讀dú論lùn語yǔ孟mèng子zi法fǎ

據jù清qīng仿fǎng宋sòng大dà字zì本běn補bǔ。

程chéng子zi曰yuē：“學xué者zhě當dāng以yǐ論lùn語yǔ孟mèng子zi為wèi本běn。論lùn語yǔ孟mèng子zi既jì治zhì，則zé六liù經jīng可kě不bù治zhì而ér明míng矣yǐ。讀dú書shū者zhě當dāng觀guān圣shèng人rén所suǒ以yǐ作zuò經jīng之zhī意yì，與yǔ圣shèng人rén所suǒ以yǐ用yòng心xīn，圣shèng人rén之zhī所suǒ以yǐ至zhì于yú圣shèng人rén，而ér吾wú之zhī所suǒ以yǐ未wèi至zhì者zhě，所suǒ以yǐ未wèi得dé者zhě。句jù句jù而ér求qiú之zhī，晝zhòu誦sòng而ér味wèi之zhī，中zhōng夜yè而ér思sī之zhī，平píng其qí心xīn，易yì其qí氣qì，闕què其qí疑yí，則zé圣shèng人rén之zhī意yì可kě見jiàn矣yǐ。”

程chéng子zi曰yuē：“凡fán看kàn文wén字zì，須xū先xiān曉xiǎo其qí文wén義yì，然rán后hòu可kě以yǐ求qiú其qí意yì。未wèi有yǒu不bù曉xiǎo文wén義yì而ér見jiàn意yì者zhě也yě。”

程chéng子zi曰yuē：“學xué者zhě須xū將jiāng論lùn語yǔ中zhōng諸zhū弟dì子zǐ問wèn處chù便biàn作zuò自zì己jǐ問wèn，圣shèng人rén答dá處chù便biàn作zuò今jīn日rì耳ěr聞wén，自zì然rán有yǒu得dé。雖suī孔kǒng孟mèng復fù生shēng，不bù過guò以yǐ此cǐ教jiào人rén。若ruò能néng于yú語yǔ孟mèng中zhōng深shēn求qiú玩wán味wèi，將jiāng來lái涵hán養yǎng成chéng甚shèn生shēng氣qì質zhì！”

程chéng子zi曰yuē：“凡fán看kàn語yǔ孟mèng，且qiě須xū熟shú讀dú玩wán味wèi。須xū將jiāng圣shèng人rén言yán語yǔ切qiè己jǐ，不bù可kě只zhǐ作zuò一yī場chǎng話huà說shuō。人rén只zhǐ看kàn得dé二èr書shū切qiè己jǐ，終zhōng身shēn盡jǐn多duō也yě。”

程chéng子zi曰yuē：“論lùn孟mèng只zhǐ剩shèng讀dú?，便biàn自zì意yì足zú。學xué者zhě須xū是shì玩wán味wèi。若ruò以yǐ語yǔ言yán解jiě?，意yì便biàn不bù足zú。”

或huò問wèn：“且qiě將jiāng論lùn孟mèng緊jǐn要yào處chù看kàn，如rú何hé？”程chéng子zi曰yuē：“固gù是shì好hǎo，但dàn終zhōng是shì不bù浹jiā洽qià耳ěr。”

程chéng子zi曰yuē：“孔kǒng子zi言yán語yǔ句jù句jù是shì自zì然rán，孟mèng子zi言yán語yǔ句jù句jù是shì事shì實shí。”

程chéng子zi曰yuē：“學xué者zhě先xiān讀dú論lùn語yǔ孟mèng子zi，如rú尺chǐ度dù權quán衡héng相xiāng似sì，以yǐ此cǐ去qù量liáng度dù事shì物wù，自zì然rán見jiàn得dé長zhǎng短duǎn輕qīng重zhòng。”

程chéng子zi曰yuē：“讀dú論lùn語yǔ孟mèng子zi而ér不bù知zhī道dào，所suǒ謂wèi‘雖suī多duō，亦yì奚xī以yǐ為wèi’。”

------------------