军jūn形xíng第dì四sì

      原yuán文wén：　 【军jūn形xíng第dì四sì】 

      1.孙sūn子zi曰yuē： 昔xī之zhī善shàn战zhàn者zhě，先xiān为wèi不bù可kě胜shèng，以yǐ待dài敌dí之zhī可kě胜shèng。不bù可kě胜shèng在zài己jǐ，可kě胜shèng在zài敌dí。故gù善shàn战zhàn者zhě，能néng为wèi不bù可kě胜shèng，不bù能néng使shǐ敌dí之zhī必bì可kě胜shèng。故gù曰yuē：胜shèng可kě知zhī，而ér不bù可kě为wèi。

      2.不bù可kě胜shèng者zhě，守shǒu也yě；可kě胜shèng者zhě，攻gōng也yě。守shǒu则zé不bù足zú，攻gōng则zé有yǒu余yú。善shàn守shǒu者zhě藏cáng于yú九jiǔ地dì之zhī下xià，善shàn攻gōng者zhě动dòng于yú九jiǔ天tiān之zhī上shàng，故gù能néng自zì保bǎo而ér全quán胜shèng也yě。 

      3.见jiàn胜shèng不bù过guò众zhòng人rén之zhī所suǒ知zhī，非fēi善shàn之zhī善shàn者zhě也yě；战zhàn胜shèng而ér天tiān下xià曰yuē善shàn，非fēi善shàn之zhī善shàn者zhě也yě。故gù举jǔ秋qiū毫háo不bù为wèi多duō力lì，见jiàn日rì月yuè不bù为wèi明míng目mù，闻wén雷léi霆tíng不bù为wèi聪cōng耳ěr。古gǔ之zhī所suǒ谓wèi善shàn战zhàn者zhě，胜shèng于yú易yì胜shèng者zhě也yě。故gù善shàn战zhàn者zhě之zhī胜shèng也yě，无wú智zhì名míng，无wú勇yǒng功gōng，故gù其qí战zhàn胜shèng不bù忒tè。不bù忒tè者zhě，其qí所suǒ措cuò胜shèng，胜shèng已yǐ败bài者zhě也yě。故gù善shàn战zhàn者zhě，立lì于yú不bù败bài之zhī地dì，而ér不bù失shī敌dí之zhī败bài也yě。 

      4.是shì故gù胜shèng兵bīng先xiān胜shèng而ér后hòu求qiú战zhàn，败bài兵bīng先xiān战zhàn而ér后hòu求qiú胜shèng。善shàn用yòng兵bīng者zhě，修xiū道dào而ér保bǎo法fǎ，故gù能néng为wèi胜shèng败bài之zhī政zhèng。 

      5.兵bīng法fǎ：一yī曰yuē度dù，二èr曰yuē量liàng，三sān曰yuē数shù，四sì曰yuē称chēng，五wǔ曰yuē胜shèng。地dì生shēng度dù，度dù生shēng量liàng，量liàng生shēng数shù，数shù生shēng称chēng，称chēng生shēng胜shèng。

      6.故gù胜shèng兵bīng若ruò以yǐ镒yì称chēng铢zhū，败bài兵bīng若ruò以yǐ铢zhū称chēng镒yì。 胜shèng者zhě之zhī战zhàn，若ruò决jué积jī水shuǐ于yú千qiān仞rèn之zhī溪xī者zhě，形xíng也yě。 

      　　 译yì文wén：　　　　　　【军jūn形xíng第dì四sì】 

      1.孙sūn子zi说shuō：以yǐ前qián善shàn于yú用yòng兵bīng作zuò战zhàn的de人rén，总zǒng是shì首shǒu先xiān创chuàng造zào自zì己jǐ不bù可kě战zhàn胜shèng的de条tiáo件jiàn，并bìng等děng待dài可kě以yǐ战zhàn胜shèng敌dí人rén的de机jī会huì。使shǐ自zì己jǐ不bù被bèi战zhàn胜shèng，其qí主zhǔ动dòng权quán掌zhǎng握wò在zài自zì己jǐ手shǒu中zhōng；敌dí人rén能néng否fǒu被bèi战zhàn胜shèng，在zài于yú敌dí人rén是shì否fǒu给gěi我wǒ们men以yǐ可kě乘chéng之zhī机jī。所suǒ以yǐ，善shàn于yú作zuò战zhàn的de人rén只zhǐ能néng够gòu使shǐ自zì己jǐ不bù被bèi战zhàn胜shèng，而ér不bù能néng使shǐ敌dí人rén一yí定dìng会huì被bèi我wǒ军jūn战zhàn胜shèng。所suǒ以yǐ说shuō，胜shèng利lì可kě以yǐ预yù见jiàn，却què不bù能néng强qiǎng求qiú。

      2.敌dí人rén无wú可kě乘chéng之zhī机jī，不bù能néng被bèi战zhàn胜shèng，且qiě防fáng守shǒu以yǐ待dài之zhī；敌dí人rén有yǒu可kě乘chéng之zhī机jī，能néng够gòu被bèi战zhàn胜shèng，则zé出chū奇qí攻gōng而ér取qǔ之zhī。防fáng守shǒu是shì因yīn为wèi我wǒ方fāng兵bīng力lì不bù足zú，进jìn攻gōng是shì因yīn为wèi兵bīng力lì超chāo过guò对duì方fāng。善shàn于yú防fáng守shǒu的de，隐yǐn藏cáng自zì己jǐ的de兵bīng力lì如rú同tóng在zài深shēn不bù可kě测cè的de地dì下xià；善shàn于yú进jìn攻gōng的de部bù队duì就jiù象xiàng从cóng天tiān而ér降jiàng，敌dí不bù及jí防fáng。这zhè样yàng，才cái能néng保bǎo全quán自zì己jǐ而ér获huò得dé全quán胜shèng。

      3.预yù见jiàn胜shèng利lì不bù能néng超chāo过guò平píng常cháng人rén的de见jiàn识shí，算suàn不bù上shàng最zuì高gāo明míng：交jiāo战zhàn而ér后hòu取qǔ胜shèng，即jí使shǐ天tiān下xià都dōu称chēng赞zàn，也yě不bù算suàn上shàng最zuì高gāo明míng。正zhèng如rú举jǔ起qǐ秋qiū毫háo称chēng不bù上shàng力lì大dà，能néng看kàn见jiàn日rì月yuè算suàn不bù上shàng视shì力lì好hǎo，听tīng见jiàn雷léi鸣míng算suàn不bù上shàng耳ěr聪cōng。古gǔ代dài所suǒ谓wèi善shàn于yú用yòng兵bīng的de人rén，只zhǐ是shì战zhàn胜shèng了le那nà些xiē容róng易yì战zhàn胜shèng的de敌dí人rén。所suǒ以yǐ，真zhēn正zhèng善shàn于yú用yòng兵bīng的de人rén，没méi有yǒu智zhì慧huì过guò人rén的de名míng声shēng，没méi有yǒu勇yǒng武wǔ盖gài世shì的de战zhàn功gōng，而ér他tā既jì能néng打dǎ胜shèng仗zhàng又yòu不bù出chū任rèn何hé闪shǎn失shī，原yuán因yīn在zài于yú其qí谋móu划huà、措cuò施shī能néng够gòu保bǎo证zhèng，他tā所suǒ战zhàn胜shèng的de是shì已yǐ经jīng注zhù定dìng失shī败bài的de敌dí人rén。所suǒ以yǐ善shàn于yú打dǎ战zhàn的de人rén，不bù但dàn使shǐ自zì己jǐ始shǐ终zhōng处chǔ于yú不bù被bèi战zhàn胜shèng的de境jìng地dì，也yě决jué不bù会huì放fàng过guò任rèn何hé可kě以yǐ击jī败bài敌dí人rén的de机jī会huì。

      4.所suǒ以yǐ，打dǎ胜shèng仗zhàng的de军jūn队duì总zǒng是shì在zài具jù备bèi了le必bì胜shèng的de条tiáo件jiàn之zhī后hòu才cái交jiāo战zhàn，而ér打dǎ败bài仗zhàng的de部bù队duì总zǒng是shì先xiān交jiāo战zhàn，在zài战zhàn争zhēng中zhōng企qǐ图tú侥jiǎo幸xìng取qǔ胜shèng。善shàn于yú用yòng兵bīng的de人rén，潜qián心xīn研yán究jiū致zhì胜shèng之zhī道dào，修xiū明míng政zhèng治zhì，坚jiān持chí致zhì胜shèng的de法fǎ制zhì，所suǒ以yǐ能néng主zhǔ宰zǎi胜shèng败bài。

      5.兵bīng法fǎ：一yī是shì度dù，即jí估gū算suàn土tǔ地dì的de面miàn积jī，二èr是shì量liàng，即jí推tuī算suàn物wù资zī资zī源yuán的de容róng量liàng，三sān是shì数shù，即jí统tǒng计jì兵bīng源yuán的de数shù量liàng，四sì是shì称chēng，即jí比bǐ较jiào双shuāng方fāng的de军jūn事shì综zōng合hé实shí力lì，五wǔ是shì胜shèng，即jí得dé出chū胜shèng负fù的de判pàn断duàn。土tǔ地dì面miàn积jī的de大dà小xiǎo决jué定dìng物wù力lì、人rén力lì资zī源yuán的de容róng量liàng，资zī源yuán的de容róng量liàng决jué定dìng可kě投tóu入rù部bù队duì的de数shù目mù，部bù队duì的de数shù目mù决jué定dìng双shuāng方fāng兵bīng力lì的de强qiáng弱ruò，双shuāng方fāng兵bīng力lì的de强qiáng弱ruò得dé出chū胜shèng负fù的de概gài率lǜ。

      6.获huò胜shèng的de军jūn队duì对duì于yú失shī败bài的de一yī方fāng就jiù如rú同tóng用yòng“镒yì”来lái称chēng“铢zhū”，具jù有yǒu绝jué对duì优yōu势shì优yōu势shì，而ér失shī败bài的de军jūn队duì对duì于yú获huò胜shèng的de一yī方fāng就jiù如rú同tóng用yòng“铢zhū”来lái称chēng“镒yì”。胜shèng利lì者zhě一yī方fāng打dǎ仗zhàng，就jiù象xiàng积jī水shuǐ从cóng千qiān仞rèn高gāo的de山shān涧jiàn冲chōng决jué而ér出chū，势shì不bù可kě挡dǎng，这zhè就jiù是shì军jūn事shì实shí力lì的de表biǎo现xiàn。