本běn亦yì无wú矣yǐ字zì。[疏shū]“子zi张zhāng”至zhì“矇méng矣yǐ”。○正zhèng义yì曰yuē：“举jǔ而ér错cuò之zhī而ér已yǐ”者zhě，错cuò，行xíng也yě。言yán为wéi政zhèng之zhī道dào，明míng於yú礼lǐ乐yuè，兴xīng举jǔ而ér错cuò行xíng之zhī，言yán为wéi政zhèng在zài此cǐ而ér已yǐ。○“言yán而ér履lǚ之zhī，礼lǐ也yě”者zhě，言yán为wèi礼lǐ之zhī体tǐ，不bù在zài於yú几jǐ筵yán、升shēng降jiàng、酬chóu酢cù乃nǎi谓wèi之zhī礼lǐ，但dàn在zài乎hū出chū言yán履lǚ践jiàn行xíng之zhī谓wèi之zhī礼lǐ也yě。○“行xíng而ér乐lè之zhī，乐lè也yě”者zhě，言yán乐lè不bù在zài於yú羽yǔ籥yuè、锺zhōng鼓gǔ乃nǎi谓wèi之zhī乐lè，但dàn在zài乎hū身shēn之zhī行xíng，天tiān下xià爱ài乐lè谓wèi之zhī乐lè也yě。○“君jūn子zǐ力lì此cǐ二èr”者zhě，力lì，谓wèi勉miǎn力lì也yě，言yán君jūn子zǐ勉miǎn力lì勤qín行xíng此cǐ二èr者zhě礼lǐ乐yuè之zhī事shì，则zé天tiān下xià太tài平píng。○“万wàn物wù服fú体tǐ”者zhě，服fú谓wèi屈qū服fú，体tǐ谓wèi形xíng体tǐ，言yán飞fēi、走zǒu、动dòng、植zhí之zhī物wù而ér皆jiē来lái为wèi瑞ruì应yīng也yě。○“目mù巧qiǎo之zhī室shì，则zé有yǒu奥ào阼zuò”者zhě，言yán但dàn用yòng目mù准zhǔn视shì，巧qiǎo思sī存cún意yì，虽suī不bù由yóu法fǎ度dù，犹yóu有yǒu奥ào阼zuò宾bīn主zhǔ之zhī处chù，不bù可kě不bù有yǒu也yě。○“席xí则zé有yǒu上shàng下xià”者zhě，言yán布bù席xí之zhī时shí，不bù可kě无wú上shàng下xià。○“车chē则zé有yǒu左zuǒ右yòu”者zhě，言yán乘chéng车chē之zhī时shí，不bù可kě无wú左zuǒ右yòu。○“行xíng则zé有yǒu随suí”者zhě，谓wèi少shǎo者zhě在zài后hòu相xiāng随suí。○“立lì则zé有yǒu序xù”者zhě，谓wèi并bìng立lì则zé有yǒu次cì序xù。○“古gǔ之zhī义yì也yě”者zhě，自zì古gǔ以yǐ来lái，礼lǐ乐yuè之zhī意yì。○“室shì而ér无wú奥ào阼zuò，则zé乱luàn於yú堂táng室shì也yě”，上shàng言yán得dé礼lǐ则zé治zhì，自zì此cǐ以yǐ下xià言yán失shī礼lǐ则zé乱luàn，故gù准zhǔn上shàng文wén。○“皆jiē由yóu此cǐ涂tú出chū也yě”者zhě，由yóu，从cóng也yě；涂tú，道dào也yě。道dào谓wèi礼lǐ乐yuè。言yán古gǔ之zhī圣shèng帝dì、明míng王wáng所suǒ以yǐ能néng使shǐ贵guì贱jiàn、长zhǎng幼yòu、远yuǎn近jìn、男nán女nǚ殊shū别bié，外wài内nèi莫mò敢gǎn相xiāng逾yú越yuè者zhě，皆jiē由yóu此cǐ礼lǐ乐yuè涂tú道dào出chū其qí此cǐ事shì也yě。○注zhù“服fú体tǐ”至zhì“改gǎi也yě”。○正zhèng义yì曰yuē：“谓wèi万wàn物wù之zhī符fú长zhǎng”者zhě，符fú，谓wèi甘gān露lù体tǐ泉quán之zhī属shǔ，长zhǎng，谓wèi五wǔ方fāng瑞ruì应yīng之zhī长zhǎng也yě。云yún“奥ào阼zuò宾bīn主zhǔ之zhī处chù也yě”者zhě，《尔ěr雅yǎ》云yún“西xī南nán隅yú谓wèi之zhī奥ào”，奥ào之zhī外wài则zé有yǒu宾bīn位wèi所suǒ在zài，东dōng阶jiē谓wèi之zhī阼zuò，故gù曰yuē“宾bīn主zhǔ之zhī处chù”。云yún“自zì目mù巧qiǎo以yǐ下xià，古gǔ今jīn常cháng事shì，不bù可kě废fèi改gǎi也yě”，言yán经jīng中zhōng目mù巧qiǎo以yǐ上shàng论lùn说shuō礼lǐ乐yuè之zhī事shì，或huò质zhì文wén沿yán革gé，随suí时shí变biàn改gǎi。自zì目mù巧qiǎo以yǐ下xià尊zūn卑bēi上shàng下xià万wàn代dài恒héng行xíng，故gù云yún“古gǔ今jīn常cháng事shì，不bù可kě废fèi改gǎi”也yě。