0522_孟mèng郊jiāo_古gǔ别bié离lí

孟mèng郊jiāo

欲yù别bié牵qiān郎láng衣yī，“郎láng今jīn到dào何hé处chù？

不bù恨hèn归guī来lái迟chí，莫mò向xiàng临lín邛qióng去qù！”

这zhè首shǒu小xiǎo诗shī，情qíng真zhēn意yì蕴yùn，质zhì朴piáo自zì然rán。

开kāi头tóu“欲yù别bié”二èr字zì，扣kòu题tí中zhōng的de“别bié离lí”，也yě为wèi以yǐ下xià人rén物wù的de言yán行xíng点diǎn明míng背bèi景jǐng。“牵qiān郎láng衣yī”的de主zhǔ语yǔ自zì然rán是shì诗shī中zhōng的de女nǚ主zhǔ人rén公gōng，有yǒu人rén认rèn为wéi这zhè个ge动dòng作zuò是shì表biǎo现xiàn不bù忍rěn分fēn别bié，虽suī不bù能néng说shuō毫háo无wú此cǐ意yì，不bù过guò从cóng全quán诗shī来lái看kàn，这zhè一yī动dòng作zuò显xiǎn然rán是shì为wèi了le配pèi合hé语yǔ言yán的de，那nà么me它tā的de含hán意yì也yě就jiù不bù能néng离lí开kāi人rén物wù语yǔ言yán和hé说shuō话huà的de背bèi景jǐng去qù理lǐ解jiě。她tā之zhī所suǒ以yǐ要yào“牵qiān郎láng衣yī”，主zhǔ要yào是shì为wèi了le使shǐ“欲yù别bié”将jiāng行xíng的de丈zhàng夫fū能néng停tíng一yī停tíng，好hǎo静jìng静jìng地dì听tīng一yī听tīng自zì己jǐ的de话huà；就jiù她tā自zì己jǐ而ér言yán，也yě从cóng这zhè急jí切qiè、娇jiāo憨hān的de动dòng作zuò中zhōng，流liú露lù出chū一yī种zhǒng郑zhèng重zhòng而ér又yòu亲qīn昵nì的de情qíng态tài。这zhè一yī切qiè当dāng然rán都dōu是shì为wèi了le增zēng强qiáng语yǔ言yán的de分fèn量liàng、情qíng感gǎn的de分fèn量liàng，以yǐ便biàn引yǐn起qǐ对duì方fāng的de重zhòng视shì。

女nǚ主zhǔ人rén公gōng一yī边biān牵qiān着zhe郎láng衣yī，一yī边biān就jiù开kāi口kǒu说shuō话huà了le：“郎láng今jīn到dào何hé处chù”？在zài一yì般bān情qíng况kuàng下xià，千qiān言yán万wàn语yǔ都dōu该gāi在zài临lín别bié之zhī前qián说shuō过guò了le，至zhì少shǎo也yě不bú会huì等děng到dào“欲yù别bié”之zhī际jì才cái问wèn“到dào何hé处chù”，这zhè似sì乎hū令lìng人rén费fèi解jiě。但dàn是shì，要yào联lián系xì第dì四sì句jù来lái看kàn，便biàn知zhī道dào使shǐ她tā忐tǎn忑tè不bù安ān的de并bìng不bú是shì不bù知zhī“到dào何hé处chù”的de问wèn题tí，而ér是shì担dān心xīn他tā走zǒu到dào一yí个gè“可kě怕pà”的de去qù处chù──“临lín邛qióng”，那nà才cái是shì她tā真zhēn正zhèng急jí于yú要yào说shuō而ér又yòu一yì直zhí难nán于yú启qǐ齿chǐ的de话huà。“郎láng今jīn到dào何hé处chù”，此cǐ时shí此cǐ言yán，看kàn似shì不bù得dé要yào领lǐng，但dàn这zhè个ge“多duō余yú的de弯wān子zi”，又yòu是shì多duō么me传chuán神shén地dì画huà出chū了le她tā此cǐ刻kè心xīn中zhōng的de慌huāng乱luàn和hé矛máo盾dùn啊a！

第dì三sān句jù放fàng开kāi一yī笔bǐ，转zhuǎn到dào归guī期qī。按àn照zhào常cháng情qíng，该gāi是shì盼pàn郎láng早zǎo归guī，迟chí迟chí不bù归guī岂qǐ非fēi“恨hèn”事shì！然rán而ér她tā却què偏piān说shuō“不bù恨hèn归guī来lái迟chí”。要yào体tǐ会huì这zhè个ge“不bù恨hèn”，也yě必bì须xū联lián系xì第dì四sì句jù──“莫mò向xiàng临lín邛qióng去qù”。临lín邛qióng，即jí今jīn四sì川chuān省shěng邛qióng崃lái县xiàn，也yě就jiù是shì汉hàn代dài司sī马mǎ相xiāng如rú在zài客kè游yóu中zhōng，与yǔ卓zhuó文wén君jūn相xiāng识shí相xiāng恋liàn之zhī处chù。这zhè里lǐ的de“临lín邛qióng”不bù必bì专zhuān指zhǐ，而ér是shì用yòng以yǐ借jiè喻yù男nán子zi觅mì得dé新xīn欢huān之zhī处chù，到dào了le这zhè样yàng的de地dì方fāng，对duì于yú她tā来lái说shuō，岂qǐ不bù更gèng为wéi可kě恨hèn，更gèng为wéi可kě怕pà吗ma？可kě见jiàn“不bù恨hèn归guī来lái迟chí”，是shì以yǐ“归guī来lái迟chí”与yǔ“临lín邛qióng去qù”比bǐ较jiào而ér言yán。不bú是shì根gēn本běn上shàng对duì“归guī迟chí”而ér不bù怨yuàn，是shì“两liǎng害hài相xiāng权quán取qǔ其qí轻qīng”之zhī谓wèi。这zhè句jù诗shī不bú是shì反fǎn语yǔ，也yě不bú是shì矫jiǎo情qíng，而ér是shì真zhēn情qíng，是shì隐yǐn忍rěn着zhe痛tòng苦kǔ的de真zhēn情qíng，是shì愿yuàn以yǐ两liǎng地dì相xiāng思sī的de痛tòng苦kǔ赢yíng得dé彼bǐ此cǐ永yǒng远yuǎn相xiāng爱ài的de真zhēn情qíng。她tā先xiān这zhè么me真zhēn诚chéng地dì让ràng一yī步bù，献xiàn上shàng一yī颗kē深shēn情qíng绵mián绵mián之zhī心xīn，最zuì后hòu再zài道dào出chū那nà难nán以yǐ启qǐ齿chǐ的de希xī望wàng和hé请qǐng求qiú──“莫mò向xiàng临lín邛qióng去qù”！以yǐ己jǐ之zhī情qíng，动dòng人rén之zhī情qíng，那nà该gāi是shì更gèng能néng打dǎ动dòng对duì方fāng的de吧ba？情qíng深shēn意yì挚zhì，用yòng心xīn良liáng苦kǔ，诚chéng所suǒ谓wèi“诗shī从cóng肺fèi腑fǔ出chū，出chū辄zhé愁chóu肺fèi腑fǔ”（苏sū轼shì《读dú孟mèng郊jiāo诗shī》）。

诗shī的de前qián三sān句jù拐guǎi弯wān抹mò角jiǎo，都dōu是shì为wèi了le引yǐn出chū、衬chèn托tuō第dì四sì句jù，第dì四sì句jù才cái是shì“谜mí底dǐ”，才cái是shì全quán诗shī的de出chū发fā点diǎn和hé归guī宿sù，只zhǐ有yǒu抓zhuā住zhù它tā方fāng能néng真zhēn正zhèng地dì领lǐng会huì前qián三sān句jù，咀jǔ嚼jué出chū全quán诗shī的de情qíng韵yùn。诗shī人rén用yòng这zhè种zhǒng回huí环huán婉wǎn曲qū、欲yù进jìn先xiān退tuì、摇yáo曳yè生shēng情qíng的de笔bǐ触chù，洗xǐ练liàn而ér又yòu细xì腻nì地dì刻kè画huà出chū女nǚ主zhǔ人rén公gōng在zài希xī求qiú美měi满mǎn爱ài情qíng生shēng活huó的de同tóng时shí又yòu隐yǐn含hán着zhe忧yōu虑lǜ不bù安ān的de心xīn理lǐ，并bìng从cóng这zhè个ge矛máo盾dùn之zhī中zhōng显xiǎn示shì出chū她tā的de坚jiān贞zhēn诚chéng挚zhì、隐yǐn忍rěn克kè制zhì的de品pǐn格gé，言yán少shǎo意yì多duō，隽juàn永yǒng深shēn厚hòu，耐nài人rén寻xún味wèi。它tā与yǔ“不bù知zhī移yí旧jiù爱ài，何hé处chù作zuò新xīn恩ēn”（白bái居jū易yì《怨yuàn词cí》）；“常cháng恐kǒng新xīn声shēng发fā，坐zuò使shǐ故gù声shēng残cán”（孟mèng郊jiāo《古gǔ妾qiè薄bó命mìng》）；“不bù畏wèi将jiāng军jūn成chéng久jiǔ别bié，只zhǐ恐kǒng封fēng侯hóu心xīn更gèng移yí”（薛xuē道dào衡héng《豫yù章zhāng行xíng》）等děng诗shī句jù一yī样yàng，从cóng一yí个gè侧cè面miàn反fǎn映yìng了le封fēng建jiàn时shí代dài妇fù女nǚ可kě悲bēi的de处chǔ境jìng，具jù有yǒu一yí定dìng的de社shè会huì意yì义yì。诗shī用yòng短duǎn促cù的de仄zè声shēng韵yùn，亦yì有yǒu助zhù于yú表biǎo现xiàn人rén物wù急jí切qiè、不bù安ān的de神shén情qíng。

（赵zhào其qí钧jūn）