黄帝内经素问集注 · 正文（15/33）

推荐

第 15 / 33 回

。（阳yáng跷qiāo者zhě。足zú太tài阳yáng之zhī别bié脉mài。起qǐ于yú跟gēn中zhōng。出chū于yú外wài踝huái。下xià足zú太tài阳yáng申shēn脉mài穴xué。当dāng踝huái后hòu绕rào跟gēn。以yǐ仆pū参cān为wèi本běn。上shàng外wài踝huái三sān寸cùn。以yǐ附fù阳yáng

为wèi。直zhí上shàng循xún役yì外wài廉lián。故gù宜yí取qǔ外wài踝huái绝jué骨gǔ之zhī处chù。）阳yáng维wéi之zhī脉mài。令lìng人rén腰yāo痛tòng。痛tòng上shàng怫fú然rán肿zhǒng。（此cǐ论lùn阳yáng维wéi之zhī脉mài而ér令lìng人rén腰yāo痛tòng也yě。阳yáng维wéi、

总zǒng维wéi一yī身shēn之zhī阳yáng。阳yáng气qì盛shèng。故gù痛tòng上shàng怫fú然rán肿zhǒng。）刺cì阳yáng维wéi之zhī脉mài。脉mài与yǔ太tài阳yáng合hé 下xià间jiān。去qù地dì一yī尺chǐ所suǒ。（阳yáng维wéi起qǐ于yú诸zhū阳yáng之zhī会huì。其qí脉mài发fā

于yú足zú太tài阳yáng金jīn门mén穴xué。在zài足zú外wài踝huái下xià一yī寸cùn五wǔ分fēn。上shàng外wài踝huái七qī寸cùn。会huì足zú少shǎo阳yáng于yú阳yáng交jiāo。为wèi阳yáng维wéi之zhī 。故gù当dāng与yǔ太tài阳yáng合hé 下xià间jiān而ér取qǔ之zhī。

盖gài取qǔ阳yáng维wéi之zhī 也yě。上shàng去qù踝huái七qī寸cùn。是shì离lí地dì一yī尺chǐ所suǒ矣yǐ。）衡héng络luò之zhī脉mài。令lìng人rén腰yāo痛tòng不bù可kě以yǐ俯fǔ仰yǎng。仰yǎng则zé恐kǒng仆pū。得dé之zhī举jǔ重zhòng伤shāng腰yāo。衡héng络luò

绝jué。恶è血xuè归guī之zhī。（此cǐ论lùn带dài脉mài为wèi病bìng而ér令lìng人rén腰yāo痛tòng也yě。衡héng、横héng也yě。带dài脉mài横héng络luò于yú腰yāo间jiān。故gù曰yuē横héng络luò之zhī脉mài。夫fū足zú之zhī三sān阳yáng。循xún腰yāo而ér下xià。足zú

之zhī三sān阴yīn。及jí奇qí经jīng之zhī脉mài。皆jiē循xún腰yāo而ér上shàng。病bìng则zé上shàng下xià不bù通tōng。阴yīn阳yáng间jiān阻zǔ。而ér为wèi腰yāo痛tòng之zhī证zhèng。惟wéi带dài脉mài横héng束shù于yú其qí间jiān。无wú上shàng下xià之zhī相xiāng贯guàn。故gù

必bì因yīn举jǔ重zhòng伤shāng腰yāo。以yǐ致zhì横héng络luò之zhī脉mài绝jué伤shāng。而ér恶è血xuè归guī之zhī。令lìng人rén腰yāo痛tòng不bù可kě以yǐ俯fǔ仰yǎng也yě。）刺cì之zhī在zài 阳yáng筋jīn之zhī间jiān。上shàng 数shù寸cùn。横héng居jū为wèi二èr

出chū血xiě。（阳yáng谓wèi足zú太tài阳yáng之zhī浮fú 。在zài臀tún下xià腿tuǐ筋jīn之zhī间jiān。上shàng 数shù寸cùn。是shì在zài腰yāo尻kāo之zhī下xià矣yǐ。横héng居jū二èr 者zhě。盖gài随suí带dài脉mài之zhī横héng形xíng而ér取qǔ之zhī。按àn

灵líng枢shū经jīng曰yuē。足zú少shǎo阳yáng之zhī正zhèng主zhǔ 中zhōng。别bié走zǒu太tài阳yáng而ér合hé。上shàng至zhì肾shèn。当dāng十shí四sì椎chuí。出chū属shǔ带dài脉mài是shì带dài脉mài。之zhī下xià连lián于yú足zú少shǎo阴yīn太tài阳yáng。故gù当dāng从cóng浮fú

而ér上shàng。循xún太tài阳yáng之zhī络luò以yǐ取qǔ之zhī。）会huì阴yīn之zhī脉mài。令lìng人rén腰yāo痛tòng。痛tòng上shàng漯luò漯luò然rán汗hàn出chū。汗hàn干gàn令lìng人rén欲yù饮yǐn。饮yǐn已yǐ欲yù走zǒu。（此cǐ论lùn任rèn脉mài为wèi病bìng而ér令lìng

人rén腰yāo痛tòng也yě。任rèn脉mài起qǐ于yú至zhì阴yīn。与yǔ督dū脉mài交jiāo会huì。分fēn而ér上shàng行háng。故gù名míng曰yuē会huì阴yīn。任rèn脉mài统tǒng任rèn一yī身shēn之zhī阴yīn。汗hàn乃nǎi阴yīn液yè。故gù漯luò漯luò然rán汗hàn出chū也yě。汗hàn

干gàn则zé液yè竭jié。故gù令lìng人rén欲yù饮yǐn。走zǒu者zhě阳yáng象xiàng也yě。任rèn与yǔ督dū脉mài。上shàng下xià相xiāng交jiāo。饮yǐn已yǐ欲yù走zǒu者zhě。阴yīn液yè周zhōu而ér交jiāo于yú阳yáng也yě。）刺cì直zhí阳yáng之zhī脉mài上shàng三sān 。

在zài跷qiāo上shàng 下xià五wǔ寸cùn。横héng居jū视shì其qí盛shèng者zhě出chū血xiě。（直zhí阳yáng之zhī脉mài。督dū脉mài也yě。督dū脉mài总zǒng督dū一yī身shēn之zhī阳yáng。贯guàn脊jí直zhí上shàng。故gù曰yuē直zhí阳yáng。其qí原yuán起qǐ于yú肾shèn下xià胞bāo

中zhōng。循xún阴yīn器qì。绕rào臀tún至zhì少shǎo阴yīn。与yǔ太tài阳yáng中zhōng络luò者zhě合hé。故gù取qǔ跷qiāo上shàng 下xià者zhě。循xún足zú太tài阳yáng之zhī络luò以yǐ泻xiè之zhī也yě。按àn会huì阴yīn节jié后hòu。当dāng有yǒu刺cì条tiáo。刺cì直zhí

阳yáng前qián。宜yí有yǒu腰yāo痛tòng。或huò简jiǎn脱tuō与yǔ。抑yì督dū与yǔ任rèn交jiāo病bìng在zài阴yīn而ér取qǔ之zhī阳yáng耶yé。滑huá伯bó仁rén曰yuē。任rèn督dū二èr脉mài。一yī源yuán而ér二èr歧qí。一yī在zài于yú身shēn之zhī前qián。一yī行xíng

于yú身shēn之zhī后hòu。又yòu督dū脉mài别bié络luò。自zì长zhǎng强qiáng走zǒu任rèn脉mài者zhě。由yóu小xiǎo腹fù直zhí上shàng。贯guàn脐qí中zhōng央yāng。入rù喉hóu上shàng颐yí。会huì太tài阳yáng于yú晴qíng明míng穴xué。是shì任rèn督dū二èr脉mài。阴yīn阳yáng合hé

并bìng。分fēn而ér上shàng行háng。然rán其qí间jiān又yòu有yǒu交jiāo会huì之zhī处chù。张zhāng兆zhào璜huáng曰yuē。饮yǐn已yǐ欲yù走zǒu。是shì阴yīn入rù于yú阳yáng。故gù当dāng从cóng督dū以yǐ泻xiè任rèn。且qiě任rèn脉mài循xún于yú腹fù。而ér其qí痛tòng

在zài腰yāo。是shì所suǒ病bìng之zhī因yīn在zài任rèn。而ér所suǒ成chéng之zhī证zhèng在zài督dū也yě。）飞fēi阳yáng之zhī脉mài。令lìng人rén腰yāo痛tòng。痛tòng上shàng怫fú怫fú然rán。甚shèn则zé悲bēi以yǐ恐kǒng。（此cǐ论lùn阴yīn维wéi之zhī脉mài而ér令lìng人rén

腰yāo痛tòng也yě。足zú太tài阳yáng之zhī别bié。名míng曰yuē飞fēi阳yáng。去qù踝huái七qī寸cùn。别bié走zǒu少shǎo阴yīn。阴yīn维wéi之zhī脉mài。起qǐ于yú足zú少shǎo阴yīn筑zhù宾bīn穴xué。为wèi阴yīn维wéi之zhī 。故gù名míng飞fēi阳yáng者zhě。谓wèi

阴yīn维wéi之zhī原yuán。从cóng太tài阳yáng之zhī脉mài。走zǒu少shǎo阴yīn而ér起qǐ者zhě也yě。怫fú怫fú、郁yù怒nù貌mào。肾shèn病bìng者zhě。意yì不bù乐lè。气qì并bìng于yú肾shèn则zé恐kǒng也yě。朱zhū永yǒng年nián曰yuē。任rèn督dū二èr脉mài。

与yǔ阳yáng维wéi阴yīn维wéi阳yáng跷qiāo阴yīn跷qiāo。皆jiē阴yīn阳yáng互hù相xiāng交jiāo会huì而ér起qǐ。）刺cì飞fēi阳yáng之zhī脉mài。在zài内nèi踝huái上shàng五wǔ寸cùn。少shǎo阴yīn之zhī前qián。与yǔ阴yīn维wéi之zhī会huì。（阴yīn维wéi之zhī脉mài。在zài

内nèi踝huái上shàng五wǔ寸cùn。肉ròu分fēn中zhōng。上shàng循xún股gǔ内nèi廉lián。上shàng行háng入rù腹fù。故gù于yú此cǐ取qǔ之zhī。盖gài内nèi踝huái上shàng五wǔ寸cùn。少shǎo阴yīn之zhī前qián。乃nǎi足zú少shǎo阴yīn与yǔ阴yīn维wéi交jiāo会huì之zhī处chù。）

昌chāng阳yáng之zhī脉mài。令lìng人rén腰yāo痛tòng。痛tòng引yǐn膺yīng。目mùKT KT 然rán。甚shèn则zé反fǎn折zhé。舌shé卷juǎn不bù能néng言yán。（此cǐ论lùn阴yīn跷qiāo之zhī脉mài而ér令lìng人rén腰yāo痛tòng也yě。阴yīn跷qiāo者zhě。足zú少shǎo

阴yīn之zhī别bié。其qí脉mài起qǐ于yú跟gēn中zhōng。同tóng足zú少shǎo阴yīn。上shàng内nèi踝huái之zhī上shàng二èr寸cùn。以yǐ交jiāo信xìn为wèi 。直zhí上shàng循xún阴yīn股gǔ。入rù阴yīn。上shàng循xún胸xiōng里lǐ。出chū人rén迎yíng之zhī前qián。至zhì咽yàn

喉hóu。交jiāo目mù内nèi 。合hé于yú太tài阳yáng阳yáng跷qiāo。是shì以yǐ痛tòng引yǐn膺yīng。目mùKT KT 然rán。交jiāo足zú太tài阳yáng。故gù甚shèn则zé反fǎn折zhé。循xún咽yān喉hóu。故gù舌shé卷juǎn不bù能néng言yán也yě。马mǎ

莳shí曰yuē。昌chāng阳yáng、即jí足zú少shǎo阳yáng穴xué名míng。一yī名míng复fù溜liū。又yòu名míng伏fú白bái。）刺cì内nèi筋jīn为wèi二èr 。在zài内nèi踝huái上shàng大dà筋jīn前qián。太tài阴yīn后hòu上shàng踝huái二èr寸cùn所suǒ。（内nèi筋jīn谓wèi大dà

筋jīn之zhī前qián分fēn肉ròu也yě。太tài阴yīn后hòu。大dà筋jīn前qián。上shàng踝huái二èr寸cùn所suǒ。即jí阴yīn跷qiāo之zhī 。交jiāo信xìn穴xué也yě。）散sàn脉mài令lìng人rén腰yāo痛tòng而ér热rè。热rè甚shèn生shēng烦fán。腰yāo下xià如rú有yǒu横héng

木mù居jū其qí中zhōng。甚shèn则zé遗yí溲sōu。（此cǐ论lùn冲chōng脉mài为wèi病bìng而ér令lìng人rén腰yāo痛tòng也yě。冲chōng脉mài者zhě。起qǐ于yú胞bāo中zhōng。上shàng循xún背bèi里lǐ。为wèi经jīng络luò之zhī海hǎi。其qí浮fú而ér外wài者zhě。循xún腹fù右yòu

上shàng行háng。至zhì胸xiōng中zhōng而ér散sàn。灌guàn于yú皮pí肤fū。渗shèn于yú脉mài外wài。故gù名míng散sàn脉mài也yě。冲chōng脉mài为wèi十shí二èr经jīng脉mài之zhī原yuán。心xīn主zhǔ血xuè脉mài。故gù痛tòng而ér热rè。热rè甚shèn生shēng烦fán。其qí循xún

于yú腹fù者zhě。出chū于yú气qì街jiē。挟xié脐qí下xià两liǎng旁páng各gè五wǔ分fēn。至zhì横héng骨gǔ一yī寸cùn。经jīng脉mài阻zǔ滞zhì于yú其qí间jiān。故gù腰yāo下xià如rú有yǒu横héng木mù居jū其qí中zhōng。起qǐ于yú胞bāo中zhōng。故gù甚shèn则zé遗yí

溺nì。）刺cì散sàn脉mài在zài膝xī前qián骨gǔ肉ròu分fēn间jiān。络luò外wài廉lián束shù脉mài为wèi三sān 。（冲chōng脉mài者zhě。其qí输shū上shàng在zài于yú大dà杼zhù。下xià出chū于yú巨jù虚xū之zhī上shàng下xià廉lián。故gù取qǔ膝xī前qián外wài廉lián者zhě。

取qǔ冲chōng脉mài之zhī下xià俞yú也yě。以yǐ上shàng论lùn奇qí经jīng之zhī八bā脉mài。皆jiē循xún腰yāo而ér上shàng。故gù并bìng主zhǔ腰yāo痛tòng。）肉ròu里lǐ之zhī脉mài。令lìng人rén腰yāo痛tòng。不bù可kě以yǐ咳ké。咳ké则zé筋jīn缩suō急jí。（此cǐ

论lùn肉ròu里lǐ之zhī脉mài而ér令lìng人rén腰yāo痛tòng也yě。肉ròu者zhě分fēn肉ròu。里lǐ者zhě肌jī肉ròu之zhī纹wén理lǐ也yě。经jīng云yún。肉ròu之zhī大dà会huì为wèi谷gǔ。肉ròu之zhī小xiǎo会huì为wèi溪xī。分fēn肉ròu之zhī间jiān。溪xī谷gǔ之zhī会huì。

以yǐ行xíng荣róng卫wèi。以yǐ会huì大dà气qì。其qí小xiǎo痹bì淫yín溢yì。循xún脉mài往wǎng来lái。微wēi针zhēn所suǒ及jí。与yǔ法fǎ相xiàng同tóng。盖gài谓wèi溪xī谷gǔ分fēn肉ròu之zhī间jiān。亦yì有yǒu穴xué会huì。循xún脉mài往wǎng来lái。邪xié气qì

淫yín溢yì。用yòng微wēi针zhēn取qǔ之zhī。与yǔ取qǔ络luò脉mài之zhī法fǎ相xiàng同tóng。夫fū分fēn肉ròu起qǐ于yú筋jīn骨gǔ。属shǔ于yú气qì分fēn。咳ké则zé动dòng气qì。故gù不bù可kě以yǐ咳ké。咳ké则zé筋jīn缩suō急jí也yě。）刺cì肉ròu里lǐ

之zhī脉mài为wèi二èr 。在zài太tài阳yáng之zhī外wài。少shǎo阳yáng绝jué骨gǔ之zhī后hòu。（为wèi二èr 者zhě。取qǔ左zuǒ右yòu二èr足zú穴xué也yě。足zú少shǎo阳yáng阳yáng辅fǔ穴xué。又yòu名míng分fèn肉ròu穴xué。在zài太tài阳yáng膀páng胱guāng经jīng之zhī

外wài。少shǎo阳yáng绝jué骨gǔ穴xué之zhī后hòu。去qù足zú外wài踝huái四sì寸cùn。乃nǎi其qí脉mài也yě。夫fū肌jī肉ròu之zhī纹wén理lǐ。属shǔ骨gǔ而ér生shēng。从cóng筋jīn而ér起qǐ。足zú少shǎo阳yáng属shǔ骨gǔ主zhǔ筋jīn。故gù取qǔ少shǎo阳yáng之zhī

分fēn肉ròu穴xué也yě。按àn分fēn肉ròu之zhī间jiān。溪xī谷gǔ之zhī会huì。小xiǎo痹bì淫yín溢yì。循xún脉mài往wǎng来lái。能néng令lìng人rén腰yāo痛tòng也yě。孙sūn络luò之zhī脉mài别bié经jīng者zhě。其qí血xuè盛shèng而ér当dāng泻xiè者zhě。亦yì令lìng人rén

腰yāo痛tòng。是shì以yǐ首shǒu论lùn横héng解jiě之zhī络luò脉mài为wèi痛tòng。末mò论lùn肉ròu里lǐ之zhī间jiān。亦yì循xún脉mài而ér为wèi腰yāo痛tòng也yě。）腰yāo痛tòng挟xié脊jí而ér痛tòng。至zhì头tóuKT KT 然rán。目mùKT KT

欲yù僵jiāng仆pū。刺cì足zú太tài阳yáng 中zhōng出chū血xiě。（KT 音yīn除chú。此cǐ论lùn经jīng俞yú为wèi病bìng。而ér令lìng人rén腰yāo痛tòng也yě。夫fū五wǔ脏zàng六liù腑fǔ之zhī俞yú。皆jiē在zài太tài阳yáng之zhī经jīng。而ér足zú太tài

阳yáng之zhī脉mài。挟xié脊jí抵dǐ腰yāo。上shàng至zhì于yú头tóu目mù。是shì以yǐ腰yāo痛tòng挟xié脊jí。而ér上shàng及jí于yú头tóu目mù者zhě。邪xié入rù于yú经jīng俞yú也yě。KT KT 短duǎn羽yǔ之zhī鸟niǎo。背bèi强qiáng欲yù舒shū之zhī象xiàng。

阳yáng盛shèng者zhě不bù能néng俯fǔ。故gù欲yù僵jiāng仆pū也yě。夫fū邪xié之zhī伤shāng于yú人rén也yě。先xiān客kè于yú皮pí肤fū。传chuán入rù于yú孙sūn络luò。孙sūn络luò满mǎn则zé传chuán入rù于yú络luò脉mài。留liú而ér不bù去qù。传chuán舍shě于yú经jīng

脉mài。留liú而ér不bù去qù。传chuán入rù于yú经jīng俞yú。邪xié中zhōng于yú人rén。虽suī有yǒu浅qiǎn深shēn。然rán皆jiē在zài于yú形xíng身shēn上shàng下xià之zhī间jiān。故gù并bìng主zhǔ腰yāo痛tòng。是shì以yǐ论lùn肉ròu里lǐ之zhī肤fū腠còu。解jiě脉mài之zhī

横héng络luò。足zú之zhī三sān阴yīn三sān阳yáng。及jí奇qí经jīng之zhī经jīng脉mài。以yǐ至zhì于yú太tài阳yáng挟xié脊jí之zhī经jīng俞yú。为wèi痛tòng之zhī见jiàn证zhèng。各gè有yǒu不bù同tóng。而ér取qǔ刺cì亦yì各gè有yǒu法fǎ也yě。）腰yāo痛tòng上shàng

寒hán。刺cì足zú太tài阳yáng阳yáng明míng。上shàng热rè刺cì足zú厥jué阴yīn。不bù可kě以yǐ俯fǔ仰yǎng。刺cì足zú少shǎo阳yáng。中zhōng热rè而ér喘chuǎn。刺cì足zú少shǎo阴yīn。刺cì 中zhōng出chū血xiě。（此cǐ论lùn阴yīn阳yáng之zhī气qì不bù和hé而ér

令lìng人rén腰yāo痛tòng也yě。痛tòng上shàng寒hán者zhě。腰yāo以yǐ上shàng寒hán也yě。痛tòng上shàng热rè者zhě。腰yāo以yǐ上shàng热rè也yě。夫fū阴yīn阳yáng二èr气qì。皆jiē出chū于yú下xià焦jiāo。阳yáng气qì不bù能néng上shàng升shēng。则zé腰yāo痛tòng而ér上shàng

寒hán。阴yīn气qì不bù能néng上shàng升shēng。则zé腰yāo痛tòng而ér上shàng热rè。盖gài气qì阻zǔ于yú阴yīn阳yáng上shàng下xià之zhī间jiān。故gù腰yāo痛tòng也yě。太tài阳yáng、巨jù阳yáng也yě。为wèi诸zhū阳yáng主zhǔ气qì。阳yáng明míng间jiān于yú二èr阳yáng之zhī

间jiān。为wèi阳yáng盛shèng之zhī经jīng。故gù上shàng寒hán者zhě。当dāng取qǔ此cǐ二èr经jīng。以yǐ疏shū三sān阳yáng之zhī气qì。少shǎo阳yáng主zhǔ枢shū。故gù不bù可kě俯fǔ仰yǎng者zhě。当dāng取qǔ足zú少shǎo阳yáng也yě。厥jué阴yīn主zhǔ一yī阴yīn初chū生shēng

之zhī气qì。故gù上shàng热rè者zhě取qǔ足zú厥jué阴yīn。少shǎo阴yīn之zhī气qì。中zhōng合hé于yú阳yáng明míng。上shàng合hé于yú肺fèi脏zàng。阴yīn气qì逆nì于yú下xià。故gù中zhōng热rè而ér喘chuǎn也yě。、隙xì也yě。谓wèi经jīng穴xué之zhī空kōng

隙xì为wèi 。阴yīn 者zhě。足zú少shǎo阴yīn之zhī筑zhù宾bīn穴xué也yě。）腰yāo痛tòng上shàng寒hán。不bù可kě顾gù。刺cì足zú阳yáng明míng。（按àn此cǐ以yǐ下xià至zhì引yǐn脊jí内nèi廉lián。刺cì足zú少shǎo阴yīn。系xì衍yǎn文wén。

谨jǐn照zhào王wáng氏shì原yuán注zhù。王wáng冰bīng曰yuē。上shàng寒hán。阴yīn市shì主zhǔ之zhī。在zài膝xī下xià三sān寸cùn。伏fú兔tù下xià陷xiàn者zhě中zhōng。足zú阳yáng明míng脉mài气qì所suǒ发fā。不bù可kě顾gù。三sān里lǐ主zhǔ之zhī。在zài膝xī下xià

三sān寸cùn 外wài廉lián。两liǎng筋jīn肉ròu分fēn间jiān。足zú阳yáng明míng脉mài之zhī所suǒ入rù也yě。）上shàng热rè刺cì足zú太tài阴yīn。（王wáng冰bīng曰yuē。地dì机jī主zhǔ之zhī。在zài膝xī下xià五wǔ寸cùn。足zú太tài阴yīn之zhī 也yě。）中zhōng

热rè而ér喘chuǎn。刺cì足zú少shǎo阴yīn。（王wáng冰bīng曰yuē。涌yǒng泉quán大dà钟zhōng悉xī主zhǔ之zhī。涌yǒng泉quán在zài足zú心xīn陷xiàn者zhě中zhōng。足zú少shǎo阴yīn脉mài所suǒ出chū。大dà钟zhōng在zài足zú跟gēn后hòu街jiē中zhōng动dòng脉mài。足zú少shǎo阴yīn之zhī

经jīng也yě。）大dà便biàn难nán。刺cì足zú少shǎo阴yīn。（王wáng冰bīng曰yuē。涌yǒng泉quán主zhǔ之zhī。）少shǎo腹fù满mǎn。刺cì足zú厥jué阴yīn。（王wáng冰bīng曰yuē。太tài冲chòng主zhǔ之zhī。在zài足zú大dà趾zhǐ本běn节jié后hòu内nèi间jiān。动dòng

脉mài应yìng手shǒu。足zú厥jué阴yīn脉mài之zhī所suǒ主zhǔ也yě。）如rú折zhé。不bù可kě以yǐ俯fǔ仰yǎng。不bù可kě举jǔ。刺cì足zú太tài阳yáng。（王wáng冰bīng曰yuē。如rú折zhé。束shù骨gǔ主zhǔ之zhī。不bù可kě以yǐ俯fǔ仰yǎng。京jīng骨gǔ

昆kūn仑lún悉xī主zhǔ之zhī。不bù可kě举jǔ。申shēn脉mài仆pū参cān悉xī主zhǔ之zhī。束shù骨gǔ在zài足zú小xiǎo趾zhǐ外wài侧cè本běn节jié后hòu。赤chì白bái肉ròu际jì陷xiàn者zhě中zhōng。足zú太tài阳yáng脉mài之zhī所suǒ注zhù也yě。京jīng骨gǔ在zài足zú外wài

侧cè大dà。骨gǔ下xià。赤chì白bái肉ròu际jì陷xiàn者zhě中zhōng。按àn而ér得dé之zhī。足zú太tài阳yáng脉mài之zhī所suǒ过guò也yě。昆kūn仑lún在zài足zú外wài踝huái后hòu。跟gēn骨gǔ上shàng陷xiàn者zhě中zhōng。细xì脉mài动dòng应yìng手shǒu。足zú太tài阳yáng

脉mài之zhī所suǒ行xíng也yě。申shēn脉mài在zài外wài踝huái下xià五wǔ分fēn。容róng爪zhǎo甲jiǎ。阳yáng跷qiāo之zhī所suǒ生shēng也yě。仆pū参cān在zài跟gēn骨gǔ下xià陷xiàn者zhě中zhōng。足zú太tài阳yáng阳yáng跷qiāo二èr脉mài之zhī会huì。愚yú按àn王wáng氏shì所suǒ取qǔ

之zhī穴xué。不bù过guò承chéng袭xí前qián人rén。或huò彼bǐ时shí医yī家jiā任rèn取qǔ。非fēi出chū于yú经jīng旨zhǐ也yě。）引yǐn脊jí内nèi廉lián。刺cì足zú少shǎo阴yīn。（王wáng冰bīng曰yuē。复fù溜liū主zhǔ之zhī。从cóng腰yāo痛tòng上shàng寒hán不bù

可kě顾gù。至zhì此cǐ件jiàn经jīng语yǔ。除chú注zhù并bìng合hé朱zhū书shū。新xīn校jiào正zhèng云yún。按àn全quán元yuán起qǐ本běn及jí甲jiǎ乙yǐ经jīng并bìng太tài素sù。自zì腰yāo痛tòng上shàng寒hán至zhì此cǐ并bìng无wú。乃nǎi王wáng氏shì所suǒ添tiān也yě。

今jīn注zhù云yún。从cóng腰yāo痛tòng上shàng寒hán。至zhì并bìng合hé朱zhū书shū十shí九jiǔ字zì。亦yì非fēi王wáng冰bīng之zhī语yǔ。盖gài后hòu人rén所suǒ加jiā也yě。）腰yāo痛tòng引yǐn少shǎo腹fù控kòng 。不bù可kě以yǐ仰yǎng。（此cǐ复fù结jié足zú

太tài阴yīn之zhī络luò而ér为wèi腰yāo痛tòng也yě。控kòng、引yǐn也yě。、季jì胁xié空kōng处chù也yě。足zú太tài阴yīn之zhī络luò。从cóng髀bì合hé阳yáng明míng。上shàng贯guàn尻kāo骨gǔ中zhōng。与yǔ厥jué阴yīn少shǎo阳yáng。结jié于yú下xià 。

而ér循xún尻kāo。内nèi入rù腹fù。上shàng络luò嗌ài。故gù腰yāo痛tòng引yǐn少shǎo腹fù而ér控kòng 也yě。腹fù 拘jū急jí。故gù不bù可kě以yǐ仰yǎng息xī。按àn此cǐ篇piān承chéng上shàng章zhāng之zhī论lùn腹fù中zhōng。而ér并bìng记jì刺cì形xíng身shēn

之zhī腰yāo痛tòng。足zú之zhī三sān阴yīn三sān阳yáng。皆jiē循xún腰yāo而ér上shàng下xià。而ér足zú太tài阴yīn之zhī脉mài。从cóng股gǔ内nèi廉lián。入rù腹fù属shǔ脾pí。以yǐ主zhǔ腹fù中zhōng。是shì以yǐ首shǒu节jié只zhǐ论lùn少shǎo阴yīn厥jué阴yīn。而ér

不bù及jí于yú足zú太tài阴yīn也yě。然rán太tài阴yīn之zhī支zhī别bié。从cóng髀bì贯guàn尻kāo。亦yì令lìng人rén腰yāo痛tòng。故gù复fù记jì于yú篇piān末mò。以yǐ使shǐ后hòu学xué知zhī形xíng身shēn外wài内nèi经jīng络luò之zhī各gè有yǒu别bié也yě。）刺cì腰yāo

尻kāo交jiāo者zhě。两liǎng踝huái胂shèn上shàng。以yǐ月yuè生shēng死sǐ为wèi 数shù。发fā针zhēn立lì已yǐ。（胂shèn音yīn申shēn。腰yāo尻kāo交jiāo者zhě。腰yāo下xià胯kuà骨gǔ间jiān。乃nǎi足zú太tài阴yīn厥jué阴yīn少shǎo阳yáng三sān脉mài左zuǒ右yòu交jiāo结jié于yú

其qí间jiān。故gù曰yuē腰yāo尻kāo交jiāo也yě。两liǎng踝huái即jí腰yāo下xià两liǎng旁páng起qǐ骨gǔ。胂shèn即jí两liǎng踝huái骨gǔ上shàng陇lǒng起qǐ肉ròu也yě。以yǐ月yuè生shēng死sǐ为wéi数shù者zhě。月yuè生shēng一yī日rì一yī 。二èr日rì二èr 。渐jiàn

多duō之zhī。十shí五wǔ日rì十shí五wǔ 。十shí六liù日rì十shí四sì 。渐jiàn少shǎo之zhī。盖gài月yuè生shēng则zé人rén之zhī血xuè气qì渐jiàn盛shèng。月yuè亏kuī则zé人rén之zhī血xuè气qì渐jiàn衰shuāi。用yòng针zhēn者zhě。随suí气qì盛shèng衰shuāi。以yǐ

为wéi数shù。盖gài针zhēn过guò其qí日rì数shù则zé脱tuō气qì。不bù及jí日rì数shù则zé气qì不bù泻xiè。故gù以yǐ月yuè之zhī生shēng死sǐ为wéi期qī。张zhāng兆zhào璜huáng曰yuē。月yuè晦huì始shǐ苏sū曰yuē朔shuò。每měi月yuè朔shuò日rì。是shì月yuè

始shǐ生shēng之zhī一yī日rì也yě。）左zuǒ取qǔ右yòu。右yòu取qǔ左zuǒ。（脉mài之zhī大dà络luò。左zuǒ注zhù右yòu。右yòu注zhù左zuǒ。此cǐ邪xié客kè于yú大dà络luò。故gù当dāng以yǐ左zuǒ右yòu两liǎng间jiān取qǔ之zhī。若ruò在zài横héng解jiě之zhī浮fú

络luò。是shì又yòu当dāng总zǒng取qǔ 外wài廉lián之zhī横héng脉mài矣yǐ。）

<目mù录lù>卷juǎn五wǔ

<篇piān名míng>风fēng论lùn篇piān第dì四sì十shí二èr

属shǔ性xìng：黄huáng帝dì问wèn曰yuē。风fēng之zhī伤shāng人rén也yě。或huò为wèi寒hán热rè。或huò为wèi热rè中zhōng。或huò为wèi寒hán中zhōng。或huò为wèi疠lì风fēng。或huò为wèi偏piān枯kū。或huò为wèi风fēng也yě。其qí病bìng各gè异yì。其qí名míng不bù同tóng。

或huò内nèi至zhì五wǔ脏zàng六liù腑fǔ。不bù知zhī其qí解jiě。愿yuàn闻wén其qí说shuō。（风fēng乃nǎi阳yáng动dòng之zhī邪xié。而ér人rén之zhī表biǎo里lǐ阴yīn阳yáng。血xuè气qì脏zàng腑fǔ。又yòu有yǒu虚xū有yǒu实shí。故gù其qí为wèi气qì也yě。善shàn行xíng

而ér数shù变biàn。因yīn其qí善shàn行xíng数shù变biàn。是shì以yǐ或huò为wèi寒hán热rè。或huò为wèi偏piān枯kū。或huò外wài在zài于yú形xíng身shēn。或huò内nèi至zhì于yú脏zàng腑fǔ。其qí病bìng各gè异yì。其qí名míng不bù同tóng。）岐qí伯bó对duì曰yuē。

风fēng气qì藏cáng于yú皮pí肤fū之zhī间jiān。内nèi不bù得dé通tōng。外wài不bù得dé泄xiè。风fēng者zhě善shàn行xíng而ér数shù变biàn。腠còu理lǐ开kāi则zé洒sǎ然rán寒hán。闭bì则zé热rè而ér闷mèn。其qí寒hán也yě。则zé衰shuāi食shí饮yǐn。其qí热rè

也yě。则zé消xiāo肌jī肉ròu。故gù使shǐ人rén 栗lì而ér不bù能néng食shí。名míng曰yuē寒hán热rè。（此cǐ论lùn风fēng邪xié客kè于yú肤fū腠còu而ér为wèi寒hán热rè也yě。皮pí肤fū肌jī腠còu之zhī间jiān。乃nǎi三sān焦jiāo通tōng会huì元yuán真zhēn之zhī处chù。

风fēng邪xié客kè之zhī。则zé气qì不bù内nèi通tōng。邪xié不bù外wài泄xiè。风fēng动dòng之zhī邪xié。善shàn行xíng而ér数shù变biàn。动dòng而ér腠còu理lǐ开kāi。则zé元yuán气qì弛chí而ér洒sǎ然rán寒hán。变biàn而ér腠còu理lǐ闭bì。则zé邪xié热rè留liú

而ér胸xiōng膈gé闷mèn。其qí为wèi寒hán也yě。则zé三sān焦jiāo虚xū而ér食shí饮yǐn衰shuāi。其qí为wèi热rè也yě。则zé邪xié热rè盛shèng而ér肌jī肉ròu铄shuò。栗lì、振zhèn寒hán貌mào。盖gài言yán邪xié之zhī所suǒ腠còu。其qí正zhèng必bì虚xū。

正zhèng气qì为wèi邪xié所suǒ伤shāng。故gù使shǐ人rén 栗lì而ér不bù能néng食shí也yě。名míng曰yuē寒hán热rè。音yīn秩zhì）风fēng气qì与yǔ阳yáng明míng入rù胃wèi。循xún脉mài而ér上shàng。至zhì目mù内nèi 。其qí人rén肥féi则zé风fēng气qì

不bù得dé外wài泄xiè。则zé为wèi热rè中zhōng而ér目mù黄huáng。人rén瘦shòu则zé外wài泄xiè而ér寒hán。则zé为wèi寒hán中zhōng而ér泣qì出chū。（此cǐ论lùn风fēng邪xié客kè于yú脉mài中zhōng而ér为wèi寒hán热rè也yě。夫fū血xuè脉mài生shēng于yú阳yáng明míng胃wèi腑fǔ。

如rú风fēng伤shāng阳yáng明míng。邪xié正zhèng之zhī气qì。并bìng入rù于yú胃wèi。则zé循xún脉mài而ér上shàng至zhì于yú目mù。盖gài诸zhū脉mài皆jiē系xì于yú目mù也yě。其qí人rén肥féi浓nóng。则zé热rè留liú于yú脉mài中zhōng而ér目mù黄huáng。其qí人rén瘦shòu

薄báo。则zé血xuè脉mài之zhī神shén气qì外wài泄xiè而ér为wèi寒hán。脉mài中zhōng寒hán则zé精jīng神shén去qù而ér涕tì泣qì出chū。）风fēng气qì与yǔ太tài阳yáng俱jù入rù。行xíng诸zhū脉mài俞yú。散sàn于yú分fēn肉ròu之zhī间jiān。与yǔ卫wèi气qì相xiāng干gān。

其qí道dào不bù利lì。故gù使shǐ肌jī肉ròu愤fèn 而ér有yǒu疡yáng。卫wèi气qì有yǒu所suǒ凝níng而ér不bù行xíng。故gù其qí肉ròu有yǒu不bù仁rén也yě。（此cǐ论lùn风fēng邪xié伤shāng卫wèi而ér为wèi肿zhǒng疡yáng不bù仁rén也yě。足zú太tài阳yáng之zhī脉mài。

从cóng巅diān入rù络luò脑nǎo。还hái出chū别bié下xià项xiàng。循xún背bèi膂lǚ而ér络luò脏zàng腑fǔ之zhī脉mài俞yú。卫wèi气qì一yī日rì一yī夜yè。大dà会huì于yú项xiàng之zhī风fēng府fǔ。亦yì循xún背bèi膂lǚ而ér日rì下xià一yī节jié。是shì以yǐ风fēng客kè

太tài阳yáng。与yǔ太tài阳yáng之zhī气qì俱jù入rù于yú项xiàng背bèi之zhī间jiān。行xíng诸zhū脉mài俞yú。散sàn于yú分fēn肉ròu。转zhuǎn干gàn卫wèi气qì。以yǐ致zhì卫wèi气qì所suǒ行xíng之zhī道dào不bù利lì。故gù使shǐ肌jī肉ròu愤fèn然rán高gāo起qǐ。而ér

有yǒu痈yōng疡yáng。卫wèi气qì凝níng滞zhì于yú项xiàng背bèi之zhī间jiān。不bù能néng循xún行xíng于yú周zhōu身shēn之zhī肤fū腠còu。故gù其qí肌jī肉ròu麻má痹bì而ér不bù知zhī痛tòng痒yǎng也yě。兆zhào璜huáng曰yuē。风fēng伤shāng阳yáng明míng之zhī气qì。入rù胃wèi

而ér循xún于yú脉mài中zhōng。风fēng行xíng太tài阳yáng之zhī脉mài俞yú。复fù散sàn于yú肌jī肉ròu而ér转zhuǎn干gàn卫wèi气qì。是shì太tài阳yáng之zhī气qì主zhǔ表biǎo。阳yáng明míng主zhǔ肌jī而ér主zhǔ脉mài也yě。音yīn 。起qǐ也yě。引yǐn起qǐ也yě。

邪xié气qì胀zhàng肉ròu曰yuē 。太tài玄xuán经jīng股gǔ脚jiǎo 如rú维wéi身shēn之zhī疾jí。注zhù、大dà也yě。枝zhī大dà于yú干gàn为wèi疾jí也yě。）疠lì者zhě。有yǒu荣róng气qì热rè 。其qí气qì不bù清qīng。故gù使shǐ其qí鼻bí柱zhù

坏huài而ér色sè败bài。皮pí肤fū疡yáng溃kuì。（此cǐ论lùn风fēng伤shāng荣róng气qì而ér为wèi疠lì疡yáng也yě。、肉ròu也yě。夫fū营yíng卫wèi皆jiē精jīng阳yáng之zhī气qì。浮fú气qì之zhī不bù循xún于yú经jīng者zhě为wèi卫wèi。精jīng气qì之zhī营yíng于yú

经jīng者zhě为wèi营yíng。有yǒu营yíng气qì热rè 者zhě。言yán有yǒu因yīn风fēng伤shāng营yíng气qì。据jù而ér为wèi热rè。热rè出chū于yú 肉ròu之zhī间jiān。则zé肌jī脉mài外wài内nèi之zhī气qì不bù清qīng矣yǐ。鼻bí者zhě肺fèi之zhī窍qiào。脏zàng真zhēn

高gāo于yú肺fèi。主zhǔ行xíng荣róng卫wèi阴yīn阳yáng。风fēng邪xié与yǔ荣róng热rè搏bó于yú皮pí肤fū之zhī外wài。则zé荣róng卫wèi之zhī气qì不bù清qīng。故gù使shǐ其qí鼻bí柱zhù陷xiàn坏huài而ér色sè败bài恶è。而ér皮pí肤fū溃kuì癞lài也yě。）风fēng寒hán

客kè于yú脉mài而ér不bù去qù。名míng曰yuē疠lì风fēng。或huò名míng曰yuē寒hán热rè。（此cǐ承chéng上shàng文wén而ér言yán。如rú风fēng寒hán之zhī邪xié。客kè于yú脉mài中zhōng而ér不bù去qù者zhě。亦yì名míng曰yuē疠lì也yě。风fēng寒hán、寒hán风fēng也yě。

风fēng寒hán之zhī邪xié。客kè于yú脉mài中zhōng而ér不bù去qù。则zé营yíng气qì受shòu伤shāng。亦yì名míng曰yuē疠lì风fēng。夫fū营yíng之zhī生shēng病bìng也yě。寒hán热rè少shǎo气qì。故gù或huò名míng曰yuē寒hán热rè。盖gài亦yì或huò为wèi寒hán中zhōng热rè中zhōng

之zhī病bìng。以yǐ上shàng二èr节jié。论lùn风fēng伤shāng营yíng风fēng。皆jiē名míng曰yuē疠lì。如rú营yíng热rè搏bó于yú脉mài外wài者zhě。为wèi败bài坏huài之zhī疠lì疡yáng。风fēng寒hán留liú于yú脉mài中zhōng者zhě。为wèi寒hán热rè之zhī疠lì风fēng。故gù曰yuē

疠lì者zhě。有yǒu营yíng气qì热rè 。言yán有yǒu一yī种zhǒng疠lì者zhě。因yīn营yíng气qì之zhī热rè。外wài出chū于yú 肉ròu之zhī间jiān。荣róng卫wèi邪xié正zhèng之zhī气qì相xiāng搏bó。阴yīn阳yáng清qīng浊zhuó之zhī气qì不bù清qīng。以yǐ致zhì鼻bí柱zhù

败bài坏huài。皮pí肤fū癞lài疡yáng。此cǐ毒dú疠lì之zhī甚shèn者zhě也yě。有yǒu因yīn风fēng寒hán客kè于yú脉mài中zhōng。久jiǔ而ér不bù去qù。或huò为wèi紫zǐ云yún白bái癜diàn之zhī疠lì风fēng。故gù为wèi寒hán中zhōng热rè中zhōng之zhī营yíng病bìng。此cǐ为wèi

疠lì之zhī轻qīng者zhě也yě。兆zhào璜huáng曰yuē。寒hán伤shāng营yíng。故gù风fēng寒hán客kè于yú脉mài中zhōng而ér不bù去qù。风fēng乃nǎi阳yáng热rè鼓gǔ动dòng之zhī邪xié。故gù与yǔ营yíng气qì为wèi热rè。而ér复fù出chū于yú 肉ròu之zhī外wài。应yīng略lüè

曰yuē。前qián二èr节jié论lùn风fēng伤shāng气qì血xuè。后hòu二èr节jié论lùn风fēng伤shāng营yíng卫wèi。营yíng与yǔ血xuè。气qì与yǔ卫wèi。各gè有yǒu分fēn别bié。故gù为wèi病bìng不bù同tóng。）以yǐ春chūn甲jiǎ乙yǐ伤shāng于yú风fēng者zhě为wèi肝gān风fēng。

以yǐ夏xià丙bǐng丁dīng伤shāng于yú风fēng者zhě为wèi心xīn风fēng。以yǐ季jì夏xià戊wù己jǐ伤shāng于yú邪xié者zhě为wèi脾pí风fēng。以yǐ秋qiū庚gēng辛xīn中zhōng于yú邪xié者zhě为wèi肺fèi风fēng。以yǐ冬dōng壬rén癸guǐ中zhōng于yú邪xié者zhě为wèi肾shèn风fēng。（此cǐ论lùn风fēng

伤shāng五wǔ脏zàng之zhī气qì。而ér为wèi五wǔ脏zàng之zhī风fēng也yě。夫fū天tiān之zhī十shí干gàn。化huà生shēng地dì之zhī五wǔ行xíng。地dì之zhī五wǔ行xíng。以yǐ生shēng人rén之zhī五wǔ脏zàng。是shì以yǐ人rén之zhī脏zàng气qì。合hé天tiān地dì四sì时shí。

五wǔ行xíng十shí干gàn之zhī气qì化huà。而ér各gè以yǐ时shí受shòu病bìng也yě。风fēng者zhě。虚xū乡xiāng不bù正zhèng之zhī邪xié风fēng。故gù曰yuē风fēng。曰yuē邪xié。曰yuē伤shāng。曰yuē中zhōng。盖gài言yán不bù正zhèng之zhī风fēng。或huò伤shāng之zhī轻qīng。

或huò中zhōng之zhī重zhòng也yě。）风fēng中zhōng五wǔ脏zàng六liù腑fǔ之zhī俞yú。亦yì为wèi脏zàng腑fǔ之zhī风fēng。（此cǐ论lùn风fēng中zhōng五wǔ脏zàng六liù腑fǔ之zhī俞yú。而ér亦yì为wèi脏zàng腑fǔ之zhī风fēng也yě。夫fū五wǔ脏zàng之zhī气qì。外wài合hé于yú

四sì时shí。故gù各gè以yǐ时shí受shòu病bìng者zhě。病bìng五wǔ脏zàng之zhī气qì也yě。如rú风fēng中zhōng于yú经jīng俞yú。则zé内nèi连lián脏zàng腑fǔ。故gù亦yì为wèi脏zàng腑fǔ之zhī风fēng。病bìng五wǔ脏zàng之zhī经jīng也yě。以yǐ上shàng答dá帝dì问wèn脏zàng

腑fǔ之zhī风fēng。有yǒu二èr因yīn也yě。愚yú按àn此cǐ二èr因yīn。与yǔ金jīn匮kuì之zhī所suǒ谓wèi邪xié入rù于yú腑fǔ。即jí不bù识shí人rén。邪xié入rù于yú脏zàng。舌shé即jí难nán言yán。口kǒu吐tǔ涎xián之zhī因yīn证zhèng不bù同tóng。金jīn匮kuì

之zhī所suǒ谓wèi中zhōng脏zàng中zhōng腑fǔ者zhě。邪xié直zhí中zhōng于yú脏zàng腑fǔ。而ér伤shāng脏zàng腑fǔ之zhī元yuán神shén。本běn篇piān之zhī论lùn。一yī因yīn随suí时shí而ér伤shāng脏zàng气qì。一yī因yīn经jīng络luò受shòu邪xié而ér内nèi连lián于yú脏zàng腑fǔ。是shì

以yǐ五wǔ脏zàng之zhī风fēng状zhuàng。只zhǐ见jiàn色sè证zhèng。而ér不bù致zhì如rú伤shāng脏zàng神shén之zhī危wēi险xiǎn者zhě也yě。）各gè入rù其qí门mén户hù所suǒ中zhōng。则zé为wèi偏piān风fēng。（此cǐ论lùn风fēng邪xié偏piān客kè于yú形xíng身shēn而ér为wèi偏piān

风fēng也yě。门mén户hù者zhě。血xuè气qì之zhī门mén户hù也yě。夫fū上shàng节jié之zhī所suǒ谓wèi风fēng伤shāng血xuè气qì者zhě。乃nǎi通tōng体tǐ之zhī皮pí肤fū脉mài络luò也yě。如rú各gè入rù其qí门mén户hù而ér中zhōng其qí血xuè气qì者zhě则zé为wèi偏piān枯kū。

谓wèi偏piān入rù于yú形xíng身shēn之zhī半bàn也yě。）风fēng气qì循xún风fēng府fǔ而ér上shàng。则zé为wèi脑nǎo风fēng。（此cǐ论lùn风fēng气qì循xún风fēng府fǔ而ér上shàng为wèi脑nǎo风fēng也yě。风fēng府fǔ穴xué名míng。在zài项xiàng后hòu中zhōng行háng。乃nǎi督dū脉mài

阳yáng维wéi之zhī会huì。上shàng循xún于yú脑nǎo户hù。故gù风fēng气qì客kè于yú风fēng府fǔ。循xún脉mài而ér上shàng。则zé为wèi脑nǎo风fēng。）风fēng入rù系xì头tóu。则zé为wèi目mù风fēng眼yǎn寒hán。（此cǐ论lùn风fēng客kè于yú头tóu。而ér为wèi目mù

风fēng也yě。系xì同tóng。足zú太tài阳yáng有yǒu通tōng项xiàng入rù于yú脑nǎo者zhě。正zhèng属shǔ目mù本běn。名míng曰yuē眼yǎn系xì。风fēng入rù于yú头tóu。干gàn太tài阳yáng之zhī目mù系xì。则zé为wèi目mù风fēng。足zú太tài阳yáng寒hán水shuǐ主zhǔ气qì。

故gù为wèi眼yǎn寒hán也yě。）饮yǐn酒jiǔ中zhòng风fēng。则zé为wèi漏lòu风fēng。（此cǐ论lùn饮yǐn酒jiǔ中zhòng风fēng而ér为wèi漏lòu风fēng也yě。酒jiǔ者zhě熟shú谷gǔ之zhī液yè。其qí性xìng栗lì悍hàn。其qí气qì先xiān行xíng于yú皮pí肤fū。故gù饮yǐn酒jiǔ

中zhòng风fēng。则zé腠còu理lǐ开kāi而ér为wèi汗hàn泄xiè之zhī漏lòu风fēng也yě。）入rù房fáng汗hàn出chū中zhòng风fēng。则zé为wèi内nèi风fēng。（此cǐ论lùn入rù房fáng中zhòng风fēng。而ér为wèi内nèi风fēng也yě。夫fū内nèi为wèi阴yīn。外wài为wèi阳yáng。精jīng

为wèi阴yīn。气qì为wèi阳yáng。阳yáng为wèi阴yīn之zhī卫wèi。阴yīn为wèi阳yáng之zhī守shǒu。入rù房fáng则zé阴yīn精jīng内nèi竭jié。汗hàn出chū则zé阳yáng气qì外wài弛chí。是shì以yǐ中zhòng风fēng。则zé风fēng气qì直zhí入rù于yú内nèi而ér为wèi内nèi风fēng矣yǐ。）

新xīn沐mù中zhòng风fēng。则zé为wéi首shǒu风fēng。（此cǐ论lùn新xīn沐mù中zhòng风fēng而ér为wéi首shǒu风fēng也yě。以yǐ水shuǐ灌guàn首shǒu曰yuē沐mù。新xīn沐mù则zé首shǒu之zhī毛máo腠còu开kāi。中zhòng风fēng则zé风fēng入rù于yú首shǒu之zhī皮pí肤fū。而ér为wéi首shǒu

风fēng矣yǐ。）久jiǔ风fēng入rù中zhōng。则zé为wèi肠cháng风fēng飧sūn泄xiè。外wài在zài腠còu理lǐ。则zé为wèi泄xiè风fēng。（此cǐ论lùn久jiǔ在zài肌jī腠còu之zhī风fēng。入rù中zhōng则zé为wèi肠cháng风fēng飧sūn泄xiè。在zài外wài则zé为wèi泄xiè风fēng。盖gài

脾pí胃wèi之zhī气qì。外wài主zhǔ肌jī腠còu。内nèi主zhǔ腹fù中zhōng。风fēng邪xié久jiǔ在zài肌jī腠còu而ér入rù于yú中zhōng。则zé脾pí胃wèi之zhī气qì受shòu伤shāng。而ér为wèi肠cháng风fēng飧sūn泄xiè。盖gài大dà肠cháng小xiǎo肠cháng。皆jiē属shǔ于yú胃wèi也yě。

若ruò久jiǔ在zài外wài之zhī腠còu理lǐ。则zé阳yáng气qì外wài弛chí而ér为wèi泄xiè风fēng。泄xiè风fēng者zhě。腠còu理lǐ开kāi而ér汗hàn外wài泄xiè也yě。以yǐ上shàng论lùn风fēng气qì之zhī善shàn行xíng数shù变biàn。所suǒ中zhōng不bù一yī其qí处chù。而ér见jiàn证zhèng

各gè有yǒu不bù同tóng。）故gù风fēng者zhě。百bǎi病bìng之zhī长zhǎng也yě。至zhì其qí变biàn化huà。乃nǎi为wèi他tā病bìng也yě。无wú常cháng方fāng然rán。致zhì有yǒu风fēng气qì也yě。（长zhǎng上shàng声shēng。风fēng乃nǎi东dōng方fāng之zhī生shēng气qì。为wèi四sì

时shí之zhī首shǒu。能néng生shēng长zhǎng万wàn物wù。亦yì能néng害hài万wàn物wù。如rú水shuǐ能néng浮fú舟zhōu。亦yì能néng覆fù舟zhōu。故gù为wèi百bǎi病bìng之zhī长zhǎng。至zhì其qí变biàn化huà无wú常cháng。故gù为wèi病bìng不bù一yī。如rú春chūn时shí之zhī非fēi

东dōng风fēng。夏xià时shí之zhī非fēi南nán风fēng。或huò从cóng虚xū乡xiāng来lái之zhī刚gāng风fēng谋móu风fēng之zhī类lèi。皆jiē其qí变biàn化huà而ér为wèi他tā病bìng也yě。方fāng、处chù也yě。言yán风fēng邪xié之zhī客kè于yú人rén。无wú有yǒu常cháng处chù。如rú

风fēng气qì客kè于yú皮pí肤fū之zhī间jiān。则zé为wèi寒hán热rè。客kè于yú脉mài中zhōng。则zé为wèi寒hán中zhōng热rè中zhōng。客kè于yú脏zàng腑fǔ。则zé为wèi脏zàng腑fǔ之zhī风fēng。循xún于yú风fēng府fǔ。则zé为wèi脑nǎo风fēng。风fēng入rù系xì头tóu。

则zé为wèi目mù风fēng。无wú有yǒu常cháng处chù。而ér致zhì有yǒu风fēng气qì也yě。上shàng三sān句jù言yán风fēng气qì之zhī变biàn化huà。下xià二èr句jù论lùn风fēng客kè于yú人rén。而ér无wú有yǒu常cháng方fāng。王wáng子zǐ方fāng问wèn曰yuē。按àn此cǐ篇piān

岐qí伯bó所suǒ答dá。详xiáng于yú帝dì问wèn。后hòu人rén乃nǎi疑yí之zhī。或huò言yán帝dì有yǒu所suǒ缺quē问wèn者zhě。或huò有yǒu增zēng补bǔ其qí问wèn者zhě。果guǒ属shǔ缺quē文wén与yǔ。曰yuē。圣shèng经jīng安ān可kě改gǎi也yě。夫fū帝dì曰yuē或huò

为wèi风fēng也yě。其qí病bìng各gè异yì。其qí名míng不bù同tóng。则zé百bǎi般bān风fēng证zhèng。尽jǐn括kuò三sān句jù之zhī中zhōng。故gù复fù曰yuē。风fēng者zhě。百bǎi病bìng之zhī长zhǎng也yě。盖gài言yán风fēng之zhī变biàn化huà无wú常cháng。即jí此cǐ论lùn

中zhōng不bù能néng尽jǐn其qí变biàn证zhèng。岂qǐ可kě以yǐ胶jiāo执zhí之zhī识shí见jiàn。而ér增zēng改gǎi圣shèng经jīng乎hū。）帝dì曰yuē。五wǔ脏zàng风fēng之zhī形xíng状zhuàng不bù同tóng者zhě何hé。愿yuàn闻wén其qí诊zhěn。及jí其qí病bìng能néng。（诊zhěn、

视shì也yě。验yàn也yě。帝dì问wèn五wǔ脏zàng之zhī风fēng证zhèng。见jiàn于yú形xíng身shēn之zhī外wài。其qí状zhuàng不bù同tóng者zhě。所suǒ在zài何hé处chù。愿yuàn闻wén其qí诊zhěn验yàn之zhī法fǎ。病bìng能néng者zhě。谓wèi脏zàng气qì受shòu邪xié。能néng为wèi

形xíng身shēn作zuò病bìng也yě。）岐qí伯bó曰yuē。肺fèi风fēng之zhī状zhuàng。多duō汗hàn恶è风fēng。色sè 然rán白bái。时shí咳ké短duǎn气qì。昼zhòu日rì则zé差chà。暮mù则zé甚shèn。诊zhěn在zài眉méi上shàng。其qí色sè白bái。（普pǔ

梗gěng切qiè差chà瘥chài同tóng。风fēng为wèi阳yáng邪xié。开kāi发fā腠còu理lǐ。故gù多duō汗hàn。风fēng气qì伤shāng阳yáng。邪xié正zhèng不bù合hé。故gù恶è风fēng也yě。然rán、浅qiǎn白bái貌mào。肺fèi属shǔ金jīn。其qí色sè白bái。肺fèi主zhǔ

气qì。在zài变biàn动dòng为wèi咳ké。风fēng邪xié迫pò之zhī。故gù时shí咳ké短duǎn气qì也yě。昼zhòu则zé阳yáng气qì盛shèng而ér能néng胜shèng邪xié。故gù瘥chài。暮mù则zé气qì衰shuāi。故gù病bìng甚shèn也yě。眉méi上shàng乃nǎi阙quē庭tíng之zhī间jiān。肺fèi

之zhī候hòu也yě。张zhāng兆zhào璜huáng问wèn曰yuē。五wǔ脏zàng之zhī色sè。如rú肺fèi始shǐ言yán 然rán白bái。而ér复fù曰yuē诊zhěn在zài眉méi上shàng。其qí色sè白bái。有yǒu似sì乎hū重zhòng见jiàn矣yǐ。曰yuē。所suǒ谓wèi 然rán白bái者zhě。谓wèi

肺fèi气qì受shòu风fēng而ér脏zàng气qì之zhī见jiàn于yú色sè也yě。所suǒ谓wèi诊zhěn在zài眉méi上shàng。其qí色sè白bái者zhě。谓wèi五wǔ脏zàng之zhī病bìng色sè见jiàn于yú面miàn也yě。灵líng枢shū五wǔ色sè篇piān曰yuē。五wǔ色sè各gè有yǒu脏zàng部bù。有yǒu外wài

部bù。有yǒu内nèi部bù也yě。色sè从cóng外wài部bù走zǒu内nèi部bù者zhě。其qí病bìng从cóng外wài走zǒu内nèi。其qí色sè从cóng内nèi走zǒu外wài部bù者zhě。其qí病bìng从cóng内nèi走zǒu外wài。病bìng生shēng于yú内nèi者zhě。先xiān治zhì其qí阴yīn。后hòu治zhì

其qí阳yáng。反fǎn者zhě益yì甚shèn。其qí病bìng生shēng于yú阳yáng者zhě。先xiān治zhì其qí外wài。后hòu治zhì其qí内nèi。反fǎn者zhě益yì甚shèn。故gù先xiān言yán五wǔ色sè。而ér复fù言yán五wǔ色sè之zhī见jiàn于yú面miàn部bù者zhě。谓wèi病bìng之zhī从cóng

内nèi而ér外wài也yě。圣shèng人rén设shè教jiào浑hún然rán。后hòu虽suī不bù言yán治zhì。而ér治zhì法fǎ已yǐ在zài其qí中zhōng矣yǐ。）心xīn风fēng之zhī状zhuàng。多duō汗hàn恶è风fēng。焦jiāo绝jué。善shàn怒nù吓xià。赤chì色sè。病bìng甚shèn则zé言yán不bù

可kě快kuài。诊zhěn在zài口kǒu。其qí色sè赤chì。（心xīn为wèi火huǒ脏zàng。风fēng淫yín则zé火huǒ盛shèng。故gù唇chún舌shé焦jiāo而ér津jīn液yè绝jué也yě。风fēng化huà木mù。木mù火huǒ交jiāo炽chì。故gù善shàn为wèi怒nù吓xià。心xīn主zhǔ舌shé。病bìng

甚shèn则zé舌shé本běn强qiáng而ér言yán不bù可kě快kuài。心xīn和hé则zé舌shé能néng知zhī五wǔ味wèi。故gù诊zhěn验yàn在zài口kǒu。口kǒu者zhě。兼jiān唇chún舌shé而ér言yán也yě。）肝gān风fēng之zhī状zhuàng。多duō汗hàn恶è风fēng。善shàn悲bēi。色sè微wēi苍cāng。

嗌ài干gàn。善shàn怒nù。时shí憎zēng女nǚ子zǐ。诊zhěn在zài目mù下xià。其qí色sè青qīng。（肝gān开kāi窍qiào于yú目mù而ér主zhǔ泣qì。故gù善shàn悲bēi。本běn经jīng曰yuē。心xīn悲bēi名míng曰yuē志zhì悲bēi。志zhì与yǔ心xīn精jīng。共gòng腠còu于yú

目mù。是shì以yǐ俱jù悲bēi。故gù泣qì出chū也yě。盖gài言yán悲bēi而ér后hòu泣qì出chū也yě。微wēi苍cāng、淡dàn青qīng色sè也yě。足zú厥jué阴yīn之zhī脉mài。循xún喉hóu咙lóng之zhī后hòu。上shàng入rù颃háng颡sǎng。风fēng木mù合hé邪xié。则zé

火huǒ热rè盛shèng而ér嗌ài干gàn。肝gān气qì病bìng。故gù善shàn怒nù也yě。怒nù胜shèng思sī。故gù时shí憎zēng女nǚ子zǐ。目mù者zhě肝gān之zhī官guān也yě。故gù诊zhěn在zài目mù下xià。）脾pí风fēng之zhī状zhuàng。多duō汗hàn恶è风fēng。身shēn体tǐ怠dài

惰duò。四sì肢zhī不bù欲yù动dòng。色sè薄báo微wēi黄huáng。不bù嗜shì食shí。诊zhěn在zài鼻bí上shàng。其qí色sè黄huáng。（脾pí主zhǔ肌jī肉ròu四sì肢zhī。身shēn体tǐ怠dài惰duò。四sì肢zhī不bù欲yù动dòng。脾pí气qì病bìng也yě。足zú太tài阴yīn

之zhī脉mài。属shǔ脾pí络luò胃wèi。上shàng膈gé挟xié咽yàn。连lián舌shé本běn。经jīng络luò篇piān云yún。是shì主zhǔ脾pí所suǒ生shēng病bìng者zhě。食shí不bù下xià。土tǔ位wèi中zhōng央yāng。故gù所suǒ诊zhěn在zài鼻bí。兆zhào璜huáng曰yuē。五wǔ脏zàng

四sì时shí之zhī风fēng。始shǐ于yú脏zàng气qì。而ér后hòu病bìng于yú形xíng身shēn。自zì内nèi而ér外wài也yě。夫fū邪xié干gàn脏zàng则zé死sǐ。此cǐ病bìng在zài脏zàng气qì。而ér不bù伤shāng于yú脏zàng真zhēn也yě。如rú风fēng中zhōng五wǔ脏zàng六liù腑fǔ之zhī

俞yú。乃nǎi经jīng络luò受shòu邪xié。亦yì内nèi干gàn脏zàng腑fǔ。然rán身shēn之zhī中zhōng于yú风fēng也yě。不bù必bì动dòng脏zàng。故gù邪xié入rù于yú阴yīn经jīng。则zé溜liū于yú腑fǔ。是shì以yǐ后hòu只zhǐ言yán胃wèi风fēng者zhě。乃nǎi经jīng络luò之zhī

邪xié。总zǒng归guī于yú胃wèi。阳yáng明míng为wèi万wàn物wù之zhī所suǒ归guī也yě。）肾shèn风fēng之zhī状zhuàng。多duō汗hàn恶è风fēng。面miàn 然rán浮fú肿zhǒng。脊jí痛tòng不bù能néng正zhèng立lì。其qí色sè 。隐yǐn曲qū不bù利lì。诊zhěn在zài

肌jī上shàng。其qí色sè黑hēi。（音yīn芒máng 音yīn台tái。风fēng邪xié干gàn肾shèn。则zé水shuǐ气qì上shàng升shēng。故gù面miàn 然rán浮fú肿zhǒng。风fēng行xíng则zé水shuǐ涣huàn也yě。肾shèn主zhǔ骨gǔ。故gù脊jí痛tòng不bù能néng正zhèng立lì。、

烟yān煤méi。黑hēi色sè也yě。肾shèn主zhǔ藏cáng精jīng。少shǎo阴yīn与yǔ阳yáng明míng会huì于yú宗zōng筋jīn。风fēng伤shāng肾shèn气qì。故gù隐yǐn曲qū不bù利lì。水shuǐ气qì上shàng升shēng。故gù黑hēi在zài肌jī上shàng。水shuǐ乘chéng土tǔ也yě。应yīng略lüè曰yuē。

诊zhěn在zài眉méi间jiān目mù上shàng者zhě。肺fèi肝gān之zhī本běn部bù也yě。心xīn诊zhěn在zài口kǒu。脾pí诊zhěn在zài鼻bí者zhě。母mǔ病bìng而ér传chuán见jiàn于yú子zi位wèi也yě。肾shèn病bìng而ér见jiàn肌jī色sè黑hēi者zhě。乘chéng其qí所suǒ不bù胜shèng也yě。

是shì以yǐ本běn篇piān五wǔ脏zàng之zhī诊zhěn。与yǔ灵líng枢shū经jīng之zhī五wǔ阅yuè五wǔ色sè篇piān之zhī法fǎ。少shǎo有yǒu不bù同tóng。盖gài言yán五wǔ脏zàng之zhī色sè。有yǒu见jiàn于yú面miàn邪xié之zhī本běn位wèi。而ér又yòu有yǒu乘chéng传chuán之zhī变biàn者zhě也yě。）

胃wèi风fēng之zhī状zhuàng。颈jǐng多duō汗hàn。恶è风fēng。食shí饮yǐn不bù下xià。膈gé塞sāi不bù通tōng。腹fù善shàn满mǎn。失shī衣yī则zé 胀zhàng。食shí寒hán则zé泄xiè。诊zhěn形xíng瘦shòu而ér腹fù大dà。（颈jǐng有yǒu风fēng池chí风fēng府fǔ。乃nǎi

经jīng脉mài之zhī要yào会huì。故gù颈jǐng多duō汗hàn。胃wèi腑fǔ受shòu邪xié。故gù饮yǐn食shí不bù下xià。膈gé塞sāi不bù通tōng。腹fù善shàn满mǎn也yě。胃wèi气qì不bù足zú。则zé身shēn以yǐ前qián皆jiē寒hán。腹fù胀zhàng满mǎn。是shì以yǐ形xíng寒hán

则zé胀zhàng。饮yǐn冷lěng则zé泄xiè者zhě。胃wèi气qì虚xū伤shāng也yě。胃wèi者zhě肉ròu其qí应yīng。腹fù者zhě胃wèi之zhī郛fú。故gù主zhǔ形xíng瘦shòu而ér腹fù大dà。）首shǒu风fēng之zhī状zhuàng。头tóu面miàn多duō汗hàn。恶è风fēng。当dāng先xiān

风fēng一yī日rì则zé病bìng甚shèn。头tóu痛tòng不bù可kě以yǐ出chū内nèi。至zhì其qí风fēng日rì。则zé病bìng少shǎo愈yù。（头tóu乃nǎi诸zhū阳yáng之zhī会huì。因yīn沐mù中zhòng风fēng。则zé头tóu首shǒu之zhī皮pí腠còu疏shū而ér阳yáng气qì弛chí。故gù多duō汗hàn

恶è风fēng也yě。风fēng者zhě天tiān之zhī阳yáng气qì。人rén之zhī阳yáng气qì。以yǐ应yīng天tiān之zhī风fēng气qì。诸zhū阳yáng之zhī气qì。上shàng出chū于yú头tóu。故gù先xiān一yī日rì则zé病bìng甚shèn。头tóu痛tòng不bù可kě以yǐ出chū户hù内nèi。盖gài风fēng

将jiāng发fā而ér气qì先xiān病bìng也yě。至zhì其qí风fēng发fā之zhī日rì。气qì随suí风fēng散sàn。故gù其qí病bìng少shǎo愈yù。张zhāng兆zhào璜huáng曰yuē。风fēng将jiāng发fā而ér所suǒ舍shě之zhī风fēng亦yì发fā。故gù先xiān一yī日rì病bìng甚shèn。人rén气qì之zhī

通tōng于yú天tiān也yě。）漏lòu风fēng之zhī状zhuàng。或huò多duō汗hàn。常cháng不bù可kě单dān衣yī。食shí则zé汗hàn出chū。甚shèn则zé身shēn汗hàn。喘chuǎn息xī恶è风fēng。衣yī常cháng濡rú。口kǒu干gàn善shàn渴kě。不bù能néng劳láo事shì。（饮yǐn酒jiǔ

者zhě。胃wèi气qì先xiān行xíng皮pí肤fū。先xiān充chōng络luò脉mài。或huò因yīn胃wèi气qì热rè而ér腠còu理lǐ疏shū。或huò络luò脉mài满mǎn而ér阴yīn液yè泄xiè。故gù常cháng多duō汗hàn也yě。酒jiǔ性xìng悍hàn热rè。与yǔ风fēng气qì相xiāng搏bó。故gù虽suī

单dān衣yī而ér亦yì不bù可kě以yǐ常cháng服fú。酒jiǔ入rù于yú胃wèi。热rè聚jù于yú脾pí。脾pí胃wèi内nèi热rè。故gù食shí则zé汗hàn出chū。甚shèn则zé上shàng搏bó于yú肺fèi。而ér身shēn汗hàn喘chuǎn息xī恶è风fēng。身shēn常cháng湿shī也yě。津jīn

液yè内nèi竭jié。故gù口kǒu干gàn善shàn渴kě。阳yáng气qì外wài张zhāng。故gù不bù能néng烦fán劳láo于yú事shì。）泄xiè风fēng之zhī状zhuàng。多duō汗hàn。汗hàn出chū泄xiè衣yī上shàng。口kǒu中zhōng干gàn。上shàng渍zì其qí风fēng。不bù能néng劳láo事shì。身shēn

体tǐ尽jǐn痛tòng则zé寒hán。帝dì曰yuē。善shàn。（泄xiè风fēng之zhī病bìng。风fēng久jiǔ在zài腠còu理lǐ而ér伤shāng气qì。故gù多duō汗hàn。汗hàn泄xiè衣yī上shàng。渐jiān渍zì渗shèn泄xiè。玄xuán府fǔ不bù闭bì也yě。津jīn液yè外wài泄xiè。故gù口kǒu

中zhōng干gān燥zào。上shàng渍zì其qí风fēng者zhě。谓wèi身shēn半bàn以yǐ上shàng。风fēng湿shī相xiāng搏bó。则zé阳yáng气qì受shòu伤shāng。故gù不bù能néng烦fán劳láo其qí事shì。若ruò妄wàng作zuò劳láo。则zé身shēn体tǐ尽jǐn痛tòng而ér发fā寒hán矣yǐ。按àn偏piān

风fēng而ér下xià。只zhǐ论lùn首shǒu风fēng漏lòu风fēng泄xiè风fēng之zhī状zhuàng。盖gài此cǐ三sān者zhě。皆jiē在zài皮pí肤fū气qì分fēn。风fēng气qì相xiāng搏bó。而ér善shàn行xíng数shù变biàn。故gù曰yuē肺fèi风fēng之zhī状zhuàng。肾shèn风fēng之zhī状zhuàng。首shǒu风fēng

之zhī状zhuàng。言yán风fēng气qì变biàn动dòng之zhī病bìng状zhuàng也yě。如rú入rù于yú经jīng脉mài。在zài偏piān风fēng则zé为wèi半bàn身shēn不bù遂suí。循xún经jīng入rù脑nǎo则zé为wèi脑nǎo风fēng。循xún系xì入rù头tóu则zé为wèi目mù风fēng眼yǎn寒hán。不bù复fù再zài

有yǒu变biàn证zhèng。故gù不bù复fù论lùn也yě。）

<目mù录lù>卷juǎn五wǔ

<篇piān名míng>痹bì论lùn篇piān第dì四sì十shí三sān

属shǔ性xìng：黄huáng帝dì问wèn曰yuē。痹bì之zhī安ān生shēng。岐qí伯bó对duì曰yuē。风fēng寒hán湿shī三sān气qì杂zá至zhì。合hé而ér为wèi痹bì也yě。（痹bì音yīn避bì。痹bì者zhě闭bì也yě。邪xié闭bì而ér为wèi痛tòng也yě。言yán风fēng寒hán湿shī三sān

气qì。错cuò杂zá而ér至zhì。相xiāng合hé而ér为wèi痹bì。）其qí风fēng气qì胜shèng者zhě为wèi行xíng痹bì。（风fēng者zhě善shàn行xíng而ér数shù变biàn。故gù其qí痛tòng流liú行xíng而ér无wú定dìng处chù。）寒hán气qì胜shèng者zhě为wèi痛tòng痹bì。（寒hán为wèi

阴yīn邪xié。痛tòng者zhě阴yīn也yě。是shì以yǐ寒hán气qì胜shèng者zhě为wèi痛tòng痹bì。）湿shī气qì胜shèng者zhě为wèi着zhe痹bì也yě。（湿shī流liú关guān节jié。故gù为wèi留liú着zhe之zhī痹bì。按àn灵líng枢shū经jīng有yǒu风fēng痹bì。伤shāng寒hán论lùn有yǒu

湿shī痹bì。是shì感gǎn一yī气qì而ér为wèi痹bì也yě。本běn篇piān论lùn风fēng寒hán湿shī三sān气qì杂zá至zhì。合hé而ér为wèi痹bì。是shì三sān邪xié合hé而ér为wèi痹bì也yě。灵líng枢shū周zhōu痹bì篇piān曰yuē。风fēng寒hán湿shī气qì。客kè于yú外wài

分fēn肉ròu之zhī间jiān。迫pò切qiè而ér为wèi沫mò。沫mò得dé寒hán则zé聚jù。聚jù则zé排pái分fēn肉ròu而ér分fēn裂liè也yě。分fēn裂liè则zé痛tòng。痛tòng则zé神shén归guī之zhī。神shén归guī之zhī则zé热rè。热rè则zé痛tòng解jiě。痛tòng解jiě则zé

厥jué。厥jué则zé他tā痹bì发fā。发fā则zé如rú是shì。是shì寒hán痹bì先xiān发fā而ér他tā痹bì复fù发fā也yě。本běn篇piān论lùn风fēng气qì胜shèng者zhě为wèi行xíng痹bì。湿shī气qì胜shèng者zhě为wèi着zhe痹bì。是shì三sān气qì杂zá合hé。而ér以yǐ

一yī气qì胜shèng者zhě为wéi主zhǔ病bìng也yě。经jīng论lùn不bù同tóng。因yīn证zhèng各gè别bié。临lín病bìng之zhī士shì。各gè宜yí体tǐ认rèn。）帝dì曰yuē。其qí有yǒu五wǔ者zhě何hé也yě。（帝dì问wèn三sān气qì之zhī外wài。而ér又yòu有yǒu五wǔ

痹bì也yě。上shàng节jié论lùn天tiān之zhī三sān邪xié。此cǐ下xià论lùn人rén之zhī五wǔ气qì。）岐qí伯bó曰yuē。以yǐ冬dōng遇yù此cǐ者zhě为wèi骨gǔ痹bì。以yǐ春chūn遇yù此cǐ者zhě为wèi筋jīn痹bì。以yǐ夏xià遇yù此cǐ者zhě为wèi脉mài痹bì。以yǐ至zhì

阴yīn遇yù此cǐ者zhě为wèi肌jī痹bì。以yǐ秋qiū遇yù此cǐ者zhě为wèi皮pí痹bì。（皮pí肉ròu筋jīn骨gǔ。五wǔ脏zàng之zhī外wài合hé也yě。五wǔ脏zàng之zhī气qì。合hé于yú四sì时shí五wǔ行xíng。故gù各gè以yǐ其qí时shí而ér受shòu病bìng。同tóng气qì

相xiāng感gǎn也yě。）帝dì曰yuē。内nèi舍shě五wǔ脏zàng六liù腑fǔ。何hé气qì使shǐ然rán。岐qí伯bó曰yuē。五wǔ脏zàng皆jiē有yǒu合hé。病bìng久jiǔ而ér不bù去qù者zhě。内nèi舍shě于yú其qí合hé也yě。（肺fèi合hé皮pí。心xīn合hé脉mài。

脾pí合hé肌jī。肝gān合hé筋jīn。肾shèn合hé骨gǔ。邪xié之zhī中zhōng人rén。始shǐ伤shāng皮pí肉ròu筋jīn骨gǔ。久jiǔ而ér不bù去qù。则zé内nèi舍shě于yú所suǒ合hé之zhī脏zàng。而ér为wèi脏zàng腑fǔ之zhī痹bì也yě。）故gù骨gǔ痹bì不bù已yǐ。

复fù感gǎn于yú邪xié。内nèi舍shě于yú肾shèn。筋jīn痹bì不bù已yǐ。复fù感gǎn于yú邪xié。内nèi舍shě于yú肝gān。脉mài痹bì不bù已yǐ。复fù感gǎn于yú邪xié。内nèi舍shě于yú心xīn。肌jī痹bì不bù已yǐ。复fù感gǎn于yú邪xié。内nèi舍shě

于yú脾pí。皮pí痹bì不bù已yǐ。复fù感gǎn于yú邪xié。内nèi舍shě于yú肺fèi。所suǒ谓wèi痹bì者zhě。各gè以yǐ其qí时shí。重zhòng感gǎn于yú风fēng寒hán湿shī之zhī气qì也yě。（所suǒ谓wèi五wǔ脏zàng之zhī痹bì者zhě。各gè以yǐ其qí五wǔ脏zàng所suǒ

合hé之zhī时shí。重zhòng感gǎn于yú风fēng寒hán湿shī之zhī气qì也yě。盖gài皮pí肉ròu筋jīn骨gǔ。内nèi合hé于yú五wǔ脏zàng。五wǔ脏zàng之zhī气qì。外wài合hé于yú四sì时shí。始shǐ病bìng在zài外wài之zhī有yǒu形xíng。复fù伤shāng在zài内nèi之zhī五wǔ气qì。

外wài内nèi形xíng气qì相xiāng合hé。而ér邪xié舍shě于yú内nèi矣yǐ。所suǒ谓wèi舍shě者zhě。有yǒu如rú馆guǎn舍shě。邪xié客kè留liú于yú其qí间jiān者zhě也yě。邪xié搏bó于yú五wǔ脏zàng之zhī间jiān。干gàn脏zàng气qì而ér不bù伤shāng其qí脏zàng真zhēn。故gù

曰yuē舍shě。曰yuē客kè。而ér上shàng见jiàn其qí烦fán满mǎn喘chuǎn逆nì诸zhū证zhèng。如rú其qí入rù脏zàng者zhě则zé死sǐ矣yǐ。张zhāng兆zhào璜huáng曰yuē。首shǒu言yán以yǐ冬dōng遇yù此cǐ为wèi骨gǔ痹bì者zhě。谓wèi痹bì病bìng之zhī多duō深shēn入rù也yě。故gù

先xiān言yán骨gǔ而ér筋jīn。筋jīn而ér脉mài。脉mài而ér皮pí肤fū。）凡fán痹bì之zhī客kè五wǔ脏zàng者zhě。肺fèi痹bì者zhě。烦fán满mǎn喘chuǎn而ér呕ǒu。（此cǐ论lùn五wǔ脏zàng之zhī气qì受shòu邪xié。而ér形xíng诸zhū于yú病bìng也yě。肺fèi主zhǔ

气qì而ér司sī呼hū吸xī。其qí脉mài起qǐ于yú中zhōng焦jiāo。还hái循xún胃wèi口kǒu。上shàng膈gé属shǔ肺fèi。故gù痹bì则zé烦fán喘chuǎn而ér呕ǒu。兆zhào璜huáng曰yuē。脏zàng气qì受shòu邪xié。则zé病bìng在zài五wǔ脏zàng。五wǔ脏zàng受shòu病bìng。

腹fù转zhuǎn及jí于yú经jīng脉mài形xíng层céng。）心xīn痹bì者zhě。脉mài不bù通tōng。烦fán则zé心xīn下xià鼓gǔ。暴bào上shàng气qì而ér喘chuǎn。嗌ài干gàn善shàn噫yī。厥jué气qì上shàng则zé恐kǒng。（心xīn主zhǔ脉mài。故gù痹bì闭bì而ér令lìng脉mài不bù

通tōng。邪xié搏bó心xīn下xià。鼓gǔ动dòng而ér上shàng干gàn心xīn脏zàng则zé烦fán。故gù烦fán则zé心xīn下xià鼓gǔ也yě。肺fèi者zhě心xīn之zhī盖gài。而ér心xīn脉mài上shàng通tōng于yú肺fèi。故gù逆nì气qì暴bào上shàng。则zé喘chuǎn而ér嗌ài干gàn。心xīn

主zhǔ噫yī。心xīn气qì上shàng逆nì而ér出chū。则zé善shàn噫yī也yě。夫fū水shuǐ火huǒ之zhī气qì。上shàng下xià时shí交jiāo。心xīn气qì厥jué逆nì于yú上shàng。则zé不bù能néng下xià交jiāo于yú肾shèn。肾shèn气qì虚xū。故gù悲bēi也yě。兆zhào璜huáng

曰yuē。心xīn下xià鼓gǔ。暴bào上shàng气qì。谓wèi邪xié气qì上shàng逆nì也yě。厥jué气qì上shàng。谓wèi正zhèng气qì厥jué逆nì也yě。）肝gān痹bì者zhě。夜yè卧wò则zé惊jīng。多duō饮yǐn数shù小xiǎo便biàn。上shàng为wèi引yǐn如rú怀huái。（肝gān藏cáng

魂hún。卧wò则zé神shén魂hún不bù安ān。故gù发fā惊jīng骇hài。肝gān脉mài循xún阴yīn股gǔ。入rù毛máo中zhōng。过guò阴yīn器qì。抵dǐ小xiǎo腹fù。挟xié胃wèi属shǔ肝gān络luò胆dǎn。上shàng贯guàn膈gé。循xún喉hóu咙lóng。入rù颃háng颡sǎng。肝gān

气qì痹bì闭bì。则zé木mù火huǒ郁yù热rè。故gù在zài上shàng则zé多duō饮yǐn。在zài下xià则zé便biàn数shù。上shàng引yǐn于yú中zhōng。而ér有yǒu如rú怀huái妊rèn之zhī状zhuàng也yě。）肾shèn痹bì者zhě善shàn胀zhàng。尻kāo以yǐ代dài踵zhǒng。脊jí以yǐ代dài头tóu。

（尻kāo苦kǔ高gāo切qiè音yīn 。肾shèn者zhě胃wèi之zhī关guān。关guān门mén不bù利lì。则zé胃wèi气qì不bù转zhuǎn。故gù善shàn胀zhàng也yě。脊jǐ椎zhuī尽jǐn处chù为wèi尻kāo。肾shèn主zhǔ骨gǔ。骨gǔ痿wěi而ér不bù能néng行xíng。故gù尻kāo以yǐ代dài

踵zhǒng。阴yīn病bìng者zhě不bù能néng仰yǎng。故gù脊jí以yǐ代dài头tóu。）脾pí痹bì者zhě。四sì肢zhī解jiě惰duò。发fā咳ké呕ǒu汁zhī。上shàng为wèi大dà塞sāi。（脾pí气qì不bù能néng行xíng于yú四sì肢zhī。故gù四sì肢zhī解jiě惰duò。脾pí脉mài

上shàng膈gé挟xié咽yàn。气qì痹bì不bù行xíng。故gù发fā咳ké也yě。入rù胃wèi之zhī饮yǐn。上shàng输shū于yú脾pí肺fèi。脾pí气qì不bù能néng转zhuǎn输shū。故gù呕ǒu汁zhī。肺fèi气qì不bù能néng通tōng调diào。故gù上shàng为wèi大dà塞sāi。）肠cháng痹bì

者zhě。数shù饮yǐn而ér出chū不bù得dé。中zhōng气qì喘chuǎn争zhēng。时shí发fā飧sūn泄xiè。（肠cháng痹bì者zhě。兼jiān大dà小xiǎo肠cháng而ér言yán。小xiǎo肠cháng为wèi心xīn之zhī府fǔ而ér主zhǔ小xiǎo便biàn。邪xié痹bì于yú小xiǎo肠cháng。则zé火huǒ热rè郁yù于yú

上shàng而ér为wéi数shù饮yǐn。下xià为wèi小xiǎo便biàn不bù得dé出chū也yě。大dà肠cháng为wèi肺fèi之zhī府fǔ而ér主zhǔ大dà便biàn。邪xié痹bì于yú大dà肠cháng。故gù上shàng则zé为wèi中zhōng气qì喘chuǎn争zhēng。而ér下xià为wèi飧sūn泄xiè也yě。）胞bāo痹bì者zhě。

少shǎo腹fù膀páng胱guāng。按àn之zhī内nèi痛tòng。若ruò沃wò以yǐ汤tāng。涩sè于yú小xiǎo便biàn。上shàng为wèi清qīng涕tì。（胞bāo者zhě膀páng胱guāng之zhī室shì。内nèi居jū少shǎo腹fù。邪xié闭bì在zài胞bāo。故gù少shǎo腹fù膀páng胱guāng。按àn之zhī内nèi痛tòng。

水shuǐ闭bì不bù行xíng。则zé蓄xù而ér为wèi热rè。故gù若ruò沃wò以yǐ汤tāng。且qiě涩sè于yú小xiǎo便biàn也yě。膀páng胱guāng之zhī脉mài。从cóng巅diān入rù脑nǎo。脑nǎo渗shèn则zé为wèi涕tì。上shàng为wèi清qīng涕tì者zhě。太tài阳yáng之zhī气qì。痹bì

闭bì于yú下xià。不bù能néng循xún经jīng而ér上shàng升shēng也yě。愚yú按àn六liù腑fǔ之zhī痹bì。只zhǐ言yán其qí三sān。盖gài营yíng气qì者zhě。胃wèi腑fǔ之zhī精jīng气qì也yě。卫wèi气qì者zhě。阳yáng明míng之zhī悍hàn气qì也yě。营yíng卫wèi相xiāng将jiāng。

出chū入rù于yú外wài内nèi。三sān焦jiāo之zhī气qì。游yóu行xíng于yú上shàng下xià。甲jiǎ胆dǎn之zhī气qì。先xiān脏zàng腑fǔ而ér升shēng。夫fū痹bì者zhě闭bì也yě。正zhèng气qì营yíng运yùn。邪xié不bù能néng留liú。三sān腑fǔ之zhī不bù病bìng痹bì者zhě。

意yì在zài斯sī与yǔ。）阴yīn气qì者zhě。静jìng则zé神shén藏cáng。躁zào则zé消xiāo亡wáng。（此cǐ言yán脏zàng气qì不bù藏cáng。而ér邪xié痹bì于yú脏zàng也yě。阴yīn气qì者zhě。脏zàng气qì也yě。神shén者zhě。五wǔ脏zàng所suǒ藏cáng之zhī神shén

也yě。五wǔ脏zàng为wèi阴yīn。阴yīn者zhě主zhǔ静jìng。故gù静jìng则zé神shén气qì藏cáng而ér邪xié不bù能néng侵qīn。躁zào则zé神shén气qì消xiāo亡wáng。而ér痹bì聚jù于yú脏zàng矣yǐ。）饮yǐn食shí自zì倍bèi。肠cháng胃wèi乃nǎi伤shāng。（此cǐ言yán肠cháng

胃wèi伤shāng而ér邪xié痹bì于yú腑fǔ也yě。夫fū居jū处chǔ失shī宜yí。则zé风fēng寒hán湿shī气qì。中zhōng其qí俞yú矣yǐ。然rán当dāng节jié其qí饮yǐn食shí。勿wù使shǐ邪xié气qì内nèi入rù。如rú食shí饮yǐn应yīng之zhī。邪xié即jí循xún俞yú而ér入rù。

各gè舍shě其qí腑fǔ矣yǐ。）淫yín气qì喘chuǎn息xī。痹bì聚jù在zài肺fèi。淫yín气qì忧yōu思sī。痹bì聚jù在zài心xīn。淫yín气qì遗yí溺nì。痹bì聚jù在zài肾shèn。淫yín气qì乏fá竭jié。痹bì聚jù在zài肝gān。淫yín气qì肌jī绝jué。痹bì

聚jù在zài脾pí。诸zhū痹bì不bù已yǐ。亦yì益yì内nèi也yě。其qí风fēng气qì胜shèng者zhě。其qí人rén易yì已yǐ也yě。（此cǐ申shēn明míng阴yīn气qì躁zào亡wáng。而ér痹bì聚jù于yú脏zàng也yě。淫yín气qì者zhě。阴yīn气qì淫yín佚yì。不bù静jìng

藏cáng也yě。淫yín气qì而ér致zhì于yú喘chuǎn息xī。则zé肺fèi气qì不bù藏cáng。而ér痹bì聚jù在zài肺fèi矣yǐ。淫yín气qì而ér致zhì于yú忧yōu思sī。则zé肾shèn气qì不bù藏cáng。而ér痹bì聚jù在zài心xīn矣yǐ。淫yín气qì而ér至zhì于yú遗yí溺nì。

则zé肾shèn气qì不bù藏cáng。而ér痹bì聚jù在zài肾shèn矣yǐ。淫yín气qì而ér致zhì于yú阴yīn血xuè乏fá竭jié。则zé肝gān气qì不bù藏cáng。而ér痹bì聚jù在zài肝gān矣yǐ。淫yín气qì而ér致zhì于yú肌jī肉ròu焦jiāo绝jué。则zé脾pí气qì不bù藏cáng。

而ér痹bì聚jù在zài脾pí矣yǐ。是shì以yǐ在zài脏zàng腑fǔ经jīng俞yú诸zhū痹bì。留liú而ér不bù已yǐ。亦yì进jìn益yì于yú内nèi。而ér为wèi脏zàng腑fǔ之zhī痹bì矣yǐ。夫fū寒hán湿shī者zhě。天tiān之zhī阴yīn邪xié。伤shāng人rén经jīng俞yú筋jīn骨gǔ。

风fēng者zhě。天tiān之zhī阳yáng邪xié。伤shāng人rén皮pí肤fū气qì分fēn。是shì以yǐ三sān邪xié中zhōng于yú脏zàng腑fǔ之zhī俞yú。而ér风fēng气qì胜shèng者zhě。其qí性xìng善shàn行xíng。可kě从cóng皮pí腠còu而ér散sàn。故gù其qí人rén易yì已yǐ也yě。愚yú

按àn下xià文wén云yún。六liù腑fǔ亦yì各gè有yǒu俞yú。盖gài言yán五wǔ脏zàng六liù腑fǔ。俱jù各gè有yǒu俞yú。如rú风fēng寒hán湿shī气qì。中zhōng于yú五wǔ脏zàng之zhī俞yú。而ér脏zàng气qì淫yín躁zào。则zé邪xié循xún俞yú内nèi入rù。而ér各gè

聚jù于yú脏zàng矣yǐ。中zhōng于yú六liù腑fǔ之zhī俞yú。而ér饮yǐn食shí自zì倍bèi。肠cháng胃wèi乃nǎi伤shāng。邪xié亦yì循xún俞yú而ér入rù。各gè舍shě其qí腑fǔ矣yǐ。上shàng节jié所suǒ谓wèi各gè以yǐ其qí时shí。重zhòng感gǎn于yú风fēng寒hán湿shī之zhī

气qì而ér为wèi五wǔ脏zàng之zhī痹bì者zhě。合hé五wǔ脏zàng之zhī气qì而ér舍shě于yú内nèi也yě。此cǐ节jié论lùn邪xié中zhōng脏zàng腑fǔ之zhī俞yú。循xún俞yú而ér亦yì进jìn益yì于yú内nèi。先xiān言yán阴yīn气qì消xiāo亡wáng。痹bì聚jù在zài脏zàng。故gù

后hòu只zhǐ言yán六liù腑fǔ。亦yì各gè有yǒu俞yú云yún。）帝dì曰yuē。痹bì其qí时shí有yǒu死sǐ者zhě。或huò疼téng久jiǔ者zhě。或huò易yì已yǐ者zhě。其qí故gù何hé也yě。岐qí伯bó曰yuē。其qí入rù脏zàng者zhě死sǐ。其qí留liú连lián筋jīn

骨gǔ间jiān者zhě疼téng久jiǔ。其qí留liú皮pí肤fū间jiān者zhě易yì已yǐ。（此cǐ言yán五wǔ脏zàng之zhī痹bì。循xún俞yú而ér入rù脏zàng者zhě死sǐ也yě。夫fū风fēng寒hán湿shī气qì中zhōng其qí俞yú。其qí脏zàng气qì实shí。则zé邪xié不bù动dòng脏zàng。若ruò

神shén气qì消xiāo亡wáng。则zé痹bì聚jù在zài脏zàng而ér死sǐ矣yǐ。按àn邪xié从cóng皮pí肉ròu筋jīn骨gǔ而ér内nèi舍shě于yú五wǔ脏zàng者zhě。此cǐ邪xié干gàn脏zàng气qì。而ér不bù伤shāng于yú脏zàng真zhēn。故gù痹bì客kè于yú脏zàng。则zé为wèi烦fán满mǎn

喘chuǎn呕ǒu。脉mài不bù通tōng。心xīn下xià鼓gǔ。嗌ài干gàn善shàn噫yī诸zhū证zhèng。其qí留liú连lián筋jīn骨gǔ间jiān。而ér不bù内nèi舍shě于yú其qí合hé者zhě疼téng久jiǔ。其qí留liú皮pí肤fū间jiān者zhě。随suí气qì而ér易yì散sàn。若ruò中zhōng其qí

俞yú。则zé内nèi通tōng五wǔ脏zàng。兼jiān之zhī阴yīn气qì不bù藏cáng。则zé邪xié直zhí入rù于yú脏zàng。而ér为wèi不bù治zhì之zhī死sǐ证zhèng矣yǐ。）帝dì曰yuē。其qí客kè于yú六liù腑fǔ者zhě何hé也yě。岐qí伯bó曰yuē。此cǐ亦yì其qí食shí饮yǐn

居jū处chǔ。为wèi其qí病bìng本běn也yě。（此cǐ言yán六liù腑fǔ之zhī痹bì。乃nǎi循xún俞yú而ér内nèi入rù者zhě也yě。夫fū居jū处chǔ失shī常cháng。则zé邪xié气qì外wài客kè。饮yǐn食shí不bù节jié。则zé肠cháng胃wèi内nèi伤shāng。故gù食shí饮yǐn居jū

处chù。为wèi六liù腑fǔ之zhī病bìng本běn。张zhāng兆zhào璜huáng曰yuē。痹bì聚jù在zài五wǔ脏zàng者zhě。因yīn其qí阴yīn气qì不bù藏cáng。神shén气qì消xiāo亡wáng。痹bì舍shě于yú六liù腑fǔ者zhě。亦yì其qí饮yǐn食shí居jū处chǔ。此cǐ节jié用yòng三sān

亦yì字zì。俱jù当dāng着zhuó眼yǎn。）六liù腑fǔ亦yì各gè有yǒu俞yú。风fēng寒hán湿shī气qì中zhōng其qí俞yú。而ér食shí饮yǐn应yīng之zhī。循xún俞yú而ér入rù。各gè舍shě其qí腑fǔ也yě。（饮yǐn食shí入rù胃wèi。大dà小xiǎo肠cháng济jì泌mì糟zāo

粕pò。膀páng胱guāng决jué渎dú水shuǐ浊zhuó。蒸zhēng化huà精jīng液yè。营yíng养yǎng经jīng俞yú。如rú居jū处chǔ失shī常cháng。而ér又yòu食shí饮yǐn应yīng之zhī于yú内nèi。则zé经jīng脉mài虚xū伤shāng。邪xié循xún俞yú而ér入rù舍shě其qí腑fǔ矣yǐ。张zhāng

兆zhào璜huáng曰yuē。邪xié中zhōng五wǔ脏zàng之zhī俞yú。而ér阴yīn气qì淫yín躁zào应yīng之zhī。邪xié中zhōng六liù腑fǔ之zhī俞yú。而ér食shí饮yǐn应yīng之zhī。故gù曰yuē。六liù腑fǔ亦yì各gè有yǒu俞yú。而ér食shí饮yǐn应yīng之zhī。再zài按àn灵líng枢shū

口kǒu问wèn篇piān曰yuē。夫fū百bǎi病bìng之zhī始shǐ生shēng也yě。皆jiē生shēng于yú风fēng雨yǔ寒hán暑shǔ。阴yīn阳yáng喜xǐ怒nù。饮yǐn食shí居jū处chǔ。大dà惊jīng卒zú恐kǒng。夫fū风fēng寒hán雨yǔ湿shī。合hé而ér为wèi痹bì矣yǐ。居jū处chǔ失shī常cháng。

则zé邪xié中zhōng脏zàng腑fǔ之zhī俞yú矣yǐ。喜xǐ怒nù病bìng脏zàng。惊jīng恐kǒng伤shāng阴yīn。则zé阴yīn气qì消xiāo亡wáng矣yǐ。饮yǐn食shí自zì倍bèi。则zé肠cháng胃wèi乃nǎi伤shāng矣yǐ。是shì以yǐ上shàng古gǔ之zhī人rén。食shí饮yǐn有yǒu节jié。起qǐ居jū

有yǒu常cháng。不bù妄wàng作zuò劳láo。和hé于yú阴yīn阳yáng。故gù能néng形xíng与yǔ神shén居jū。度dù百bǎi岁suì乃nǎi去qù。）帝dì曰yuē。以yǐ针zhēn治zhì之zhī奈nài何hé。岐qí伯bó曰yuē。五wǔ脏zàng有yǒu俞yú。六liù腑fǔ有yǒu合hé。循xún

脉mài之zhī分fēn。各gè有yǒu所suǒ发fā。各gè随suí其qí过guò。则zé病bìng瘳chōu也yě。（此cǐ论lùn治zhì脏zàng腑fǔ之zhī痹bì而ér各gè有yǒu法fǎ也yě。夫fū营yíng俞yú治zhì经jīng。故gù痹bì在zài脏zàng者zhě。当dāng取qǔ之zhī于yú俞yú。合hé治zhì

内nèi腑fǔ。故gù痹bì在zài腑fǔ者zhě。取qǔ之zhī于yú合hé也yě。又yòu当dāng循xún形xíng身shēn经jīng脉mài之zhī分fēn。皮pí肉ròu筋jīn骨gǔ。各gè有yǒu所suǒ发fā。各gè随suí其qí有yǒu过guò之zhī处chù而ér取qǔ之zhī。则zé其qí病bìng自zì瘳chōu矣yǐ。）

帝dì曰yuē。荣róng卫wèi之zhī气qì。亦yì令lìng人rén痹bì乎hū。岐qí伯bó曰yuē。荣róng者zhě。水shuǐ谷gǔ之zhī精jīng气qì也yě。和hé调diào于yú五wǔ脏zàng。洒sǎ陈chén于yú六liù腑fǔ。乃nǎi能néng入rù于yú脉mài也yě。故gù循xún脉mài上shàng下xià。

贯guàn五wǔ脏zàng。络luò六liù腑fǔ也yě。（灵líng枢shū经jīng云yún。人rén受shòu气qì于yú谷gǔ。谷gǔ入rù于yú胃wèi。以yǐ传chuán于yú肺fèi。五wǔ脏zàng六liù腑fǔ。皆jiē以yǐ受shòu气qì。其qí清qīng者zhě为wèi荣róng。浊zhuó者zhě为wèi卫wèi。荣róng

行xíng脉mài中zhōng。卫wèi行xíng脉mài外wài。荣róng气qì篇piān曰yuē。荣róng气qì之zhī道dào。内nèi谷gǔ为wèi实shí。谷gǔ入rù于yú胃wèi。乃nǎi传chuán之zhī肺fèi。流liú溢yì于yú中zhōng。布bù散sàn于yú外wài。专zhuān精jīng者zhě行xíng于yú经jīng隧suì。

常cháng营yíng无wú已yǐ。是shì水shuǐ谷gǔ之zhī精jīng气qì。从cóng肺fèi气qì而ér先xiān和hé调diào于yú脏zàng腑fǔ。五wǔ脏zàng六liù腑fǔ。皆jiē以yǐ受shòu气qì。而ér乃nǎi能néng入rù于yú脉mài也yě。入rù于yú脉mài。故gù循xún脉mài上shàng下xià。复fù

贯guàn五wǔ脏zàng。络luò六liù腑fǔ。盖gài言yán五wǔ脏zàng六liù腑fǔ。受shòu谷gǔ精jīng之zhī气qì。营yíng行xíng于yú经jīng脉mài。经jīng荣róng之zhī气qì复fù贯guàn络luò于yú脏zàng腑fǔ。互hù相xiāng资zī生shēng而ér资zī养yǎng者zhě也yě。）卫wèi者zhě。水shuǐ

谷gǔ之zhī悍hàn气qì也yě。其qí气qì 疾jí滑huá利lì。不bù能néng入rù于yú脉mài也yě。故gù循xún皮pí肤fū之zhī中zhōng。分fēn肉ròu之zhī间jiān。熏xūn于yú肓huāng膜mó。散sàn于yú胸xiōng腹fù。（卫wèi者zhě。水shuǐ谷gǔ之zhī悍hàn气qì。其qí

气qì疾jí滑huá利lì。故gù不bù能néng入rù于yú脉mài。不bù入rù于yú脉mài。故gù循xún于yú皮pí肤fū分fēn肉ròu之zhī间jiān。分fēn肉ròu者zhě。肌jī肉ròu之zhī腠còu理lǐ。理lǐ者zhě。皮pí肤fū脏zàng腑fǔ之zhī纹wén理lǐ也yě。盖gài在zài

外wài则zé行xíng于yú皮pí肤fū肌jī理lǐ之zhī间jiān。在zài内nèi则zé行xíng于yú络luò脏zàng络luò腑fǔ之zhī募mù原yuán。募mù原yuán者zhě。脂zhī膜mó也yě。亦yì有yǒu纹wén理lǐ之zhī相xiāng通tōng。故gù曰yuē皮pí肤fū脏zàng腑fǔ之zhī纹wén理lǐ也yě。络luò

小xiǎo肠cháng之zhī脂zhī膜mó谓wèi之zhī肓huāng。是shì以yǐ在zài中zhōng焦jiāo。则zé熏xūn蒸zhēng于yú肓huāng膜mó。行xíng于yú胸xiōng膈gé之zhī上shàng。则zé散sàn于yú心xīn肺fèi之zhī募mù理lǐ。行xíng于yú腹fù中zhōng。散sàn于yú肠cháng胃wèi肝gān肾shèn之zhī募mù原yuán。

是shì外wài内nèi上shàng下xià。皮pí肉ròu脏zàng腑fǔ。皆jiē以yǐ受shòu气qì。一yī日rì一yī夜yè。五wǔ十shí而ér周zhōu于yú身shēn。）逆nì其qí气qì则zé病bìng。从cóng其qí气qì则zé愈yù。不bù与yǔ风fēng寒hán湿shī气qì合hé。故gù不bù为wèi痹bì。

（荣róng卫wèi之zhī气qì。荣róng行xíng脉mài中zhōng。卫wèi行xíng脉mài外wài。营yíng周zhōu不bù休xiū。五wǔ十shí而ér复fù大dà会huì。阴yīn阳yáng相xiāng贯guàn。如rú环huán无wú端duān。旋xuán转zhuǎn而ér不bù休xiū息xī者zhě也yě。故gù逆nì其qí气qì则zé

病bìng。从cóng其qí气qì则zé愈yù。不bù与yǔ风fēng寒hán湿shī邪xié合hé。而ér留liú连lián于yú皮pí肤fū脉mài络luò之zhī间jiān。故gù不bù为wèi痹bì也yě。盖gài言yán痹bì在zài皮pí者zhě。肺fèi气qì之zhī所suǒ主zhǔ也yě。痹bì在zài肌jī者zhě。

脾pí气qì之zhī所suǒ主zhǔ也yě。痹bì在zài脉mài者zhě。心xīn气qì之zhī所suǒ主zhǔ也yě。荣róng卫wèi之zhī气qì。虽suī在zài皮pí肤fū络luò脉mài之zhī间jiān。行xíng而ér不bù留liú。故gù不bù与yǔ邪xié合hé。）帝dì曰yuē。善shàn。痹bì或huò

痛tòng或huò不bù痛tòng。或huò不bù仁rén。或huò寒hán或huò热rè。或huò燥zào或huò湿shī。其qí故gù何hé也yě。（不bù仁rén、不bù知zhī痛tòng痒yǎng也yě。燥zào者zhě。谓wèi无wú汗hàn。湿shī者zhě。多duō汗hàn而ér濡rú湿shī也yě。）岐qí

伯bó曰yuē。痛tòng者zhě。寒hán气qì多duō也yě。有yǒu寒hán。故gù痛tòng也yě。（寒hán气qì胜shèng者zhě为wèi痛tòng痹bì。故gù痛tòng者zhě寒hán气qì多duō也yě。络luò始shǐ篇piān曰yuē。病bìng痛tòng者zhě阴yīn也yě。人rén有yǒu阴yīn寒hán。故gù痛tòng

也yě。上shàng寒hán字zì言yán天tiān之zhī寒hán邪xié。下xià寒hán字zì言yán人rén之zhī寒hán气qì。盖gài天tiān有yǒu阴yīn阳yáng。人rén有yǒu阴yīn阳yáng。如rú感gǎn天tiān之zhī阴yīn寒hán。而ér吾wú身shēn之zhī阳yáng盛shèng。则zé寒hán可kě化huà而ér为wèi热rè。

如rú两liǎng寒hán相xiāng搏bó。凝níng聚jù而ér为wèi痛tòng痹bì矣yǐ。）其qí不bù痛tòng不bù仁rén者zhě。病bìng久jiǔ入rù深shēn。荣róng卫wèi之zhī行xíng涩sè。经jīng络luò时shí疏shū。故gù不bù通tōng。皮pí肤fū不bù营yíng。故gù为wèi不bù仁rén。（通tōng

字zì当dàng作zuò痛tòng。病bìng久jiǔ入rù深shēn者zhě。久jiǔ而ér不bù去qù。将jiāng内nèi舍shě于yú其qí合hé也yě。邪xié病bìng久jiǔ。则zé荣róng卫wèi之zhī道dào伤shāng而ér行xíng涩sè。邪xié入rù深shēn。则zé不bù痹bì闭bì于yú形xíng身shēn。而ér经jīng

络luò时shí疏shū。故gù不bù痛tòng也yě。荣róng卫wèi行xíng涩sè。则zé不bù能néng营yíng养yǎng于yú皮pí肤fū。故gù为wèi不bù仁rén。）其qí寒hán者zhě。阳yáng气qì少shǎo。阴yīn气qì多duō。与yǔ病bìng相xiāng益yì。故gù寒hán也yě。（此cǐ言yán

寒hán热rè者zhě。由yóu人rén身shēn之zhī阴yīn阳yáng气qì化huà也yě。人rén之zhī阳yáng气qì少shǎo而ér阴yīn气qì多duō。则zé与yǔ病bìng相xiāng益yì其qí阴yīn寒hán矣yǐ。邪xié正zhèng惟wéi阴yīn。故gù为wèi寒hán也yě。）其qí热rè者zhě。阳yáng气qì多duō。

阴yīn气qì少shǎo。病bìng气qì胜shèng。阳yáng遭zāo阴yīn。故gù为wèi痹bì热rè。（人rén之zhī阳yáng气qì多duō而ér阴yīn气qì少shǎo。邪xié得dé人rén之zhī阳yáng盛shèng。而ér病bìng气qì胜shèng矣yǐ。人rén之zhī阳yáng气qì盛shèng。而ér遇yù天tiān之zhī阴yīn邪xié。

则zé邪xié随suí气qì化huà而ér为wèi痹bì热rè矣yǐ。张zhāng兆zhào璜huáng曰yuē。与yǔ病bìng相xiāng益yì者zhě。言yán人rén之zhī阴yīn气qì多duō而ér益yì其qí病bìng气qì之zhī阴yīn寒hán也yě。病bìng气qì胜shèng者zhě。言yán人rén之zhī阳yáng气qì多duō而ér益yì

其qí病bìng气qì之zhī热rè胜shèng也yě。此cǐ论lùn天tiān有yǒu阴yīn阳yáng之zhī邪xié。而ér人rén有yǒu寒hán热rè之zhī气qì化huà。）其qí多duō汗hàn而ér濡rú者zhě。此cǐ其qí逢féng湿shī甚shèn也yě。阳yáng气qì少shǎo。阴yīn气qì盛shèng。两liǎng气qì相xiāng感gǎn。

故gù汗hàn出chū而ér濡rú也yě。（湿shī者zhě。天tiān之zhī阴yīn邪xié也yě。感gǎn天tiān地dì之zhī阴yīn寒hán。而ér吾wú身shēn阴yīn气qì又yòu盛shèng。两liǎng气qì相xiāng感gǎn。故gù汗hàn出chū而ér濡rú也yě。兆zhào璜huáng曰yuē。阳yáng热rè盛shèng者zhě

多duō汗hàn出chū。濡rú湿shī之zhī汗hàn。又yòu属shǔ阴yīn寒hán。医yī者zhě审shěn之zhī。）帝dì曰yuē。夫fū痹bì之zhī为wèi病bìng。不bù痛tòng何hé也yě。岐qí伯bó曰yuē。痹bì在zài于yú骨gǔ则zé重zhòng。在zài于yú脉mài则zé血xuè凝níng而ér

不bù流liú。在zài于yú筋jīn则zé屈qū不bù伸shēn。在zài于yú肉ròu则zé不bù仁rén。在zài于yú皮pí则zé寒hán。故gù具jù此cǐ五wǔ者zhě。则zé不bù痛tòng也yě。（经jīng云yún气qì伤shāng痛tòng。此cǐ论lùn邪xié痹bì经jīng脉mài骨gǔ肉ròu之zhī有yǒu形xíng。

而ér不bù伤shāng其qí气qì者zhě。则zé不bù痛tòng也yě。夫fū骨gǔ有yǒu骨gǔ气qì。脉mài有yǒu脉mài气qì。筋jīn有yǒu筋jīn气qì。肌jī有yǒu肌jī气qì。皮pí有yǒu皮pí气qì。皆jiē五wǔ脏zàng之zhī气qì。而ér外wài合hé于yú形xíng身shēn。如rú

病bìng形xíng而ér不bù伤shāng其qí气qì。则zé只zhǐ见jiàn骨gǔ痹bì之zhī身shēn重zhòng。脉mài痹bì之zhī血xuè凝níng不bù行xíng。筋jīn痹bì之zhī屈qū而ér不bù伸shēn。肉ròu痹bì之zhī肌jī肉ròu不bù仁rén。皮pí痹bì之zhī皮pí毛máo寒hán冷lěng。故gù具jù此cǐ

五wǔ者zhě之zhī形xíng证zhèng。而ér不bù痛tòng也yě。）凡fán痹bì之zhī类lèi。逢féng寒hán则zé虫chóng。逢féng热rè则zé纵zòng。帝dì曰yuē。善shàn。（此cǐ承chéng上shàng文wén而ér言yán。凡fán此cǐ五wǔ痹bì之zhī类lèi。如rú逢féng吾wú身shēn之zhī阴yīn

寒hán。则zé如rú虫chóng行xíng皮pí肤fū之zhī中zhōng。逢féng吾wú身shēn之zhī阳yáng热rè。则zé筋jīn骨gǔ并bìng皆jiē放fàng纵zòng。又yòu非fēi若ruò病bìng气qì之zhī有yǒu寒hán则zé痛tòng。阳yáng气qì多duō则zé为wèi痹bì热rè也yě。此cǐ言yán形xíng气qì之zhī病bìng。

各gè有yǒu分fēn别bié。故gù帝dì嘉jiā其qí善shàn焉yān。兆zhào璜huáng曰yuē。在zài外wài者zhě。皮pí肤fū为wèi阳yáng。筋jīn骨gǔ为wèi阴yīn。如rú逢féng寒hán则zé阳yáng亦yì阴yīn寒hán。故gù皮pí肤fū则zé虫chóng。逢féng热rè则zé阴yīn亦yì阳yáng

热rè。故gù筋jīn骨gǔ弛chí纵zòng。）

<目mù录lù>卷juǎn五wǔ

<篇piān名míng>痿wěi论lùn篇piān第dì四sì十shí四sì

属shǔ性xìng：黄huáng帝dì问wèn曰yuē。五wǔ脏zàng使shǐ人rén痿wěi何hé也yě。（痿wěi者zhě。四sì肢zhī无wú力lì委wěi弱ruò。举jǔ动dòng不bù能néng。若ruò委wěi弃qì不bù用yòng之zhī状zhuàng。夫fū五wǔ脏zàng各gè有yǒu所suǒ合hé。痹bì从cóng外wài而ér合hé

病bìng于yú内nèi。外wài所suǒ因yīn也yě。痿wěi从cóng内nèi而ér合hé病bìng于yú外wài。内nèi所suǒ因yīn也yě。故gù帝dì承chéng上shàng章zhāng而ér复fù问wèn曰yuē。五wǔ脏zàng使shǐ人rén痿wěi何hé也yě。）岐qí伯bó对duì曰yuē。肺fèi主zhǔ身shēn之zhī皮pí毛máo。

心xīn主zhǔ身shēn之zhī血xuè脉mài。肝gān主zhǔ身shēn之zhī筋jīn膜mó。脾pí主zhǔ身shēn之zhī肌jī肉ròu。肾shèn主zhǔ身shēn之zhī骨gǔ髓suǐ。（夫fū形xíng身shēn之zhī所suǒ以yǐ能néng举jǔ止zhǐ动dòng静jìng者zhě。由yóu脏zàng气qì之zhī 养yǎng于yú筋jīn脉mài骨gǔ肉ròu

也yě。是shì以yǐ脏zàng病bìng于yú内nèi。则zé形xíng痿wěi于yú外wài矣yǐ。）故gù肺fèi热rè叶yè焦jiāo则zé皮pí毛máo虚xū弱ruò急jí薄báo。着zhe则zé生shēng痿wěi 也yě。（肺fèi属shǔ金jīn。肺fèi热rè则zé金jīn燥zào而ér叶yè焦jiāo矣yǐ。肺fèi

主zhǔ皮pí毛máo。肺fèi热rè叶yè焦jiāo则zé皮pí毛máo虚xū薄báo矣yǐ。夫fū食shí饮yǐn于yú胃wèi。其qí精jīng液yè乃nǎi传chuán之zhī肺fèi。肺fèi朝cháo百bǎi脉mài。输shū精jīng于yú皮pí毛máo。毛máo脉mài合hé精jīng。行xíng气qì于yú脏zàng腑fǔ。是shì

五wǔ脏zàng所suǒ生shēng之zhī精jīng神shén气qì血xuè。所suǒ主zhǔ之zhī皮pí肉ròu筋jīn骨gǔ。皆jiē由yóu肺fèi脏zàng输shū布bù之zhī精jīng液yè以yǐ资zī养yǎng。皮pí肤fū薄báo着zhe则zé精jīng液yè不bù能néng转zhuǎn输shū。是shì以yǐ五wǔ脏zàng皆jiē热rè而ér生shēng痿wěi

矣yǐ。灵líng枢shū经jīng云yún。皮pí肤fū薄báo着zhe。毛máo腠còu夭yāo焦jiāo。着zhe者zhě。皮pí毛máo燥zào着zhe。而ér无wú生shēng转zhuǎn之zhī气qì。故gù曰yuē着zhe则zé生shēng痿wěi 矣yǐ。）心xīn气qì热rè则zé下xià脉mài厥jué而ér上shàng。

上shàng则zé下xià脉mài虚xū。虚xū则zé生shēng脉mài痿wěi。枢shū折zhé挈qiè。胫jìng纵zòng而ér不bù任rèn地dì也yě。（心xīn为wèi火huǒ脏zàng。心xīn气qì热rè则zé气qì惟wéi上shàng炎yán。心xīn主zhǔ脉mài。故gù脉mài气qì亦yì厥jué而ér上shàng矣yǐ。上shàng

则zé身shēn半bàn以yǐ下xià之zhī脉mài虚xū而ér成chéng脉mài痿wěi也yě。夫fū经jīng脉mài者zhě。所suǒ以yǐ行xíng气qì血xuè而ér营yíng阴yīn阳yáng。濡rú筋jīn骨gǔ以yǐ利lì关guān节jié。故gù经jīng脉mài虚xū则zé枢shū折zhé于yú下xià矣yǐ。枢shū折zhé。即jí

骨gǔ徭yáo而ér不bù安ān于yú地dì。骨gǔ徭yáo者zhě。筋jīn缓huǎn而ér不bù收shōu。故gù筋jīn骨gǔ徭yáo挈qiè不bù收shōu。足zú胫jìng缓huǎn纵zòng而ér不bù能néng任rèn地dì也yě。）肝gān气qì热rè则zé胆dǎn泄xiè口kǒu苦kǔ。筋jīn膜mó干gàn。筋jīn膜mó

干gàn则zé筋jīn急jí而ér挛luán。发fā为wèi筋jīn痿wěi。（胆dǎn者zhě中zhōng精jīng之zhī府fǔ。其qí应yīng在zài筋jīn。是shì周zhōu身shēn之zhī筋jīn膜mó由yóu胆dǎn藏cáng之zhī精jīng汁zhī以yǐ营yíng养yǎng。胆dǎn附fù于yú肝gān。肝gān气qì热rè则zé胆dǎn汁zhī泄xiè

而ér口kǒu苦kǔ矣yǐ。胆dǎn汁zhī泄xiè则zé筋jīn膜mó无wú以yǐ营yíng养yǎng而ér干gān燥zào矣yǐ。筋jīn膜mó干gàn则zé挛luán急jí而ér发fā为wèi筋jīn痿wěi也yě。）脾pí气qì热rè则zé胃wèi干gàn而ér渴kě。肌jī肉ròu不bù仁rén。发fā为wèi肉ròu痿wěi。

❖

← 上一回目录下一回 →

🔊 本页支持朗读：点屏幕底部控制条即可听书（Chrome / Edge / Safari 支持）。若未出现控制条，说明当前浏览器不支持语音朗读。