志zhì第dì十shí五wǔ志zhì第dì十shí五wǔ

礼lǐ七qī

○社shè稷jì

贞zhēn元yuán元yuán年nián闰rùn十shí二èr月yuè，有yǒu司sī奏zòu建jiàn社shè稷jì坛tán于yú上shàng京jīng。大dà定dìng七qī年nián七qī月yuè，又yòu奏zòu建jiàn坛tán于yú中zhōng都dū。社shè为wèi制zhì，其qí外wài四sì周zhōu为wèi垣yuán，南nán向xiàng开kāi一yī神shén门mén，门mén三sān间jiān。内nèi又yòu四sì周zhōu为wèi垣yuán，东dōng西xī南nán北běi各gè开kāi一yī神shén门mén，门mén三sān间jiān，各gè列liè二èr十shí四sì戟jǐ。四sì隅yú连lián饰shì罘fú罳sī，无wú屋wū，于yú中zhōng稍shāo南nán为wèi坛tán位wèi，令lìng三sān方fāng广guǎng阔kuò，一yī级jí四sì陛bì。以yǐ五wǔ色sè土tǔ各gè饰shì其qí方fāng，中zhōng央yāng覆fù以yǐ黄huáng土tǔ，其qí广guǎng五wǔ丈zhàng，高gāo五wǔ尺chǐ。其qí主zhǔ用yòng白bái石shí，下xià广guǎng二èr尺chǐ，剡shàn其qí上shàng，形xíng如rú钟zhōng，埋mái其qí半bàn，坛tán南nán，栽zāi栗lì以yǐ表biǎo之zhī。近jìn西xī为wèi稷jì坛tán，如rú社shè坛tán之zhī制zhì而ér无wú石shí主zhǔ。四sì濆fén门mén各gè五wǔ间jiān，两liǎng塾shú三sān门mén，门mén列liè十shí二èr戟jǐ。濆fén有yǒu角jiǎo楼lóu，楼lóu之zhī面miàn皆jiē随suí方fāng色sè饰shì之zhī。馔zhuàn幔màn四sì楹yíng，在zài北běi濆fén门mén西xī，北běi向xiàng。神shén厨chú在zài西xī濆fén门mén外wài，南nán向xiàng。廨xiè在zài南nán围wéi墙qiáng内nèi，东dōng西xī向xiàng。有yǒu望wàng祭jì堂táng三sān楹yíng，在zài其qí北běi，雨yǔ则zé于yú是shì堂táng望wàng拜bài。堂táng之zhī南nán北běi各gè为wèi屋wū二èr楹yíng，三sān献xiàn及jí司sī徒tú致zhì斋zhāi幕mù次cì也yě。堂táng下xià南nán北běi相xiāng向xiàng有yǒu斋zhāi舍shě二èr十shí楹yíng。外wài门mén止zhǐ一yī间jiān，不bù施shī鸱chī尾wěi。

祭jì用yòng春chūn秋qiū二èr仲zhòng月yuè上shàng戊wù日rì，乐lè用yòng登dēng歌gē，遣qiǎn官guān行xíng事shì。太tài尉wèi一yī，司sī徒tú一yī，已yǐ上shàng奏zòu差chà。亚yà献xiàn太tài常cháng卿qīng一yī，终zhōng献xiàn光guāng禄lù卿qīng一yī，省shěng差chà。太tài常cháng卿qīng一yī，光guāng禄lù卿qīng一yī，郊jiāo社shè令lìng一yī，学xué士shì院yuàn官guān一yī，请qǐng御yù署shǔ祝zhù版bǎn。大dà乐lè令lìng一yī，太tài官guān令lìng二èr，监jiān祭jì御yù史shǐ二èr，太tài常cháng博bó士shì二èr，廪lǐn牺xī令lìng一yī，奉fèng礼lǐ郎láng一yī，协xié律lǜ郎láng二èr，司sī尊zūn罍léi二èr，奉fèng爵jué酒jiǔ官guān一yī，太tài祝zhù七qī，祝zhù史shǐ四sì，盥guàn洗xǐ官guān二èr，爵jué洗xǐ官guān二èr，执zhí巾jīn篚fěi官guān四sì，斋zhāi郎láng四sì十shí八bā，赞zàn者zhě一yī，礼lǐ直zhí官guān十shí，已yǐ上shàng部bù差chà。守shǒu卫wèi十shí二èr人rén，各gè衣yī其qí方fāng色sè，其qí服fú官guān给gěi。举jǔ瘗yì四sì，衣yī皁zào，军jūn人rén内nèi差chà，其qí衣yī自zì备bèi。前qián三sān日rì质zhì明míng，行xíng事shì官guān受shòu誓shì戒jiè于yú尚shàng书shū省shěng、御yù史shǐ台tái，太tài常cháng寺sì引yǐn众zhòng官guān就jiù位wèi，礼lǐ直zhí官guān赞zàn：“揖yī。”对duì揖yī，讫qì，太tài尉wèi誓shì曰yuē：“某mǒu月yuè某mǒu日rì上shàng戊wù，祭jì于yú太tài社shè，各gè扬yáng尔ěr职zhí。不bù恭gōng其qí事shì，国guó有yǒu常cháng刑xíng。”读dú讫qì，对duì拜bài，讫qì，退tuì。凡fán与yǔ祭jì官guān散sàn斋zhāi二èr日rì，致zhì斋zhāi一yī日rì，已yǐ斋zhāi而ér阙quē者zhě通tōng摄shè行xíng事shì，仍réng习xí礼lǐ于yú社shè宫gōng。诸zhū卫wèi令lìng率lǜ其qí属shǔ，各gè以yǐ其qí方fāng器qì服fú守shǒu卫wèi社shè宫gōng门mén。大dà乐yuè工gōng人rén俱jù清qīng斋zhāi一yī宿xiǔ。前qián三sān日rì，陈chén设shè局jú设shè祭jì官guān公gōng卿qīng已yǐ下xià次cì于yú斋zhāi房fáng之zhī内nèi。及jí设shè馔zhuàn幔màn四sì于yú社shè宫gōng西xī神shén门mén之zhī外wài，门mén南nán，西xī向xiàng。前qián二èr日rì，郊jiāo社shè令lìng率lǜ其qí属shǔ，扫sǎo除chú坛tán之zhī上shàng下xià。大dà乐lè令lìng设shè乐lè于yú坛tán上shàng。郊jiāo社shè令lìng为wèi瘗yì坎kǎn二èr于yú壬rén地dì，方fāng深shēn取qǔ足zú容róng物wù，南nán出chū陛bì。又yòu设shè望wàng瘗yì位wèi于yú坎kǎn之zhī北běi，南nán向xiàng。前qián一yī日rì，奉fèng礼lǐ郎láng帅shuài礼lǐ直zhí官guān，设shè祭jì官guān分fēn卿qīng以yǐ下xià褥rù位wèi于yú西xī神shén门mén之zhī内nèi道dào南nán，执zhí事shì官guān于yú道dào北běi，每měi等děng异yì位wèi，俱jù重chóng行xíng，东dōng向xiàng，南nán上shàng。设shè御yù史shǐ位wèi二èr于yú坛tán下xià，一yī在zài太tài社shè东dōng北běi，西xī向xiàng，一yī在zài太tài稷jì西xī北běi，东dōng向xiàng，博bó士shì各gè在zài其qí北běi。设shè奉fèng礼lǐ郎láng位wèi于yú稷jì坛tán上shàng西xī北běi，赞zàn者zhě一yī在zài北běi，东dōng向xiàng。设shè协xié律lǜ郎láng位wèi二èr于yú坛tán上shàng东dōng北běi隅yú，俱jù西xī向xiàng。设shè大dà乐lè令lìng位wèi于yú两liǎng坛tán之zhī间jiān，南nán向xiàng。设shè献xiàn官guān褥rù位wèi于yú逐zhú坛tán上shàng神shén座zuò前qián。设shè省shěng牲shēng位wèi于yú西xī神shén门mén外wài。设shè牲shēng榜bǎng于yú当dāng门mén，黝yǒu牲shēng二èr居jū前qián，又yòu黝yǒu牲shēng二èr少shǎo退tuì二èr牲shēng皆jiē用yòng黝yǒu，北běi上shàng。设shè廪lǐn牺xī令lìng位wèi于yú牲shēng东dōng北běi，南nán向xiàng。设shè诸zhū太tài祝zhù位wèi于yú牲shēng西xī，各gè当dāng牲shēng后hòu，祝zhù史shǐ陪péi其qí后hòu，具jù东dōng向xiàng。设shè太tài常cháng卿qīng省shěng牲shēng位wèi于yú前qián近jìn南nán，北běi向xiàng。又yòu设shè御yù史shǐ位wèi于yú太tài常cháng卿qīng之zhī东dōng，北běi向xiàng。太tài常cháng卿qīng帅shuài其qí属shǔ，设shè酒jiǔ樽zūn之zhī位wèi。太tài樽zūn二èr、著zhù樽zūn二èr、牺xī樽zūn二èr、山shān罍léi二èr在zài坛tán上shàng北běi隅yú，南nán向xiàng。象xiàng樽zūn二èr、壶hú樽zūn二èr、山shān罍léi二èr在zài坛tán下xià北běi陛bì之zhī西xī，南nán向xiàng。后hòu土tǔ氏shì象xiàng樽zūn二èr、著zhù樽zūn二èr、山shān罍léi二èr在zài太tài社shè酒jiǔ樽zūn之zhī西xī，俱jù东dōng南nán上shàng。设shè太tài稷jì、后hòu稷jì酒jiǔ樽zūn于yú坛tán之zhī上shàng下xià，如rú太tài社shè、后hòu土tǔ之zhī仪yí。设shè洗xǐ位wèi二èr于yú社shè坛tán西xī北běi，南nán向xiàng。罍léi在zài洗xǐ东dōng，篚fěi在zài洗xǐ西xī，北běi肆sì。司sī樽zūn罍léi篚fěi冪mì者zhě，各gè位wèi于yú其qí后hòu。设shè玉yù帛bó之zhī篚fěi于yú坛tán上shàng樽zūn坫diàn之zhī所suǒ。设shè四sì座zuò，各gè笾biān十shí、豆dòu十shí、簠fǔ二èr、簋guǐ二èr、铏xíng三sān、槃pán一yī、俎zǔ三sān、坫diàn四sì，内nèi笾biān一yī、豆dòu一yī、簠fǔ一yī、簋guǐ一yī、俎zǔ三sān各gè设shè于yú馔zhuàn幔màn内nèi。光guāng禄lù卿qīng率lǜ其qí属shǔ，入rù实shí。笾biān之zhī实shí，鱼yú鱐sù、乾qián枣zǎo、形xíng盐yán、鹿lù脯pú、榛zhēn实shí、乾qián裛yì、桃táo、菱líng、芡qiàn、栗lì，以yǐ序xù为wèi次cì。豆dòu之zhī实shí，芹qín菹jū、笋sǔn菹jū、葵kuí菹jū、菁jīng菹jū、韭jiǔ菹jū、鱼yú醢hǎi、兔tù醢hǎi、豚tún拍pāi、鹿lù臡ní、醓tǎn醢hǎi以yǐ序xù为wèi次cì。铏xíng实shí以yǐ羹gēng，加jiā芼mào滑huá。簠fǔ实shí以yǐ稻dào、粱liáng、簋guǐ实shí以yǐ黍shǔ、稷jì、粱liáng在zài稻dào前qián，稷jì在zài黍shǔ前qián。太tài官guān令lìng入rù实shí樽zūn罍léi以yǐ酒jiǔ，各gè一yī樽zūn实shí以yǐ玄xuán酒jiǔ。

祭jì日rì未wèi明míng五wǔ刻kè，郊jiāo社shè令lìng升shēng设shè太tài社shè太tài稷jì神shén座zuò，各gè于yú坛tán上shàng近jìn南nán，北běi向xiàng。设shè后hòu土tǔ氏shì神shén座zuò于yú太tài社shè神shén座zuò之zhī左zuǒ，后hòu稷jì氏shì神shén座zuò于yú太tài稷jì神shén座zuò之zhī左zuǒ，俱jù东dōng向xiàng。席xí皆jiē以yǐ莞guǎn，加jiā裀yīn褥rù如rú币bì之zhī色sè。神shén位wèi版bǎn各gè于yú座zuò首shǒu。前qián一yī日rì，诸zhū卫wèi之zhī属shǔ禁jìn断duàn行xíng人rén。郊jiāo社shè令lìng与yǔ其qí属shǔ，以yǐ樽zūn坫diàn罍léi洗xǐ篚fěi冪mì入rù设shè于yú位wèi，司sī樽zūn罍léi奉fèng礼lǐ郎láng及jí执zhí事shì者zhě升shēng自zì太tài社shè坛tán西xī陛bì以yǐ俟qí。其qí省shěng牲shēng器qì、视shì涤dí溉gài，并bìng如rú郊jiāo庙miào仪yí。祭jì日rì未wèi明míng十shí刻kè，太tài官guān令lìng率lǜ宰zǎi人rén以yǐ鸾luán刀dāo割gē牲shēng，祝zhù史shǐ以yǐ豆dòu取qǔ毛máo血xuè，各gè置zhì于yú馔zhuàn所suǒ，以yǐ盘pán取qǔ血xuè置zhì神shén座zuò前qián，遂suì烹pēng牲shēng。未wèi明míng三sān刻kè，诸zhū祭jì官guān各gè服fú其qí服fú。郊jiāo社shè令lìng、太tài官guān令lìng入rù实shí玉yù币bì樽zūn罍léi。太tài官guān令lìng帅shuài进jìn馔zhuàn者zhě实shí诸zhū笾biān豆dòu簠fǔ簋guǐ。未wèi明míng一yī刻kè，奉fèng礼lǐ郎láng、赞zàn者zhě先xiān入rù就jiù位wèi。礼lǐ直zhí官guān引yǐn光guāng禄lù卿qīng、御yù史shǐ、博bó士shì、诸zhū太tài祝zhù、祝zhù史shǐ、司sī樽zūn罍léi篚fěi冪mì者zhě入rù自zì西xī门mén，当dāng太tài社shè坛tán北běi，重chóng行xíng南nán向xiàng东dōng上shàng立lì定dìng，奉fèng礼lǐ曰yuē：“再zài拜bài。”赞zàn者zhě承chéng传chuán，御yù史shǐ以yǐ下xià皆jiē再zài拜bài，讫qì，司sī樽zūn罍léi篚fěi冪mì者zhě皆jiē就jiù位wèi。奉fèng盘pán血xuè祝zhù史shǐ与yǔ太tài祝zhù由yóu西xī陛bì升shēng坛tán，各gè于yú樽zūn所suǒ立lì，祝zhù史shǐ以yǐ俟qí瘗yì血xuè，太tài祝zhù以yǐ次cì取qǔ玉yù币bì。大dà乐lè令lìng帅shuài工gōng人rén入rù。礼lǐ直zhí官guān各gè引yǐn祭jì官guān入rù，就jiù位wèi立lì定dìng，奉fèng礼lǐ曰yuē：“众zhòng官guān再zài拜bài。”赞zàn者zhě曰yuē：“在zài位wèi者zhě皆jiē再zài拜bài。”其qí先xiān拜bài者zhě不bù拜bài。礼lǐ直zhí官guān进jìn太tài尉wèi之zhī左zuǒ曰yuē：“有yǒu司sī谨jǐn具jù，请qǐng行xíng事shì。”退tuì复fù位wèi。礼lǐ直zhí官guān引yǐn光guāng禄lù卿qīng就jiù瘗yì血xuè所suǒ，又yòu引yǐn祝zhù史shǐ奉fèng盘pán血xuè降jiàng自zì西xī陛bì，至zhì瘗yì位wèi，光guāng禄lù卿qīng瘗yì血xuè，讫qì，复fù位wèi。祝zhù史shǐ以yǐ盘pán还hái馔zhuàn幔màn，以yǐ俟qí奉fèng毛máo血xuè豆dòu。奉fèng礼lǐ曰yuē：“众zhòng官guān再zài拜bài。”在zài位wèi者zhě皆jiē再zài拜bài。诸zhū太tài祝zhù取qǔ玉yù币bì于yú篚fěi，各gè立lì于yú尊zūn所suǒ。礼lǐ直zhí官guān引yǐn太tài尉wèi诣yì盥guàn洗xǐ位wèi。协xié律lǜ郎láng跪guì，俯fǔ伏fú，举jǔ麾huī，乐lè作zuò太tài簇cù宫gōng《正zhèng宁níng之zhī曲qū》。后hòu盥guàn洗xǐ同tóng。至zhì洗xǐ位wèi南nán向xiàng立lì，乐lè止zhǐ。搢jìn笏hù，盥guàn手shǒu、帨shuì手shǒu讫qì，诣yì太tài社shè坛tán，乐lè作zuò应yīng钟zhōng宫gōng《嘉jiā宁níng之zhī曲qū》。后hòu升shēng坛tán同tóng。升shēng自zì北běi陛bì，乐lè止zhǐ，南nán向xiàng立lì。太tài祝zhù以yǐ玉yù帛bó西xī向xiàng授shòu太tài尉wèi，太tài尉wèi受shòu玉yù帛bó。礼lǐ神shén之zhī玉yù奠diàn于yú神shén前qián，瘗yì玉yù加jiā于yú币bì，配pèi位wèi不bù用yòng玉yù。玉yù用yòng两liǎng圭guī有yǒu邸dǐ。盛shèng以yǐ匣xiá。瘗yì玉yù以yǐ玉yù石shí为wèi之zhī。帛bó用yòng黑hēi缯zēng，长zhǎng一yī丈zhàng八bā尺chǐ。乐lè作zuò太tài簇cù宫gōng《嘉jiā宁níng之zhī曲qū》，太tài稷jì同tóng。礼lǐ直zhí官guān引yǐn太tài尉wèi进jìn，南nán向xiàng跪guì奠diàn于yú太tài社shè座zuò前qián，俯fǔ伏fú，兴xīng。引yǐn太tài尉wèi少shǎo退tuì，诣yì褥rù位wèi南nán向xiàng再zài拜bài。太tài祝zhù以yǐ币bì授shòu太tài尉wèi，太tài尉wèi受shòu币bì，西xī向xiàng跪guì奠diàn于yú后hòu土tǔ神shén座zuò前qián，俯fǔ伏fú，兴xīng。礼lǐ直zhí官guān引yǐn太tài尉wèi少shǎo退tuì，西xī向xiàng再zài拜bài，讫qì，乐lè止zhǐ。礼lǐ直zhí官guān引yǐn太tài尉wèi降jiàng自zì北běi陛bì，诣yì太tài稷jì坛tán，盥guàn洗xǐ、升shēng奠diàn玉yù币bì如rú太tài社shè后hòu土tǔ之zhī仪yí。祝zhù史shǐ奉fèng毛máo血xuè入rù，各gè由yóu其qí陛bì升shēng，毛máo血xuè豆dòu系xì别bié置zhì一yī豆dòu。诸zhū太tài祝zhù迎yíng取qǔ于yú坛tán上shàng，俱jù进jìn奠diàn于yú神shén座zuò前qián，祝zhù史shǐ退tuì立lì于yú樽zūn所suǒ。太tài尉wèi既jì升shēng奠diàn玉yù币bì，太tài官guān令lìng出chū帅shuài进jìn馔zhuàn者zhě，奉fèng馔zhuàn陈chén于yú西xī门mén外wài。礼lǐ直zhí官guān引yǐn司sī徒tú出chū诣yì馔zhuàn所suǒ，司sī徒tú奉fèng太tài社shè之zhī俎zǔ。诸zhū太tài祝zhù既jì奠diàn毛máo血xuè，礼lǐ直zhí官guān太tài官guān令lìng引yǐn太tài社shè太tài稷jì之zhī馔zhuàn入rù自zì正zhèng门mén，配pèi座zuò之zhī馔zhuàn入rù自zì左zuǒ闼tà。馔zhuàn初chū入rù门mén，乐lè作zuò太tài簇cù宫gōng《正zhèng宁níng之zhī曲qū》，馔zhuàn至zhì陛bì，乐lè止zhǐ。祝zhù史shǐ俱jù进jìn彻chè毛máo血xuè豆dòu，降jiàng自zì西xī陛bì以yǐ出chū。太tài社shè太tài稷jì之zhī馔zhuàn升shēng自zì北běi陛bì，配pèi座zuò之zhī馔zhuàn升shēng自zì西xī陛bì，诸zhū太tài祝zhù迎yíng引yǐn于yú坛tán上shàng，各gè于yú神shén座zuò前qián设shè讫qì，礼lǐ直zhí官guān引yǐn司sī徒tú已yǐ下xià降jiàng自zì西xī陛bì，乐lè作zuò，复fù位wèi，乐lè止zhǐ。诸zhū太tài祝zhù还hái樽zūn所suǒ。礼lǐ直zhí官guān引yǐn太tài尉wèi诣yì罍léi洗xǐ位wèi，乐lè作zuò，至zhì位wèi，乐lè止zhǐ。盥guàn手shǒu、洗xǐ爵jué讫qì，礼lǐ直zhí官guān引yǐn太tài尉wèi诣yì太tài社shè坛tán，升shēng自zì北běi陛bì，乐lè作zuò，至zhì太tài社shè酒jiǔ樽zūn所suǒ，乐lè止zhǐ。执zhí樽zūn者zhě举jǔ冪mì，执zhí事shì者zhě以yǐ爵jué授shòu太tài尉wèi，太tài尉wèi执zhí爵jué，太tài官guān令lìng酌zhuó酒jiǔ，讫qì，乐lè作zuò太tài簇cù宫gōng《阜fù宁níng之zhī曲qū》。太tài稷jì同tóng。太tài尉wèi以yǐ爵jué授shòu执zhí事shì者zhě。礼lǐ直zhí官guān引yǐn太tài尉wèi诣yì太tài社shè神shén座zuò前qián，执zhí事shì者zhě以yǐ爵jué授shòu太tài尉wèi，南nán向xiàng跪guì奠diàn爵jué，讫qì，以yǐ爵jué授shòu执zhí事shì者zhě，俯fǔ伏fú，兴xīng。太tài尉wèi少shǎo退tuì，乐lè止zhǐ。读dú祝zhù官guān与yǔ捧pěng祝zhù官guān进jìn于yú神shén座zuò前qián右yòu，西xī向xiàng跪guì读dú祝zhù，读dú讫qì，读dú祝zhù官guān就jiù一yī拜bài，各gè还hái樽zūn所suǒ。太tài尉wèi拜bài讫qì，诣yì配pèi位wèi酒jiǔ樽zūn所suǒ。执zhí事shì者zhě举jǔ冪mì，执zhí事shì者zhě以yǐ爵jué授shòu太tài尉wèi，太tài尉wèi执zhí爵jué，太tài官guān令lìng酌zhuó酒jiǔ，讫qì，乐lè作zuò太tài簇cù宫gōng《昭zhāo宁níng之zhī曲qū》。太tài尉wèi以yǐ爵jué授shòu执zhí事shì者zhě。礼lǐ直zhí官guān引yǐn太tài尉wèi进jìn后hòu土tǔ神shén座zuò前qián，执zhí事shì者zhě以yǐ爵jué授shòu太tài尉wèi，西xī向xiàng跪guì奠diàn爵jué，讫qì，以yǐ爵jué授shòu执zhí事shì者zhě，俯fǔ伏fú，兴xīng。太tài尉wèi少shǎo退tuì，乐lè止zhǐ。读dú祝zhù如rú上shàng仪yí。太tài尉wèi再zài拜bài，讫qì，礼lǐ直zhí官guān引yǐn太tài尉wèi降jiàng自zì北běi陛bì，乐lè作zuò，至zhì罍léi洗xǐ位wèi，乐lè止zhǐ。盥guàn手shǒu、洗xǐ爵jué讫qì，礼lǐ直zhí官guān引yǐn太tài尉wèi诣yì太tài稷jì坛tán，升shēng自zì北běi陛bì，并bìng如rú太tài社shè后hòu土tǔ之zhī仪yí，乐yuè曲qǔ同tóng。讫qì，礼lǐ直zhí官guān引yǐn太tài尉wèi还huán本běn位wèi。

亚yà、终zhōng献xiàn，盥guàn洗xǐ升shēng献xiàn并bìng如rú太tài尉wèi之zhī仪yí。礼lǐ直zhí官guān引yǐn终zhōng献xiàn降jiàng复fù位wèi，乐lè止zhǐ。太tài祝zhù各gè进jìn彻chè豆dòu，乐lè作zuò应yīng钟zhōng宫gōng《娱yú宁níng之zhī曲qū》，还hái樽zūn所suǒ，乐lè止zhǐ。彻chè者zhě笾biān豆dòu各gè一yī，少shǎo移yí于yú故gù处chù。奉fèng礼lǐ曰yuē：“赐cì胙zuò。”赞zàn者zhě曰yuē：“众zhòng官guān再zài拜bài。”在zài位wèi者zhě皆jiē再zài拜bài。礼lǐ直zhí官guān进jìn太tài尉wèi之zhī右yòu，请qǐng就jiù望wàng瘗yì位wèi，御yù史shǐ博bó士shì从cóng，南nán向xiàng立lì。于yú众zhòng官guān将jiāng拜bài之zhī前qián，太tài祝zhù执zhí篚fěi进jìn于yú神shén座zuò前qián取qǔ玉yù币bì，斋zhāi郎láng以yǐ俎zǔ载zài牲shēng体tǐ、稷jì黍shǔ饭fàn、爵jué酒jiǔ体tǐ谓wèi牲shēng之zhī左zuǒ髀bì，各gè由yóu其qí陛bì降jiàng坛tán，以yǐ玉yù币bì馔zhuàn物wù置zhì于yú坎kǎn，讫qì，奉fèng礼lǐ曰yuē：“可kě瘗yì。”坎kǎn东dōng西xī二èr人rén置zhì土tǔ半bàn坎kǎn，讫qì，礼lǐ直zhí官guān进jìn太tài尉wèi之zhī左zuǒ曰yuē：“礼lǐ毕bì。”遂suì引yǐn太tài尉wèi出chū，祭jì官guān以yǐ下xià以yǐ次cì出chū。礼lǐ直zhí官guān引yǐn御yù史shǐ博bó士shì以yǐ下xià俱jù复fù执zhí事shì位wèi，立lì定dìng。奉fèng礼lǐ曰yuē：“再zài拜bài。”御yù史shǐ以yǐ下xià皆jiē再zài拜bài，讫qì，出chū。工gōng人rén以yǐ次cì出chū。祝zhù版bǎn燔fán于yú斋zhāi坊fāng。光guāng禄lù卿qīng以yǐ胙zuò奉fèng进jìn，御yù史shǐ就jiù位wèi展zhǎn视shì，光guāng禄lù卿qīng望wàng阙quē再zài拜bài，乃nǎi退tuì。其qí州zhōu郡jùn祭jì享xiǎng，一yī遵zūn唐táng、宋sòng旧jiù仪yí。

○风fēng雨yǔ雷léi师shī

明míng昌chāng五wǔ年nián，礼lǐ官guān言yán：“国guó之zhī大dà事shì，莫mò重zhòng于yú祭jì。王wáng者zhě奉fèng神shén灵líng，祈qí福fú祐yòu，皆jiē为wèi民mín也yě。我wǒ国guó家jiā自zì祖zǔ庙miào禘dì祫xiá五wǔ享xiǎng外wài，惟wéi社shè稷jì、岳yuè镇zhèn海hǎi渎dú定dìng为wèi常cháng祀sì，而ér天tiān地dì日rì月yuè风fēng雨yǔ雷léi师shī其qí礼lǐ尚shàng阙quē，宜yí诏zhào有yǒu司sī讲jiǎng定dìng仪yí注zhù以yǐ闻wén。”尚shàng书shū省shěng奏zòu：“天tiān地dì日rì月yuè，或huò亲qīn祀sì或huò令lìng有yǒu司sī摄shè事shì。若ruò风fēng雨yǔ雷léi师shī乃nǎi中zhōng祀sì，合hé令lìng有yǒu司sī摄shè之zhī。且qiě又yòu州zhōu县xiàn之zhī所suǒ通tōng祀sì者zhě也yě，合hé先xiān举jǔ行xíng。”制zhì可kě。乃nǎi为wèi坛tán于yú景jǐng丰fēng门mén外wài东dōng南nán，阙quē之zhī巽xùn地dì，岁suì以yǐ立lì春chūn后hòu丑chǒu日rì，以yǐ祀sì风fēng师shī。牲shēng、币bì、进jìn熟shú，如rú中zhōng祀sì仪yí。又yòu为wèi坛tán于yú端duān礼lǐ门mén外wài西xī南nán，阙quē之zhī坤kūn地dì，以yǐ立lì夏xià后hòu申shēn日rì以yǐ祀sì雨yǔ师shī，其qí仪yí如rú中zhōng祀sì，羊yáng豕shǐ各gè一yī。是shì日rì，祭jì雷léi师shī于yú位wèi下xià，礼lǐ同tóng小xiǎo祀sì，一yī献xiàn，羊yáng一yī，无wú豕shǐ。其qí祝zhù称chēng：“天tiān子zi谨jǐn遣qiǎn臣chén某mǒu”云yún。

○岳yuè镇zhèn海hǎi渎dú

大dà定dìng四sì年nián，礼lǐ官guān言yán：“岳yuè镇zhèn海hǎi渎dú，当dāng以yǐ五wǔ郊jiāo迎yíng气qì日rì祭jì之zhī。”诏zhào依yī典diǎn礼lǐ以yǐ四sì立lì、土tǔ王wáng日rì就jiù本běn庙miào致zhì祭jì，其qí在zài他tā界jiè者zhě遥yáo祀sì。立lì春chūn，祭jì东dōng岳yuè于yú泰tài安ān州zhōu、东dōng镇zhèn于yú益yì都dōu府fǔ、东dōng海hǎi于yú莱lái州zhōu、东dōng渎dú大dà淮huái于yú唐táng州zhōu。立lì夏xià，望wàng祭jì南nán岳yuè衡héng山shān、南nán镇zhèn会huì稽jī山shān于yú河hé南nán府fǔ，南nán海hǎi、南nán渎dú大dà江jiāng于yú莱lái州zhōu。季jì夏xià土tǔ王wáng日rì，祭jì中zhōng岳yuè于yú河hé南nán府fǔ、中zhōng镇zhèn霍huò山shān于yú平píng阳yáng府fǔ。立lì秋qiū，祭jì西xī岳yuè华huà山shān于yú华huá州zhōu、西xī镇zhèn吴wú山shān于yú陇lǒng州zhōu，望wàng祭jì西xī海hǎi、西xī渎dú于yú河hé中zhōng府fǔ。立lì冬dōng，祭jì北běi岳yuè恆héng山shān于yú定dìng州zhōu、北běi镇zhèn医yī巫wū闾lǘ山shān于yú广guǎng宁níng府fǔ，望wàng祭jì北běi海hǎi、北běi渎dú大dà济jì于yú孟mèng州zhōu。其qí封fēng爵jué并bìng仍réng唐táng、宋sòng之zhī旧jiù。明míng昌chāng间jiān，从cóng沂yí山shān道dào士shì杨yáng道dào全quán请qǐng，封fēng沂yí山shān为wèi东dōng安ān王wáng，吴wú山shān为wèi成chéng德dé王wáng，霍huò山shān为wèi应yīng灵líng王wáng，会huì稽jī山shān为wèi永yǒng兴xīng王wáng，医yī巫wū闾lǘ山shān为wèi广guǎng宁níng王wáng，淮huái为wèi长zhǎng源yuán王wáng，江jiāng为wèi会huì源yuán王wáng，河hé为wèi显xiǎn圣shèng灵líng源yuán王wáng，济jì为wèi清qīng源yuán王wáng。

每měi岁suì遣qiǎn使shǐ奉fèng御yù署shǔ祝zhù版bǎn奁lián芗xiāng，乘chéng驿yì诣yì所suǒ在zài，率lǜ郡jùn邑yì长zhǎng贰èr官guān行xíng事shì。礼lǐ用yòng三sān献xiàn。读dú祝zhù官guān一yī、捧pěng祝zhù官guān二èr。盥guàn洗xǐ官guān二èr、爵jué洗xǐ官guān二èr、奉fèng爵jué官guān一yī、司sī尊zūn彝yí一yī、礼lǐ直zhí官guān四sì，以yǐ州zhōu府fǔ司sī吏lì充chōng。前qián三sān日rì，应yīng行xíng事shì执zhí事shì官guān散sàn斋zhāi二èr日rì，治zhì事shì如rú故gù，宿sù于yú正zhèng寝qǐn，如rú常cháng仪yí，前qián二èr日rì，有yǒu司sī设shè行xíng事shì执zhí事shì官guān次cì于yú庙miào门mén外wài。掌zhǎng庙miào者zhě扫sǎo除chú庙miào之zhī内nèi外wài。前qián一yī日rì，有yǒu司sī牵qiān牲shēng诣yì祠cí所suǒ，享xiǎng官guān以yǐ下xià常cháng服fú阅yuè馔zhuàn物wù，视shì牲shēng充chōng腯tú。享xiǎng日rì丑chǒu前qián五wǔ刻kè，执zhí事shì者zhě设shè祝zhù版bǎn于yú神shén位wèi之zhī右yòu，置zhì于yú玷diàn，及jí以yǐ血xuè豆dòu设shè于yú馔zhuàn所suǒ。次cì设shè祭jì器qì，皆jiē藉jiè以yǐ席xí，掌zhǎng馔zhuàn者zhě实shí之zhī。左zuǒ十shí笾biān为wèi三sān行xíng，以yǐ右yòu为wèi上shàng，实shí以yǐ乾qián裛yì、乾qián枣zǎo、形xíng盐yán、鱼yú鱐sù、鹿lù脯pú、榛zhēn实shí、乾qián桃táo、菱líng、芡qiàn、栗lì。右yòu十shí豆dòu为wèi三sān行xíng，以yǐ左zuǒ为wèi上shàng，实shí以yǐ芹qín菹jū、笋sǔn菹jū、韭jiǔ菹jū、葵kuí菹jū、菁jīng菹jū、鱼yú醢hǎi、兔tù醢hǎi、豚tún拍pāi。鹿lù臡ní、醓tǎn醢hǎi。左zuǒ簠fǔ二èr，实shí以yǐ粱liáng、稻dào。右yòu簋guǐ二èr，实shí以yǐ稷jì、黍shǔ。俎zǔ二èr，实shí以yǐ牲shēng体tǐ。次cì设shè牺xī樽zūn二èr、象xiàng樽zūn二èr，在zài堂táng上shàng东dōng南nán隅yú，北běi向xiàng西xī上shàng。牺xī樽zūn在zài前qián，实shí以yǐ法fǎ酒jiǔ。牺xī樽zūn，初chū献xiàn官guān酌zhuó。象xiàng樽zūn，亚yà、终zhōng献xiàn酌zhuó。又yòu设shè太tài樽zūn一yī、山shān樽zūn一yī，在zài神shén位wèi前qián，设shè而ér不bù酌zhuó。有yǒu司sī设shè烛zhú于yú神shén位wèi前qián。洗xǐ二èr，在zài东dōng阶jiē之zhī下xià，直zhí东dōng霤liù北běi向xiàng，罍léi在zài洗xǐ东dōng，加jiā勺sháo。篚fěi在zài洗xǐ西xī，南nán肆sì，实shí以yǐ巾jīn。执zhí罍léi篚fěi者zhě位wèi于yú其qí后hòu。又yòu设shè揖yī位wèi于yú庙miào门mén外wài，初chū献xiàn在zài西xī，东dōng向xiàng，亚yà、终zhōng及jí祝zhù在zài东dōng，南nán向xiàng，北běi上shàng。开kāi瘗yì坎kǎn于yú庙miào内nèi廷tíng之zhī壬rén地dì。享xiǎng日rì丑chǒu前qián五wǔ刻kè，执zhí事shì官guān各gè就jiù次cì。掌zhǎng馔zhuàn者zhě帅shuài其qí属shǔ，实shí馔zhuàn具jù毕bì。凡fán祭jì官guān各gè服fú其qí服fú，与yǔ执zhí事shì官guān行xíng止zhǐ皆jiē赞zàn者zhě引yǐn，点diǎn视shì陈chén设shè讫qì，退tuì就jiù次cì。引yǐn初chū献xiàn以yǐ下xià诣yì庙miào南nán门mén外wài揖yī位wèi，立lì定dìng，赞zàn礼lǐ者zhě赞zàn：“揖yī。”次cì引yǐn祝zhù升shēng堂táng就jiù位wèi立lì。次cì引yǐn初chū献xiàn诣yì盥guàn洗xǐ位wèi北běi向xiàng立lì，搢jìn笏hù、盥guàn手shǒu、帨shuì手shǒu、执zhí笏hù，诣yì爵jué洗xǐ位wèi北běi向xiàng立lì，搢jìn笏hù，洗xǐ爵jué，以yǐ爵jué授shòu执zhí事shì者zhě，执zhí笏hù，升shēng堂táng，诣yì酌zhuó樽zūn所suǒ西xī向xiàng立lì。执zhí事shì者zhě以yǐ爵jué授shòu初chū献xiàn。初chū献xiàn搢jìn笏hù执zhí爵jué，执zhí樽zūn者zhě举jǔ冪mì，执zhí事shì者zhě酌zhuó酒jiǔ。初chū献xiàn以yǐ爵jué授shòu执zhí事shì者zhě，执zhí笏hù，诣yì神shén位wèi前qián北běi向xiàng立lì，搢jìn笏hù，跪guì，执zhí事shì者zhě以yǐ爵jué授shòu初chū献xiàn。初chū献xiàn执zhí爵jué三sān祭jì酒jiǔ，奠diàn爵jué讫qì，执zhí笏hù，俯fǔ伏fú，兴xīng，少shǎo立lì。次cì引yǐn祝zhù诣yì神shén位wèi前qián东dōng向xiàng立lì。搢jìn笏hù，跪guì，读dú祝zhù，讫qì，执zhí笏hù、兴xīng、退tuì复fù位wèi。初chū献xiàn再zài拜bài，赞zàn礼lǐ者zhě引yǐn初chū献xiàn复fù位wèi。次cì引yǐn亚yà献xiàn酌zhuó献xiàn，并bìng如rú初chū献xiàn之zhī仪yí，次cì引yǐn终zhōng献xiàn，并bìng如rú亚yà献xiàn之zhī仪yí。

赞zàn者zhě引yǐn初chū献xiàn官guān诣yì神shén位wèi前qián北běi向xiàng立lì，执zhí事shì者zhě以yǐ爵jué酌zhuó清qīng酒jiǔ，进jìn初chū献xiàn之zhī右yòu，初chū献xiàn跪guì，祭jì酒jiǔ，啐cuì酒jiǔ，奠diàn爵jué。执zhí事shì者zhě以yǐ俎zǔ进jìn，减jiǎn神shén座zuò前qián胙zuò肉ròu前qián脚jiǎo第dì二èr节jié，共gòng置zhì一yī俎zǔ上shàng，以yǐ授shòu初chū献xiàn，初chū献xiàn以yǐ授shòu执zhí事shì者zhě。初chū献xiàn取qǔ爵jué，遂suì饮yǐn，卒zú爵jué，执zhí事shì者zhě进jìn受shòu爵jué，复fù于yú坫diàn。初chū献xiàn兴xīng，再zài拜bài，赞zàn者zhě引yǐn初chū献xiàn复fù位wèi。赞zàn者zhě曰yuē：“再zài拜bài。”已yǐ饮yǐn福fú、受shòu胙zuò者zhě不bù拜bài。亚yà献xiàn官guān以yǐ下xià皆jiē再zài拜bài，拜bài讫qì，次cì引yǐn初chū献xiàn已yǐ下xià就jiù望wàng瘗yì位wèi，以yǐ馔zhuàn物wù置zhì于yú坎kǎn，东dōng西xī厢xiāng各gè二èr人rén，赞zàn者zhě曰yuē：“可kě瘗yì。”置zhì土tǔ关guān坎kǎn，又yòu曰yuē：“礼lǐ毕bì。”遂suì引yǐn初chū献xiàn官guān已yǐ下xià出chū。祝zhù与yǔ执zhí樽zūn罍léi篚fěi冪mì者zhě俱jù复fù位wèi立lì定dìng，赞zàn者zhě曰yuē：“再zài拜bài。”再zài拜bài讫qì，遂suì出chū。祝zhù版bǎn燔fán于yú斋zhāi所suǒ。