褥rù位wèi，再zài拜bài，上shàng香xiāng、茶chá、酒jiǔ，乐lè作zuò，三sān酹lèi酒jiǔ，乐lè止zhǐ。太tài祝zhù读dú祝zhù文wén，讫qì，皇huáng帝dì再zài拜bài，复fù归guī阼zuò阶jiē褥rù位wèi，立lì定dìng。大dà礼lǐ使shǐ升shēng殿diàn，于yú香xiāng案àn南nán宣xuān徽huī使shǐ处chù授shòu福fú酒jiǔ台tái盏zhǎn，行xíng至zhì皇huáng帝dì阼zuò阶jiē褥rù位wèi前qián，宣xuān徽huī使shǐ赞zàn：“皇huáng帝dì再zài拜bài饮yǐn福fú。”阁gé门mén胪lú传chuán：“赐cì胙zuò，再zài拜bài。”应yīng在zài位wèi官guān皆jiē再zài拜bài。大dà礼lǐ使shǐ跪guì，以yǐ酒jiǔ盏zhǎn进jìn授shòu皇huáng帝dì，乐lè作zuò，饮yǐn讫qì，又yòu再zài拜bài。大dà礼lǐ使shǐ受shòu酒jiǔ盏zhǎn，复fù以yǐ授shòu宣xuān徽huī使shǐ，讫qì，由yóu西xī阶jiē下xià，归guī押yā班bān位wèi。太tài祝zhù奉fèng祝zhù版bǎn，翰hàn林lín使shǐ酌zhuó酒jiǔ，太tài官guān令lìng丞chéng量liàng取qǔ牲shēng羞xiū，自zì西xī阶jiē下xià，置zhì于yú燎liáo薪xīn之zhī上shàng。文wén武wǔ班bān皆jiē回huí班bān向xiàng燎liáo所suǒ立lì，礼lǐ官guān赞zàn：“请qǐng皇huáng帝dì就jiù望wàng潦lǎo位wèi。”宣xuān徽huī使shǐ取qǔ酒jiǔ盏zhǎn台tái于yú翰hàn林lín使shǐ，以yǐ进jìn授shòu皇huáng帝dì。皇huáng帝dì酹lèi酒jiǔ于yú燎liáo薪xīn之zhī上shàng，执zhí事shì者zhě举jǔ燎liáo，半bàn燎liáo，瘗yì于yú坎kǎn。宣xuān徽huī使shǐ赞zàn：“皇huáng帝dì再zài拜bài。”阁gé门mén喝hē：“百bǎi官guān皆jiē再zài拜bài。”太tài常cháng卿qīng、宣xuān徽huī使shǐ前qián导dǎo，皇huáng帝dì归guī小xiǎo次cì，即jí御yù座zuò，帘lián降jiàng。太tài常cháng卿qīng俯fǔ伏fú，兴xīng，跪guì奏zòu：“太tài常cháng卿qīng臣chén某mǒu言yán，礼lǐ毕bì。”百bǎi官guān皆jiē卷juǎn班bān西xī出chū。大dà礼lǐ使shǐ以yǐ下xià奉fèng册cè宝bǎo床chuáng，纳nà于yú庆qìng元yuán宫gōng收shōu掌zhǎng去qù处chù。皇huáng帝dì进jìn膳shàn于yú别bié殿diàn，侍shì食shí官guān取qǔ旨zhǐ，有yǒu司sī转zhuǎn仗zhàng由yóu来lái路lù，皇huáng帝dì便biàn服fú还hái内nèi，教jiào坊fāng作zuò乐lè前qián导dǎo。次cì日rì，大dà礼lǐ使shǐ率lǜ百bǎi官guān称chēng贺hè。

是shì岁suì闰rùn十shí一yī月yuè，增zēng上shàng祖zǔ宗zōng尊zūn谥shì，始shǐ祖zǔ景jǐng元yuán皇huáng帝dì曰yuē懿yì宪xiàn景jǐng元yuán皇huáng帝dì，德dé皇huáng帝dì曰yuē渊yuān穆mù玄xuán德dé皇huáng帝dì，安ān皇huáng帝dì曰yuē和hé靖jìng庆qìng安ān皇huáng帝dì，献xiàn祖zǔ定dìng昭zhāo皇huáng帝dì曰yuē纯chún烈liè定dìng昭zhāo皇huáng帝dì，昭zhāo祖zǔ成chéng襄xiāng皇huáng帝dì曰yuē武wǔ惠huì成chéng襄xiāng皇huáng帝dì，景jǐng祖zǔ惠huì桓huán皇huáng帝dì曰yuē英yīng烈liè惠huì桓huán皇huáng帝dì，世shì祖zǔ圣shèng肃sù皇huáng帝dì曰yuē神shén武wǔ圣shèng肃sù皇huáng帝dì，肃sù宗zōng穆mù宪xiàn皇huáng帝dì曰yuē明míng睿ruì穆mù宪xiàn皇huáng帝dì，穆mù宗zōng孝xiào平píng皇huáng帝dì曰yuē章zhāng顺shùn孝xiào平píng皇huáng帝dì，康kāng宗zōng恭gōng简jiǎn皇huáng帝dì曰yuē献xiàn敏mǐn恭gōng简jiǎn皇huáng帝dì，太tài宗zōng文wén烈liè皇huáng帝dì曰yuē体tǐ元yuán应yìng运yùn世shì德dé昭zhāo功gōng哲zhé惠huì仁rén圣shèng文wén烈liè皇huáng帝dì，徽huī宗zōng景jǐng宣xuān皇huáng帝dì曰yuē允yǔn恭gōng克kè让ràng孝xiào德dé玄xuán功gōng佑yòu圣shèng景jǐng宣xuān皇huáng帝dì，已yǐ上shàng庙miào号hào如rú故gù。十shí二èr月yuè一yī日rì，奏zòu告gào如rú仪yí。

大dà定dìng三sān年nián，增zēng上shàng睿ruì宗zōng尊zūn谥shì。先xiān是shì，元yuán年nián十shí一yī月yuè十shí六liù日rì，追zhuī册cè皇huáng考kǎo曰yuē简jiǎn肃sù皇huáng帝dì，庙miào号hào睿ruì宗zōng，皇huáng妣bǐ蒲pú察chá氏shì钦qīn慈cí皇huáng后hòu，皇huáng妣bǐ李lǐ氏shì贞zhēn懿yì皇huáng后hòu。二èr年nián八bā月yuè一yī日rì，有yǒu司sī奏zòu：“祖zǔ宗zōng谥shì号hào或huò十shí六liù字zì，或huò十shí四sì字zì，或huò十shí二èr字zì，即jí今jīn睿ruì宗zōng皇huáng帝dì更gèng合hé增zēng上shàng尊zūn谥shì，于yú升shēng祔fù前qián奉fèng册cè宝bǎo。”制zhì可kě。十shí七qī日rì，左zuǒ平píng章zhāng元yuán宜yí等děng奏zòu请qǐng增zēng上shàng尊zūn谥shì曰yuē睿ruì宗zōng立lì德dé显xiǎn仁rén启qǐ圣shèng广guǎng运yùn文wén武wǔ简jiǎn肃sù皇huáng帝dì。有yǒu司sī奏zòu：“睿ruì宗zōng皇huáng帝dì未wèi经jīng升shēng祔fù，合hé无wú于yú衍yǎn庆qìng宫gōng圣shèng武wǔ殿diàn设shè神shén御yù床chuáng案àn？”奉fèng旨zhǐ崇chóng圣shèng阁gé借jiè设shè正zhèng位wèi。又yòu奏zòu：“皇huáng帝dì亲qīn授shòu册cè宝bǎo，太tài尉wèi行xíng事shì。”制zhì可kě。

九jiǔ月yuè二èr十shí二èr日rì，奏zòu告gào太tài庙miào。二èr十shí八bā日rì，大dà安ān殿diàn置zhì大dà乐lè，阅yuè习xí。前qián一yī日rì，自zì衍yǎn庆qìng宫gōng奉fèng迎yíng册cè宝bǎo，于yú大dà安ān殿diàn安ān置zhì。

授shòu册cè日rì未wèi明míng三sān刻kè，有yǒu司sī各gè勒lēi所suǒ部bù，整zhěng肃sù仪yí卫wèi，群qún臣chén集jí于yú殿diàn门mén，行xíng事shì官guān各gè法fǎ服fú，陪péi位wèi官guān公gōng服fú。皇huáng帝dì自zì宫gōng中zhōng常cháng服fú乘shèng舆yú，侍shì卫wèi如rú仪yí，赴fù大dà安ān殿diàn后hòu更gēng衣yī幄wò次cì。御yù史shǐ台tái催cuī班bān，通tōng事shì舍shě人rén引yǐn太tài尉wèi及jí群qún臣chén就jiù位wèi。侍shì中zhōng跪guì奏zòu：“中zhōng严yán。”少shǎo顷qǐng，又yòu跪guì奏zòu：“外wài办bàn。”皇huáng帝dì服fú通tōng天tiān冠guān、绛jiàng纱shā袍páo出chū。太tài常cháng卿qīng跪guì奏zòu称chēng：“太tài常cháng卿qīng臣chén某mǒu言yán，请qǐng皇huáng帝dì行xíng奉fèng上shàng册cè宝bǎo之zhī礼lǐ。”奏zòu讫qì，俯fǔ伏fú，兴xīng。宣xuān徽huī使shǐ分fēn左zuǒ右yòu前qián导dǎo，皇huáng帝dì步bù诣yì册cè宝bǎo幄wò次cì。将jiāng至zhì幄wò次cì，登dēng歌gē乐lè作zuò，至zhì幄wò次cì前qián北běi向xiàng，宣xuān微wēi使shǐ赞zàn：“请qǐng皇huáng帝dì再zài拜bài。”典diǎn仪yí赞zàn：“在zài位wèi官guān再zài拜bài。”拜bài讫qì，奏zòu：“请qǐng皇huáng帝dì搢jìn圭guī。”三sān上shàng香xiāng，讫qì，执zhí圭guī。奏zòu：“请qǐng皇huáng帝dì再zài拜bài。”典diǎn仪yí赞zàn：“在zài位wèi官guān再zài拜bài。”讫qì，各gè分fēn班bān东dōng西xī序xù立lì。奏zòu：“请qǐng皇huáng帝dì诣yì稍shāo东dōng褥rù位wèi。”乐lè止zhǐ。中zhōng书shū令lìng、中zhōng书shū侍shì郎láng奉fèng引yǐn册cè，侍shì中zhōng、门mén下xià侍shì郎láng奉fèng引yǐn宝bǎo，行xíng，登dēng歌gē乐lè作zuò。宣xuān徽huī使shǐ赞zàn导dǎo皇huáng帝dì随suí册cè宝bǎo降jiàng自zì西xī阶jiē，登dēng歌gē乐lè止zhǐ，宫gōng县xiàn乐lè作zuò，至zhì大dà安ān殿diàn下xià当dāng中zhōng褥rù位wèi。中zhōng书shū令lìng、侍shì中zhōng奉fèng册cè宝bǎo于yú皇huáng帝dì褥rù位wèi之zhī西xī，乐lè止zhǐ。宣xuān徽huī使shǐ奏zòu：“请qǐng皇huáng帝dì再zài拜bài。”典diǎn仪yí赞zàn：“在zài位wèi官guān皆jiē再zài拜bài。”拜bài讫qì，中zhōng书shū令lìng搢jìn笏hù，奉fèng册cè匣xiá，宫gōng县xiàn乐lè作zuò，至zhì皇huáng帝dì褥rù位wèi前qián，俯fǔ伏fú，跪guì，奉fèng置zhì讫qì，执zhí笏hù，俯fǔ伏fú，兴xīng，退tuì稍shāo西xī立lì，东dōng向xiàng。太tài常cháng博bó士shì引yǐn太tài尉wèi至zhì褥rù位wèi，北běi向xiàng立lì。宣xuān徽huī使shǐ奏zòu：“请qǐng皇huáng帝dì搢jìn圭guī。”跪guì捧pěng册cè匣xiá授shòu太tài尉wèi，太tài尉wèi搢jìn笏hù，跪guì受shòu讫qì，执zhí笏hù，少shǎo东dōng立lì，宣xuān徽huī使shǐ奏zòu：“请qǐng执zhí圭guī。”俯fǔ伏fú，兴xīng。舁yú册cè官guān捧pěng册cè匣xiá，中zhōng书shū侍shì郎láng奉fèng册cè匣xiá置zhì于yú册cè床chuáng，乐lè止zhǐ。侍shì中zhōng搢jìn笏hù，奉fèng宝bǎo盝lù，宫gōng县xiàn乐lè作zuò，至zhì皇huáng帝dì褥rù位wèi前qián，俯fǔ伏fú，跪guì，奉fèng置zhì讫qì，执zhí笏hù，俯fǔ伏fú，兴xīng，退tuì稍shāo西xī立lì，东dōng向xiàng。太tài常cháng博bó士shì引yǐn太tài尉wèi至zhì褥rù位wèi，北běi向xiàng立lì。宣xuān徽huī使shǐ奏zòu：“皇huáng帝dì搢jìn圭guī。”跪guì捧pěng宝bǎo盝lù授shòu太tài尉wèi，太tài尉wèi搢jìn笏hù，跪guì，受shòu讫qì，执zhí笏hù，少shǎo东dōng立lì。宣xuān徽huī使shǐ奏zòu：“请qǐng执zhí圭guī。”俯fǔ伏fú，兴xīng。舁yú宝bǎo官guān捧pěng宝bǎo盝lù，门mén下xià侍shì郎láng奉fèng置zhì于yú宝bǎo床chuáng，乐lè止zhǐ。宣xuān徽huī使shǐ奏zòu：“皇huáng帝dì再zài拜bài。”典diǎn仪yí赞zàn：“在zài位wèi官guān再zài拜bài。”皇huáng帝dì南nán向xiàng立lì，宫gōng县xiàn乐lè作zuò。太tài常cháng博bó士shì引yǐn太tài尉wèi奉fèng册cè宝bǎo出chū，主zhǔ节jié者zhě持chí节jié前qián导dǎo，册cè床chuáng在zài前qián，宝bǎo床chuáng次cì之zhī，乐lè止zhǐ。中zhōng书shū门mén下xià侍shì郎láng各gè导dǎo于yú册cè宝bǎo之zhī前qián，太tài尉wèi居jū其qí后hòu，至zhì大dà安ān门mén外wài，太tài尉wèi以yǐ次cì跪guì奉fèng册cè宝bǎo于yú玉yù辂lù中zhōng，中zhōng书shū侍shì郎láng于yú辂lù旁páng夹jiā侍shì，所suǒ司sī迎yíng卫wèi如rú式shì。太tài尉wèi奉fèng册cè宝bǎo讫qì，步bù出chū通tōng天tiān门mén外wài，革gé车chē用yòng本běn品pǐn卤lǔ簿bù，导dǎo从cóng如rú仪yí，鼓gǔ吹chuī不bù振zhèn作zuò。俟qí册cè宝bǎo出chū大dà安ān门mén，太tài常cháng卿qīng跪guì奏zòu称chēng：“太tài常cháng卿qīng臣chén某mǒu言yán，礼lǐ毕bì。”奏zòu讫qì，俯fǔ伏fú，兴xīng，前qián导dǎo皇huáng帝dì升shēng自zì东dōng阶jiē，登dēng歌gē乐lè作zuò，还hái大dà安ān殿diàn后hòu幄wò次cì，乐lè止zhǐ。侍shì中zhōng跪guì奏zòu：“解jiě严yán。”乘shèng舆yú还hái内nèi，侍shì卫wèi如rú来lái仪yí。

十shí月yuè一yī日rì，摄shè太tài尉wèi特tè进jìn平píng章zhāng政zhèng事shì兼jiān太tài子zi太tài师shī定dìng国guó公gōng臣chén完wán颜yán宗zōng宪xiàn率lǜ百bǎi官guān赴fù衍yǎn庆qìng宫gōng行xíng礼lǐ。前qián一yī日rì，设shè册cè宝bǎo幄wò次cì于yú圣shèng武wǔ殿diàn门mén外wài，西xī向xiàng。其qí日rì质zhì明míng，太tài常cháng寺sì官guān率lǜ所suǒ属shǔ，于yú圣shèng武wǔ殿diàn设shè神shén御yù床chuáng案àn，宣xuān徽huī院yuàn排pái备bèi茶chá酒jiǔ果guǒ、时shí馔zhuàn、茶chá食shí、香xiāng花huā等děng，并bìng如rú太tài祖zǔ皇huáng帝dì忌jì辰chén供gōng备bèi之zhī数shù。大dà乐lè署shǔ设shè登dēng歌gē之zhī乐lè于yú殿diàn上shàng前qián楹yíng间jiān稍shāo南nán，北běi向xiàng。迎yíng卫wèi册cè宝bǎo至zhì衍yǎn庆qìng宫gōng门mén外wài，中zhōng书shū门mén下xià侍shì郎láng各gè奉fèng册cè宝bǎo降jiàng币bì，各gè置zhì于yú床chuáng。太tài尉wèi至zhì门mén外wài降jiàng车chē，率lǜ中zhōng书shū令lìng以yǐ下xià导dǎo从cóng，赴fù圣shèng武wǔ殿diàn门mén外wài幄wò次cì，奉fèng安ān如rú式shì。其qí仪yí仗zhàng兵bīng士shì并bìng退tuì。次cì引yǐn文wén武wǔ百bǎi官guān各gè服fú其qí服fú，以yǐ次cì就jiù位wèi。大dà乐lè令lìng率lǜ工gōng人rén就jiù位wèi，礼lǐ直zhí官guān亦yì先xiān就jiù位wèi。应yīng执zhí事shì者zhě并bìng先xiān入rù殿diàn庭tíng北běi向xiàng立lì，礼lǐ直zhí官guān赞zàn：“再zài拜bài。”讫qì，升shēng殿diàn。次cì引yǐn太tài尉wèi就jiù东dōng阶jiē下xià褥rù位wèi西xī向xiàng立lì，礼lǐ直zhí官guān赞zàn：“拜bài。”在zài位wèi官guān俱jù再zài拜bài。礼lǐ直zhí官guān曰yuē：“有yǒu司sī谨jǐn具jù，请qǐng行xíng事shì。”礼lǐ直zhí官guān赞zàn：“拜bài。”在zài位wèi官guān俱jù再zài拜bài，讫qì，引yǐn太tài尉wèi诣yì罍léi洗xǐ盥guàn手shǒu，升shēng殿diàn，诣yì神shén座zuò前qián，搢jìn笏hù，跪guì，三sān上shàng香xiāng，乐lè作zuò，奠diàn茶chá、奠diàn酒jiǔ，讫qì，执zhí笏hù，俯fǔ伏fú，兴xīng，乐lè止zhǐ。太tài尉wèi再zài拜bài，讫qì，还hái位wèi少shǎo立lì。次cì引yǐn太tài尉wèi出chū，率lǜ中zhōng书shū门mén下xià侍shì郎láng等děng，奉fèng册cè宝bǎo床chuáng入rù自zì殿diàn门mén，中zhōng书shū令lìng侍shì中zhōng等děng并bìng导dǎo从cóng，登dēng歌gē乐lè作zuò，册cè宝bǎo床chuáng至zhì殿diàn庭tíng，列liè于yú西xī阶jiē之zhī下xià，承chéng以yǐ席xí褥rù，乐lè止zhǐ。太tài尉wèi以yǐ下xià各gè就jiù面miàn北běi褥rù位wèi立lì定dìng，礼lǐ直zhí官guān赞zàn：“拜bài。”在zài位wèi官guān俱jù再zài拜bài，讫qì，太tài尉wèi率lǜ中zhōng书shū令lìng侍shì郎láng奉fèng册cè匣xiá升shēng殿diàn，登dēng歌gē乐lè作zuò，至zhì殿diàn上shàng，册cè匣xiá置zhì于yú食shí案àn之zhī前qián，仍réng设shè褥rù位wèi，乐lè止zhǐ。次cì引yǐn太tài尉wèi诣yì神shén位wèi前qián，俯fǔ伏fú，跪guì，称chēng：“摄shè太tài尉wèi臣chén某mǒu言yán，谨jǐn上shàng加jiā尊zūn谥shì册cè，宝bǎo。”奏zòu讫qì，俯fǔ伏fú，兴xīng，稍shāo西xī立lì。次cì引yǐn中zhōng书shū令lìng立lì于yú册cè匣xiá南nán，举jǔ册cè官guān举jǔ册cè，中zhōng书shū令lìng俯fǔ伏fú，跪guì读dú册cè，讫qì，俯fǔ伏fú，兴xīng。中zhōng书shū令lìng奉fèng册cè匣xiá降jiàng自zì西xī阶jiē，置zhì于yú床chuáng，登dēng歌gē乐lè作zuò，置zhì讫qì，乐lè止zhǐ。次cì引yǐn侍shì中zhōng门mén下xià侍shì郎láng奉fèng宝bǎo盝lù升shēng殿diàn，乐lè作zuò，置zhì于yú食shí案àn之zhī前qián。仍réng设shè褥rù位wèi，乐lè止zhǐ。举jǔ宝bǎo官guān举jǔ宝bǎo盝lù，侍shì中zhōng俯fǔ伏fú，跪guì读dú宝bǎo，讫qì，俯fǔ伏fú，兴xīng。侍shì中zhōng奉fèng宝bǎo盝lù降jiàng自zì西xī阶jiē，置zhì于yú床chuáng，登dēng歌gē乐lè作zuò，置zhì讫qì，乐lè止zhǐ。太tài尉wèi诣yì殿diàn门mén外wài褥rù位wèi，再zài拜bài，讫qì，太tài尉wèi而ér下xià俱jù降jiàng阶jiē，以yǐ次cì就jiù位wèi。礼lǐ直zhí官guān赞zàn：“拜bài。”在zài位wèi官guān皆jiē再zài拜bài，讫qì，以yǐ次cì出chū。寺sì官guān、署shǔ官guān率lǜ拱gǒng卫wèi直zhí，舁yú册cè宝bǎo床chuáng置zhì于yú册cè宝bǎo殿diàn，各gè退tuì。次cì日rì，百bǎi官guān称chēng贺hè如rú常cháng仪yí。