卷juǎn第dì三sān十shí六liù　神shén仙xiān三sān十shí六liù

徐xú佐zuǒ卿qīng　拓tuò跋bá大dà郎láng　魏wèi方fāng进jìn弟dì 李lǐ清qīng

徐xú佐zuǒ卿qīng

唐táng玄xuán宗zōng天tiān宝bǎo十shí三sān载zài重zhòng阳yáng日rì猎liè于yú沙shā苑yuàn。时shí云yún间jiān有yǒu孤gū鹤hè徊huái翔xiáng。玄xuán宗zōng亲qīn御yù弧hú矢shǐ中zhōng之zhī。其qí鹤hè即jí带dài箭jiàn徐xú坠zhuì，将jiāng及jí地dì丈zhàng许xǔ，欻chuā然rán矫jiǎo翼yì，西xī南nán而ér逝shì。万wàn众zhòng极jí目mù，良liáng久jiǔ乃nǎi灭miè。益yì州zhōu城chéng西xī十shí五wǔ里lǐ，有yǒu道dào观guān焉yān。依yī山shān临lín水shuǐ，松sōng桂guì深shēn寂jì，道dào流liú非fēi修xiū习xí精jīng悫què者zhě莫mò得dé而ér居jū之zhī。观guān之zhī东dōng廊láng第dì一yī院yuàn，尤yóu为wèi幽yōu寂jì。有yǒu自zì称chēng青qīng城chéng山shān道dào士shì徐xú佐zuǒ卿qīng者zhě，清qīng粹cuì高gāo古gǔ，一yī岁suì率lǜ三sān四sì至zhì焉yān。观guān之zhī耆qí旧jiù，因yīn虚xū其qí院yuàn之zhī正zhèng堂táng，以yǐ俟qí其qí来lái。而ér佐zuǒ卿qīng至zhì则zé栖qī焉yān，或huò三sān五wǔ日rì，或huò旬xún朔shuò，言yán归guī青qīng城chéng。甚shèn为wéi道dào流liú所suǒ倾qīng仰yǎng。一yī日rì忽hū自zì外wài至zhì，神shén彩cǎi不bù怡yí，谓wèi院yuàn中zhōng人rén曰yuē：“吾wú行xíng山shān中zhōng，偶ǒu为wèi飞fēi矢shǐ所suǒ加jiā，寻xún已yǐ无wú恙yàng矣yǐ；然rán此cǐ箭jiàn非fēi人rén间jiān所suǒ有yǒu，吾wú留liú之zhī于yú壁bì，后hòu年nián箭jiàn主zhǔ到dào此cǐ，即jí宜yí付fù之zhī，慎shèn无wú坠zhuì失shī。”乃nǎi援yuán毫háo记jì壁bì云yún：“留liú箭jiàn之zhī时shí，则zé十shí三sān载zài九jiǔ月yuè九jiǔ日rì也yě。”及jí玄xuán宗zōng避bì乱luàn幸xìng蜀shǔ，暇xiá日rì命mìng驾jià行xíng游yóu，偶ǒu至zhì斯sī观guān，乐lè其qí嘉jiā境jìng，因yīn遍biàn幸xìng道dào室shì。既jì入rù此cǐ堂táng，忽hū睹dǔ其qí箭jiàn，命mìng侍shì臣chén取qǔ而ér玩wán之zhī，盖gài御yù箭jiàn也yě。深shēn异yì之zhī，因yīn询xún观guān之zhī道dào士shì。具jù以yǐ实shí对duì。则zé视shì佐zuǒ卿qīng所suǒ题tí，乃nǎi前qián岁suì沙shā苑yuàn从cóng田tián之zhī箭jiàn也yě，佐zuǒ卿qīng盖gài中zhōng箭jiàn孤gū鹤hè耳ěr。究jiū其qí题tí，乃nǎi沙shā苑yuàn翻fān飞fēi，当dāng日rì而ér集jí于yú斯sī欤yú。玄xuán宗zōng大dà奇qí之zhī，因yīn收shōu其qí箭jiàn而ér宝bǎo焉yān。自zì后hòu蜀shǔ人rén亦yì无wú复fù有yǒu遇yù佐zuǒ卿qīng者zhě。（出chū《广guǎng德dé神shén异yì录lù》）

【译yì文wén】

唐táng玄xuán宗zōng在zài天tiān宝bǎo十shí三sān年nián重chóng阳yáng节jié那nà天tiān到dào沙shā苑yuàn打dǎ猎liè，当dāng时shí云yún间jiān有yǒu一yī只zhī孤gū鹤hè在zài来lái回huí飞fēi翔xiáng。唐táng玄xuán宗zōng亲qīn自zì拉lā弓gōng放fàng箭jiàn把bǎ鹤hè射shè中zhōng了le，那nà鹤hè就jiù带dài着zhe箭jiàn慢màn慢màn地dì往wǎng下xià降jiàng落luò，离lí地dì还hái有yǒu一yī丈zhàng来lái高gāo的de时shí候hòu，它tā突tū然rán一yī振zhèn翅chì膀bǎng，向xiàng西xī南nán飞fēi去qù了le。千qiān万wàn人rén都dōu一yì直zhí望wàng着zhe它tā，好hǎo久jiǔ好hǎo久jiǔ才cái消xiāo逝shì。益yì州zhōu城chéng西xī十shí五wǔ里lǐ，有yǒu一yí个gè道dào观guàn。这zhè道dào观guàn依yī山shān傍bàng水shuǐ，松sōng树shù桂guì树shù成chéng片piàn，山shān深shēn林lín静jìng。道dào流liú之zhī中zhōng，如rú果guǒ不bú是shì精jīng心xīn谨jǐn慎shèn地dì进jìn行xíng修xiū炼liàn的de人rén是shì不bù能néng住zhù到dào这zhè里lǐ的de。这zhè个ge观guān的de东dōng廊láng第dì一yī院yuàn，尤yóu其qí幽yōu静jìng。有yǒu一yí个gè自zì称chēng是shì青qīng城chéng山shān道dào士shì名míng字zì叫jiào作zuò徐xú佐zuǒ卿qīng的de，样yàng子zi清qīng纯chún高gāo古gǔ，一yī年nián大dà概gài能néng来lái好hǎo几jǐ趟tàng。观guān中zhōng的de老lǎo年nián人rén，因yīn此cǐ总zǒng是shì空kōng着zhe那nà院yuàn的de正zhèng堂táng，等děng着zhe徐xú佐zuǒ卿qīng来lái。而ér徐xú佐zuǒ卿qīng一yī来lái就jiù住zhù在zài这zhè里lǐ，或huò三sān五wǔ日rì，或huò十shí天tiān半bàn月yuè就jiù走zǒu。他tā说shuō回huí青qīng城chéng。道dào流liú中zhōng人rén都dōu很hěn仰yǎng慕mù他tā。有yǒu一yī天tiān他tā忽hū然rán从cóng外wài面miàn走zǒu进jìn来lái，神shén色sè不bù怎zěn么me高gāo兴xìng。他tā对duì院yuàn子zi里lǐ的de人rén说shuō：“我wǒ在zài山shān里lǐ走zǒu路lù，偶ǒu然rán被bèi飞fēi箭jiàn射shè中zhōng，不bù一yī会huì儿er就jiù没méi事shì儿ér了le。但dàn是shì这zhè箭jiàn不bú是shì普pǔ通tōng人rén所suǒ有yǒu的de。我wǒ把bǎ这zhè支zhī箭jiàn留liú在zài墙qiáng壁bì上shàng，后hòu年nián箭jiàn的de主zhǔ人rén到dào这zhè里lǐ来lái，就jiù把bǎ箭jiàn交jiāo给gěi他tā。一yí定dìng不bú要yào弄nòng丢diū了le！”他tā还hái拿ná笔bǐ在zài墙qiáng壁bì上shàng记jì道dào：“留liú箭jiàn的de时shí候hòu，是shì天tiān宝bǎo十shí三sān年nián九jiǔ月yuè九jiǔ日rì。”等děng到dào唐táng玄xuán宗zōng避bì难nàn来lái到dào四sì川chuān，闲xián暇xiá之zhī日rì坐zuò着zhe车chē游yóu玩wán，偶ǒu然rán来lái到dào这zhè个ge观guān，很hěn喜xǐ欢huān这zhè里lǐ的de佳jiā境jìng，就jiù遍biàn游yóu所suǒ有yǒu的de道dào室shì。走zǒu进jìn这zhè个ge院yuàn的de正zhèng堂táng之zhī后hòu，忽hū然rán看kàn到dào了le那nà支zhī箭jiàn，让ràng侍shì臣chén拿ná过guò来lái玩wán赏shǎng。他tā一yī看kàn这zhè是shì一yī支zhī御yù用yòng的de箭jiàn，非fēi常cháng惊jīng奇qí，于yú是shì就jiù询xún问wèn观guān里lǐ的de道dào士shì，道dào士shì全quán都dōu如rú实shí地dì回huí答dá了le。唐táng玄xuán宗zōng就jiù去qù看kàn徐xú佐zuǒ卿qīng题tí的de字zì，原yuán来lái是shì前qián年nián在zài沙shā苑yuàn打dǎ猎liè射shè出chū的de那nà支zhī箭jiàn。徐xú佐zuǒ卿qīng大dà概gài是shì中zhōng箭jiàn的de那nà只zhǐ孤gū鹤hè。细xì究jiū那nà题tí字zì，是shì它tā在zài沙shā苑yuàn中zhōng箭jiàn之zhī后hòu翩piān翻fān飞fēi翔xiáng，当dāng日rì就jiù飞fēi到dào这zhè里lǐ了le。唐táng玄xuán宗zōng非fēi常cháng惊jīng奇qí，就jiù收shōu藏cáng了le那nà支zhī箭jiàn，作zuò为wéi一yī件jiàn宝bǎo物wù。以yǐ后hòu蜀shǔ地dì人rén也yě没méi有yǒu再zài遇yù到dào过guò徐xú佐zuǒ卿qīng的de。

拓tuò跋bá大dà郎láng

天tiān宝bǎo中zhōng，有yǒu扶fú风fēng令lìng者zhě，家jiā本běn权quán贵guì，恃shì势shì轻qīng物wù，宾bīn客kè寒hán素sù者zhě无wú因yīn趋qū谒yè。由yóu是shì谤bàng议yì盈yíng路lù。时shí主zhǔ簿bù李lǐ、尉wèi裴péi者zhě，好hǎo宾bīn客kè。裴péi颇pǒ好hǎo道dào，亦yì常cháng隐yǐn于yú名míng山shān，又yòu好hǎo施shī与yǔ，时shí亦yì补bǔ令lìng之zhī阙quē。常cháng因yīn暇xiá日rì，会huì宴yàn邑yì中zhōng，客kè皆jiē通tōng贵guì，裴péi尉wèi疾jí不bù赴fù。宾bīn客kè方fāng集jí，忽hū有yǒu一yī客kè，广guǎng颡sǎng，长zhǎng七qī尺chǐ余yú，策cè杖zhàng携xié帽mào，神shén色sè高gāo古gǔ，谓wèi谒yè者zhě曰yuē：“拓tuò拔bá大dà郎láng要yào见jiàn府fǔ君jūn。”谒yè者zhě曰yuē：“长zhǎng官guān方fāng食shí，不bù可kě通tōng谒yè。请qǐng俟qí罢bà宴yàn。”客kè怒nù曰yuē：“是shì何hé小xiǎo子zi，辄zhé尔ěr拒jù客kè，吾wú将jiāng自zì入rù。”谒yè者zhě惧jù，走zǒu以yǐ白bái令lìng。令lìng不bù得dé已yǐ，命mìng邀yāo之zhī升shēng阶jiē。令lìng意yì不bú悦yuè，而ér客kè亦yì不bù平píng。既jì而ér宴yàn会huì，率lǜ不bù谦qiān让ràng。及jí终zhōng宴yàn，皆jiē不bù乐lè。客kè不bù揖yī去qù。令lìng亦yì长cháng揖yī而ér已yǐ。客kè色sè怒nù甚shèn，流liú言yán而ér出chū。时shí李lǐ主zhǔ簿bù疑yí为wéi异yì人rén。李lǐ归guī，召zhào裴péi尉wèi而ér告gào之zhī云yún：“宴yàn不bù乐lè，为wèi此cǐ客kè耳ěr。观guān其qí状zhuàng，恐kǒng是shì侠xiá者zhě，惧jù且qiě为wéi害hài。吾wú当dāng召zhào而ér谢xiè之zhī。”遂suì与yǔ裴péi共gòng俟qí，命mìng吏lì邀yāo客kè，客kè亦yì不bù让ràng而ér至zhì。时shí已yǐ向xiàng夜yè，李lǐ见jiàn甚shèn敬jìng。裴péi尉wèi见jiàn之zhī，忽hū趋qū避bì他tā室shì。李lǐ揖yī客kè坐zuò定dìng，复fù起qǐ问wèn裴péi。裴péi色sè兢jīng惧jù甚shèn，谓wèi李lǐ曰yuē：“此cǐ果guǒ异yì人rén，是shì峨é嵋méi山shān人rén，道dào术shù至zhì高gāo者zhě。曾céng师shī事shì数shù年nián，中zhōng路lù舍shě之zhī而ér逃táo。今jīn惧jù不bù可kě见jiàn。”李lǐ子zi因yīn先xiān为wèi裴péi请qǐng。裴péi即jí衣yī公gōng服fú趋qū入rù，鞠jū躬gōng载zài拜bài而ér谢xiè罪zuì。客kè顾gù之zhī良liáng久jiǔ。李lǐ又yòu为wèi言yán。方fāng命mìng坐zuò。言yán议yì皆jiē不bù相xiāng及jí。裴péi益yì敬jìng肃sù，而ér李lǐ益yì加jiā敬jìng焉yān，兼jiān言yán令lìng之zhī过guò。李lǐ为wèi辞cí谢xiè再zài三sān。仍réng宿sù于yú李lǐ厅tīng。李lǐ夙sù夜yè省shěng问wèn，已yǐ失shī所suǒ在zài，而ér门mén户hù扃jiōng闭bì如rú故gù。益yì以yǐ奇qí之zhī。比bǐ旦dàn，吏lì人rén奔bēn走zǒu报bào云yún：“令lìng忽hū中zhōng恶è，气qì将jiāng绝jué而ér心xīn微wēi暖nuǎn。”诸zhū寮liáo相xiāng与yǔ省shěng之zhī，至zhì食shí时shí而ér苏sū。令lìng乃nǎi召zhào李lǐ主zhǔ簿bù入rù见jiàn，叩kòu头tóu谢xiè之zhī曰yuē：“赖lài君jūn免miǎn死sǐ耳ěr。”李lǐ问wèn故gù。云yún：“昨zuó晚wǎn客kè，盖gài是shì神shén人rén。吾wú昨zuó被bèi录lù去qù，见jiàn拓tuò拔bá据jù胡hú床chuáng坐zuò，责zé吾wú之zhī不bù接jiē宾bīn客kè。遂suì命mìng折zhé桑sāng条tiáo鞭biān之zhī，杖zhàng虽suī小xiǎo而ér痛tòng甚shèn。吾wú无wú辞cí谢xiè之zhī，约yuē鞭biān至zhì数shù百bǎi。乃nǎi云yún：’赖lài主zhǔ簿bù言yán之zhī，不bù然rán死sǐ矣yǐ，敕chì左zuǒ右yòu送sòng归guī，方fāng得dé苏sū耳ěr。”举jǔ示shì杖zhàng痕hén犹yóu在zài也yě。命mìng驾jià往wǎng县xiàn北běi寻xún之zhī。行xíng三sān十shí里lǐ，果guǒ见jiàn大dà桑sāng林lín，下xià有yǒu人rén马mǎ迹jì甚shèn多duō，地dì有yǒu折zhé桑sāng条tiáo十shí余yú茎jīng，血xuè犹yóu在zài地dì焉yān。令lìng自zì是shì知zhī惧jù。而ér拓tuò拔bá从cóng此cǐ不bù知zhī所suǒ之zhī。盖gài神shén仙xiān也yě。（出chū《原yuán化huà记jì》）

【译yì文wén】

天tiān宝bǎo年nián间jiān，有yǒu一yí个gè扶fú风fēng县xiàn的de县xiàn令lìng，他tā出chū身shēn于yú权quán贵guì家jiā庭tíng，依yī仗zhàng权quán势shì轻qīng视shì他tā人rén，贫pín寒hán的de宾bīn客kè就jiù没méi有yǒu机jī会huì去qù拜bài访fǎng他tā，因yīn此cǐ人rén们men对duì他tā有yǒu许xǔ多duō抨pēng击jī和hé议yì论lùn。当dāng时shí有yǒu一yí个gè姓xìng李lǐ的de主zhǔ簿bù和hé一yí个gè姓xìng裴péi的de县xiàn尉wèi，这zhè两liǎng个gè人rén都dōu喜xǐ欢huān宾bīn客kè。裴péi县xiàn尉wèi还hái喜xǐ欢huān道dào教jiào，也yě曾céng经jīng在zài名míng山shān里lǐ隐yǐn居jū过guò，还hái好hǎo施shī舍shě，有yǒu时shí也yě弥mí补bǔ县xiàn令lìng的de缺quē点diǎn。县xiàn令lìng曾céng经jīng趁chèn闲xián暇xiá在zài城chéng里lǐ举jǔ办bàn宴yàn会huì，前qián来lái赴fù宴yàn的de宾bīn客kè都dōu与yǔ权quán贵guì有yǒu交jiāo往wǎng，裴péi县xiàn尉wèi因yīn病bìng没méi有yǒu出chū席xí。宾bīn客kè们men刚gāng到dào齐qí，忽hū然rán又yòu来lái了le一yī位wèi客kè人rén。这zhè位wèi客kè人rén额é头tóu挺tǐng宽kuān，身shēn高gāo七qī尺chǐ有yǒu余yú，拄zhǔ着zhe拐guǎi杖zhàng，托tuō着zhe帽mào子zi，神shén色sè清qīng高gāo古gǔ朴piáo。他tā对duì负fù责zé通tōng报bào的de官guān吏lì说shuō：“我wǒ是shì拓tuò跋bá大dà郎láng，要yào见jiàn府fǔ君jūn。”负fù责zé通tōng报bào的de官guān吏lì说shuō：“长zhǎng官guān们men正zhèng在zài吃chī饭fàn，不bù能néng通tōng报bào，请qǐng等děng到dào宴yàn会huì结jié束shù再zài通tōng报bào。”来lái客kè生shēng气qì地dì说shuō：“你nǐ是shì干gàn什shén么me的de小xiǎo子zi，竟jìng敢gǎn如rú此cǐ拒jù绝jué客kè人rén？不bù通tōng报bào我wǒ就jiù自zì己jǐ闯chuǎng进jìn去qù！”负fù责zé通tōng报bào的de兴xīng，来lái客kè也yě不bù满mǎn意yì。接jiē着zhe开kāi始shǐ宴yàn会huì，却què不bù礼lǐ让ràng来lái客kè。等děng到dào宴yàn会huì结jié束shù，大dà家jiā全quán都dōu不bù乐lè。那nà客kè人rén不bù告gào辞cí就jiù走zǒu了le，县xiàn令lìng也yě仅jǐn仅jǐn作zuò了le一yí个gè长cháng揖yī而ér已yǐ。客kè人rén的de脸liǎn色sè非fēi常cháng愤fèn怒nù，说shuō着zhe难nán听tīng的de话huà走zǒu出chū去qù。当dāng时shí李lǐ主zhǔ簿bù怀huái疑yí这zhè个ge人rén是shì个gè神shén异yì的de人rén。李lǐ主zhǔ簿bù回huí到dào家jiā里lǐ，把bǎ裴péi县xiàn尉wèi叫jiào来lái对duì他tā说shuō道dào：“宴yàn会huì不bù欢huān而ér散sàn，是shì因yīn为wèi这zhè个ge客kè人rén。看kàn他tā那nà样yàng子zi，恐kǒng怕pà是shì个gè侠xiá客kè。我wǒ担dān心xīn他tā将jiāng成chéng为wéi一yī种zhǒng危wēi害hài，我wǒ们men应yīng该gāi把bǎ他tā找zhǎo来lái向xiàng他tā认rèn错cuò。”于yú是shì李lǐ主zhǔ簿bù和hé裴péi县xiàn尉wèi一yì起qǐ等děng候hòu，派pài人rén去qù找zhǎo那nà客kè人rén。那nà客kè人rén也yě不bù谦qiān让ràng，就jiù来lái了le。当dāng时shí已yǐ是shì傍bàng晚wǎn。李lǐ主zhǔ簿bù见jiàn了le他tā，非fēi常cháng尊zūn敬jìng。而ér裴péi县xiàn尉wèi见jiàn了le他tā，急jí忙máng躲duǒ到dào别bié的de屋wū去qù了le。李lǐ主zhǔ簿bù揖yī请qǐng客kè人rén坐zuò定dìng之zhī后hòu，又yòu去qù问wèn裴péi县xiàn尉wèi。裴péi县xiàn尉wèi非fēi常cháng惊jīng惧jù，对duì李lǐ主zhǔ簿bù说shuō：“这zhè个ge人rén果guǒ然rán是shì神shén异yì之zhī人rén。他tā是shì峨é嵋méi山shān人rén，道dào术shù极jí高gāo超chāo。我wǒ曾céng拜bài他tā为wèi师shī多duō年nián，中zhōng途tú离lí开kāi他tā逃táo跑pǎo了le，现xiàn在zài只zhǐ怕pà他tā不bú会huì见jiàn我wǒ。”于yú是shì李lǐ主zhǔ簿bù先xiān替tì裴péi县xiàn尉wèi向xiàng客kè人rén求qiú情qíng，裴péi县xiàn尉wèi就jiù穿chuān上shàng官guān服fú走zǒu进jìn去qù，鞠jū躬gōng参cān拜bài而ér谢xiè罪zuì。那nà客kè人rén对duì着zhe裴péi县xiàn尉wèi看kàn了le许xǔ久jiǔ。李lǐ主zhǔ簿bù又yòu为wèi裴péi县xiàn尉wèi求qiú情qíng，客kè人rén这zhè才cái让ràng裴péi县xiàn尉wèi坐zuò下xià。言yán谈tán议yì论lùn过guò程chéng中zhōng，客kè人rén根gēn本běn没méi提tí及jí裴péi县xiàn尉wèi逃táo跑pǎo的de事shì，裴péi县xiàn尉wèi就jiù更gèng加jiā肃sù然rán起qǐ敬jìng。李lǐ主zhǔ簿bù也yě更gèng加jiā尊zūn敬jìng他tā。又yòu谈tán到dào了le县xiàn令lìng的de过guò错cuò，李lǐ主zhǔ簿bù再zài三sān替tì县xiàn令lìng认rèn错cuò。客kè人rén宿sù在zài李lǐ主zhǔ簿bù的de厅tīng堂táng里lǐ。李lǐ主zhǔ簿bù连lián夜yè去qù探tàn望wàng客kè人rén。客kè人rén已yǐ不bù外wài哪nǎ儿ér去qù了le，但dàn是shì门mén窗chuāng仍réng然rán是shì关guān着zhe的de。李lǐ主zhǔ簿bù更gèng加jiā奇qí怪guài。到dào了le早zǎo晨chén，有yǒu个gè官guān吏lì跑pǎo来lái报bào告gào说shuō：“县xiàn令lìng忽hū然rán间jiān得dé了le恶è病bìng，气qì要yào断duàn了le而ér心xīn还hái稍shāo暖nuǎn。僚liáo属shǔ们men一yī块kuài去qù看kàn望wàng他tā。到dào了le吃chī早zǎo饭fàn的de时shí候hòu他tā苏sū醒xǐng了le，就jiù叫jiào李lǐ主zhǔ簿bù去qù见jiàn。李lǐ主zhǔ簿bù去qù了le。县xiàn令lìng向xiàng他tā叩kòu头tóu致zhì谢xiè说shuō：”全quán靠kào你nǐ救jiù了le我wǒ一yī命mìng啊a！“李lǐ主zhǔ簿bù问wèn原yuán因yīn，县xiàn令lìng说shuō：”昨zuó天tiān那nà位wèi客kè人rén，大dà概gài是shì一yī位wèi神shén人rén。我wǒ昨zuó晚wǎn被bèi拘jū去qù，看kàn见jiàn拓tuò跋bá大dà郎láng坐zuò在zài一yī把bǎ交jiāo椅yǐ上shàng。他tā责zé备bèi我wǒ不bù交jiāo接jiē宾bīn客kè，就jiù让ràng人rén折zhé桑sāng树shù枝zhī打dǎ我wǒ，树shù棍gùn虽suī小xiǎo却què非fēi常cháng疼téng痛tòng。我wǒ无wú话huà可kě说shuō。大dà约yuē打dǎ到dào几jǐ百bǎi下xià，才cái说shuō：“靠kào李lǐ主zhǔ簿bù为wèi你nǐ讲jiǎng情qíng，不bù然rán就jiù打dǎ死sǐ你nǐ！”于yú是shì让ràng人rén把bǎ我wǒ送sòng回huí来lái，我wǒ这zhè才cái醒xǐng了le。“县xiàn令lìng抬tái起qǐ身shēn子zi让ràng大dà家jiā看kàn，被bèi抽chōu打dǎ的de伤shāng痕hén还hái在zài呢ne。他tā让ràng人rén骑qí马mǎ到dào县xiàn北běi去qù寻xún找zhǎo，走zǒu了le三sān十shí里lǐ，果guǒ然rán看kàn见jiàn一yī片piàn大dà桑sāng林lín，林lín下xià有yǒu很hěn多duō人rén马mǎ的de足zú迹jì，地dì上shàng有yǒu十shí几jǐ根gēn桑sāng树shù枝zhī条tiáo，血xuè迹jì也yě还hái留liú在zài地dì上shàng。县xiàn令lìng从cóng此cǐ知zhī道dào害hài怕pà了le。而ér拓tuò跋bá从cóng此cǐ不bù知zhī哪nǎ儿ér去qù了le。他tā大dà概gài是shì个gè神shén仙xiān。

魏wèi方fāng进jìn弟dì

唐táng御yù史shǐ大dà夫fū魏wèi方fāng进jìn，有yǒu弟dì年nián十shí五wǔ余yú，不bù能néng言yán，涕tì沫mò满mǎn身shēn。兄xiōng弟dì亲qīn戚qī皆jiē目mù为wèi痴chī人rén，无wú为wéi恤xù养yǎng者zhě。唯wéi一yī姊zǐ悯mǐn怜lián之zhī，给jǐ与yǔ衣yī食shí，令lìng仆pū者zhě与yǔ洗xǐ沐mù，略lüè无wú倦juàn色sè。一yí旦dàn于yú门mén外wài曝pù日rì搔sāo痒yǎng。其qí邻lín里lǐ见jiàn朱zhū衣yī使shǐ者zhě，领lǐng数shù十shí骑qí至zhì。问wèn曰yuē：”仙xiān师shī何hé在zài。“遂suì走zǒu到dào见jiàn搔sāo痒yǎng者zhě，鞠jū躬gōng趋qū前qián，俯fǔ伏fú称chēng谢xiè。良liáng久jiǔ，忽hū高gāo声shēng叱chì曰yuē：”来lái何hé迟chí！勾gòu当dàng事shì了le未wèi？“曰yuē：”有yǒu次cì第dì。“又yòu曰yuē：”何hé不bù速sù了liǎo却què？且qiě去qù！“神shén彩cǎi洞dòng彻chè，声shēng韵yùn朗lǎng畅chàng，都dōu无wú痴chī疾jí之zhī状zhuàng。朱zhū衣yī辈bèi既jì去qù，依yī前qián涕tì下xià至zhì口kǒu，搔sāo痒yǎng不bù已yǐ。其qí夜yè遂suì卒zú。魏wèi公gōng等děng虽suī惊jīng其qí事shì，而ér不bù异yì其qí人rén，遂suì随suí事shì瘗yì埋mái。唯wéi姊zǐ悲bēi恸tòng有yǒu加jiā，潜qián具jù葬zàng礼lǐ。至zhì小xiǎo殓liàn之zhī日rì，乃nǎi以yǐ一yī黄huáng绣xiù披pī袄ǎo子zi，平píng日rì所suǒ惜xī者zhě，密mì置zhì棺guān中zhōng。后hòu魏wèi公gōng从cóng驾jià至zhì马mǎ嵬wéi，其qí姊zǐ亦yì随suí去qù，禁jìn兵bīng乱luàn，诛zhū杨yáng国guó忠zhōng，魏wèi公gōng亲qīn也yě，与yǔ其qí族zú悉xī预yù祸huò焉yān。时shí其qí姊zǐ偶ǒu出chū在zài店diàn外wài，闻wén难nán走zǒu，遗yí其qí男nán女nǚ三sān人rén，皆jiē五wǔ六liù岁suì，已yǐ分fēn为wéi俎zǔ醢hǎi矣yǐ，及jí明míng早zǎo军jūn发fā，试shì往wǎng店diàn内nèi寻xún之zhī，僵jiāng尸shī相xiāng接jiē，东dōng北běi稍shāo深shēn一yī床chuáng上shàng，若ruò有yǒu衣yī服fú，就jiù视shì之zhī，儿ér女nǚ三sān人rén，悉xī在zài其qí中zhōng，所suǒ覆fù乃nǎi是shì葬zàng痴chī弟dì黄huáng绣xiù袄ǎo子zi也yě。悲bēi感gǎn恸tòng哭kū。母mǔ子zi相xiāng与yǔ入rù山shān，俱jù免miǎn于yú难nán。（出chū《逸yì史shǐ》）

【译yì文wén】

唐táng朝cháo御yù史shǐ大dà夫fū魏wèi方fāng进jìn，有yǒu一yí个gè十shí五wǔ岁suì多duō一yì点diǎn的de弟dì弟di，不bú会huì说shuō话huà，鼻bí涕tì唾tuò沫mò满mǎn身shēn，兄xiōng弟dì亲qīn戚qī把bǎ他tā视shì为wèi傻shǎ子zi，没méi有yǒu抚fǔ养yǎng他tā的de，只zhǐ有yǒu他tā的de一yí个gè姐jiě姐jiě可kě怜lián他tā，供gōng他tā吃chī穿chuān，让ràng仆pú人rén给gěi他tā洗xǐ衣yī服fú洗xǐ头tóu洗xǐ脚jiǎo什shén么me的de，一yì点diǎn没méi有yǒu厌yàn倦juàn的de表biǎo现xiàn。一yī天tiān早zǎo晨chén，他tā在zài门mén外wài晒shài日rì头tou搔sāo痒yǎng痒yǎng，他tā的de邻lín居jū看kàn见jiàn一yí个gè红hóng衣yī使shǐ者zhě，领lǐng着zhe好hǎo几jǐ十shí骑qí马mǎ的de到dào来lái，问wèn道dào：”仙xiān师shī在zài哪nǎ？“于yú是shì红hóng衣yī使shǐ者zhě走zǒu到dào他tā面miàn前qián鞠jū躬gōng，俯fǔ下xià身shēn去qù称chēng谢xiè。许xǔ久jiǔ，他tā忽hū然rán高gāo声shēng叱chì道dào：”为wèi什shén么me来lái晚wǎn了le？事shì情qíng办bàn完wán了le吗ma？“红hóng衣yī使shǐ者zhě说shuō：”还hái有yǒu一yī些xiē未wèi完wán。“他tā又yòu说shuō：”为wèi什shén么me不bù赶gǎn快kuài了liǎo却què？去qù吧ba！“他tā神shén彩cǎi奕yì奕yì，通tōng达dá事shì理lǐ，声shēng音yīn爽shuǎng朗lǎng通tōng畅chàng，完wán全quán没méi有yǒu痴chī病bìng的de症zhèng状zhuàng。红hóng衣yī使shǐ者zhě们men走zǒu后hòu，他tā又yòu像xiàng先xiān前qián那nà样yàng，鼻bí涕tì流liú到dào口kǒu边biān，不bù停tíng地dì搔sāo痒yǎng了le。那nà天tiān夜yè里lǐ他tā就jiù死sǐ了le。魏wèi方fāng进jìn等děng人rén虽suī然rán对duì这zhè件jiàn事shì感gǎn到dào吃chī惊jīng，却què不bù认rèn为wéi这zhè个ge人rén是shì个gè异yì人rén，于yú是shì就jiù草cǎo草cǎo装zhuāng殓liàn。只zhǐ有yǒu那nà位wèi姐jiě姐jiě非fēi常cháng悲bēi痛tòng，偷tōu偷tōu地dì举jǔ行xíng了le葬zàng礼lǐ，到dào了le入rù殓liàn的de时shí候hòu，就jiù把bǎ平píng常cháng爱ài惜xī的de一yī件jiàn黄huáng色sè绣xiù花huā披pī袄ǎo子zi偷tōu偷tōu地dì放fàng到dào棺guān材cái里lǐ。后hòu来lái魏wèi方fāng进jìn随suí从cóng皇huáng帝dì来lái到dào马mǎ嵬wéi坡pō，他tā姐jiě姐jiě也yě一yī块kuài前qián去qù。禁jìn兵bīng叛pàn乱luàn，杀shā了le杨yáng国guó忠zhōng。杨yáng国guó忠zhōng是shì魏wèi方fāng进jìn的de亲qīn戚qī。魏wèi方fāng进jìn和hé他tā的de家jiā族zú全quán都dōu遭zāo到dào大dà祸huò。当dāng时shí他tā的de姐jiě姐jiě偶ǒu然rán走zǒu出chū店diàn来lái，听tīng说shuō发fā生shēng了le灾zāi难nàn就jiù逃táo跑pǎo了le，丢diū下xià了le三sān个gè儿ér女nǚ，都dōu五wǔ六liù岁suì，估gū计jì是shì已yǐ被bèi砍kǎn成chéng肉ròu酱jiàng了le。等děng到dào第dì二èr天tiān早zǎo晨chén军jūn队duì出chū发fā了le，她tā到dào店diàn里lǐ去qù寻xún找zhǎo，见jiàn死sǐ尸shī满mǎn地dì，东dōng北běi角jiǎo稍shāo远yuǎn的de一yī张zhāng床chuáng上shàng，好hǎo像xiàng有yǒu衣yī服fú，走zǒu近jìn一yī看kàn，她tā的de那nà三sān个gè儿ér女nǚ全quán在zài床chuáng上shàng，盖gài的de竟jìng是shì葬zàng痴chī弟dì时shí装zhuāng进jìn去qù的de黄huáng色sè绣xiù花huā披pī袄ǎo子zi。她tā感gǎn动dòng得dé放fàng声shēng恸tòng哭kū。于yú是shì母mǔ子zi四sì人rén一yī块kuài逃táo入rù深shēn山shān，全quán部bù免miǎn除chú了le灾zāi难nàn。

李lǐ清qīng

李lǐ清qīng，北běi海hǎi人rén也yě。代dài传chuán染rǎn业yè。清qīng少shǎo学xué道dào，多duō延yán齐qí鲁lǔ之zhī术shù士shì道dào流liú，必bì诚chéng敬jìng接jiē奉fèng之zhī，终zhōng无wú所suǒ遇yù，而ér勤qín求qiú之zhī意yì弥mí切qiè。家jiā富fù于yú财cái，素sù为wèi州zhōu里lǐ之zhī豪háo甿méng。子zǐ孙sūn及jí内nèi外wài姻yīn族zú，近jìn百bǎi数shù家jiā，皆jiē能néng游yóu手shǒu射shè利lì于yú益yì都dōu。每měi清qīng生shēng日rì，则zé争zhēng先xiān馈kuì遗yí，凡fán积jī百bǎi余yú万wàn。清qīng性xìng仁rén俭jiǎn，来lái则zé不bù拒jù，纳nà亦yì不bù散sàn。如rú此cǐ相xiāng因yīn，填tián累lèi藏cáng舍shě。年nián六liù十shí九jiǔ，生shēng日rì前qián一yī旬xún，忽hū召zhào姻yīn族zú，大dà陈chén酒jiǔ食shí，已yǐ而ér谓wèi曰yuē：”吾wú赖lài尔ěr辈bèi勤qín力lì无wú过guò，各gè能néng生shēng活huó，以yǐ是shì吾wú获huò优yōu赡shàn；然rán吾wú布bù衣yī蔬shū食shí，逾yú三sān十shí年nián矣yǐ，宁níng复fù有yǒu意yì于yú华huá侈chǐ哉zāi！尔ěr辈bèi以yǐ吾wú老lǎo长zhǎng行xíng，每měi馈kuì吾wú生shēng日rì衣yī装zhuāng玩wán具jù，侈chǐ亦yì至zhì矣yǐ；然rán吾wú自zì以yǐ久jiǔ所suǒ得de，缄jiān之zhī一yī室shì，曾céng未wèi阅yuè视shì，徒tú损sǔn尔ěr之zhī给gěi用yòng，资zī吾wú之zhī粪fèn土tǔ，竟jìng何hé为wèi哉zāi！幸xìng天tiān未wèi录lù吾wú魂hún气qì，行xíng将jiāng又yòu及jí吾wú之zhī生shēng辰chén，吾wú固gù知zhī尔ěr辈bèi又yòu营yíng续xù寿shòu之zhī礼lǐ，吾wú所suǒ以yǐ先xiān期qī而ér会huì，盖gài止zhǐ尔ěr之zhī常cháng态tài耳ěr。“子zǐ孙sūn皆jiē曰yuē：”续xù寿shòu自zì远yuǎn有yǒu之zhī，非fēi此cǐ将jiāng何hé以yǐ展zhǎn卑bēi下xià孝xiào敬jìng之zhī心xīn？愿yuàn无wú止zhǐ绝jué，俾bǐ姻yīn故gù之zhī不bù安ān也yě。“清qīng曰yuē：”苟gǒu尔ěr辈bèi志zhì不bù可kě夺duó，则zé从cóng吾wú所suǒ欲yù而ér致zhì之zhī，可kě乎hū？“皆jiē曰yuē：”愿yuàn闻wén尊zūn旨zhǐ。“清qīng曰yuē：”各gè能néng遗yí吾wú洪hóng纤xiān麻má縻mí百bǎi尺chǐ，总zǒng而ér计jì之zhī，是shì吾wú获huò数shù千qiān百bǎi丈zhàng矣yǐ，以yǐ此cǐ为wèi绍shào续xù吾wú寿shòu，岂qǐ不bù延yán长cháng哉zāi！“皆jiē曰yuē：”谨jǐn奉fèng教jiào。然rán尊zūn旨zhǐ必bì有yǒu所suǒ以yǐ，卑bēi小xiǎo敢gǎn问wèn。“清qīng笑xiào谓wèi曰yuē：”终zhōng亦yì须xū令lìng尔ěr辈bèi知zhī之zhī。吾wú下xià界jiè俗sú人rén，妄wàng意yì求qiú道dào，精jīng神shén心xīn力lì，夙sù夜yè勤qín劳láo，于yú今jīn六liù十shí载zài矣yǐ，而ér曾céng无wú影yǐng响xiǎng。吾wú年nián已yǐ老lǎo耄mào，朽xiǔ蠹dù殆dài尽jìn，自zì期qī筋jīn骸hái不bù过guò三sān二èr年nián耳ěr，欲yù乘chéng视shì听tīng步bù履lǚ之zhī尚shàng能néng，将jiāng行xíng早zǎo志zhì。尔ěr辈bèi幸xìng无wú吾wú阻zǔ。“先xiān是shì，青qīng州zhōu南nán十shí里lǐ有yǒu高gāo山shān，俯fǔ压yā郡jùn城chéng，峰fēng顶dǐng中zhōng裂liè，豁huō为wèi关guān崖yá。州zhōu人rén家jiā家jiā坐zuò对duì岚lán岫xiù，归guī云yún过guò鸟niǎo，历lì历lì尽jìn见jiàn。按àn图tú经jīng云yún云yún门mén山shān，俗sú亦yì谓wèi之zhī劈pī山shān，而ér清qīng蓄xù意yì多duō时shí。及jí是shì谓wèi姻yīn族zú曰yuē：”云yún门mén山shān神shén仙xiān之zhī窟kū宅zhái也yě，吾wú将jiāng往wǎng焉yān。吾wú生shēng日rì坐zuò大dà竹zhú蒉kuì，以yǐ辘lù轳lú自zì缒zhuì而ér下xià，以yǐ纤xiān縻mí为wèi媒méi焉yān；脱tuō不bù可kě前qián，吾wú当dāng急jí引yǐn其qí媒méi，而ér则zé出chū吾wú于yú媒méi末mò。设shè有yǒu所suǒ遇yù而ér能néng肆sì吾wú志zhì，亦yì当dāng复fù来lái归guī。“子zǐ孙sūn姻yīn族zú泣qì谏jiàn曰yuē：”冥míng寞mò深shēn远yuǎn，不bù测cè纪jì极jí；况kuàng山shān精jīng木mù魅mèi，蛇shé虺huī怪guài物wù，何hé类lèi不bù储chǔ。忍rěn以yǐ千qiān金jīn之zhī身shēn，自zì投tóu于yú斯sī，岂qǐ久jiǔ视shì永yǒng年nián之zhī阶jiē乎hū！“清qīng曰yuē：”吾wú志zhì也yě。汝rǔ辈bèi必bì阻zǔ，则zé吾wú私sī行xíng矣yǐ。是shì不bù获huò行xíng竹zhú蒉kuì洪hóng縻mí之zhī安ān也yě。“众zhòng知zhī不bù可kě回huí，则zé共gòng治zhì其qí事shì。及jí期qī而ér姻yīn族zú乡xiāng里lǐ，凡fán千qiān百bǎi人rén，竞jìng赍jī酒jiǔ馔zhuàn。迟chí明míng，大dà会huì于yú山shān椒jiāo。清qīng乃nǎi挥huī手shǒu辞cí谢xiè而ér入rù焉yān。良liáng久jiǔ及jí地dì，其qí中zhōng极jí暗àn，仰yǎng视shì天tiān才cái如rú手shǒu掌zhǎng。扪mén四sì壁bì，止zhǐ容róng两liǎng席xí许xǔ。东dōng南nán有yǒu穴xué，可kě俯fǔ偻lóu而ér入rù。乃nǎi弃qì蒉kuì游yóu焉yān。初chū甚shèn狭xiá细xì，前qián往wǎng则zé可kě伸shēn腰yāo。如rú此cǐ约yuē行xíng三sān十shí里lǐ，晃huǎng朗lǎng微wēi明míng。俄é及jí洞dòng口kǒu，山shān川chuān景jǐng象xiàng，云yún烟yān草cǎo树shù，宛wǎn非fēi人rén世shì。旷kuàng望wàng久jiǔ之zhī。惟wéi东dōng南nán十shí数shù里lǐ，隐yǐn映yìng若ruò有yǒu居jū人rén焉yān。因yīn徐xú步bù诣yì之zhī，至zhì则zé陡dǒu绝jué一yī台tái，基jī阶jiē极jí峻jùn，而ér南nán向xiàng可kě以yǐ登dēng陟zhì。遂suì虔qián诚chéng而ér上shàng，颇pǒ怀huái恐kǒng惧jù。及jí至zhì，窥kuī其qí堂táng宇yǔ甚shèn严yán，中zhōng有yǒu道dào士shì四sì五wǔ人rén。清qīng于yú是shì扣kòu门mén。俄é有yǒu青qīng童tóng应yìng门mén问wèn焉yān。答dá曰yuē：”青qīng州zhōu染rǎn工gōng李lǐ清qīng。“青qīng童tóng如rú词cí以yǐ报bào。清qīng闻wén中zhōng堂táng曰yuē：”李lǐ清qīng伊yī来lái也yě？“乃nǎi令lìng前qián。清qīng惶huáng怖bù趋qū拜bài。当dāng轩xuān一yī人rén遥yáo语yǔ曰yuē：”未wèi宜yí来lái，何hé即jí遽jù至zhì。“因yīn令lìng遍biàn拜bài诸zhū贤xián。其qí时shí日rì已yǐ午wǔ，忽hū有yǒu白bái发fà翁wēng自zì门mén而ér入rù，礼lǐ谒yè，启qǐ曰yuē：”蓬péng莱lái霞xiá明míng观guān丁dīng尊zūn师shī新xīn到dào。众zhòng圣shèng令lìng邀yāo诸zhū真zhēn登dēng上shàng清qīng赴fù会huì。“于yú是shì列liè真zhēn偕xié行xíng，谓wèi清qīng曰yuē：”汝rǔ且qiě居jū此cǐ。“临lín出chū顾gù曰yuē：”慎shèn无wú开kāi北běi扉fēi。“清qīng巡xún视shì院yuàn宇yǔ，兼jiān启qǐ东dōng西xī门mén，情qíng意yì飘piāo飘piāo然rán，自zì谓wèi永yǒng栖qī真zhēn境jìng。因yīn至zhì堂táng北běi，见jiàn北běi户hù斜xié掩yǎn，偶ǒu出chū顾gù望wàng。下xià为wèi青qīng州zhōu，宛wǎn然rán在zài目mù，离lí思sī归guī心xīn，良liáng久jiǔ方fāng已yǐ。悔huǐ恨hèn思sī返fǎn，诸zhū真zhēn则zé已yǐ还hái矣yǐ。其qí中zhōng相xiāng谓wèi曰yuē：”令lìng其qí勿wù犯fàn北běi门mén，竟jìng尔ěr自zì惑huò，信xìn知zhī仙xiān界jiè不bù可kě妄wàng至zhì也yě。因yīn与yǔ瓶píng中zhōng酒jiǔ一yī瓯ōu，其qí色sè浓nóng白bái。既jì而ér谓wèi曰yuē：“汝rǔ可kě且qiě归guī。”清qīng则zé叩kòu头tóu求qiú哀āi，又yòu云yún：“无wú路lù却què返fǎn。”众zhòng谓wèi清qīng曰yuē：“会huì当dāng至zhì此cǐ，但dàn时shí限xiàn未wèi耳ěr。汝rǔ无wú苦kǔ无wú途tú，但dàn闭bì目mù，足zú至zhì地dì则zé到dào乡xiāng也yě。”清qīng不bù得dé已yǐ，流liú涕tì辞cí行xíng。或huò相xiāng谓wèi曰yuē：“既jì遣qiǎn其qí归guī，须xū令lìng有yǒu以yǐ为wéi生shēng。”清qīng心xīn恃shì豪háo富fù，讶yà此cǐ语yǔ为wèi不bù知zhī己jǐ，一yī人rén顾gù清qīng曰yuē：“汝rǔ于yú堂táng内nèi阁gé上shàng，取qǔ一yī轴zhóu书shū去qù。清qīng既jì得dé。谓wèi清qīng曰yuē：”脱tuō归guī无wú倚yǐ，可kě以yǐ此cǐ书shū自zì给jǐ。“清qīng遂suì闭bì目mù，觉jué身shēn如rú飞fēi鸟niǎo，但dàn闻wén风fēng水shuǐ之zhī声shēng相xiāng激jī。须xū臾yú履lǚ地dì。开kāi目mù即jí青qīng州zhōu之zhī南nán门mén，其qí时shí才cái申shēn末mò。城chéng隍huáng阡qiān陌mò，彷páng佛fó如rú旧jiù，至zhì于yú屋wū室shì树shù木mù，人rén民mín服fú用yòng，已yǐ尽jǐn变biàn改gǎi。独dú行xíng尽jǐn日rì，更gèng无wú一yī人rén相xiāng识shí者zhě。即jí诣yì故gù居jū，朝cháo来lái之zhī大dà宅zhái宏hóng门mén，改gǎi张zhāng新xīn旧jiù，曾céng无wú仿fǎng像xiàng。左zuǒ侧cè有yǒu业yè染rǎn者zhě，因yīn投tóu诣yì与yǔ之zhī语yǔ。其qí人rén称chēng姓xìng李lǐ。自zì云yún：”我wǒ本běn北běi海hǎi富fù家jiā。“因yīn指zhǐ前qián筱xiǎo涕tì，”此cǐ皆jiē我wǒ祖zǔ先xiān之zhī故gù业yè。曾céng闻wén先xiān祖zǔ于yú隋suí开kāi皇huáng四sì年nián生shēng日rì自zì缒zhuì南nán山shān，不bù知zhī所suǒ终zhōng，因yīn是shì家jiā道dào沦lún破pò。“清qīng悒yì怏yàng久jiǔ之zhī。乃nǎi换huàn姓xìng氏shì。寓yù游yóu城chéng邑yì。因yīn取qǔ所suǒ得de书shū阅yuè之zhī，则zé疗liáo小xiǎo儿ér诸zhū疾jí方fāng也yě。其qí年nián青qīng州zhōu小xiǎo儿ér疠lì疫yì，清qīng之zhī所suǒ医yī，无wú不bù立lì愈yù。不bù旬xún月yuè，财cái产chǎn复fù振zhèn。时shí高gāo宗zōng永yǒng徽huī元yuán年nián，天tiān下xià富fù庶shù，而ér北běi海hǎi往wǎng往wǎng有yǒu知zhī清qīng者zhě，因yīn是shì齐qí鲁lǔ人rén从cóng而ér学xué道dào术shù者zhě凡fán百bǎi千qiān辈bèi。至zhì五wǔ年nián，乃nǎi谢xiè门mén徒tú云yún：”吾wú往wǎng泰tài山shān观guān封fēng禅shàn。“自zì此cǐ莫mò知zhī所suǒ往wǎng。（出chū《集jí异yì记jì》）