陈chén士shì元yuán：神shén秘mì主zhǔ义yì下xià的de天tiān人rén感gǎn应yìng（2）

应yīng当dāng承chéng认rèn，天tiān地dì自zì然rán的de变biàn化huà，必bì然rán会huì引yǐn起qǐ人rén体tǐ生shēng理lǐ上shàng一yí定dìng反fǎn应yìng，这zhè种zhǒng反fǎn应yìng进jìn而ér也yě会huì影yǐng响xiǎng人rén的de精jīng神shén状zhuàng态tài，影yǐng响xiǎng人rén的de睡shuì眠mián和hé睡shuì梦mèng。《关guān尹yǐn子zi》曾céng说shuō过guò：“将jiāng阴yīn梦mèng水shuǐ，将jiāng睛jīng梦mèng火huǒ。”这zhè种zhǒng经jīng验yàn在zài一yí定dìng范fàn围wéi内nèi是shì符fú合hé实shí际jì的de。在zài这zhè个ge意yì义yì上shàng，可kě以yǐ讲jiǎng“天tiān地dì通tōng人rén”或huò“天tiān地dì通tōng我wǒ”。但dàn是shì，人rén的de睡shuì梦mèng不bù但dàn有yǒu生shēng理lǐ的de原yuán因yīn，还hái有yǒu心xīn理lǐ的de原yuán因yīn，单dān用yòng自zì然rán界jiè的de阴yīn晴qíng寒hán暑shǔ，根gēn本běn无wú法fǎ说shuō明míng，为wèi什shén么me在zài同tóng一yī个gè自zì然rán环huán境jìng中zhōng人rén们men的de梦mèng境jìng、梦mèng象xiàng却què有yǒu极jí大dà的de差chā别bié性xìng和hé多duō样yàng性xìng？问wèn题tí还hái不bù限xiàn于yú此cǐ。陈chén士shì元yuán在zài人rén们men不bù知zhī不bù觉jué中zhōng，把bǎ“天tiān地dì阴yīn阳yáng”偷tōu偷tōu地dì换huàn成chéng了le“天tiān地dì之zhī精jīng神shén”。再zài进jìn一yí步bù“天tiān地dì之zhī精jīng神shén”又yòu被bèi人rén格gé化huà为wèi天tiān神shén地dì祗zhī。其qí实shí事shì情qíng也yě很hěn明míng白bái，占zhān梦mèng哲zhé学xué诚chéng然rán是shì一yī种zhǒng哲zhé学xué，目mù的dì仍réng在zài于yú论lùn证zhèng占zhān梦mèng。如rú果guǒ占zhān梦mèng最zuì后hòu不bù同tóng神shén灵líng鬼guǐ魂hún联lián系xì起qǐ来lái，如rú何hé说shuō明míng梦mèng之zhī吉jí凶xiōng“各gè以yǐ类lèi至zhì”，如rú何hé说shuō明míng“先xiān王wáng必bì立lì其qí官guān，以yǐ观guān妖yāo祥xiáng”？所suǒ以yǐ陈chén士shì元yuán的de理lǐ论lùn虽suī然rán比bǐ较jiào玄xuán妙miào，而ér他tā所suǒ授shòu引yǐn的de梦mèng例lì，许xǔ多duō则zé赤chì裸luǒ裸luǒ的de为wèi神shén道dào说shuō教jiào张zhāng目mù。《雷léi雨yǔ篇piān》曰yuē：“文wén虔qián祈qí晴qíng、许xǔ份fèn祷dǎo雪xuě、达dá奚xī武wǔ请qǐng雨yǔ之zhī梦mèng，则zé精jīng诚chéng感gǎn格gé，上shàng下xià流liú通tōng－－”《寿shòu命mìng篇piān》曰yuē：“－－至zhì于yú温wēn序xù、李lǐ德dé裕yù之zhī死sǐ也yě，皆jiē托tuō梦mèng而ér得dé归guī葬zàng，岂qǐ非fēi精jīng爽shuǎng之zhī未wèi尝cháng泯mǐn灭miè者zhě哉zāi！”最zuì露lù骨gǔ的de莫mò如rú《神shén怪guài篇piān》，据jù说shuō“王wáng奉fèng先xiān梦mèng爱ài子zi（已yǐ死sǐ）至zhì家jiā庭tíng，陆lù休xiū符fú梦mèng友yǒu人rén（已yǐ死sǐ）为wèi隶lì卒zú，诸zhū葛gě母mǔ亲qīn梦mèng元yuán崇chóng罹lí祸huò（被bèi人rén害hài死sǐ），缑gōu氏shì尉wèi梦mèng叔shū敏mǐn告gào灾zāi（为wèi贼zéi所suǒ杀shā），唐táng太tài宗zōng梦mèng魏wèi征zhēng、杜dù如rú晦huì（均jūn当dāng夜yè去qù世shì），唐táng太tài宗zōng梦mèng薜bì收shōu、虞yú世shì南nán（前qián均jūn去qù世shì）”等děng等děng，都dōu是shì“游yóu魂hún未wèi久jiǔ，凭píng梦mèng相xiāng通tōng者zhě也yě”。又yòu说shuō，“亦yì有yǒu往wǎng代dài之zhī英yīng（灵líng魂hún）远yuǎn寓yù后hòu人rén之zhī梦mèng，如rú齐qí景jǐng公gōng梦mèng伊yī尹yǐn、汉hàn桓huán帝dì梦mèng老lǎo聃dān。”至zhì于yú孔kǒng子zi梦mèng见jiàn周zhōu公gōng以yǐ及jí刘liú勰xié、张zhāng之zhī纯chún、黄huáng渊yuān、黄huáng泽zé、郑zhèng玄xuán、谯qiáo周zhōu等děng人rén梦mèng见jiàn孔kǒng子zi，也yě是shì周zhōu、孔kǒng有yǒu“在zài天tiān之zhī灵líng”，而ér诸zhū圣shèng贤xián“所suǒ尝cháng梦mèng接jiē者zhě也yě”。《施shī报bào篇piān》还hái有yǒu不bù少shǎo佛fó教jiào因yīn果guǒ报bào应yìng的de梦mèng例lì，什shén么me“陈chén妻qī酌zhuó古gǔ冢zhǒng以yǐ茶chá，而ér获huò贯guàn钱qián十shí万wàn”，什shén么me“周zhōu婢bì拔bá髑dú髅lóu之zhī剌lá，而ér得dé金jīn环huán一yī双shuāng”，陈chén士shì元yuán把bǎ它tā们men概gài括kuò为wéi人rén鬼guǐ之zhī间jiān的de“精jīng魂hún变biàn化huà”，由yóu此cǐ可kě见jiàn陈chén士shì元yuán所suǒ谓wèi“精jīng神shén融róng贯guàn”的de实shí质zhì。

陈chén士shì元yuán说shuō：“梦mèng者zhě神shén之zhī游yóu，知zhī来lái之zhī镜jìng也yě。”梦mèng为wèi什shén么me能néng作zuò为wéi“知zhī来lái之zhī镜jìng”？占zhān梦mèng为wèi什shén么me能néng预yù知zhī吉jí凶xiōng？这zhè对duì占zhān梦mèng哲zhé学xué更gèng是shì不bù能néng回huí避bì的de问wèn题tí。陈chén士shì元yuán认rèn为wéi，“世shì变biàn无wú恒héng，几jǐ则zé先xiān肇zhào”，所suǒ以yǐ才cái说shuō“魂hún能néng知zhī来lái”。不bù错cuò，世shì界jiè上shàng任rèn何hé事shì物wù的de变biàn化huà，都dū会huì先xiān有yǒu某mǒu种zhǒng端duān倪ní或huò先xiān兆zhào，然rán而ér这zhè里lǐ的de问wèn题tí是shì，这zhè些xiē先xiān兆zhào为wèi什shén么me偏piān偏piān在zài梦mèng中zhōng预yù示shì出chū来lái。从cóng现xiàn代dài科kē学xué的de观guān点diǎn来lái看kàn，某mǒu些xiē梦mèng确què有yǒu一yí定dìng的de预yù感gǎn性xìng，人rén在zài梦mèng中zhōng的de确què有yǒu时shí能néng够gòu继jì续xù清qīng醒xǐng时shí的de某mǒu些xiē思sī维wéi活huó动dòng，科kē学xué家jiā和hé艺yì术shù家jiā常cháng常cháng从cóng他tā们men的de梦mèng中zhōng受shòu到dào启qǐ发fā。但dàn是shì，陈chén士shì元yuán和hé历lì代dài的de占zhān梦mèng家jiā，并bìng不bú是shì如rú实shí地dì承chéng认rèn人rén的de潜qián意yì识shí的de能néng动dòng性xìng，而ér是shì固gù执zhí于yú神shén秘mì主zhǔ义yì的de天tiān人rén感gǎn应yìng。陈chén士shì元yuán指zhǐ出chū：

凡fán景jǐng星xīng卿qīng（庆qìng）云yún、器qì车chē、醴lǐ泉quán之zhī类lèi称chēng为wéi祯zhēn祥xiáng者zhě，天tiān地dì之zhī吉jí梦mèng也yě。袄ǎo星xīng、崩bēng竭jié、夷yí羊yáng之zhī类lèi称chēng为wéi妖yāo孽niè者zhě，天tiān地dì之zhī恶è梦mèng也yě。吉jí恶è二èr梦mèng，天tiān地dì可kě占zhàn，而ér况kuàng于yú人rén乎hū！

从cóng“天tiān地dì之zhī精jīng神shén”又yòu引yǐn出chū“天tiān地dì之zhī梦mèng”，这zhè实shí在zài是shì陈chén士shì元yuán占zhān梦mèng哲zhé学xué的de一yī种zhǒng创chuàng造zào。从cóng前qián，西xī汉hàn董dǒng仲zhòng舒shū和hé东dōng汉hàn《白bái虎hǔ通tōng》都dōu曾céng宣xuān扬yáng过guò天tiān降jiàng祯zhēn祥xiáng、天tiān降jiàng灾zāi孽niè。但dàn他tā们men都dōu认rèn为wéi，这zhè是shì上shàng天tiān“故gù”有yǒu所suǒ施shī，即jí是shì上shàng天tiān有yǒu目mù的dì，有yǒu意yì识shí的de一yī种zhǒng赏shǎng罚fá，而ér决jué然rán不bú是shì“天tiān之zhī梦mèng”。陈chén士shì元yuán“创chuàng造zào性xìng”地dì提tí出chū天tiān地dì有yǒu吉jí凶xiōng之zhī梦mèng，“神shén之zhī游yóu”与yǔ之zhī感gǎn应yìng，所suǒ以yǐ人rén亦yì有yǒu吉jí凶xiōng之zhī梦mèng。且qiě看kàn他tā的de具jù体tǐ论lùn证zhèng：

神shén之zhī所suǒ触chù，或huò逴chuō或huò迩ěr、或huò永yǒng或huò暂zàn，晴qíng晦huì异yì象xiàng，跻jī堕duò异yì念niàn、荣róng辱rǔ异yì境jìng、胜shèng负fù异yì持chí。凡fán祯zhēn祥xiáng妖yāo孽niè之zhī类lèi，纷fēn香xiāng而ér莫mò之zhī综zōng核hé。虽suī畴chóu昔xī未wèi尝cháng睹dǔ闻wén者zhě，亦yì皆jiē凝níng会huì于yú梦mèng。此cǐ其qí一yī寐mèi之zhī所suǒ得de，吉jí恶è可kě从cóng而ér占zhàn也yě。

陈chén士shì元yuán的de意yì思si说shuō，“神shén游yóu”所suǒ接jiē触chù的de东dōng西xī，距jù离lí有yǒu远yuǎn有yǒu近jìn，时shí间jiān有yǒu长zhǎng有yǒu短duǎn，而ér且qiě对duì象xiàng的de状zhuàng态tài各gè种zhǒng各gè样yàng。其qí中zhōng明míng朗lǎng、上shàng升shēng、荣róng耀yào、胜shèng利lì的de景jǐng象xiàng，一yì般bān是shì吉jí梦mèng；而ér晦huì暗àn、下xià坠zhuì、羞xiū辱rǔ、失shī败bài的de景jǐng象xiàng，一yì般bān是shì凶xiōng梦mèng。由yóu于yú天tiān地dì的de祯zhēn祥xiáng妖yāo孽niè很hěn复fù杂zá，有yǒu些xiē现xiàn象xiàng虽suī闻wén所suǒ未wèi闻wén也yě会huì出chū现xiàn在zài梦mèng中zhōng。因yīn此cǐ，人rén们men从cóng睡shuì梦mèng中zhōng的de梦mèng象xiàng便biàn可kě以yǐ占zhān卜bǔ吉jí凶xiōng。人rén们men可kě以yǐ看kàn到dào，这zhè并bìng不bú是shì什shén么me高gāo明míng的de理lǐ论lùn，很hěn大dà程chéng度dù上shàng不bù过guò是shì同tóng语yǔ反fǎn复fù：因yīn为wèi梦mèng中zhōng有yǒu吉jí凶xiōng之zhī象xiàng，所suǒ以yǐ可kě以yǐ根gēn据jù占zhān卜bǔ吉jí凶xiōng。如rú果guǒ打dǎ破pò沙shā锅guō问wèn到dào底dǐ：梦mèng中zhōng为wèi什shén么me有yǒu吉jí凶xiōng之zhī象xiàng，因yīn为wèi“神shén游yóu”可kě以yǐ碰pèng到dào天tiān地dì的de吉jí凶xiōng之zhī象xiàng，天tiān地dì为wèi什shén么me有yǒu吉jí凶xiōng之zhī象xiàng，此cǐ为wèi“天tiān地dì之zhī精jīng神shén”所suǒ发fā；“天tiān地dì之zhī精jīng神shén”为wèi什shén么me会huì发fā吉jí凶xiōng之zhī象xiàng，因yīn为wèi人rén的de行xíng为wéi有yǒu善shàn有yǒu恶è，感gǎn应yìng天tiān地dì。这zhè样yàng，问wèn来lái问wèn去qù又yòu回huí到dào从cóng前qián梦mèng书shū所suǒ讲jiǎng的de，“梦mèng者zhě告gào也yě、告gào其qí形xíng也yě”、“受shòu天tiān神shén戒jiè、还hái告gào人rén也yě”。占zhān梦mèng的de哲zhé学xué终zhōng究jiū离lí不bù开kāi占zhān梦mèng的de神shén学xué。

陈chén士shì元yuán曾céng引yǐn经jīng据jù典diǎn，认rèn为wéi龟guī可kě占zhàn、蓍shī可kě占zhàn，梦mèng更gèng可kě预yù知zhī吉jí凶xiōng：

夫fū兆zhào倚yǐ龟guī而ér徵zhēng，易yì赖lài蓍shī而ér显xiǎn。蓍shī龟guī外wài物wù也yě，圣shèng人rén没méi教jiào利lì用yòng，犹yóu足zú以yǐ通tōng乎hū神shén明míng，稽jī乎hū大dà疑yí。乃nǎi若ruò梦mèng本běn魂hún涉shè、非fēi由yóu外wài假jiǎ、度dù其qí端duān倪ní。探tàn其qí隐yǐn赜zé，则zé荣róng枯kū得dé丧sàng，乌wū得dé而ér违wéi诸zhū。

由yóu占zhàn龟guī、占zhàn易yì推tuī论lùn占zhān梦mèng，其qí前qián提tí本běn身shēn便biàn有yǒu待dài于yú证zhèng明míng。但dàn这zhè里lǐ接jiē触chù到dào占zhān卜bǔ迷mí信xìn的de一yí个gè很hěn重zhòng要yào的de问wèn题tí，即jí任rèn何hé占zhān卜bǔ都dōu没méi有yǒu一yí个gè沟gōu通tōng神shén人rén，预yù示shì吉jí凶xiōng的de中zhōng介jiè物wù，如rú占zhān星xīng以yǐ星xīng象xiàng为wèi中zhōng介jiè、占zhàn龟guī以yǐ龟guī兆zhào为wèi中zhōng介jiè、占zhàn易yì以yǐ蓍shī卦guà为wèi中zhōng介jiè。不bù过guò，这zhè些xiē中zhōng介jiè物wù都dōu是shì一yī种zhǒng客kè体tǐ、一yī种zhǒng死sǐ物wù，而ér且qiě统tǒng统tǒng在zài人rén之zhī外wài。占zhān梦mèng则zé不bù然rán，它tā的de中zhōng介jiè是shì活huó生shēng生shēng的de梦mèng者zhě主zhǔ体tǐ的de梦mèng象xiàng，而ér梦mèng象xiàng又yòu是shì梦mèng者zhě自zì己jǐ一yī种zhǒng直zhí接jiē的de亲qīn身shēn体tǐ验yàn，因yīn此cǐ，占zhān梦mèng较jiào之zhī其qí他tā占zhān卜bǔ，更gèng有yǒu一yī种zhǒng特tè殊shū的de神shén秘mì感gǎn。占zhān梦mèng迷mí信xìn利lì用yòng这zhè一yì点diǎn，占zhān梦mèng哲zhé学xué也yě利lì用yòng这zhè一yì点diǎn。只zhǐ有yǒu真zhēn正zhèng科kē学xué地dì说shuō明míng梦mèng的de本běn质zhì、原yuán因yīn和hé机jī制zhì以yǐ后hòu，才cái能néng从cóng根gēn本běn上shàng破pò除chú占zhān梦mèng迷mí信xìn和hé占zhān梦mèng哲zhé学xué。