以yǐ上shàng东dōng魏wèi之zhī败bài

都dū督dū李lǐ穆mù曰yuē：“高gāo欢huān破pò胆dǎn矣yǐ，速sù追zhuī之zhī，可kě获huò！”泰tài不bù听tīng，还hái军jūn渭wèi南nán。所suǒ征zhēng之zhī兵bīng甫fǔ至zhì，乃nǎi于yú战zhàn所suǒ人rén植zhí柳liǔ一yī株zhū，以yǐ旌jīng武wǔ功gōng。侯hóu景jǐng言yán于yú欢huān曰yuē：“黑hēi獭tǎ新xīn胜shèng而ér骄jiāo，必bì不bù为wèi备bèi。愿yuàn得dé精jīng骑qí二èr万wàn，径jìng往wǎng取qǔ之zhī！”欢huān以yǐ告gào娄lóu妃fēi，妃fēi曰yuē：“设shè如rú其qí言yán，景jǐng岂qǐ有yǒu还hái理lǐ？得dé黑hēi獭tǎ而ér失shī景jǐng，何hé利lì之zhī有yǒu？”欢huān乃nǎi止zhǐ。魏wèi加jiā丞chéng相xiàng泰tài柱zhù国guó大dà将jiāng军jūn，李lǐ弼bì十shí二èr将jiāng皆jiē进jìn爵jué增zēng邑yì有yǒu差chà。高gāo敖áo曹cáo闻wén欢huān败bài，释shì恒héng农nóng，退tuì保bǎo洛luò阳yáng。

通tōng鉴jiàn／宇yǔ文wén泰tài北běi邙máng之zhī战zhàn

东dōng魏wèi御yù史shǐ中zhōng尉wèi高gāo仲zhòng密mì，取qǔ吏lì部bù郎láng崔cuī暹xiān之zhī妹mèi，既jì而ér弃qì之zhī，由yóu是shì与yǔ暹xiān有yǒu隙xì。仲zhòng密mì选xuǎn用yòng御yù史shǐ，多duō其qí亲qīn戚qī乡xiāng党dǎng，高gāo澄chéng奏zòu令lìng改gǎi选xuǎn，暹xiān方fāng为wèi澄chéng所suǒ宠chǒng任rèn，仲zhòng密mì疑yí其qí构gòu己jǐ，愈yù恨hèn之zhī。仲zhòng密mì后hòu妻qī李lǐ氏shì艳yàn而ér慧huì，澄chéng见jiàn而ér悦yuè之zhī，李lǐ氏shì不bù从cóng，衣yī服fú皆jiē裂liè，以yǐ告gào仲zhòng密mì，仲zhòng密mì益yì怨yuàn。寻xún出chū为wèi北běi豫yù州zhōu刺cì史shǐ，阴yīn谋móu外wài叛pàn。丞chéng相xiàng欢huān疑yí之zhī，遣qiǎn镇zhèn城chéng奚xī寿shòu兴xīng典diǎn军jūn事shì，仲zhòng密mì但dàn知zhī民mín务wù。仲zhòng密mì置zhì酒jiǔ延yán寿shòu兴xīng，伏fú壮zhuàng士shì，执zhí之zhī。大dà同tóng九jiǔ年nián二èr月yuè壬rén申shēn，以yǐ虎hǔ牢láo叛pàn，降jiàng魏wèi，魏wèi以yǐ仲zhòng密mì为wèi侍shì中zhōng司sī徒tú。欢huān以yǐ仲zhòng密mì之zhī叛pàn由yóu崔cuī暹xiān，将jiāng杀shā之zhī。高gāo澄chéng匿nì暹xiān，为wèi之zhī固gù请qǐng：欢huān曰yuē：“我wǒ匄gài其qí命mìng，须xū与yǔ苦kǔ手shǒu！”澄chéng乃nǎi出chū暹xiān，而ér谓wèi大dà行xíng台tái都dōu官guān郎láng陈chén元yuán康kāng曰yuē：“卿qīng使shǐ崔cuī暹xiān得dé杖zhàng，勿wù复fù相xiāng见jiàn！”元yuán康kāng为wèi之zhī言yán于yú欢huān曰yuē：“大dà王wáng方fāng以yǐ天tiān下xià付fù大dà将jiāng军jūn，大dà将jiāng军jūn有yǒu一yī崔cuī暹xiān，不bù能néng免miǎn其qí杖zhàng，父fù子zǐ尚shàng尔ěr，况kuàng于yú他tā人rén？”欢huān乃nǎi释shì之zhī。高gāo季jì式shì在zài永yǒng安ān戍shù，仲zhòng密mì遣qiǎn信xìn报bào之zhī。季jì式shì走zǒu告gào欢huān，欢huān待dài之zhī如rú旧jiù。

以yǐ上shàng高gāo仲zhòng密mì奔bēn西xī魏wèi召zhào寇kòu

魏wèi丞chéng相xiàng泰tài帅shuài诸zhū军jūn以yǐ应yīng仲zhòng密mì，以yǐ太tài子zi少shǎo傅fù李lǐ远yuǎn为wèi前qián驱qū。至zhì洛luò阳yáng，遣qiǎn开kāi府fǔ仪yí同tóng三sān司sī于yú谨jǐn攻gōng柏bǎi谷gǔ，拔bá之zhī。三sān月yuè壬rén申shēn，围wéi河hé桥qiáo南nán城chéng。东dōng魏wèi丞chéng相xiàng欢huān将jiàng兵bīng十shí万wàn至zhì河hé北běi。泰tài退tuì军jūn瀍chán上shàng，纵zòng火huǒ船chuán于yú上shàng流liú，以yǐ烧shāo河hé桥qiáo。斛hú律lǜ金jīn使shǐ行xíng台tái郎láng中zhōng张zhāng亮liàng以yǐ小xiǎo艇tǐng百bǎi余yú载zài长zhǎng锁suǒ，伺cì火huǒ船chuán将jiāng至zhì，以yǐ钉dīng钉dīng之zhī，引yǐn锁suǒ向xiàng岸àn，桥qiáo遂suì获huò全quán。欢huān渡dù河hé，据jù邙máng山shān为wèi陈chén，不bù进jìn者zhě数shù日rì。泰tài留liú辎zī重zhòng于yú瀍chán曲qū，夜yè，登dēng邙máng山shān以yǐ袭xí欢huān。候hòu骑qí白bái欢huān曰yuē：“贼zéi距jù此cǐ四sì十shí余yú里lǐ，蓐rù食shí干gān饭fàn而ér来lái。”欢huān曰yuē：“自zì当dāng渴kě死sǐ！”乃nǎi正zhèng阵zhèn以yǐ待dài之zhī。戊wù申shēn黎lí明míng，泰tài军jūn与yǔ欢huān军jūn遇yù。东dōng魏wèi彭péng乐lè以yǐ数shù千qiān骑qí为wèi右yòu甄zhēn，冲chōng魏wèi军jūn之zhī北běi垂chuí，所suǒ向xiàng奔bēn溃kuì，遂suì驰chí入rù魏wèi营yíng。人rén告gào彭péng乐lè叛pàn，欢huān甚shèn怒nù。俄é而ér西xī北běi尘chén起qǐ，乐lè使shǐ来lái告gào捷jié，虏lǔ魏wèi侍shì中zhōng、开kāi府fǔ仪yí同tóng三sān司sī、大dà都dū督dū临lín洮táo王wáng柬jiǎn、蜀shǔ郡jùn王wáng荣róng宗zōng、江jiāng夏xià王wáng昇shēng、巨jù鹿lù王wáng阐chǎn、谯qiáo郡jùn王wáng亮liàng、詹zhān事shì赵zhào善shàn，及jí督dū将jiāng僚liáo佐zuǒ四sì十shí八bā人rén。诸zhū将jiāng乘chéng胜shèng击jī魏wèi，大dà破pò之zhī，斩zhǎn首shǒu三sān万wàn余yú级jí。欢huān使shǐ彭péng乐lè追zhuī泰tài，泰tài窘jiǒng，谓wèi乐lè曰yuē：“汝rǔ非fēi彭péng乐lè邪xié？痴chī男nán子zi！今jīn日rì无wú我wǒ，明míng日rì岂qǐ有yǒu汝rǔ邪xié？何hé不bù急jí还hái营yíng，收shōu汝rǔ金jīn宝bǎo！”乐lè从cóng其qí言yán，获huò泰tài金jīn带dài一yī囊náng以yǐ归guī，言yán于yú欢huān曰yuē：“黑hēi獭tǎ漏lòu刃rèn，破pò胆dǎn矣yǐ！”欢huān虽suī喜xǐ其qí胜shèng，而ér怒nù其qí失shī泰tài，令lìng伏fú诸zhū地dì，亲qīn摔shuāi其qí头tóu，连lián顿dùn之zhī。并bìng数shù以yǐ沙shā苑yuàn之zhī败bài，举jǔ刃rèn将jiāng下xià者zhě三sān，噤jìn良liáng久jiǔ。乐lè曰yuē：“乞qǐ五wǔ千qiān骑qí，复fù为wèi王wáng取qǔ之zhī！”欢huān曰yuē：“汝rǔ纵zòng之zhī何hé意yì？而ér言yán复fù取qǔ邪xié？”命mìng取qǔ绢juàn三sān千qiān匹pǐ压yā乐lè背bèi，因yīn以yǐ赐cì之zhī。

以yǐ上shàng东dōng魏wèi大dà破pò宇yǔ文wén泰tài于yú北běi邙máng山shān

明míng日rì复fù战zhàn，泰tài为wèi中zhōng军jūn，中zhōng山shān公gōng赵zhào贵guì为wèi左zuǒ军jūn，领lǐng军jūn若ruò于yú惠huì等děng为wèi右yòu军jūn。中zhōng军jūn、右yòu军jūn合hé击jī东dōng魏wèi，大dà破pò之zhī，悉xī俘fú其qí步bù卒zú。欢huān失shī马mǎ，赫hè连lián阳yáng顺shùn下xià马mǎ以yǐ授shòu欢huān。欢huān上shàng马mǎ走zǒu，从cóng者zhě步bù骑qí七qī人rén。追zhuī兵bīng至zhì，亲qīn信xìn都dū督dū尉wèi兴xīng庆qìng曰yuē：“王wáng速sù去qù！兴xīng庆qìng腰yāo有yǒu百bǎi箭jiàn，足zú杀shā百bǎi人rén！”欢huān曰yuē：“事shì济jì，以yǐ尔ěr为wèi怀huái州zhōu刺cì史shǐ；若ruò死sǐ，用yòng尔ěr子zi！”兴xīng庆qìng曰yuē：“儿ér少shǎo，愿yuàn用yòng兄xiōng。”欢huān许xǔ之zhī。兴xīng庆qìng拒jù战zhàn，矢shǐ尽jǐn而ér死sǐ。东dōng魏wèi军jūn士shì有yǒu逃táo奔bèn魏wèi者zhě，告gào以yǐ欢huān所suǒ在zài，泰tài募mù勇yǒng敢gǎn三sān千qiān人rén，皆jiē执zhí短duǎn兵bīng，配pèi大dà都dū督dū贺hè拔bá胜shèng以yǐ攻gōng之zhī。胜shèng识shí欢huān于yú行háng间jiān，执zhí槊shuò与yǔ十shí三sān骑qí逐zhú之zhī。驰chí数shù里lǐ，槊shuò刃rèn垂chuí及jí，因yīn字zì之zhī曰yuē：“贺hè六liù浑hún，贺hè拔bá破pò胡hú必bì杀shā汝rǔ！”欢huān气qì殆dài绝jué。河hé州zhōu刺cì史shǐ刘liú洪hóng徽huī从cóng旁páng射shè胜shèng，中zhōng其qí二èr骑qí；武wǔ卫wèi将jiāng军jūn段duàn韶sháo射shè胜shèng马mǎ，毙bì之zhī。比bǐ副fù马mǎ至zhì，欢huān已yǐ逸yì去qù，胜shèng叹tàn曰yuē：“今jīn日rì不bù执zhí弓gōng矢shǐ，天tiān也yě！”魏wèi南nán郢yǐng州zhōu刺cì史shǐ耿gěng令lìng贵guì，大dà呼hū独dú入rù敌dí中zhōng，锋fēng刃rèn乱luàn下xià，人rén皆jiē谓wèi已yǐ死sǐ，俄é奋fèn刀dāo而ér还hái。如rú是shì数shù四sì。当dāng令lìng贵guì前qián者zhě死sǐ伤shāng相xiāng继jì，乃nǎi谓wèi左zuǒ右yòu曰yuē：“吾wú岂qǐ乐lè杀shā人rén？壮zhuàng士shì除chú贼zéi，不bù得dé不bù尔ěr！若ruò不bù能néng杀shā贼zéi，又yòu不bù为wèi贼zéi所suǒ伤shāng，何hé异yì逐zhú坐zuò人rén也yě？”

以yǐ上shàng次cì日rì东dōng魏wèi大dà败bài

左zuǒ军jūn赵zhào贵guì等děng五wǔ将jiāng战zhàn不bù利lì，东dōng魏wèi兵bīng复fù振zhèn。泰tài与yǔ战zhàn，又yòu不bù利lì。会huì日rì暮mù，魏wèi兵bīng遂suì遁dùn，东dōng魏wèi兵bīng追zhuī之zhī。独dú孤gū信xìn、于yú谨jǐn收shōu散sàn卒zú自zì后hòu击jī之zhī，追zhuī兵bīng惊jīng扰rǎo，魏wèi诸zhū军jūn由yóu是shì得dé全quán。若ruò于yú惠huì夜yè引yǐn去qù，东dōng魏wèi兵bīng追zhuī之zhī。惠huì徐xú下xià马mǎ，顾gù命mìng厨chú人rén营yíng食shí，食shí毕bì，谓wèi左zuǒ右yòu曰yuē：“长cháng安ān死sǐ，此cǐ中zhōng死sǐ，有yǒu以yǐ异yì乎hū？”乃nǎi建jiàn旗qí鸣míng角jiǎo，收shōu散sàn卒zú，徐xú还hái。追zhuī骑qí疑yí有yǒu伏fú兵bīng，不bù敢gǎn逼bī。泰tài遂suì入rù关guān，屯tún渭wèi上shàng。欢huān进jìn至zhì陕shǎn，泰tài遣qiǎn开kāi府fǔ仪yí同tóng三sān司sī达dá奚xī武wǔ等děng拒jù之zhī。行xíng台tái郎láng中zhōng封fēng子zi绘huì言yán于yú欢huān曰yuē：“混hùn壹yī东dōng西xī，正zhèng在zài今jīn日rì！昔xī魏wèi太tài祖zǔ平píng汉hàn中zhōng，不bù乘chéng胜shèng取qǔ巴bā、蜀shǔ，失shī在zài迟chí疑yí，后hòu悔huǐ无wú及jí。愿yuàn大dà王wáng不bù以yǐ为wéi疑yí！”欢huān深shēn然rán之zhī，集jí诸zhū将jiāng议yì进jìn止zhǐ，咸xián以yǐ为wéi“野yě无wú青qīng草cǎo，人rén马mǎ疲pí瘦shòu，不bù可kě远yuǎn追zhuī。”陈chén元yuán康kāng曰yuē：“两liǎng雄xióng交jiāo争zhēng，岁suì月yuè已yǐ久jiǔ，今jīn幸xìng而ér大dà捷jié，天tiān授shòu我wǒ也yě！时shí不bù可kě失shī，当dāng乘chéng胜shèng追zhuī之zhī！”欢huān曰yuē：“若ruò遇yù伏fú兵bīng，孤gū何hé以yǐ济jì？”元yuán康kāng曰yuē：“王wáng前qián沙shā苑yuàn失shī利lì，彼bǐ尚shàng无wú伏fú。今jīn奔bēn败bài若ruò此cǐ，何hé能néng远yuǎn谋móu？若ruò舍shě而ér不bù追zhuī，必bì成chéng后hòu患huàn！”欢huān不bù从cóng，使shǐ刘liú丰fēng生shēng将jiāng数shù千qiān骑qí追zhuī泰tài，遂suì东dōng归guī。

以yǐ上shàng东dōng魏wèi复fù大dà胜shèng

泰tài召zhào王wáng思sī政zhèng于yú玉yù壁bì，将jiāng使shǐ镇zhèn虎hǔ牢láo，未wèi至zhì而ér泰tài败bài，乃nǎi使shǐ守shǒu恒héng农nóng。思sī政zhèng入rù城chéng，令lìng开kāi门mén解jiě衣yī而ér卧wò，慰wèi勉miǎn将jiàng士shì，示shì不bù足zú畏wèi。后hòu数shù日rì，刘liú丰fēng生shēng至zhì城chéng下xià，惮dàn之zhī，不bù敢gǎn进jìn，引yǐn军jūn还hái。思sī政zhèng乃nǎi修xiū城chéng郭guō，起qǐ楼lóu橹lǔ，营yíng农nóng田tián，积jī刍chú粟sù，由yóu是shì恒héng农nóng始shǐ有yǒu守shǒu御yù之zhī备bèi。丞chéng相xiàng泰tài求qiú自zì贬biǎn，魏wèi主zhǔ不bù许xǔ。是shì役yì也yě，魏wèi诸zhū将jiāng皆jiē无wú功gōng，唯wéi耿gěng令lìng贵guì与yǔ太tài子zi武wǔ卫wèi率lǜ王wáng胡hú仁rén、都dū督dū王wáng文wén达dá力lì战zhàn功gōng多duō。泰tài欲yù以yǐ雍yōng、岐qí、北běi雍yōng三sān州zhōu授shòu之zhī，以yǐ州zhōu有yǒu优yōu劣liè，使shǐ探tàn筹chóu取qǔ之zhī。仍réng赐cì胡hú仁rén名míng勇yǒng、令lìng贵guì名míng豪háo、文wén达dá名míng杰jié，用yòng彰zhāng其qí功gōng。于yú是shì广guǎng募mù关guān陇lǒng豪háo右yòu，以yǐ增zēng军jūn旅lǚ。

以yǐ上shàng西xī魏wèi增zēng修xiū军jūn旅lǚ

高gāo仲zhòng密mì之zhī将jiāng叛pàn也yě，阴yīn遣qiǎn人rén扇shān动dòng冀jì州zhōu豪háo杰jié，使shǐ为wèi内nèi应yìng。东dōng魏wèi遣qiǎn高gāo隆lóng之zhī驰chí驿yì慰wèi抚fǔ，由yóu是shì得dé安ān。高gāo澄chéng密mì书shū与yǔ隆lóng之zhī曰yuē：“仲zhòng密mì枝zhī党dǎng与yǔ之zhī俱jù西xī者zhě，宜yí悉xī收shōu其qí家jiā属shǔ，以yǐ惩chéng将jiāng来lái！”隆lóng之zhī以yǐ为wéi“恩ēn旨zhǐ既jì行xíng，理lǐ无wú追zhuī改gǎi。若ruò复fù收shōu治zhì，示shì民mín不bù信xìn。脱tuō致zhì惊jīng扰rǎo，所suǒ亏kuī不bù细xì！”乃nǎi启qǐ丞chéng相xiàng欢huān而ér罢bà之zhī。

以yǐ上shàng东dōng魏wèi不bù诛zhū高gāo仲zhòng密mì之zhī党dǎng

通tōng鉴jiàn／韦wéi孝xiào宽kuān之zhī守shǒu玉yù壁bì

梁liáng中zhōng大dà同tóng元yuán年nián十shí月yuè，东dōng魏wèi丞chéng相xiàng欢huān攻gōng玉yù壁bì，昼zhòu夜yè不bù息xī，魏wèi韦wéi孝xiào宽kuān随suí机jī拒jù之zhī。城chéng中zhōng无wú水shuǐ，汲jí于yú汾fén，欢huān使shǐ移yí汾fén，一yī夕xī而ér毕bì。欢huān于yú城chéng南nán起qǐ土tǔ山shān，欲yù乘chéng之zhī以yǐ入rù。城chéng上shàng先xiān有yǒu二èr楼lóu，孝xiào宽kuān缚fù木mù接jiē之zhī，令lìng常cháng高gāo于yú土tǔ山shān以yǐ御yù之zhī。欢huān使shǐ告gào之zhī曰yuē：“虽suī尔ěr缚fù楼lóu至zhì天tiān，我wǒ当dāng穿chuān地dì取qǔ尔ěr！”乃nǎi凿záo地dì为wèi十shí道dào。又yòu用yòng术shù士shì李lǐ业yè兴xīng孤gū虚xū法fǎ，聚jù攻gōng其qí北běi。北běi，天tiān险xiǎn也yě。孝xiào宽kuān掘jué长zhǎng堑qiàn，邀yāo其qí地dì道dào，选xuǎn战zhàn士shì屯tún堑qiàn上shàng，每měi穿chuān至zhì堑qiàn，战zhàn士shì辄zhé禽qín杀shā之zhī；又yòu于yú堑qiàn外wài积jī柴chái贮zhù火huǒ，敌dí有yǒu在zài地dì道dào内nèi者zhě，塞sāi柴chái投tóu火huǒ，以yǐ皮pí排pái吹chuī之zhī，一yī鼓gǔ皆jiē焦jiāo烂làn。敌dí以yǐ攻gōng车chē撞zhuàng城chéng，车chē之zhī所suǒ及jí，莫mò不bù摧cuī毁huǐ，无wú能néng御yù者zhě。孝xiào宽kuān缝fèng布bù为wèi幔màn，随suí其qí所suǒ向xiàng张zhāng之zhī，布bù既jì悬xuán空kōng，车chē不bù能néng坏huài。敌dí又yòu缚fù松sōng、麻má于yú竿gān，灌guàn油yóu加jiā火huǒ以yǐ烧shāo布bù，并bìng欲yù焚fén楼lóu。孝xiào宽kuān作zuò长zhǎng钩gōu，利lì其qí刃rèn，火huǒ竿gān将jiāng至zhì，以yǐ钩gōu遥yáo割gē之zhī，松sōng、麻má俱jù落luò。敌dí又yòu于yú城chéng四sì面miàn穿chuān地dì为wèi二èr十shí道dào，其qí中zhōng施shī梁liáng柱zhù，纵zòng火huǒ烧shāo之zhī，柱zhù折zhé城chéng崩bēng。孝xiào宽kuān于yú崩bēng处chù竖shù木mù栅shān以yǐ扦qiān之zhī，敌dí不bù得dé入rù。城chéng外wài尽jǐn攻gōng击jī之zhī术shù，而ér城chéng中zhōng守shǒu御yù有yǒu余yú，孝xiào宽kuān又yòu夺duó据jù其qí土tǔ山shān，欢huān无wú如rú之zhī何hé。

以yǐ上shàng韦wéi孝xiào宽kuān之zhī善shàn守shǒu

乃nǎi使shǐ仓cāng曹cáo参cān军jūn祖zǔ埏shān说shuō之zhī曰yuē：“君jūn独dú守shǒu孤gū城chéng，而ér西xī方fāng无wú救jiù，恐kǒng终zhōng不bù能néng全quán，何hé不bù降jiàng也yě？”孝xiào宽kuān报bào曰yuē：“我wǒ城chéng池chí严yán固gù，兵bīng食shí有yǒu余yú，攻gōng者zhě自zì劳láo，守shǒu者zhě常cháng逸yì，岂qǐ有yǒu旬xún朔shuò之zhī间jiān已yǐ须xū救jiù援yuán？适shì忧yōu尔ěr众zhòng有yǒu不bù返fǎn之zhī危wēi！孝xiào宽kuān关guān西xī男nán子zi，必bì不bù为wèi降jiàng将jiāng军jūn也yě！”埏shān复fù谓wèi城chéng中zhōng人rén曰yuē：“韦wéi城chéng主zhǔ受shòu彼bǐ荣róng禄lù，或huò复fù可kě尔ěr；自zì外wài军jūn民mín，何hé事shì相xiāng随suí入rù汤tāng火huǒ中zhōng？”乃nǎi射shè募mù格gé于yú城chéng中zhōng，云yún：“能néng斩zhǎn城chéng主zhǔ降jiàng者zhě，拜bài太tài尉wèi，封fēng开kāi国guó郡jùn公gōng，赏shǎng帛bó万wàn匹pǐ！”孝xiào宽kuān手shǒu题tí书shū背bèi，返fǎn射shè城chéng外wài云yún：“能néng斩zhǎn高gāo欢huān者zhě准zhǔn此cǐ！”珽tǐng，莹yíng之zhī子zi也yě。东dōng魏wèi苦kǔ攻gōng凡fán五wǔ十shí日rì，士shì卒zú战zhàn及jí病bìng死sǐ者zhě共gòng七qī万wàn人rén，共gòng为wèi一yī冢zhǒng。欢huān智zhì力lì皆jiē困kùn，因yīn而ér发fā疾jí。有yǒu星xīng坠zhuì欢huān营yíng中zhōng，士shì卒zú惊jīng惧jù。十shí一yī月yuè庚gēng子zi，解jiě围wéi去qù。

以yǐ上shàng高gāo欢huān苦kǔ攻gōng，无wú功gōng而ér还hái

先xiān是shì，欢huān别bié使shǐ侯hóu景jǐng将jiàng兵bīng趣qù齐qí子zi岭lǐng。魏wèi建jiàn州zhōu刺cì史shǐ杨yáng镇zhèn车chē厢xiāng，恐kǒng其qí寇kòu邵shào郡jùn，帅shuài骑qí御yù之zhī。景jǐng闻wén至zhì，斫zhuó木mù断duàn路lù六liù十shí余yú里lǐ，犹yóu惊jīng而ér不bù安ān，遂suì还hái河hé阳yáng。庚gēng戌xū，欢huān使shǐ段duàn韶sháo从cóng太tài原yuán公gōng洋yáng镇zhèn邺yè。辛xīn亥hài，征zhēng世shì子zi澄chéng会huì晋jìn阳yáng。魏wèi以yǐ韦wéi孝xiào宽kuān为wèi骠piào骑qí大dà将jiāng军jūn，开kāi府fǔ仪yí同tóng三sān司sī，进jìn爵jué建jiàn忠zhōng公gōng。时shí人rén以yǐ王wáng思sī政zhèng为wèi知zhī人rén。十shí一yī月yuè己jǐ卯mǎo，欢huān以yǐ无wú功gōng，表biǎo解jiě都dū督dū中zhōng外wài诸zhū军jūn，东dōng魏wèi主zhǔ许xǔ之zhī。欢huān之zhī自zì玉yù壁bì归guī也yě，军jūn中zhōng讹é言yán韦wéi孝xiào宽kuān以yǐ定dìng功gōng弩nǔ射shè杀shā丞chéng相xiàng。魏wèi人rén闻wén之zhī，因yīn下xià令lìng曰yuē：“劲jìn弩nǔ一yī发fā，凶xiōng身shēn自zì陨yǔn！”欢huān闻wén之zhī，勉miǎn坐zuò见jiàn诸zhū贵guì，使shǐ斛hú律lǜ金jīn作zuò《敕chì勒lēi歌gē》，欢huān自zì和hé之zhī，哀āi感gǎn流liú涕tì。

通tōng鉴jiàn／李lǐ晟chéng移yí军jūn东dōng渭wèi桥qiáo之zhī事shì

兴xīng元yuán元yuán年nián二èr月yuè，朱zhū泚cǐ自zì奉fèng天tiān败bài归guī，李lǐ晟chéng谋móu取qǔ长cháng安ān。刘liú德dé信xìn与yǔ晟chéng俱jù屯tún东dōng渭wèi桥qiáo，不bù受shòu晟chéng节jié制zhì。晟chéng因yīn德dé信xìn至zhì营yíng中zhōng，数shù以yǐ沪hù涧jiàn之zhī败bài，及jí所suǒ过guò剽piāo掠lüè之zhī罪zuì，斩zhǎn之zhī。因yīn以yǐ数shù骑qí驰chí入rù德dé信xìn军jūn，劳láo其qí众zhòng，无wú敢gǎn动dòng者zhě。遂suì并bìng将jiāng之zhī，军jūn势shì益yì振zhèn。

以yǐ上shàng李lǐ晟chéng并bìng刘liú德dé信xìn之zhī众zhòng

李lǐ怀huái光guāng既jì胁xié朝cháo廷tíng逐zhú卢lú杞qǐ等děng，内nèi不bù自zì安ān，遂suì有yǒu异yì志zhì。又yòu恶è李lǐ晟chéng独dú当dāng一yī面miàn，恐kǒng其qí成chéng功gōng，奏zòu请qǐng与yǔ晟chéng合hé军jūn，诏zhào许xǔ之zhī。晟chéng与yǔ怀huái光guāng会huì于yú咸xián阳yáng西xī陈chén涛tāo斜xié，筑zhù垒lěi未wèi毕bì，泚cǐ众zhòng大dà至zhì。晟chéng谓wèi怀huái光guāng曰yuē：“贼zéi若ruò固gù守shǒu宫gōng苑yuàn，或huò旷kuàng日rì持chí久jiǔ，未wèi易yì攻gōng取qǔ；今jīn去qù其qí巢cháo穴xué，敢gǎn出chū求qiú战zhàn，此cǐ天tiān以yǐ贼zéi赐cì明míng公gōng，不bù可kě失shī也yě！”怀huái光guāng曰yuē：“军jūn适shì至zhì，马mǎ未wèi秣mò，士shì未wèi饭fàn，岂qǐ可kě遽jù战zhàn邪xié？”晟chéng不bù得dé已yǐ，乃nǎi就jiù壁bì。晟chéng每měi与yǔ怀huái光guāng同tóng出chū军jūn，怀huái光guāng军jūn士shì多duō掠lüè人rén牛niú马mǎ，晟chéng军jūn秋qiū毫háo不bù犯fàn。怀huái光guāng军jūn士shì恶è其qí异yì己jǐ，分fēn所suǒ获huò与yǔ之zhī，晟chéng军jūn终zhōng不bù敢gǎn受shòu。怀huái光guāng屯tún咸xián阳yáng累lèi月yuè，逗dòu留liú不bù进jìn。上shàng屡lǚ遣qiǎn中zhōng使shǐ趣qù之zhī，辞cí以yǐ“士shì卒zú疲pí弊bì，且qiě当dāng休xiū息xī观guān衅xìn”。诸zhū将jiāng数shù劝quàn之zhī攻gōng长cháng安ān，怀huái光guāng不bù从cóng，密mì与yǔ朱zhū泚cǐ通tōng谋móu。

以yǐ上shàng李lǐ怀huái光guāng与yǔ李lǐ晟chéng合hé军jūn，观guān望wàng不bù进jìn

李lǐ晟chéng屡lǚ奏zòu，恐kǒng其qí有yǒu变biàn为wèi所suǒ并bìng，请qǐng移yí军jūn东dōng渭wèi桥qiáo。上shàng犹yóu冀jì怀huái光guāng革gé心xīn，收shōu其qí力lì用yòng，寝qǐn晟chéng奏zòu不bù下xià。怀huái光guāng欲yù缓huǎn战zhàn期qī，且qiě激jī怒nù诸zhū军jūn，奏zòu言yán：“诸zhū军jūn粮liáng赐cì薄báo，神shén策cè独dú厚hòu。厚hòu薄bó不bù均jūn，难nán以yǐ进jìn战zhàn！”上shàng以yǐ财cái用yòng方fāng窘jiǒng，若ruò粮liáng赐cì皆jiē比bǐ神shén策cè，则zé无wú以yǐ给gěi之zhī；不bù然rán，又yòu逆nì怀huái光guāng意yì，恐kǒng诸zhū军jūn觖jué望wàng。乃nǎi遣qiǎn陆lù贽zhì诣yì怀huái光guāng营yíng宣xuān慰wèi，因yīn召zhào李lǐ晟chéng参cān议yì其qí事shì。怀huái光guāng意yì欲yù晟chéng自zì乞qǐ减jiǎn损sǔn，使shǐ失shī士shì心xīn，沮jǔ败bài其qí功gōng，乃nǎi曰yuē：“将jiàng士shì战zhàn斗dòu同tóng而ér粮liáng赐cì异yì，何hé以yǐ使shǐ之zhī协xié力lì？”贽zhì未wèi有yǒu言yán，数shù顾gù晟chéng，晟chéng曰yuē：“公gōng为wèi元yuán帅shuài，得dé专zhuān号hào令lìng；晟chéng将jiāng一yī军jūn，受shòu指zhǐ踪zōng而ér已yǐ。至zhì于yú增zēng减jiǎn衣yī食shí，公gōng当dāng裁cái之zhī！”怀huái光guāng默mò然rán，又yòu不bù欲yù自zì减jiǎn之zhī，遂suì止zhǐ。

以yǐ上shàng李lǐ晟chéng与yǔ李lǐ怀huái光guāng有yǒu隙xì。思sī移yí兵bīng

时shí上shàng遣qiǎn崔cuī汉hàn衡héng诣yì吐tǔ蕃bō发fā兵bīng，吐tǔ蕃bō相xiāng尚shàng结jié赞zàn言yán：“蕃fān法fǎ：发fā兵bīng以yǐ主zhǔ兵bīng大dà臣chén为wèi信xìn。今jīn制zhì书shū无wú怀huái光guāng署shǔ名míng，故gù不bù敢gǎn进jìn。”上shàng命mìng陆lù贽zhì谕yù怀huái光guāng，怀huái光guāng固gù执zhí，以yǐ为wéi不bù可kě，曰yuē：‘若ruò克kè京jīng城chéng，吐tǔ蕃bō必bì纵zòng兵bīng焚fén掠lüè，谁shuí能néng遏è之zhī？此cǐ一yī害hài也yě！前qián有yǒu敕chì旨zhǐ：‘募mù士shì卒zú克kè城chéng者zhě人rén赏shǎng百bǎi缗mín。’彼bǐ发fā兵bīng五wǔ万wàn，若ruò援yuán敕chì求qiú赏shǎng，五wǔ百bǎi万wàn缗mín何hé从cóng可kě得dé？此cǐ二èr害hài也yě！虏lǔ骑qí虽suī来lái，必bì不bù先xiān进jìn，勒lēi兵bīng自zì固gù，观guān我wǒ兵bīng势shì，胜shèng则zé从cóng而ér分fēn功gōng，败bài则zé从cóng而ér图tú变biàn，谲jué诈zhà多duō端duān，不bù可kě亲qīn信xìn。此cǐ三sān害hài也yě！”竟jìng不bù肯kěn署shǔ敕chì，尚shàng结jié赞zàn亦yì不bù进jìn军jūn。

以yǐ上shàng李lǐ怀huái光guāng不bù肯kěn召zhào吐tǔ蕃bō兵bīng

陆lù贽zhì自zì咸xián阳yáng还hái，上shàng言yán：“贼zéi泚cǐ稽jī诛zhū，保bǎo聚jù宫gōng苑yuàn，势shì穷qióng援yuán绝jué，引yǐn日rì偷tōu生shēng。怀huái光guāng总zǒng仗zhàng顺shùn之zhī师shī，乘chéng制zhì胜shèng之zhī气qì，鼓gǔ行xíng芟shān剪jiǎn，易yì若ruò摧cuī枯kū；而ér乃nǎi寇kòu奔bēn不bù追zhuī，师shī老lǎo不bù用yòng，诸zhū帅shuài每měi欲yù进jìn取qǔ，怀huái光guāng辄zhé沮jǔ其qí谋móu。据jù兹zī事shì情qíng，殊shū不bù可kě解jiě！陛bì下xià意yì在zài全quán护hù，委wěi曲qū听tīng从cóng，观guān其qí所suǒ为wèi，亦yì未wèi知zhī感gǎn。若ruò不bù别bié务wù规guī略lüè，渐jiàn思sī制zhì持chí，惟wéi以yǐ姑gū息xī求qiú安ān，终zhōng恐kǒng变biàn故gù难nán测cè。此cǐ诚chéng事shì机jī危wēi迫pò之zhī秋qiū也yě，固gù不bù可kě以yǐ寻xún常cháng容róng易yì处chù之zhī！今jīn李lǐ晟chéng奏zòu请qǐng移yí军jūn，适shì遇yù臣chén衔xián命mìng宣xuān慰wèi，怀huái光guāng偶ǒu论lùn此cǐ事shì，臣chén遂suì泛fàn问wèn所suǒ宜yí，怀huái光guāng乃nǎi云yún：‘李lǐ晟chéng既jì欲yù别bié行xíng，某mǒu亦yì都dōu不bú要yào藉jí！”臣chén犹yóu虑lǜ有yǒu翻fān覆fù，因yīn美měi其qí军jūn盛shèng强qiáng，怀huái光guāng大dà自zì矜jīn夸kuā，转zhuǎn有yǒu轻qīng晟chéng之zhī意yì。臣chén又yòu从cóng容róng问wèn云yún：‘回huí日rì，或huò圣shèng旨zhǐ顾gù问wèn事shì之zhī可kě否fǒu，决jué定dìng何hé如rú？’怀huái光guāng已yǐ肆sì轻qīng言yán，不bù可kě中zhōng变biàn，遂suì云yún：‘恩ēn命mìng许xǔ去qù，事shì亦yì无wú妨fáng。’要yāo约yuē再zài三sān，非fēi不bù详xiáng审shěn，虽suī欲yù追zhuī悔huǐ，固gù难nán为wéi辞cí。伏fú望wàng即jí以yǐ李lǐ晟chéng表biǎo出chū付fù中zhōng书shū，敕chì下xià依yī奏zòu，别bié赐cì怀huái光guāng手shǒu诏zhào，示shì以yǐ移yí军jūn事shì由yóu。其qí手shǒu诏zhào大dà意yì云yún：‘昨zuó得dé李lǐ晟chéng奏zòu，请qǐng移yí军jūn城chéng东dōng，以yǐ分fēn贼zéi势shì。朕zhèn本běn欲yù委wěi卿qīng商shāng量liáng，适shì会huì陆lù贽zhì回huí奏zòu，云yún见jiàn卿qīng语yǔ及jí于yú此cǐ，仍réng言yán许xǔ去qù事shì亦yì无wú妨fáng，遂suì敕chì本běn军jūn允yǔn其qí所suǒ请qǐng。’如rú此cǐ，则zé词cí婉wǎn而ér直zhí，理lǐ顺shùn而ér明míng，虽suī蓄xù异yì端duān，何hé由yóu起qǐ怨yuàn？”上shàng从cóng之zhī。

以yǐ上shàng陆lù贽zhì奏zòu请qǐng李lǐ晟chéng移yí军jūn，赐cì怀huái光guāng手shǒu诏zhào

晟chéng自zì咸xián阳yáng结jié陈chén而ér行xíng，归guī东dōng渭wèi桥qiáo。时shí鄜fū坊fāng节jié度dù使shǐ李lǐ建jiàn徽huī、神shén策cè行xíng营yíng节jié度dù使shǐ杨yáng惠huì元yuán犹yóu与yǔ怀huái光guāng联lián营yíng，陆lù贽zhì复fù上shàng奏zòu曰yuē：“怀huái光guāng当dāng管guǎn师shī徒tú，足zú以yǐ独dú制zhì凶xiōng寇kòu，逗dòu留liú未wèi进jìn，抑yì有yǒu它tā由yóu！所suǒ患huàn太tài强qiáng，不bù资zī傍bàng助zhù。比bǐ者zhě又yòu遣qiǎn李lǐ晟chéng、李lǐ建jiàn徽huī、杨yáng惠huì元yuán三sān节jié度dù之zhī众zhòng附fù丽lì其qí营yíng，无wú益yì成chéng功gōng，只zhǐ足zú生shēng事shì。何hé则zé？四sì军jūn接jiē垒lěi，群qún帅shuài异yì心xīn，论lùn势shì力lì则zé悬xuán绝jué高gāo卑bēi，据jù职zhí名míng则zé不bù相xiāng统tǒng属shǔ。怀huái光guāng轻qīng晟chéng等děng兵bīng微wēi位wèi下xià，而ér忿fèn其qí制zhì不bù从cóng心xīn；晟chéng等děng疑yí怀huái光guāng养yǎng寇kòu蓄xù奸jiān，而ér怨yuàn其qí事shì多duō陵líng己jǐ。端duān居jū则zé互hù防fáng飞fēi谤bàng，欲yù战zhàn则zé递dì恐kǒng分fēn功gōng。龃jǔ龉yǔ不bù和hé，嫌xián衅xìn遂suì构gòu，俾bǐ之zhī同tóng处chù，必bì不bù两liǎng全quán。强qiáng者zhě恶è积jī而ér后hòu亡wáng，弱ruò者zhě势shì危wēi而ér先xiān覆fù，覆fù亡wáng之zhī祸huò，翘qiào足zú可kě期qī。旧jiù寇kòu未wèi平píng，新xīn患huàn方fāng起qǐ，忧yōu叹tàn所suǒ切qiè，实shí堪kān疚jiù心xīn！太tài上shàng消xiāo慝tè于yú未wèi萌méng，其qí次cì救jiù失shī于yú始shǐ兆zhào；况kuàng乎hū事shì情qíng已yǐ露lù，祸huò难nán垂chuí成chéng，委wěi而ér不bù谋móu，何hé以yǐ宁níng乱luàn？李lǐ晟chéng见jiàn机jī虑lǜ变biàn，先xiān请qǐng移yí军jūn；建jiàn徽huī、惠huì元yuán势shì转zhuǎn孤gū弱ruò，为wèi其qí吞tūn噬shì，理lǐ在zài必bì然rán。它tā日rì虽suī有yǒu良liáng图tú，亦yì恐kǒng不bù能néng自zì拔bá，拯zhěng其qí危wēi急jí，唯wéi在zài此cǐ时shí！今jīn因yīn李lǐ晟chéng愿yuàn行xíng，便biàn遣qiǎn合hé军jūn同tóng往wǎng，托tuō言yán晟chéng兵bīng素sù少shǎo，虑lǜ为wèi贼zéi泚cǐ所suǒ邀yāo，借jiè此cǐ两liǎng军jūn迭dié为wèi犄jī角jiǎo。仍réng先xiān谕yù旨zhǐ，密mì使shǐ促cù装zhuāng，诏zhào书shū至zhì营yíng，即jí日rì进jìn路lù。怀huái光guāng意yì虽suī不bù欲yù，然rán亦yì计jì无wú所suǒ施shī，是shì谓wèi先xiān人rén有yǒu夺duó人rén之zhī心xīn、疾jí雷léi不bù及jí掩yǎn耳ěr者zhě也yě。解jiě斗dòu不bù可kě以yǐ不bù离lí，救jiù焚fén不bù可kě以yǐ不bù疾jí，理lǐ尽jǐn于yú此cǐ，唯wéi陛bì下xià图tú之zhī！”