过guò了le几jǐ天tiān，太tài子zi拓tuò跋bá晃huǎng责zé怪guài高gāo允yǔn说shuō：“人rén也yě应yīng该gāi知zhī道dào见jiàn机jī行xíng事shì，我wǒ想xiǎng替tì你nǐ开kāi脱tuō死sǐ罪zuì，已yǐ经jīng有yǒu了le好hǎo的de开kāi端duān，可kě是shì你nǐ却què始shǐ终zhōng不bù照zhào我wǒ说shuō的de去qù做zuò，使shǐ皇huáng上shàng气qì愤fèn到dào那nà种zhǒng程chéng度dù。现xiàn在zài每měi次cì回huí想xiǎng起qǐ来lái都dōu令lìng人rén心xīn有yǒu余yú悸jì。”高gāo允yǔn说shuō：“史shǐ官guān，是shì要yào记jì载zǎi人rén主zhǔ的de善shàn恶è，作zuò为wéi对duì后hòu人rén的de鼓gǔ励lì或huò劝quàn诫jiè，因yīn此cǐ，人rén主zhǔ心xīn生shēng畏wèi忌jì，对duì自zì己jǐ的de行xíng为wéi举jǔ止zhǐ都dōu十shí分fēn小xiǎo心xīn谨jǐn慎shèn。崔cuī浩hào辜gū负fù了le圣shèng上shàng的de大dà恩ēn，用yòng他tā自zì己jǐ的de私sī欲yù盖gài过guò了le他tā的de廉lián洁jié，用yòng他tā个gè人rén的de爱ài憎zēng好hào恶wù遮zhē住zhù了le他tā的de公gōng正zhèng秉bǐng直zhí，这zhè是shì崔cuī浩hào的de责zé任rèn和hé错cuò误wù。至zhì于yú书shū写xiě皇huáng上shàng的de起qǐ居jū生shēng活huó，谈tán论lùn国guó家jiā行xíng政zhèng的de得dé失shī，这zhè是shì史shǐ官guān的de重zhòng要yào任rèn务wù，不bù能néng说shuō这zhè有yǒu多duō大dà罪zuì过guò。我wǒ和hé崔cuī浩hào事shì实shí上shàng是shì一yī同tóng从cóng事shì这zhè项xiàng工gōng作zuò，生shēng死sǐ荣róng辱rǔ，在zài道dào义yì不bù应yīng该gāi不bù一yí样yàng。我wǒ接jiē受shòu殿diàn下xià您nín使shǐ我wǒ再zài生shēng的de大dà恩ēn，如rú果guǒ违wéi背bèi自zì己jǐ的de良liáng心xīn得dé以yǐ幸xìng免miǎn，这zhè不bú是shì我wǒ所suǒ愿yuàn意yì做zuò的de。”太tài子zi拓tuò跋bá晃huǎng容róng颜yán感gǎn动dòng，不bù断duàn赞zàn叹tàn。高gāo允yǔn退tuì下xià后hòu对duì人rén说shuō：“我wǒ之zhī所suǒ以yǐ不bù按àn照zhào太tài子zi的de引yǐn导dǎo去qù做zuò，就jiù是shì为wèi了le怕pà辜gū负fù了le翟dí黑hēi子zi。”

初chū，冀jì州zhōu刺cì史shǐ崔cuī赜zé，武wǔ城chéng男nán崔cuī模mó，与yǔ浩hào同tóng宗zōng而ér别bié族zú；浩hào常cháng轻qīng侮wǔ之zhī，由yóu是shì不bù睦mù。及jí浩hào诛zhū，二èr家jiā独dú得dé免miǎn。赜zé，逞chěng之zhī子zi也yě。

当dāng初chū，冀jì州zhōu刺cì史shǐ崔cuī赜zé、武wǔ城chéng男nán爵jué崔cuī模mó和hé崔cuī浩hào属shǔ于yú同tóng一yī祖zǔ宗zōng，但dàn不bú是shì同tóng一yī族zú系xì。崔cuī浩hào经jīng常cháng侮wǔ辱rǔ怠dài慢màn他tā们men，因yīn此cǐ，感gǎn情qíng一yì直zhí不bù和hé。等děng到dào崔cuī浩hào被bèi斩zhǎn、诛zhū灭miè全quán族zú，只zhǐ有yǒu这zhè两liǎng家jiā得dé以yǐ幸xìng免miǎn。崔cuī赜zé是shì崔cuī逞chěng的de儿ér子zi。

辛xīn丑chǒu，魏wèi主zhǔ北běi巡xún阴yīn山shān。魏wèi主zhǔ既jì诛zhū崔cuī浩hào而ér悔huǐ之zhī。会huì北běi部bù尚shàng书shū李lǐ孝xiào伯bó病bìng笃dǔ，或huò传chuán已yǐ卒zú。魏wèi主zhǔ悼dào之zhī曰yuē：“李lǐ宣xuān城chéng可kě惜xī！”既jì而ér曰yuē：“朕zhèn失shī言yán；崔cuī司sī徒tú可kě惜xī，李lǐ宣xuān城chéng可kě哀āi！”孝xiào伯bó，顺shùn之zhī从cóng父fù弟dì也yě，自zì浩hào之zhī诛zhū，军jūn国guó谋móu议yì皆jiē出chū孝xiào伯bó，宠chǒng眷juàn亚yà于yú浩hào。

辛xīn丑chǒu（十shí二èr日rì），北běi魏wèi国guó主zhǔ北běi去qù阴yīn山shān巡xún察chá。北běi魏wèi国guó主zhǔ诛zhū杀shā了le崔cuī浩hào后hòu就jiù很hěn后hòu悔huǐ，偏piān巧qiǎo，北běi部bù尚shàng书shū李lǐ孝xiào伯bó患huàn病bìng很hěn重zhòng，有yǒu人rén传chuán说shuō他tā已yǐ经jīng去qù世shì了le。北běi魏wèi国guó主zhǔ哀āi悼dào他tā说shuō：“李lǐ宣xuān城chéng死sǐ得dé可kě惜xī！”不bù一yī会huì儿er，又yòu说shuō：“朕zhèn说shuō错cuò了le。应yīng该gāi是shì崔cuī司sī徒tú死sǐ得dé可kě惜xī，李lǐ宣xuān城chéng的de死sǐ令lìng人rén哀āi痛tòng！”李lǐ孝xiào伯bó是shì李lǐ顺shùn的de堂táng弟dì，自zì从cóng崔cuī浩hào被bèi斩zhǎn后hòu，国guó家jiā军jūn政zhèng大dà事shì的de谋móu划huà都dōu由yóu李lǐ孝xiào伯bó决jué定dìng，北běi魏wèi国guó主zhǔ对duì他tā的de宠chǒng信xìn次cì于yú崔cuī浩hào。

[6]初chū，车chē师shī大dà帅shuài车chē伊yī洛luò世shì服fú于yú魏wèi，魏wèi拜bài伊yī洛luò平píng西xī将jiāng军jūn，封fēng前qián部bù王wáng。伊yī洛luò将jiāng入rù朝cháo，沮jǔ渠qú无wú讳huì断duàn其qí路lù，伊yī洛luò屡lǚ与yǔ无wú讳huì战zhàn，破pò之zhī。无wú讳huì卒zú，弟dì安ān周zhōu夺duó其qí子zi乾qián寿shòu兵bīng，伊yī洛luò遣qiǎn人rén说shuō乾qián寿shòu，乾qián寿shòu遂suì帅shuài其qí民mín五wǔ百bǎi余yú家jiā奔bēn魏wèi；伊yī洛luò又yòu说shuō李lǐ宝bǎo弟dì钦qīn等děng五wǔ十shí余yú人rén下xià之zhī，皆jiē送sòng于yú魏wèi。伊yī洛luò西xī击jī焉yān耆qí，留liú其qí子zi歇xiē守shǒu城chéng，沮jǔ渠qú安ān周zhōu引yǐn柔róu然rán兵bīng间jiàn道dào袭xí之zhī，攻gōng拔bá其qí城chéng。歇xiē走zǒu就jiù伊yī洛luò，共gòng收shōu余yú众zhòng，保bǎo焉yān耆qí镇zhèn，遣qiǎn使shǐ上shàng书shū于yú魏wèi主zhǔ，言yán：“为wèi沮jǔ渠qú氏shì所suǒ攻gōng，首shǒu尾wěi八bā年nián，百bǎi姓xìng饥jī穷qióng，无wú以yǐ自zì存cún。臣chén今jīn弃qì国guó出chū奔bēn，得dé免miǎn者zhě仅jǐn三sān分fēn之zhī一yī，已yǐ至zhì焉yān耆qí东dōng境jìng，乞qǐ垂chuí赈zhèn救jiù！”魏wèi主zhǔ诏zhào开kāi焉yān耆qí仓cāng以yǐ赈zhèn之zhī。

[6]当dāng初chū，车chē师shī国guó大dà帅shuài车chē伊yī洛luò世shì代dài臣chén服fú于yú北běi魏wèi，北běi魏wèi任rèn命mìng车chē伊yī洛luò为wèi平píng西xī将jiāng军jūn，封fēng为wèi前qián部bù王wáng。车chē伊yī洛luò将jiāng要yào去qù平píng城chéng朝cháo见jiàn北běi魏wèi国guó主zhǔ，据jù守shǒu高gāo昌chāng的de沮jǔ渠qú无wú讳huì拦lán断duàn了le去qù路lù，车chē伊yī洛luò几jǐ次cì与yǔ沮jǔ渠qú无wú讳huì交jiāo战zhàn，并bìng把bǎ沮jǔ渠qú无wú讳huì打dǎ得dé大dà败bài。不bù久jiǔ，沮jǔ渠qú无wú讳huì去qù世shì，其qí弟dì沮jǔ渠qú安ān周zhōu夺duó了le沮jǔ渠qú无wú讳huì儿ér子zi沮jǔ渠qú乾qián寿shòu所suǒ统tǒng率shuài的de军jūn队duì，车chē伊yī洛luò趁chèn此cǐ机jī会huì派pài人rén前qián去qù游yóu说shuì沮jǔ渠qú乾qián寿shòu，沮jǔ渠qú乾qián寿shòu于yú是shì率shuài领lǐng他tā手shǒu下xià五wǔ百bǎi多duō户hù投tóu奔bèn北běi魏wèi。车chē伊yī洛luò又yòu游yóu说shuì李lǐ宝bǎo的de弟dì弟di李lǐ钦qīn等děng五wǔ十shí多duō人rén，游yóu说shuì成chéng功gōng，他tā把bǎ这zhè些xiē人rén都dōu送sòng到dào了le北běi魏wèi。车chē伊yī洛luò西xī去qù袭xí击jī焉yān耆qí，留liú下xià他tā的de儿ér子zi车chē歇xiē固gù守shǒu车chē师shī城chéng。沮jǔ渠qú安ān周zhōu率shuài领lǐng柔róu然rán兵bīng从cóng小xiǎo路lù偷tōu袭xí他tā们men，攻gōng克kè了le车chē师shī城chéng。车chē歇xiē逃táo到dào了le父fù亲qīn车chē伊yī洛luò所suǒ在zài地dì，父fù子zǐ两liǎng人rén共gòng同tóng收shōu集jí残cán余yú部bù众zhòng，保bǎo卫wèi焉yān耆qí镇zhèn，同tóng时shí，派pài使shǐ节jié前qián去qù平píng城chéng上shàng书shū给gěi北běi魏wèi国guó主zhǔ，信xìn中zhōng说shuō：“我wǒ们men被bèi沮jǔ渠qú氏shì围wéi攻gōng袭xí击jī，前qián前qián后hòu后hòu已yǐ经jīng八bā年nián了le，老lǎo百bǎi姓xìng挨ái饿è受shòu苦kǔ，没méi有yǒu办bàn法fǎ养yǎng活huó自zì己jǐ。我wǒ现xiàn在zài放fàng弃qì自zì己jǐ的de国guó土tǔ逃táo奔bèn在zài外wài，同tóng我wǒ一yī同tóng逃táo走zǒu免miǎn于yú一yī死sǐ的de人rén仅jǐn剩shèng下xià了le三sān分fēn之zhī一yī，我wǒ们men现xiàn在zài已yǐ到dào达dá焉yān耆qí东dōng部bù边biān界jiè，乞qǐ求qiú您nín能néng救jiù济jì我wǒ们men一yī下xià。”于yú是shì，北běi魏wèi国guó主zhǔ下xià诏zhào命mìng令lìng打dǎ开kāi焉yān耆qí的de粮liáng仓cāng，赈zhèn济jì车chē师shī将jiàng士shì。

[7]吐tǔ谷yù浑hún王wáng慕mù利lì延yán为wèi魏wèi所suǒ逼bī，上shàng表biǎo求qiú入rù保bǎo越yuè，上shàng许xǔ之zhī；慕mù利lì延yán竟jìng不bù至zhì。

[7]吐tǔ谷yù浑hún王wáng慕mù容róng慕mù利lì延yán被bèi北běi魏wèi逼bī迫pò，上shàng书shū给gěi文wén帝dì请qǐng求qiú进jìn入rù到dào越yuè自zì保bǎo。文wén帝dì同tóng意yì，可kě慕mù容róng慕mù利lì延yán却què没méi有yǒu去qù。

[8]上shàng欲yù伐fá魏wèi，丹dān杨yáng尹yǐn徐xú湛zhàn之zhī、吏lì部bù尚shàng书shū江jiāng湛zhàn、彭péng城chéng太tài守shǒu王wáng玄xuán谟mó等děng并bìng劝quàn之zhī；左zuǒ军jūn将jiāng军jūn刘liú康kāng祖zǔ以yǐ为wéi“岁suì月yuè已yǐ晚wǎn，请qǐng待dài明míng年nián。”上shàng曰yuē：“北běi方fāng苦kǔ虏lǔ虐nüè政zhèng，义yì徒tú并bìng起qǐ。顿dùn兵bīng一yī周zhōu，沮jǔ向xiàng义yì之zhī心xīn，不bù可kě。”

[8]文wén帝dì想xiǎng要yào攻gōng伐fá北běi魏wèi，丹dān杨yáng尹yǐn徐xú湛zhàn之zhī、吏lì部bù尚shàng书shū江jiāng湛zhàn、彭péng城chéng太tài守shǒu王wáng玄xuán谟mó等děng人rén都dōu赞zàn成chéng和hé拥yōng护hù，只zhǐ有yǒu左zuǒ军jūn将jiāng军jūn刘liú康kāng祖zǔ认rèn为wéi：“今jīn年nián已yǐ到dào年nián底dǐ，等děng到dào明míng年nián再zài说shuō。”文wén帝dì说shuō：“北běi方fāng老lǎo百bǎi姓xìng苦kǔ于yú北běi方fāng蛮mán虏lǔ的de虐nüè政zhèng，反fǎn抗kàng义yì军jūn不bù断duàn兴xīng起qǐ，我wǒ们men停tíng兵bīng延yán迟chí一yī年nián进jìn攻gōng，就jiù会huì使shǐ这zhè些xiē义yì军jūn的de抗kàng暴bào之zhī心xīn受shòu挫cuò，我wǒ们men不bù能néng这zhè么me做zuò。”

太tài子zi步bù兵bīng校xiào尉wèi沈shěn庆qìng之zhī谏jiàn曰yuē：“我wǒ步bù彼bǐ骑qí，其qí势shì不bù敌dí。檀tán道dào济jì再zài行xíng无wú功gōng，到dào彦yàn之zhī失shī利lì而ér返fǎn。今jīn料liào王wáng玄xuán谟mó等děng，未wèi逾yú两liǎng将jiāng，六liù军jūn之zhī盛shèng，不bù过guò往wǎng时shí，恐kǒng重zhòng辱rǔ王wáng师shī。”上shàng曰yuē：“王wáng师shī再zài屈qū，别bié自zì有yǒu由yóu，道dào济jì养yǎng寇kòu自zì资zī，彦yàn之zhī中zhōng涂tú疾jí动dòng。虏lǔ所suǒ恃shì者zhě唯wéi马mǎ；今jīn夏xià水shuǐ浩hào汗hàn，河hé道dào流liú通tōng，泛fàn舟zhōu北běi下xià，必bì走zǒu，滑huá台tái小xiǎo戍shù，易yì可kě覆fù拔bá。克kè此cǐ二èr城chéng，馆guǎn谷gǔ吊diào民mín，虎hǔ牢láo、洛luò阳yáng，自zì然rán不bù固gù。比bǐ及jí冬dōng初chū，城chéng守shǒu相xiāng接jiē，虏lǔ马mǎ过guò河hé，即jí成chéng擒qín也yě。”庆qìng之zhī又yòu固gù陈chén不bù可kě。上shàng使shǐ徐xú湛zhàn之zhī、江jiāng湛zhàn难nán之zhī。庆qìng之zhī曰yuē：“治zhì国guó譬pì如rú治zhì家jiā，耕gēng当dāng问wèn奴nú，织zhī当dāng访fǎng婢bì。陛bì下xià今jīn欲yù伐fá国guó，而ér与yǔ白bái面miàn书shū生shēng辈bèi谋móu之zhī，事shì何hé由yóu济jì！”上shàng大dà笑xiào。

太tài子zi步bù兵bīng校xiào尉wèi沈shěn庆qìng之zhī进jìn谏jiàn说shuō：“我wǒ们men是shì步bù兵bīng，他tā们men是shì骑qí兵bīng，在zài攻gōng势shì上shàng我wǒ们men敌dí不bù过guò他tā们men。檀tán道dào济jì两liǎng次cì出chū兵bīng都dōu没méi有yǒu打dǎ赢yíng，到dào彦yàn之zhī也yě是shì失shī利lì而ér回huí。如rú今jīn，我wǒ估gū计jì王wáng玄xuán谟mó等děng人rén的de能néng力lì也yě不bú会huì超chāo过guò前qián两liǎng位wèi将jiàng领lǐng。我wǒ们men军jūn队duì的de气qì势shì也yě不bù如rú以yǐ前qián了le，恐kǒng怕pà会huì使shǐ我wǒ们men的de军jūn队duì再zài次cì招zhāo来lái羞xiū辱rǔ和hé灾zāi难nàn。”文wén帝dì说shuō：“我wǒ们men的de大dà军jūn两liǎng次cì受shòu屈qū，另lìng有yǒu它tā自zì己jǐ的de原yuán因yīn：檀tán道dào济jì保bǎo存cún贼zéi寇kòu以yǐ抬tái高gāo自zì己jǐ，到dào彦yàn之zhī在zài进jìn攻gōng的de半bàn路lù上shàng正zhèng好hǎo眼yǎn病bìng加jiā重zhòng。蛮mán虏lǔ魏wèi所suǒ能néng依yī仗zhàng的de只zhǐ有yǒu马mǎ。今jīn年nián夏xià天tiān雨yǔ水shuǐ很hěn多duō，河hé道dào畅chàng通tōng无wú阻zǔ，如rú果guǒ我wǒ们men乘chéng船chuán北běi上shàng，魏wèi的de守shǒu军jūn一yí定dìng会huì逃táo走zǒu，而ér驻zhù守shǒu滑huá台tái的de小xiǎo股gǔ军jūn队duì，也yě很hěn容róng易yì全quán盘pán攻gōng克kè。攻gōng克kè了le这zhè两liǎng个gè城chéng，就jiù利lì用yòng他tā们men粮liáng仓cāng里lǐ堆duī积jī的de粮liáng秣mò去qù安ān抚fǔ老lǎo百bǎi姓xìng崐kūn，虎hǔ牢láo、洛luò阳yáng自zì然rán也yě就jiù保bǎo不bú住zhù了le。等děng到dào冬dōng天tiān到dào来lái，我wǒ们men的de城chéng池chí之zhī间jiān已yǐ经jīng相xiāng互hù连lián接jiē，蛮mán虏lǔ的de战zhàn马mǎ如rú果guǒ跨kuà过guò黄huáng河hé，我wǒ们men就jiù可kě以yǐ把bǎ他tā们men活huó活huó抓zhuā住zhù。”沈shěn庆qìng之zhī还hái是shì坚jiān持chí不bù该gāi现xiàn在zài讨tǎo伐fá北běi魏wèi的de意yì见jiàn，于yú是shì，文wén帝dì就jiù让ràng徐xú湛zhàn之zhī、江jiāng湛zhàn同tóng他tā辩biàn论lùn。沈shěn庆qìng之zhī说shuō：“治zhì理lǐ国guó家jiā就jiù像xiàng治zhì理lǐ自zì己jǐ的de家jiā一yī样yàng，耕gēng田tián种zhòng地dì的de事shì，应yīng该gāi请qǐng教jiào种zhòng地dì农nóng夫fū，纺fǎng织zhī的de事shì该gāi问wèn纺fǎng织zhī婢bì女nǚ。陛bì下xià您nín现xiàn在zài想xiǎng要yào去qù讨tǎo伐fá一yí个gè国guó家jiā，却què和hé白bái面miàn书shū生shēng们men谋móu划huà大dà略lüè，这zhè对duì大dà事shì又yòu有yǒu什shén么me帮bāng助zhù呢ne？”文wén帝dì大dà笑xiào。

太tài子zi劭shào及jí护hù军jūn将jiāng军jūn萧xiāo思sī话huà亦yì谏jiàn，上shàng皆jiē不bù从cóng。

太tài子zi刘liú劭shào和hé护hù军jūn将jiāng军jūn萧xiāo思sī话huà也yě歇xiē力lì劝quàn谏jiàn，文wén帝dì都dū没méi接jiē受shòu他tā们men的de建jiàn议yì。

魏wèi主zhǔ闻wén上shàng将jiàng北běi伐fá，复fù与yǔ上shàng书shū曰yuē：“彼bǐ此cǐ和hé好hǎo日rì久jiǔ，而ér彼bǐ志zhì无wú厌yàn，诱yòu我wǒ边biān民mín。今jīn春chūn南nán巡xún，聊liáo省shěng我wǒ民mín，驱qū之zhī便biàn还hái。今jīn闻wén彼bǐ欲yù自zì来lái，设shè能néng至zhì中zhōng山shān及jí桑sāng乾qián川chuān，随suí意yì而ér行xíng，来lái亦yì不bù迎yíng，去qù亦yì不bù送sòng。若ruò厌yàn其qí区qū宇yǔ者zhě，可kě来lái平píng城chéng居jū，我wǒ亦yì往wǎng扬yáng州zhōu，相xiāng与yǔ易yì地dì。彼bǐ年nián已yǐ五wǔ十shí，未wèi尝cháng出chū户hù，虽suī自zì力lì而ér来lái，如rú三sān岁suì婴yīng儿ér，与yǔ我wǒ鲜xiān卑bēi生shēng长zhǎng马mǎ上shàng者zhě果guǒ如rú何hé哉zāi！更gèng无wú余yú物wù，可kě以yǐ相xiāng与yǔ，今jīn送sòng猎liè马mǎ十shí二èr匹pǐ并bìng毡zhān、药yào等děng物wù。彼bǐ来lái道dào远yuǎn，马mǎ力lì不bù足zú，可kě乘chéng；或huò不bù服fú水shuǐ土tǔ，药yào可kě自zì疗liáo也yě。”

北běi魏wèi国guó主zhǔ拓tuò跋bá焘dào听tīng说shuō刘liú宋sòng文wén帝dì要yào率shuài领lǐng大dà军jūn大dà举jǔ北běi伐fá，就jiù又yòu一yī次cì给gěi文wén帝dì去qù信xìn说shuō：“我wǒ们men两liǎng国guó和hé好hǎo的de时shí间jiān已yǐ经jīng很hěn长zhǎng了le，可kě你nǐ却què贪tān得dé无wú厌yàn，引yǐn诱yòu我wǒ边biān境jìng的de老lǎo百bǎi姓xìng。今jīn年nián春chūn季jì我wǒ南nán下xià巡xún察chá，顺shùn便biàn去qù看kàn看kàn我wǒ那nà些xiē逃táo亡wáng到dào你nǐ那nà里lǐ的de人rén民mín，驱qū赶gǎn他tā们men回huí到dào自zì己jǐ的de土tǔ地dì上shàng。现xiàn在zài听tīng说shuō你nǐ打dǎ算suàn自zì己jǐ亲qīn自zì来lái，倘tǎng若ruò你nǐ能néng到dào中zhōng山shān及jí桑sāng干gàn川chuān，就jiù请qǐng随suí便biàn行xíng动dòng。来lái的de时shí候hòu，我wǒ不bù迎yíng接jiē，离lí开kāi这zhè里lǐ我wǒ也yě不bù相xiāng送sòng。如rú果guǒ你nǐ已yǐ厌yàn倦juàn你nǐ所suǒ居jū住zhù的de国guó土tǔ，那nà么me，你nǐ可kě以yǐ到dào平píng城chéng来lái居jū住zhù，我wǒ也yě前qián去qù扬yáng州zhōu居jū住zhù，我wǒ们men不bù妨fáng易yì地dì而ér居jū。你nǐ已yǐ有yǒu五wǔ十shí岁suì了le，还hái未wèi曾céng迈mài出chū过guò家jiā门mén口kǒu，虽suī然rán你nǐ自zì己jǐ有yǒu力lì量liàng前qián来lái，你nǐ也yě不bù过guò像xiàng三sān岁suì的de孩hái子zi，同tóng我wǒ们men生shēng长zhǎng在zài马mǎ背bèi上shàng的de鲜xiān卑bēi人rén相xiāng比bǐ，你nǐ该gāi是shì个gè什shén么me模mú样yàng呢ne？我wǒ们men也yě没méi有yǒu多duō余yú的de东dōng西xī可kě以yǐ送sòng给gěi你nǐ，现xiàn在zài暂zàn且qiě送sòng给gěi你nǐ十shí二èr匹pǐ猎liè马mǎ和hé毛máo毡zhān、药yào物wù等děng等děng。你nǐ从cóng很hěn远yuǎn的de地dì方fāng来lái此cǐ，你nǐ的de马mǎ力lì不bù足zú，可kě以yǐ乘chéng我wǒ送sòng给gěi你nǐ的de马mǎ。或huò许xǔ有yǒu时shí水shuǐ土tǔ不bù服fú，可kě以yǐ吃chī我wǒ送sòng去qù的de药yào自zì己jǐ治zhì疗liáo。”

秋qiū，七qī月yuè，庚gēng午wǔ，诏zhào曰yuē：“虏lǔ近jìn虽suī摧cuī挫cuò，兽shòu心xīn靡mí革gé。比bǐ得dé河hé朔shuò、秦qín、雍yōng华huá戎róng表biǎo疏shū，归guī诉sù困kùn棘jí，望wàng绥suí拯zhěng，潜qián相xiāng纠jiū结jié以yǐ候hòu王wáng师shī；芮ruì芮ruì亦yì遣qiǎn间jiān使shǐ远yuǎn输shū诚chéng款kuǎn，誓shì为wèi掎jǐ角jiǎo；经jīng略lüè之zhī会huì，实shí在zài兹zī日rì。可kě遣qiǎn宁níng朔shuò将jiāng军jūn王wáng玄xuán谟mó帅shuài太tài子zi步bù兵bīng校xiào尉wèi沈shěn庆qìng之zhī、镇zhèn军jūn咨zī议yì参cān军jūn申shēn坦tǎn水shuǐ军jūn入rù河hé，受shòu督dū于yú青qīng、冀jì二èr州zhōu刺cì史shǐ萧xiāo斌bīn；太tài子zi左zuǒ卫wèi率lǜ臧zāng质zhì、骁xiāo骑qí将jiāng军jūn王wáng方fāng回huí径jìng造zào许xǔ、洛luò；徐xú、兖yǎn二èr州zhōu刺cì史shǐ武wǔ陵líng王wáng骏jùn、豫yù州zhōu剌lá史shǐ南nán平píng王wáng铄shuò各gè勒lēi所suǒ部bù，东dōng西xī齐qí举jǔ；梁liáng、南nán·北běi秦qín三sān州zhōu刺cì史shǐ刘liú季jì之zhī震zhèn荡dàng、陇lǒng；太tài尉wèi、江jiāng夏xià王wáng义yì恭gōng出chū次cì彭péng城chéng，为wèi众zhòng军jūn节jié度dù。”坦tǎn，钟zhōng之zhī曾zēng孙sūn也yě。

秋qiū季jì，七qī月yuè，庚gēng午wǔ（十shí二èr日rì），文wén帝dì下xià诏zhào说shuō：“蛮mán虏lǔ魏wèi虽suī然rán近jìn来lái被bèi我wǒ们men挫cuò败bài，但dàn是shì，他tā们men的de野yě兽shòu般bān的de心xīn并bìng没méi有yǒu除chú去qù。最zuì近jìn，朝cháo廷tíng得dé到dào河hé朔shuò、秦qín、雍yōng等děng州zhōu的de汉hàn族zú和hé戎róng族zú上shàng疏shū表biǎo奏zòu，他tā们men都dōu诉sù说shuō了le自zì己jǐ的de痛tòng苦kǔ，举jǔ踵zhǒng翘qiáo首shǒu地dì等děng待dài我wǒ们men前qián去qù拯zhěng救jiù，他tā们men已yǐ经jīng暗àn中zhōng秘mì密mì相xiāng互hù联lián合hé起qǐ来lái，等děng待dài朝cháo廷tíng派pài去qù的de军jūn队duì。甚shèn至zhì柔róu然rán汗hàn国guó也yě派pài遣qiǎn秘mì密mì使shǐ节jié，从cóng小xiǎo路lù赶gǎn来lái向xiàng我wǒ朝cháo廷tíng表biǎo达dá他tā们men的de诚chéng意yì，发fā誓shì联lián合hé夹jiā击jī。向xiàng北běi征zhēng伐fá的de机jī会huì，正zhèng在zài这zhè天tiān。现xiàn在zài，可kě派pài遣qiǎn宁níng朔shuò将jiāng军jūn王wáng玄xuán谟mó率shuài领lǐng太tài子zi步bù兵bīng校xiào尉wèi沈shěn庆qìng之zhī、镇zhèn军jūn谘zī议yì参cān军jūn申shēn坦tǎn率shuài领lǐng水shuǐ军jūn进jìn入rù黄huáng河hé，受shòu青qīng、冀jì二èr州zhōu刺cì史shǐ萧xiāo斌bīn的de督dū统tǒng。太tài子zi左zuǒ卫wèi率lǜ臧zāng质zhì、骁xiāo骑qí将jiāng军jūn王wáng方fāng回huí直zhí接jiē到dào许xǔ昌chāng、洛luò阳yáng。徐xú、兖yǎn二èr州zhōu刺cì史shǐ武wǔ陵líng王wáng刘liú骏jùn，豫yù州zhōu刺cì史shǐ南nán平píng王wáng刘liú铄shuò各gè目mù统tǒng领lǐng自zì己jǐ的de部bù队duì，在zài东dōng西xī两liǎng个gè方fāng向xiàng一yì起qǐ举jǔ兵bīng进jìn攻gōng。梁liáng州zhōu、南nán秦qín、北běi秦qín三sān州zhōu刺cì史shǐ刘liú秀xiù之zhī在zài、陇lǒng一yī带dài骚sāo扰rǎo破pò坏huài。太tài尉wèi、江jiāng夏xià王wáng刘liú义yì恭gōng出chū驻zhù彭péng城chéng，但dàn任rèn各gè路lù大dà军jūn的de调diào度dù、指zhǐ挥huī。”申shēn坦tǎn是shì申shēn钟zhōng的de曾zēng孙sūn。

是shì时shí军jūn旅lǚ大dà起qǐ，王wáng公gōng、妃fēi主zhǔ及jí朝cháo士shì、牧mù守shǒu，下xià至zhì富fù民mín，各gè献xiàn金jīn帛bó、杂zá物wù以yǐ助zhù国guó用yòng。又yòu以yǐ兵bīng力lì不bù足zú，悉xī发fā青qīng、冀jì、徐xú、豫yù、二èr兖yǎn六liù州zhōu三sān五wǔ民mín丁dīng，倩qiàn使shǐ暂zàn行xíng，符fú到dào十shí日rì装zhuāng束shù；缘yuán江jiāng五wǔ郡jùn集jí广guǎng陵líng，缘yuán淮huái三sān郡jùn集jí盱xū眙yí。又yòu募mù中zhōng外wài有yǒu马mǎ步bù众zhòng艺yì武wǔ力lì之zhī士shì应yīng科kē者zhě，皆jiē加jiā厚hòu赏shǎng。有yǒu司sī又yòu奏zòu军jūn用yòng不bù充chōng，扬yáng、南nán徐xú、兖yǎn、江jiāng西xī州zhōu富fù民mín家jiā赀zī满mǎn五wǔ十shí万wàn，僧sēng尼ní满mǎn二èr十shí万wàn，并bìng四sì分fēn借jiè一yī，事shì息xī即jí还hái。

此cǐ时shí，全quán国guó军jūn队duì大dà规guī模mó动dòng员yuán，上shàng起qǐ王wáng公gōng、王wáng妃fēi、公gōng主zhǔ及jí朝cháo廷tíng官guān员yuán、牧mù守shǒu，下xià到dào富fù有yǒu的de民mín众zhòng，每měi人rén都dōu捐juān献xiàn出chū金jīn银yín、玉yù帛bó及jí其qí他tā物wù品pǐn来lái援yuán助zhù国guó家jiā的de用yòng度dù。因yīn为wèi兵bīng力lì不bù足zú，又yòu动dòng员yuán并bìng征zhēng召zhào了le青qīng州zhōu、冀jì州zhōu、徐xú州zhōu、豫yù州zhōu、北běi兖yǎn、南nán兖yǎn六liù个gè州zhōu郡jùn的de青qīng壮zhuàng年nián，以yǐ每měi三sān个gè壮zhuàng丁dīng抽chōu一yī人rén、每měi五wǔ个gè壮zhuàng丁dīng抽chōu二èr人rén的de比bǐ例lì进jìn行xíng征zhēng召zhào，也yě可kě以yǐ雇gù用yòng他tā人rén代dài替tì参cān军jūn。命mìng令lìng到dào达dá之zhī日rì起qǐ，十shí天tiān时shí间jiān整zhěng理lǐ行xíng李lǐ衣yī物wù，然rán后hòu出chū发fā。沿yán长cháng江jiāng五wǔ郡jùn的de应yìng征zhēng青qīng年nián在zài广guǎng陵líng集jí合hé，淮huái河hé一yī带dài三sān郡jùn的de应yìng征zhēng青qīng年nián在zài盱xū眙yí集jí台tái。同tóng时shí，朝cháo廷tíng又yòu募mù集jí国guó内nèi有yǒu骑qí兵bīng、步bù兵bīng专zhuān长cháng的de勇yǒng武wǔ壮zhuàng士shì，对duì他tā们men都dōu加jiā以yǐ厚hòu赏shǎng。有yǒu关guān部bù崐kūn门mén又yòu向xiàng朝cháo廷tíng启qǐ奏zòu说shuō军jūn队duì费fèi用yòng、物wù资zī都dōu不bù充chōng足zú，因yīn此cǐ扬yáng州zhōu、南nán徐xú州zhōu，南nán兖yǎn州zhōu、江jiāng州zhōu四sì州zhōu，凡fán是shì富fù足zú人rén家jiā家jiā产chǎn超chāo过guò五wǔ十shí万wàn钱qián的de，僧sēng侣lǚ尼ní姑gū的de积jī蓄xù有yǒu满mǎn二èr十shí万wàn钱qián的de，都dōu要yào借jiè出chū四sì分fēn之zhī一yī来lái供gōng军jūn队duì急jí用yòng，战zhàn事shì结jié束shù即jí归guī还huán。

建jiàn武wǔ司sī马mǎ申shēn元yuán吉jí引yǐn兵bīng趋qū。乙yǐ亥hài，魏wèi济jì州zhōu刺cì史shǐ王wáng买mǎi德dé弃qì城chéng走zǒu。萧xiāo斌bīn遣qiǎn将jiāng军jūn崔cuī猛měng攻gōng乐lè安ān，魏wèi青qīng州zhōu刺cì史shǐ张zhāng淮huái之zhī亦yì弃qì城chéng走zǒu。斌bīn与yǔ沈shěn庆qìng之zhī留liú守shǒu，使shǐ王wáng玄xuán谟mó进jìn围wéi滑huá台tái。雍yōng州zhōu刺cì史shǐ随suí王wáng诞dàn。遣qiǎn中zhōng兵bīng参cān军jūn柳liǔ元yuán景jǐng、振zhèn威wēi将jiāng军jūn尹yǐn显xiǎn祖zǔ、奋fèn武wǔ将jiàng军jūn曾céng方fāng平píng、建jiàn武wǔ将jiàng军jūn薛xuē安ān都dōu、略lüè阳yáng太tài守shǒu庞páng法fǎ起qǐ将jiàng兵bīng出chū弘hóng农nóng。后hòu军jūn外wài兵bīng参cān军jūn庞páng季jì明míng，年nián七qī十shí余yú，自zì以yǐ关guān中zhōng豪háo右yòu，请qǐng入rù长cháng安ān招zhāo合hé夷yí、夏xià，诞dàn许xǔ之zhī；乃nǎi自zì赀zī谷gǔ入rù卢lú氏shì，卢lú氏shì民mín赵zhào难nán纳nà之zhī。季jì明míng遂suì诱yòu说shuō士shì民mín，应yīng之zhī者zhě甚shèn众zhòng，安ān都dōu等děng因yīn之zhī，自zì熊xióng耳ěr山shān出chū；元yuán景jǐng引yǐn兵bīng继jì进jìn。豫yù州zhōu刺cì史shǐ南nán平píng王wáng铄shuò遣qiǎn中zhōng兵bīng参cān军jūn胡hú盛shèng之zhī出chū汝rǔ南nán，梁liáng坦tǎn出chū上shàng蔡cài向xiàng长zhǎng社shè，魏wèi荆jīng州zhōu刺cì史shǐ鲁lǔ爽shuǎng镇zhèn长zhǎng社shè，弃qì城chéng走zǒu。爽shuǎng，轨guǐ之zhī子zi也yě。幢chuáng主zhǔ王wáng阳yáng儿ér击jī魏wèi豫yù州zhōu史shǐ仆pū兰lán，破pò之zhī，仆pū兰lán奔bēn虎hǔ牢láo；铄shuò又yòu遣qiǎn安ān蛮mán司sī马mǎ刘liú康kāng祖zǔ将jiàng兵bīng助zhù坦tǎn，进jìn逼bī虎hǔ牢láo。

建jiàn武wǔ司sī马mǎ申shēn元yuán吉jí率shuài领lǐng军jūn队duì向xiàng趋qū近jìn。乙yǐ亥hài（十shí七qī日rì），北běi魏wèi济jì州zhōu刺cì史shǐ王wáng买mǎi德dé弃qì城chéng逃táo跑pǎo。刘liú宋sòng青qīng、冀jì二èr州zhōu刺cì史shǐ萧xiāo斌bīn派pài遣qiǎn将jiāng军jūn崔cuī猛měng攻gōng打dǎ乐lè安ān，北běi魏wèi的de青qīng州zhōu刺cì史shǐ张zhāng淮huái之zhī也yě弃qì城chéng逃táo走zǒu。萧xiāo斌bīn和hé沈shěn庆qìng之zhī留liú下xià据jù守shǒu，派pài王wáng玄xuán谟mó进jìn攻gōng包bāo围wéi滑huá台tái。雍yōng州zhōu刺cì史shǐ随suí王wáng刘liú诞dàn命mìng令lìng中zhōng兵bīng参cān军jūn柳liǔ元yuán景jǐng、振zhèn威wēi将jiāng军jūn尹yǐn显xiǎn祖zǔ、奋fèn武wǔ将jiàng军jūn曾céng方fāng平píng、建jiàn武wǔ将jiàng军jūn薛xuē安ān都dōu、略lüè阳yáng太tài守shǒu庞páng法fǎ起qǐ率shuài军jūn进jìn攻gōng弘hóng农nóng。后hòu军jūn外wài兵bīng参cān军jūn庞páng季jì明míng，年nián纪jì已yǐ七qī十shí多duō岁suì，他tā自zì认rèn为wéi自zì己jǐ是shì关guān中zhōng的de豪háo门mén望wàng族zú，请qǐng求qiú允yǔn许xǔ他tā偷tōu偷tōu进jìn入rù长cháng安ān招zhāo募mù汉hàn夷yí民mín众zhòng，刘liú诞dàn同tóng意yì他tā的de请qǐng求qiú。庞páng季jì明míng就jiù从cóng赀zī谷gǔ进jìn入rù卢lú氏shì，卢lú氏shì人rén赵zhào难nán收shōu容róng了le他tā。庞páng季jì明míng就jiù诱yòu劝quàn说shuō服fú当dāng地dì的dī士shì大dà夫fū和hé老lǎo百bǎi姓xìng，响xiǎng应yìng他tā的de人rén非fēi常cháng多duō，薛xuē安ān都dōu等děng人rén借jiè此cǐ从cóng熊xióng耳ěr山shān通tōng过guò。柳liǔ元yuán景jǐng率shuài领lǐng士shì卒zú随suí后hòu跟gēn着zhe前qián进jìn。豫yù州zhōu刺cì史shǐ南nán平píng王wáng刘liú铄shuò命mìng令lìng中zhōng兵bīng参cān军jūn胡hú盛shèng之zhī从cóng汝rǔ南nán出chū发fā，梁liáng坦tǎn从cóng上shàng蔡cài出chū发fā向xiàng长zhǎng社shè进jìn军jūn。北běi魏wèi荆jīng州zhōu刺cì史shǐ鲁lǔ爽shuǎng镇zhèn守shǒu长zhǎng社shè，弃qì城chéng逃táo走zǒu。鲁lǔ爽shuǎng是shì鲁lǔ轨guǐ的de儿ér子zi。刘liú宋sòng军jūn幢chuáng主zhǔ王wáng阳yáng儿ér进jìn击jī北běi魏wèi豫yù州zhōu刺cì史shǐ仆pū兰lán，仆pū兰lán被bèi击jī败bài而ér逃táo奔bèn虎hǔ牢láo。刘liú铄shuò再zài次cì命mìng令lìng安ān蛮mán司sī马mǎ刘liú康kāng祖zǔ率lǜ兵bīng援yuán助zhù梁liáng坦tǎn，进jìn逼bī虎hǔ牢láo。

魏wèi群qún臣chén初chū闻wén有yǒu宋sòng师shī，言yán于yú魏wèi主zhǔ，请qǐng遣qiǎn兵bīng救jiù缘yuán河hé谷gǔ帛bó。魏wèi主zhǔ曰yuē：“马mǎ今jīn未wèi肥féi，天tiān时shí尚shàng热rè，速sù出chū必bì无wú功gōng。若ruò兵bīng来lái不bù止zhǐ，且qiě还hái阴yīn山shān避bì之zhī。国guó人rén本běn著zhù羊yáng皮pí裤kù，何hé用yòng绵mián帛bó！展zhǎn至zhì十shí月yuè，吾wú无wú忧yōu矣yǐ。”

北běi魏wèi朝cháo廷tíng众zhòng大dà臣chén刚gāng刚gāng听tīng说shuō刘liú宋sòng发fā动dòng军jūn队duì攻gōng击jī，马mǎ上shàng报bào告gào给gěi了le北běi魏wèi国guó主zhǔ，请qǐng求qiú派pài遣qiǎn兵bīng力lì抢qiǎng救jiù黄huáng河hé沿yán岸àn储chǔ存cún的de粮liáng食shí、布bù帛bó。北běi魏wèi国guó主zhǔ说shuō：“现xiàn在zài我wǒ们men的de战zhàn马mǎ还hái没méi有yǒu养yǎng肥féi，天tiān气qì还hái处chǔ于yú炎yán热rè期qī，我wǒ们men反fǎn击jī，一yí定dìng不bú会huì取qǔ胜shèng。倘tǎng若ruò刘liú宋sòng军jūn不bù断duàn地dì前qián进jìn，我wǒ们men暂zàn且qiě撤chè退tuì到dào阴yīn山shān躲duǒ避bì一yī下xià。我wǒ们men鲜xiān卑bēi人rén本běn来lái就jiù是shì穿chuān羊yáng皮pí裤kù子zi的de，要yào这zhè些xiē棉mián布bù丝sī帛bó有yǒu什shén么me用yòng？！只zhǐ要yào拖tuō到dào十shí月yuè，我wǒ就jiù没méi有yǒu什shén么me可kě忧yōu虑lǜ的de了le。”

九jiǔ月yuè，辛xīn卯mǎo，魏wèi主zhǔ引yǐn兵bīng南nán救jiù滑huá台tái，命mìng太tài子zi晃huǎng屯tún漠mò南nán以yǐ备bèi柔róu然rán，吴wú王wáng余yú守shǒu平píng城chéng。庚gēng子zi，魏wèi发fā州zhōu郡jùn兵bīng五wǔ万wàn分fēn给gěi诸zhū军jūn。

九jiǔ月yuè，辛xīn卯mǎo（疑yí误wù），北běi魏wèi国guó主zhǔ率shuài领lǐng军jūn队duì南nán去qù援yuán助zhù滑huá台tái，命mìng令lìng太tài子zi拓tuò跋bá晃huǎng屯tún驻zhù漠mò南nán，以yǐ防fáng备bèi柔róu然rán的de进jìn攻gōng，又yòu命mìng令lìng吴wú王wáng拓tuò跋bá余yú留liú守shǒu平píng城chéng。庚gēng子zi（疑yí误wù），北běi魏wèi征zhēng招zhāo国guó内nèi各gè州zhōu郡jùn五wǔ万wàn士shì卒zú分fēn配pèi给gěi各gè支zhī部bù队duì。

王wáng玄xuán谟mó士shì众zhòng甚shèn盛shèng，器qì械xiè精jīng严yán；而ér玄xuán谟mó贪tān愎bì好hǎo杀shā。初chū围wéi滑huá台tái，城chéng中zhōng多duō茅máo屋wū，众zhòng请qǐng以yǐ火huǒ箭jiàn烧shāo之zhī。玄xuán谟mó曰yuē：“彼bǐ，吾wú财cái也yě，何hé遽jù烧shāo之zhī！”城chéng中zhōng即jí撤chè屋wū穴xué处chù。时shí河hé、洛luò之zhī民mín竟jìng出chū租zū谷gǔ、操cāo兵bīng来lái赴fù者zhě日rì以yǐ千qiān数shù，玄xuán谟mó不bù即jí其qí长zhǎng帅shuài而ér以yǐ配pèi私sī昵nì；家jiā付fù匹pǐ布bù，责zé大dà梨lí八bā百bǎi；由yóu是shì众zhòng心xīn失shī望wàng。攻gōng城chéng数shù月yuè不bù下xià，闻wén魏wèi救jiù将jiāng至zhì，众zhòng请qǐng发fā车chē为wèi营yíng，玄xuán谟mó不bù从cóng。

刘liú宋sòng宁níng朔shuò将jiāng军jūn王wáng玄xuán谟mó的de军jūn队duì士shì气qì旺wàng盛shèng，武wǔ器qì精jīng良liáng，但dàn是shì，王wáng玄xuán谟mó刚gāng愎bì自zì用yòng，贪tān婪lán好hào战zhàn。最zuì初chū包bāo围wéi滑huá台tái时shí，滑huá台tái城chéng里lǐ有yǒu很hěn多duō茅máo草cǎo房fáng，众zhòng士shì卒zú请qǐng求qiú用yòng火huǒ箭jiàn把bǎ这zhè些xiē茅máo草cǎo房fáng烧shāo掉diào。王wáng玄xuán谟mó说shuō：“那nà些xiē茅máo草cǎo房fáng是shì我wǒ们men的de财cái产chǎn，为wèi什shén么me马mǎ上shàng烧shāo了le它tā们men？”这zhè样yàng一yī来lái，滑huá台tái城chéng里lǐ的de北běi魏wèi守shǒu军jūn就jiù赶gǎn快kuài撤chè掉diào茅máo草cǎo房fáng而ér挖wā掘jué洞dòng穴xué住zhù进jìn去qù。当dāng时shí，居jū住zhù在zài黄huáng河hé、洛luò水shuǐ沿yán岸àn的de老lǎo百bǎi姓xìng都dōu争zhēng先xiān恐kǒng后hòu地dì给gěi刘liú宋sòng军jūn队duì送sòng粮liáng秣mò，而ér且qiě，每měi天tiān都dōu有yǒu数shù以yǐ千qiān计jì的de人rén拿ná着zhe武wǔ器qì前qián来lái投tóu奔bèn，王wáng玄xuán谟mó不bù按àn这zhè些xiē人rén的de原yuán来lái组zǔ织zhī统tǒng率shuài，而ér把bǎ他tā们men配pèi备bèi给jǐ与yǔ自zì己jǐ关guān系xì密mì切qiè的de人rén使shǐ用yòng。他tā发fā放fàng给gěi每měi家jiā一yì匹pǐ布bù，却què又yòu命mìng令lìng每měi家jiā交jiāo出chū八bā百bǎi个gè大dà梨lí，于yú是shì，众zhòng人rén失shī望wàng。王wáng玄xuán谟mó进jìn攻gōng滑huá台tái，几jǐ个gè月yuè都dōu没méi有yǒu攻gōng下xià，听tīng说shuō北běi魏wèi救jiù援yuán军jūn队duì就jiù要yào来lái到dào，众zhòng将jiàng士shì请qǐng求qiú用yòng马mǎ车chē作zuò为wéi营yíng垒lěi，王wáng玄xuán谟mó没méi有yǒu同tóng意yì。

冬dōng，十shí月yuè，癸guǐ亥hài，魏wèi主zhǔ至zhì枋fāng头tóu，便biàn关guān内nèi侯hóu代dài人rén陆lù真zhēn夜yè与yǔ数shù人rén犯fàn围wéi，潜qián入rù滑huá台tái，抚fǔ慰wèi城chéng中zhōng，且qiě登dēng城chéng视shì玄xuán谟mó营yíng曲qū折zhé还huán报bào。乙yǐ丑chǒu，魏wèi主zhǔ渡dù河hé，众zhòng号hào百bǎi万wàn，鼓gǔ崐kūn之zhī声shēng，震zhèn动dòng天tiān地dì；玄xuán谟mó惧jù，退tuì走zǒu。魏wèi人rén追zhuī击jī之zhī，死sǐ者zhě万wàn余yú人rén，麾huī下xià散sàn亡wáng略lüè尽jǐn，委wěi弃qì军jūn资zī器qì械xiè山shān积jī。

冬dōng季jì，十shí月yuè，癸guǐ亥hài（疑yí误wù），北běi魏wèi国guó主zhǔ来lái到dào枋fāng头tóu，派pài关guān内nèi侯hóu、代dài郡jùn人rén陆lù真zhēn在zài深shēn夜yè同tóng几jǐ个gè人rén穿chuān过guò刘liú宋sòng军jūn的de包bāo围wéi，偷tōu偷tōu进jìn入rù滑huá台tái，安ān抚fǔ那nà里lǐ的de守shǒu城chéng军jūn队duì，登dēng上shàng城chéng头tóu察chá看kàn王wáng玄xuán谟mó军jūn营yíng情qíng况kuàng，辗zhǎn转zhuǎn返fǎn回huí报bào告gào给gěi太tài武wǔ帝dì。乙yǐ丑chǒu（疑yí误wù），北běi魏wèi国guó主zhǔ渡dù过guò黄huáng河hé，号hào称chēng百bǎi万wàn士shì兵bīng，敲qiāo鼓gǔ之zhī声shēng如rú打dǎ雷léi般bān震zhèn天tiān动dòng地dì。王wáng玄xuán谟mó见jiàn状zhuàng害hài怕pà了le，赶gǎn快kuài撤chè退tuì逃táo走zǒu。北běi魏wèi军jūn队duì追zhuī击jī他tā们men，杀shā死sǐ一yī万wàn多duō人rén，王wáng玄xuán谟mó部bù下xià逃táo跑pǎo战zhàn死sǐ，到dào最zuì后hòu几jī乎hū没méi剩shèng一yī人rén，丧sàng失shī的de军jūn用yòng物wù资zī及jí武wǔ器qì堆duī积jī如rú山shān。

先xiān是shì，玄xuán谟mó遣qiǎn钟zhōng离lí太tài守shǒu坦tǎn护hù之zhī以yǐ百bǎi舸gě为wèi前qián锋fēng，据jù石shí济jì，在zài滑huá台tái西xī南nán百bǎi二èr十shí里lǐ。护hù之zhī闻wén魏wèi兵bīng将jiāng至zhì，驰chí书shū劝quàn玄xuán谟mó急jí攻gōng，曰yuē：“昔xī武wǔ皇huáng攻gōng广guǎng固gù，死sǐ没méi者zhě甚shèn众zhòng。况kuàng今jīn事shì迫pò于yú日rì，岂qǐ得dé计jì士shì众zhòng伤shāng疲pí！愿yuàn以yǐ屠tú城chéng为wèi急jí。”玄xuán谟mó不bù从cóng；及jí玄xuán谟mó败bài退tuì，不bù暇xiá报bào护hù之zhī。魏wèi人rén以yǐ所suǒ得de玄xuán谟mó战zhàn舰jiàn连lián以yǐ铁tiě锁suǒ三sān重chóng，断duàn河hé以yǐ绝jué护hù之zhī还hái路lù。河hé水shuǐ迅xùn急jí，护hù之zhī中zhōng流liú而ér下xià，每měi至zhì铁tiě锁suǒ，以yǐ长zhǎng柯kē斧fǔ断duàn之zhī，魏wèi不bù能néng禁jìn；唯wéi失shī一yī舸gě，余yú皆jiē完wán备bèi而ér返fǎn。

在zài这zhè之zhī前qián，王wáng玄xuán谟mó派pài遣qiǎn钟zhōng离lí太tài守shǒu垣yuán护hù之zhī率shuài领lǐng一yì百bǎi只zhǐ船chuán作zuò前qián锋fēng，据jù守shǒu石shí济jì，距jù滑huá台tái西xī南nán一yì百bǎi二èr十shí里lǐ处chù。埂gěng护hù之zhī听tīng说shuō北běi魏wèi军jūn队duì就jiù要yào到dào来lái，立lì即jí派pài人rén骑qí骏jùn马mǎ送sòng信xìn，劝quàn王wáng玄xuán谟mó发fā动dòng紧jǐn急jí攻gōng势shì，说shuō：“昔xī日rì，武wǔ皇huáng帝dì围wéi攻gōng广guǎng固gù时shí，死sǐ亡wáng的de人rén很hěn多duō，何hé况kuàng现xiàn在zài面miàn临lín的de事shì要yào比bǐ那nà时shí紧jǐn急jí得dé多duō，怎zěn能néng再zài考kǎo虑lǜ士shì卒zú们men的de存cún亡wáng劳láo苦kǔ！我wǒ希xī望wàng把bǎ屠tú灭miè滑huá台tái作zuò为wéi最zuì急jí迫pò的de事shì情qíng来lái办bàn。”王wáng玄xuán谟mó没méi有yǒu这zhè样yàng做zuò。等děng到dào王wáng玄xuán谟mó战zhàn败bài撤chè退tuì，他tā来lái不bù及jí向xiàng垣yuán护hù之zhī通tōng报bào。北běi魏wèi军jūn队duì把bǎ缴jiǎo获huò王wáng玄xuán谟mó的de战zhàn舰jiàn用yòng铁tiě链liàn拴shuān起qǐ来lái，一yī连lián拴shuān了le三sān道dào，切qiē断duàn了le黄huáng河hé，断duàn绝jué了le垣yuán护hù之zhī的de退tuì路lù。黄huáng河hé河hé水shuǐ湍tuān急jí迅xùn猛měng，垣yuán护hù之zhī从cóng中zhōng流liú顺shùn流liú而ér下xià，每měi遇yù到dào铁tiě锁suǒ链liàn，就jiù用yòng长zhǎng柄bǐng大dà斧fǔ把bǎ它tā们men砍kǎn断duàn，北běi魏wèi军jūn队duì无wú法fǎ制zhì止zhǐ，所suǒ以yǐ，到dào最zuì后hòu，垣yuán护hù之zhī只zhǐ损sǔn失shī了le一yī只zhī船chuán，其qí余yú的de船chuán只zhī都dōu完wán好hǎo无wú损sǔn、安ān全quán返fǎn回huí。

萧xiāo斌bīn遣qiǎn沈shěn庆qìng之zhī将jiāng五wǔ千qiān人rén救jiù玄xuán谟mó，庆qìng之zhī曰yuē：“玄xuán谟mó士shì众zhòng疲pí老lǎo，寇kòu虏lǔ已yǐ逼bī，得dé数shù万wàn人rén乃nǎi可kě进jìn，小xiǎo军jūn轻qīng往wǎng，无wú益yì也yě。”斌bīn固gù遣qiǎn之zhī。会huì玄xuán谟mó遁dùn还hái，斌bīn将jiāng斩zhǎn之zhī，庆qìng之zhī固gù谏jiàn曰yuē：“佛fú狸lí威wēi震zhèn天tiān下xià，控kòng弦xián百bǎi万wàn，岂qǐ玄xuán谟mó所suǒ能néng当dāng！且qiě杀shā战zhàn将jiàng以yǐ自zì弱ruò，非fēi良liáng计jì也yě。”斌bīn乃nǎi止zhǐ。

萧xiāo斌bīn派pài沈shěn庆qìng之zhī统tǒng领lǐng五wǔ千qiān士shì卒zú前qián去qù援yuán助zhù王wáng玄xuán谟mó。沈shěn庆qìng之zhī说shuō：“王wáng玄xuán谟mó的dī士shì卒zú身shēn体tǐ疲pí惫bèi、士shì气qì不bù足zú，而ér寇kòu虏lǔ已yǐ经jīng逼bī近jìn，我wǒ们men必bì须xū有yǒu几jǐ万wàn人rén的de兵bīng力lì才cái可kě以yǐ前qián进jìn。一yī小xiǎo部bù分fèn军jūn队duì轻qīng率shuài前qián去qù，是shì没méi有yǒu什shén么me好hǎo处chù的de。”萧xiāo斌bīn坚jiān持chí要yào他tā去qù。这zhè时shí正zhèng赶gǎn上shàng王wáng玄xuán谟mó逃táo回huí来lái，萧xiāo斌bīn要yào斩zhǎn王wáng玄xuán谟mó，沈shěn庆qìng之zhī坚jiān决jué劝quàn阻zǔ，他tā说shuō：“佛fú狸lí（拓tuò跋bá焘dào）威wēi震zhèn天tiān下xià，统tǒng率shuài着zhe百bǎi万wàn大dà军jūn，怎zěn能néng是shì王wáng玄xuán谟mó抵dǐ挡dǎng得dé住zhù的de呢ne？况kuàng且qiě斩zhǎn杀shā战zhàn将jiàng削xuē弱ruò自zì己jǐ的de力lì量liàng，这zhè不bú是shì好hǎo办bàn法fǎ。”萧xiāo斌bīn于yú是shì没méi有yǒu斩zhǎn杀shā王wáng玄xuán谟mó。

斌bīn欲yù固gù守shǒu，庆qìng之zhī曰yuē：“今jīn青qīng、冀jì虚xū弱ruò，而ér坐zuò守shǒu穷qióng城chéng，若ruò虏lǔ众zhòng东dōng过guò，清qīng东dōng非fēi国guó家jiā有yǒu也yě，孤gū绝jué，复fù作zuò朱zhū之zhī滑huá台tái耳ěr。”会huì诏zhào使shǐ至zhì，不bù听tīng斌bīn等děng退tuì师shī。斌bīn复fù召zhào诸zhū将jiāng议yì之zhī，并bìng谓wèi宜yí留liú，庆qìng之zhī曰yuē：“阃kǔn外wài之zhī事shì，将jiāng军jūn得dé以yǐ专zhuān之zhī。诏zhào从cóng远yuǎn来lái，不bù知zhī事shì势shì。节jié下xià有yǒu一yī范fàn增zēng不bù能néng用yòng，空kōng议yì何hé施shī！”斌bīn及jí坐zuò者zhě并bìng笑xiào曰yuē：“沈shěn公gōng乃nǎi更gèng学xué问wèn！”庆qìng之zhī厉lì声shēng曰yuē：“众zhòng人rén虽suī知zhī古gǔ今jīn，不bù如rú下xià官guān耳ěr学xué也yě。”斌bīn乃nǎi使shǐ王wáng玄xuán谟mó戍shù，申shēn坦tǎn、垣yuán护hù之zhī据jù清qīng口kǒu，自zì帅shuài诸zhū军jūn还hái历lì城chéng。

萧xiāo斌bīn打dǎ算suàn在zài固gù守shǒu，沈shěn庆qìng之zhī说shuō：“如rú今jīn青qīng、冀jì二èr州zhōu内nèi部bù防fáng务wù空kōng虚xū，我wǒ们men却què在zài这zhè里lǐ空kōng守shǒu这zhè座zuò孤gū城chéng。假jiǎ如rú蛮mán虏lǔ向xiàng东dōng进jìn军jūn，那nà么me，清qīng水shuǐ以yǐ东dōng就jiù不bú是shì我wǒ们men的de领lǐng土tǔ了le。一yí旦dàn被bèi孤gū立lì隔gé绝jué起qǐ来lái，那nà么me，恐kǒng怕pà又yòu会huì重chóng演yǎn朱zhū之zhī守shǒu滑huá台tái一yí幕mù。”这zhè时shí，正zhèng巧qiǎo传chuán达dá诏zhào书shū的de使shǐ者zhě来lái到dào，告gào诉sù萧xiāo斌bīn不bù许xǔ他tā们men撤chè退tuì。于yú是shì，萧xiāo斌bīn又yòu召zhào集jí各gè将jiàng领lǐng商shāng讨tǎo，大dà家jiā都dōu异yì口kǒu同tóng声shēng说shuō应yīng该gāi留liú下xià来lái坚jiān守shǒu，沈shěn庆qìng之zhī说shuō：“宫gōng城chéng以yǐ外wài的de大dà事shì，将jiāng军jūn完wán全quán可kě以yǐ自zì行xíng决jué断duàn。诏zhào书shū从cóng很hěn远yuǎn的de地dì方fāng传chuán下xià来lái，皇huáng上shàng下xià诏zhào书shū时shí并bìng不bù了liǎo解jiě目mù前qián这zhè里lǐ的de形xíng势shì。节jié下xià您nín有yǒu一yí个gè范fàn增zēng却què不bù用yòng他tā，只zhǐ是shì这zhè么me空kōng谈tán，又yòu会huì有yǒu什shén么me计jì策cè可kě以yǐ使shǐ用yòng呢ne？”萧xiāo斌bīn和hé在zài坐zuò的de各gè位wèi将jiàng领lǐng都dōu忍rěn不bú住zhù大dà笑xiào说shuō：“沈shěn公gōng您nín的de学xué问wèn真zhēn是shì有yǒu长zhǎng进jìn啊a！”沈shěn庆qìng之zhī厉lì声shēng说shuō道dào：“你nǐ们men虽suī然rán通tōng古gǔ博bó今jīn，却què不bù如rú下xià官guān我wǒ用yòng耳ěr朵duǒ仔zǐ细xì地dì学xué习xí。”于yú是shì，萧xiāo斌bīn派pài王wáng玄xuán谟mó戍shù守shǒu，申shēn坦tǎn、垣yuán护hù之zhī据jù守shǒu清qīng口kǒu，自zì己jǐ率shuài领lǐng各gè路lù大dà军jūn返fǎn回huí历lì城chéng。

闰rùn月yuè，庞páng法fǎ起qǐ等děng诸zhū军jūn入rù卢lú氏shì，斩zhǎn县xiàn令lìng李lǐ封fēng，以yǐ赵zhào难nán为wéi卢lú氏shì令lìng，使shǐ帅shuài其qí众zhòng为wèi乡xiāng导dǎo。柳liǔ元yuán景jǐng自zì百bǎi丈zhàng崖yá从cóng诸zhū军jūn于yú卢lú氏shì。法fǎ起qǐ等děng进jìn攻gōng弘hóng农nóng，辛xīn未wèi，拔bá之zhī，擒qín魏wèi弘hóng农nóng太tài守shǒu李lǐ初chū古gǔ拔bá。薛xuē安ān都dōu留liú屯tún弘hóng农nóng；丙bǐng戌xū，庞páng法fǎ起qǐ进jìn向xiàng潼tóng关guān。

闰rùn十shí月yuè，庞páng法fǎ起qǐ等děng各gè路lù大dà军jūn进jìn入rù卢lú氏shì，斩zhǎn了le卢lú氏shì县xiàn县xiàn令lìng李lǐ封fēng，任rèn命mìng赵zhào难nán为wéi崐kūn卢lú氏shì令lìng，让ràng赵zhào难nán率shuài领lǐng他tā手shǒu下xià的de将jiàng士shì坦tǎn任rèn向xiàng导dǎo。这zhè时shí，中zhōng兵bīng参cān军jūn柳liǔ元yuán景jǐng从cóng百bǎi丈zhàng崖yá跟gēn随suí各gè路lù大dà军jūn来lái到dào了le卢lú氏shì。庞páng法fǎ起qǐ等děng开kāi始shǐ攻gōng打dǎ弘hóng农nóng，辛xīn未wèi（十shí五wǔ日rì），攻gōng克kè了le弘hóng农nóng，活huó捉zhuō了le北běi魏wèi弘hóng农nóng太tài守shǒu李lǐ初chū古gǔ拔bá。建jiàn武wǔ将jiàng军jūn薛xuē安ān都dōu留liú守shǒu弘hóng农nóng。丙bǐng戌xū（三sān十shí日rì），庞páng法fǎ起qǐ向xiàng潼tóng关guān进jìn军jūn。

魏wèi主zhǔ命mìng诸zhū将jiāng分fēn道dào并bìng进jìn：永yǒng昌chāng王wáng仁rén自zì洛luò阳yáng趋qū寿shòu阳yáng，尚shàng书shū长zhǎng孙sūn真zhēn趣qù马mǎ头tóu，楚chǔ王wáng建jiàn趣qù钟zhōng离lí，高gāo凉liáng王wáng那nà自zì青qīng州zhōu趣qù下xià邳pī，魏wèi主zhǔ自zì东dōng平píng趣qù邹zōu山shān。

北běi魏wèi国guó主zhǔ命mìng令lìng各gè位wèi大dà将jiàng率shuài领lǐng士shì卒zú分fēn道dào一yì起qǐ进jìn击jī。永yǒng昌chāng王wáng拓tuò跋bá仁rén从cóng洛luò阳yáng向xiàng寿shòu阳yáng挺tǐng进jìn，尚shàng书shū长zhǎng孙sūn真zhēn直zhí逼bī马mǎ头tóu，楚chǔ王wáng拓tuò跋bá建jiàn直zhí取qǔ钟zhōng离lí，高gāo凉liáng王wáng拓tuò跋bá那nà从cóng青qīng州zhōu直zhí取qǔ下xià邳pī，北běi魏wèi国guó主zhǔ自zì己jǐ率shuài军jūn从cóng东dōng平píng直zhí入rù邹zōu山shān。

十shí一yī月yuè，辛xīn卯mǎo，魏wèi主zhǔ至zhì邹zōu山shān，鲁lǔ郡jùn太tài守shǒu崔cuī邪xié利lì为wèi魏wèi所suǒ擒qín。魏wèi主zhǔ见jiàn秦qín始shǐ皇huáng石shí刻kè，使shǐ人rén排pái而ér仆pū之zhī，以yǐ太tài牢láo祠cí孔kǒng子zi。

十shí一yī月yuè，辛xīn卯mǎo（初chū五wǔ），北běi魏wèi国guó主zhǔ抵dǐ达dá邹zōu山shān，鲁lǔ郡jùn太tài守shǒu崔cuī邪xié利lì被bèi北běi魏wèi生shēng擒qín。北běi魏wèi国guó主zhǔ看kàn见jiàn秦qín始shǐ皇huáng石shí刻kè，命mìng令lìng士shì卒zú把bǎ它tā推tuī倒dào，同tóng时shí又yòu命mìng人rén用yòng牛niú、羊yáng、猪zhū三sān种zhǒng牲shēng畜chù去qù祭jì祀sì孔kǒng子zi。

楚chǔ王wáng建jiàn自zì清qīng西xī进jìn，屯tún萧xiāo城chéng；步bù尼ní公gōng自zì清qīng东dōng进jìn，屯tún留liú城chéng。武wǔ陵líng王wáng骏jùn遣qiǎn参cān军jūn马mǎ文wén恭gōng将jiàng兵bīng向xiàng萧xiāo城chéng，江jiāng夏xià王wáng义yì恭gōng遣qiǎn军jūn主zhǔ嵇jī玄xuán敬jìng将jiàng兵bīng向xiàng留liú城chéng。文wén恭gōng为wèi魏wèi所suǒ败bài。步bù尼ní公gōng遇yù玄xuán敬jìng，引yǐn兵bīng趣qù苞bāo桥qiáo，欲yù渡dù清qīng西xī；沛pèi县xiàn民mín烧shāo苞bāo桥qiáo，夜yè于yú林lín中zhōng击jī鼓gǔ，魏wèi以yǐ为wéi宋sòng兵bīng大dà至zhì，争zhēng渡dù苞bāo水shuǐ，溺nì死sǐ者zhě殆dài半bàn。

刘liú宋sòng楚chǔ王wáng刘liú建jiàn从cóng清qīng河hé向xiàng西xī挺tǐng进jìn，屯tún兵bīng萧xiāo城chéng，步bù尼ní公gōng从cóng清qīng河hé向xiàng东dōng挺tǐng进jìn，屯tún兵bīng留liú城chéng。武wǔ陵líng王wáng刘liú骏jùn派pài遣qiǎn参cān军jūn马mǎ文wén恭gōng率shuài军jūn增zēng援yuán萧xiāo城chéng，江jiāng夏xià王wáng刘liú义yì恭gōng派pài遣qiǎn军jūn主zhǔ嵇jī玄xuán敬jìng率shuài军jūn增zēng援yuán留liú城chéng。马mǎ文wén恭gōng被bèi北běi魏wèi军jūn队duì击jī败bài，步bù尼ní公gōng途tú中zhōng跟gēn嵇jī玄xuán敬jìng相xiāng遇yù，二èr人rén率shuài军jūn转zhuǎn而ér向xiàng苞bāo桥qiáo进jìn攻gōng，他tā们men打dǎ算suàn渡dù过guò清qīng水shuǐ，向xiàng西xī进jìn军jūn。沛pèi县xiàn百bǎi姓xìng正zhèng在zài放fàng火huǒ焚fén烧shāo苞bāo桥qiáo，半bàn夜yè在zài树shù林lín里lǐ不bù断duàn地dì敲qiāo鼓gǔ，北běi魏wèi军jūn队duì以yǐ为wéi是shì刘liú宋sòng大dà部bù队duì来lái了le，都dōu争zhēng先xiān恐kǒng后hòu地dì抢qiǎng渡dù苞bāo水shuǐ，被bèi淹yān死sǐ的de差chà不bu多duō有yǒu一yí半bàn。

诏zhào以yǐ柳liǔ元yuán景jǐng为wèi弘hóng农nóng太tài守shǒu。元yuán景jǐng使shǐ薛xuē安ān都dōu、尹yǐn显xiǎn祖zǔ先xiān引yǐn兵bīng就jiù庞páng法fǎ起qǐ等děng于yú陕shǎn，元yuán景jǐng于yú后hòu督dū租zū。陕shǎn城chéng险xiǎn固gù，诸zhū军jūn攻gōng之zhī不bù拔bá。魏wèi洛luò州zhōu刺cì史shǐ张zhāng是shì连lián提tí帅shuài众zhòng二èr万wàn度dù崤xiáo救jiù陕shǎn，安ān都dōu等děng与yǔ战zhàn于yú城chéng南nán。魏wèi人rén纵zòng突tū骑qí，诸zhū军jūn不bù能néng敌dí；安ān都dōu怒nù，脱tuō兜dōu鍪móu，解jiě铠kǎi，唯wéi著zhù绛jiàng纳nà两liǎng当dāng衫shān，马mǎ亦yì去qù具jù装zhuāng，嗔chēn目mù横héng矛máo，单dān骑qí突tū陈chén，所suǒ向xiàng无wú前qián，魏wèi人rén夹jiā射shè不bù能néng中zhōng。如rú是shì数shù四sì，杀shā伤shāng不bù可kě胜shèng数shǔ。会huì日rì暮mù，别bié将jiāng鲁lǔ元yuán保bǎo引yǐn兵bīng自zì函hán谷gǔ关guān至zhì，魏wèi兵bīng乃nǎi退tuì。元yuán景jǐng遣qiǎn军jūn副fù柳liǔ元yuán怙hù将jiāng步bù骑qí二èr千qiān救jiù安ān都dōu等děng，夜yè至zhì，魏wèi人rén不bù之zhī知zhī。明míng日rì，安ān都dōu等děng陈chén于yú城chéng西xī南nán。曾céng方fāng平píng谓wèi安ān都dōu曰yuē：“今jīn敌dí在zài前qián，坚jiān城chéng在zài后hòu，是shì吾wú取qǔ死sǐ之zhī日rì。卿qīng若ruò不bù进jìn，我wǒ当dāng斩zhǎn卿qīng；我wǒ若ruò不bù进jìn，卿qīng当dāng斩zhǎn我wǒ也yě！”安ān都dōu曰yuē：“善shàn，卿qīng言yán是shì也yě！”遂suì合hé战zhàn。元yuán怙hù引yǐn兵bīng自zì南nán门mén鼓gǔ噪zào直zhí出chū，旌jīng旗qí甚shèn盛shèng，魏wèi众zhòng惊jīng骇hài。安ān都dōu挺tǐng身shēn奋fèn击jī，流liú血xiě凝níng肘zhǒu，矛máo折zhé，易yì之zhī更gèng入rù，诸zhū军jūn齐qí奋fèn。自zì旦dàn至zhì日rì昃zè，魏wèi众zhòng大dà溃kuì，斩zhǎn张zhāng是shì连lián提tí及jí将jiāng卒zú三sān千qiān余yú级jí，其qí余yú赴fù河hé堑qiàn死sǐ者zhě甚shèn众zhòng，生shēng降jiàng二èr千qiān余yú人rén。明míng日rì，元yuán景jǐng至zhì，让ràng降jiàng者zhě曰yuē：“汝rǔ辈bèi本běn中zhōng国guó民mín，今jīn为wèi虏lǔ尽jìn力lì，力lì屈qū乃nǎi降jiàng，何hé也yě？”皆jiē曰yuē：“虏lǔ驱qū民mín使shǐ战zhàn，后hòu出chū者zhě灭miè族zú，以yǐ骑qí蹙cù步bù，未wèi战zhàn先xiān死sǐ，此cǐ将jiāng军jūn所suǒ亲qīn见jiàn也yě。”诸zhū将jiāng欲yù尽jǐn杀shā之zhī，元yuán景jǐng曰yuē：“今jīn王wáng旗qí北běi指zhǐ，当dāng使shǐ仁rén声shēng先xiān路lù。”尽jǐn释shì而ér遣qiǎn之zhī，皆jiē称chēng万wàn岁suì而ér去qù。甲jiǎ午wǔ，克kè陕shǎn城chéng。

刘liú宋sòng文wén帝dì任rèn命mìng柳liǔ元yuán景jǐng为wèi弘hóng农nóng太tài守shǒu。柳liǔ元yuán景jǐng让ràng薛xuē安ān都dōu、尹yǐn显xiǎn祖zǔ先xiān率shuài领lǐng士shì卒zú到dào陕shǎn城chéng与yǔ庞páng法fǎ起qǐ等děng会huì师shī，柳liǔ元yuán景jǐng则zé在zài后hòu方fāng征zhēng收shōu粮liáng食shí租zū款kuǎn。陕shǎn城chéng险xiǎn峻jùn坚jiān固gù，刘liú宋sòng军jūn围wéi攻gōng没méi有yǒu攻gōng下xià。北běi魏wèi洛luò州zhōu刺cì史shǐ张zhāng是shì连lián提tí率shuài领lǐng二èr万wàn名míng士shì卒zú翻fān过guò崤xiáo山shān险xiǎn要yào前qián去qù陕shǎn城chéng增zēng援yuán，薛xuē安ān都dōu等děng在zài陕shǎn城chéng城chéng南nán迎yíng战zhàn。北běi魏wèi派pài出chū突tū击jī骑qí兵bīng，刘liú宋sòng各gè路lù大dà军jūn抵dǐ挡dǎng不bú住zhù，薛xuē安ān都dōu勃bó然rán大dà怒nù，脱tuō去qù战zhàn盔kuī，解jiě下xià铠kǎi甲jiǎ，只zhǐ穿chuān着zhe红hóng色sè的de无wú袖xiù汗hàn衫shān，他tā骑qí的de战zhàn马mǎ也yě除chú掉diào了le护hù甲jiǎ，怒nù目mù而ér视shì、手shǒu持chí长cháng矛máo，单dān枪qiāng匹pǐ马mǎ，大dà声shēng呐nà喊hǎn着zhe直zhí入rù北běi魏wèi军jūn中zhōng，长cháng矛máo所suǒ指zhǐ，无wú人rén敢gǎn拦lán挡dǎng，北běi魏wèi军jūn队duì左zuǒ右yòu夹jiā射shè也yě未wèi能néng射shè中zhōng。薛xuē安ān都dōu这zhè样yàng突tū入rù敌dí阵zhèn几jǐ次cì，杀shā死sǐ杀shā伤shāng北běi魏wèi将jiàng士shì不bù可kě胜shèng数shǔ。正zhèng巧qiǎo天tiān黑hēi了le，另lìng一yī名míng刘liú宋sòng将jiāng鲁lǔ元yuán保bǎo率shuài领lǐng军jūn队duì从cóng函hán谷gǔ关guān来lái到dào这zhè里lǐ，北běi魏wèi军jūn队duì才cái退tuì走zǒu。柳liǔ元yuán景jǐng派pài军jūn副fù柳liǔ元yuán怙hù率shuài领lǐng二èr千qiān步bù骑qí兵bīng救jiù援yuán薛xuē安ān都dōu等děng，深shēn夜yè抵dǐ达dá陕shǎn城chéng城chéng南nán，北běi魏wèi军jūn队duì并bìng不bù知zhī道dào。第dì二èr天tiān，薛xuē安ān都dōu等děng在zài陕shǎn城chéng西xī南nán地dì带dài陈chén兵bīng，曾céng方fāng平píng对duì薛xuē安ān都dōu说shuō：“现xiàn在zài，强qiáng敌dí当dāng前qián，坚jiān城chéng在zài后hòu，这zhè正zhèng是shì我wǒ们men应yīng该gāi去qù战zhàn死sǐ的de时shí候hòu。如rú果guǒ你nǐ不bù前qián进jìn，我wǒ就jiù斩zhǎn了le你nǐ；如rú果guǒ我wǒ不bù前qián进jìn，你nǐ就jiù斩zhǎn了le我wǒ！”薛xuē安ān都dōu说shuō：“好hǎo，你nǐ说shuō得dé对duì！”于yú是shì，两liǎng军jūn交jiāo战zhàn。柳liǔ元yuán怙hù率shuài领lǐng士shì卒zú从cóng陕shǎn城chéng南nán门mén击jī鼓gǔ呐nà喊hǎn杀shā出chū，旌jīng旗qí招zhāo展zhǎn，北běi魏wèi将jiàng士shì非fēi常cháng恐kǒng惧jù。薛xuē安ān都dōu一yī马mǎ当dāng先xiān，挺tǐng身shēn奋fèn战zhàn，他tā身shēn体tǐ受shòu伤shāng，血xuè流liú在zài肘zhǒu部bù凝níng住zhù，长cháng矛máo也yě断duàn了le，换huàn了le一yī杆gān又yòu重chóng新xīn进jìn入rù战zhàn场chǎng搏bó崐kūn斗dòu。各gè路lù大dà军jūn也yě是shì越yuè战zhàn越yuè勇yǒng。从cóng早zǎo晨chén太tài阳yáng出chū来lái直zhí到dào黄huáng昏hūn，北běi魏wèi军jūn队duì大dà败bài，刘liú宋sòng军jūn队duì斩zhǎn了le张zhāng是shì连lián提tí及jí其qí将jiàng士shì三sān千qiān多duō人rén，剩shèng下xià的de北běi魏wèi将jiàng士shì都dōu跳tiào进jìn河hé沟gōu，也yě死sǐ了le很hěn多duō，另lìng有yǒu二èr千qiān多duō人rén投tóu降xiáng。第dì二èr天tiān，柳liǔ元yuán景jǐng抵dǐ达dá，责zé备bèi投tóu降xiáng的de人rén说shuō：“你nǐ们men原yuán本běn就jiù是shì中zhōng原yuán之zhī国guó百bǎi姓xìng，现xiàn在zài却què替tì胡hú虏lǔ卖mài力lì，等děng到dào没méi有yǒu力lì量liàng抵dǐ抗kàng了le才cái投tóu降xiáng，为wèi什shén么me要yào这zhè样yàng做zuò？”北běi魏wèi投tóu降xiáng士shì卒zú们men异yì口kǒu同tóng声shēng地dì说shuō：“胡hú虏lǔ驱qū赶gǎn我wǒ们men这zhè些xiē老lǎo百bǎi姓xìng为wèi他tā们men打dǎ仗zhàng，晚wǎn一yī些xiē出chū来lái打dǎ仗zhàng的de要yào被bèi诛zhū灭miè全quán族zú，他tā们men用yòng骑qí兵bīng来lái驱qū赶gǎn我wǒ们men这zhè些xiē步bù兵bīng，很hěn多duō人rén在zài未wèi打dǎ仗zhàng前qián就jiù死sǐ去qù了le，这zhè是shì将jiāng军jūn你nǐ亲qīn眼yǎn见jiàn到dào的de事shì情qíng。”各gè将jiàng领lǐng打dǎ算suàn将jiāng他tā们men全quán部bù杀shā掉diào，柳liǔ元yuán景jǐng说shuō：“现xiàn在zài，皇huáng帝dì的de旗qí帜zhì指zhǐ向xiàng北běi方fāng，我wǒ们men应yīng该gāi让ràng仁rén爱ài做zuò我wǒ们men的de先xiān导dǎo，为wèi我wǒ们men开kāi路lù。”于yú是shì，把bǎ这zhè些xiē投tóu降xiáng者zhě全quán都dōu释shì放fàng，让ràng他tā们men回huí家jiā，他tā们men都dōu喊hǎn着zhe万wàn岁suì离lí去qù。甲jiǎ午wǔ（初chū八bā），刘liú宋sòng军jūn攻gōng克kè陕shǎn城chéng。

庞páng法fǎ起qǐ等děng进jìn攻gōng潼tóng关guān，魏wèi戍shù主zhǔ娄lóu须xū弃qì城chéng走zǒu，法fǎ起qǐ等děng据jù之zhī。关guān中zhōng豪háo桀jié所suǒ在zài蜂fēng起qǐ，及jí四sì山shān羌qiāng、胡hú皆jiē来lái送sòng款kuǎn。

庞páng法fǎ起qǐ等děng进jìn攻gōng潼tóng关guān，北běi魏wèi的de守shǒu将jiàng娄lóu须xū闻wén讯xùn弃qì城chéng逃táo走zǒu，庞páng法fǎ起qǐ等děng占zhàn据jù了le潼tóng关guān。关guān中zhōng豪háo杰jié侠xiá士shì纷fēn纷fēn起qǐ来lái反fǎn抗kàng北běi魏wèi统tǒng治zhì，居jū住zhù在zài四sì山shān的de羌qiāng、胡hú二èr族zú也yě都dōu送sòng来lái犒kào劳láo将jiàng士shì的de东dōng西xī，表biǎo示shì归guī附fù。

上shàng以yǐ王wáng玄xuán谟mó败bài退tuì，魏wèi兵bīng深shēn入rù，柳liǔ元yuán景jǐng等děng不bù宜yí独dú进jìn，皆jiē召zhào还hái。元yuán景jǐng使shǐ薛xuē安ān都dōu断duàn后hòu，引yǐn兵bīng归guī襄xiāng阳yáng。诏zhào以yǐ元yuán景jǐng为wèi襄xiāng阳yáng太tài守shǒu。

文wén帝dì认rèn为wéi王wáng玄xuán谟mó战zhàn败bài退tuì逃táo，使shǐ北běi魏wèi军jūn队duì深shēn入rù国guó境jìng，柳liǔ元yuán景jǐng等děng人rén不bù应yīng该gāi单dān独dú进jìn攻gōng，于yú是shì，便biàn把bǎ他tā们men都dōu传chuán召zhào回huí来lái。柳liǔ元yuán景jǐng派pài薛xuē安ān都dōu断duàn后hòu，自zì己jǐ率shuài军jūn回huí到dào了le襄xiāng阳yáng。文wén帝dì下xià诏zhào任rèn命mìng柳liǔ元yuán景jǐng为wèi襄xiāng阳yáng太tài守shǒu。

魏wèi永yǒng昌chāng王wáng仁rén攻gōng悬xuán瓠hù、项xiàng城chéng，拔bá之zhī。帝dì恐kǒng魏wèi兵bīng至zhì寿shòu阳yáng，召zhào刘liú康kāng祖zǔ使shǐ还hái。癸guǐ卯mǎo，仁rén将jiāng八bā万wàn骑qí追zhuī及jí康kāng祖zǔ于yú尉wèi武wǔ。康kāng祖zǔ有yǒu众zhòng八bā千qiān人rén，军jūn副fù胡hú盛shèng之zhī。欲yù依yī山shān险xiǎn间jiān行xíng取qǔ至zhì，康kāng祖zǔ怒nù曰yuē：“临lín河hé求qiú敌dí，遂suì无wú所suǒ见jiàn；幸xìng其qí自zì送sòng，柰nài何hé避bì之zhī！”乃nǎi结jié车chē营yíng而ér进jìn，下xià令lìng军jūn中zhōng曰yuē：“顾gù望wàng者zhě斩zhǎn首shǒu，转zhuǎn步bù者zhě斩zhǎn足zú！”魏wèi人rén四sì面miàn攻gōng之zhī，将jiàng士shì皆jiē殊shū死sǐ战zhàn。自zì旦dàn至zhì晡bū，杀shā魏wèi兵bīng万wàn余yú人rén，流liú血xiě没méi踝huái，康kāng祖zǔ身shēn被bèi十shí创chuàng，意yì气qì弥mí厉lì。魏wèi分fēn其qí众zhòng为wèi三sān，且qiě休xiū且qiě战zhàn。会huì日rì暮mù风fēng急jí，魏wèi以yǐ骑qí负fù草cǎo烧shāo军jūn营yíng，康kāng祖zǔ随suí补bǔ其qí阙quē。有yǒu流liú矢shǐ贯guàn康kāng祖zǔ颈jǐng，坠zhuì马mǎ死sǐ，余yú众zhòng不bù能néng战zhàn，遂suì溃kuì，魏wèi人rén掩yǎn杀shā殆dài尽jìn。

北běi魏wèi永yǒng昌chāng王wáng拓tuò跋bá仁rén进jìn攻gōng悬xuán瓠hù、项xiàng城chéng，攻gōng克kè了le这zhè两liǎng个gè地dì方fāng。文wén帝dì害hài怕pà北běi魏wèi军jūn队duì攻gōng到dào寿shòu阳yáng，就jiù命mìng令lìng安ān蛮mán司sī马mǎ刘liú康kāng祖zǔ班bān师shī回huí朝cháo。癸guǐ卯mǎo（十shí七qī日rì），拓tuò跋bá仁rén率shuài领lǐng八bā万wàn骑qí兵bīng追zhuī击jī刘liú康kāng祖zǔ，在zài尉wèi武wǔ追zhuī上shàng。刘liú康kāng祖zǔ只zhǐ有yǒu八bā千qiān将jiàng士shì，副fù将jiāng胡hú盛shèng之zhī打dǎ算suàn依yī靠kào山shān势shì的de险xiǎn要yào，让ràng军jūn队duì从cóng小xiǎo路lù到dào达dá寿shòu阳yáng，刘liú康kāng祖zǔ大dà怒nù，说shuō：“我wǒ们men亲qīn自zì到dào黄huáng河hé搜sōu索suǒ敌dí人rén，没méi有yǒu搜sōu索suǒ到dào；值zhí得de庆qìng幸xìng的de是shì他tā们men自zì己jǐ送sòng上shàng门mén来lái了le，怎zěn么me能néng躲duǒ避bì他tā们men呢ne？”于yú是shì，让ràng军jūn队duì结jié成chéng一yí个gè个gè车chē阵zhèn，继jì续xù前qián进jìn。刘liú康kāng祖zǔ对duì军jūn队duì下xià令lìng说shuō：“回huí头tóu看kàn的de人rén斩zhǎn首shǒu，转zhuǎn过guò身shēn去qù的de人rén砍kǎn断duàn双shuāng脚jiǎo。”北běi魏wèi军jūn队duì从cóng四sì面miàn包bāo抄chāo围wéi攻gōng，刘liú宋sòng军jūn将jiàng士shì都dōu拼pīn死sǐ同tóng北běi魏wèi军jūn队duì搏bó斗dòu。战zhàn斗dòu从cóng早zǎo晨chén一yì直zhí进jìn行xíng到dào下xià午wǔ，刘liú宋sòng军jūn击jī杀shā了le北běi魏wèi一yī万wàn多duō人rén，血xuè流liú淹yān过guò人rén的de脚jiǎo踝huái。刘liú康kāng祖zǔ身shēn上shàng十shí处chù受shòu伤shāng，但dàn斗dòu志zhì却què更gèng加jiā高gāo昂áng。北běi魏wèi军jūn队duì将jiāng剩shèng下xià的de将jiàng士shì一yī分fēn为wèi三sān，采cǎi用yòng车chē轮lún战zhàn术shù，边biān休xiū息xī边biān作zuò战zhàn。这zhè时shí，正zhèng赶gǎn上shàng夜yè幕mù降jiàng临lín，风fēng力lì很hěn大dà，北běi魏wèi军jūn队duì借jiè此cǐ就jiù用yòng战zhàn马mǎ驮tuó草cǎo，火huǒ烧shāo刘liú宋sòng军jūn营yíng，刘liú康kāng祖zǔ随suí着zhe救jiù火huǒ随suí着zhe补bǔ救jiù营yíng垒lěi。一yī支zhī流liú箭jiàn飞fēi来lái穿chuān透tòu了le他tā的de脖bó子zi，刘liú康kāng祖zǔ从cóng马mǎ上shàng栽zāi下xià身shēn亡wáng，其qí余yú士shì众zhòng不bù能néng继jì续xù战zhàn斗dòu，随suí即jí崩bēng溃kuì，北běi魏wèi军jūn队duì追zhuī击jī堵dǔ截jié，几jī乎hū将jiāng刘liú宋sòng军jūn斩zhǎn尽jìn杀shā绝jué。

南nán平píng王wáng铄shuò使shǐ左zuǒ军jūn行xíng参cān军jūn王wáng罗luó汉hàn以yǐ三sān百bǎi人rén戍shù尉wèi武wǔ。魏wèi兵bīng至zhì，众zhòng欲yù依yī卑bēi林lín以yǐ自zì固gù，罗luó汉hàn以yǐ受shòu命mìng居jū此cǐ，不bù去qù。魏wèi人rén攻gōng而ér擒qín之zhī，锁suǒ其qí颈jǐng，使shǐ三sān郎láng将jiāng掌zhǎng之zhī；罗luó汉hàn夜yè断duàn三sān郎láng将jiāng首shǒu，抱bào锁suǒ亡wáng奔bēn盱xū眙yí。

刘liú宋sòng南nán平píng王wáng刘liú铄shuò派pài左zuǒ军jūn行xíng参cān军jūn王wáng罗luó汉hàn率shuài领lǐng三sān百bǎi名míng将jiàng士shì戍shù守shǒu尉wèi武wǔ。北běi魏wèi军jūn队duì突tū然rán涌yǒng入rù，王wáng罗luó汉hàn的de将jiàng士shì们men想xiǎng要yào依yī靠kào附fù近jìn的de矮ǎi林lín进jìn行xíng自zì卫wèi，王wáng罗luó汉hàn则zé认rèn为wéi自zì己jǐ接jiē受shòu命mìng令lìng驻zhù守shǒu于yú此cǐ，不bù能néng离lí开kāi。北běi魏wèi大dà军jūn攻gōng入rù尉wèi武wǔ，结jié果guǒ生shēng擒qín了le王wáng罗luó汉hàn，他tā们men用yòng铁tiě链liàn锁suǒ住zhù了le王wáng罗luó汉hàn的de脖bó子zi，让ràng三sān郎láng将jiāng看kān守shǒu。深shēn夜yè，王wáng罗luó汉hàn砍kǎn掉diào了le三sān郎láng将jiāng的de头tóu颅lú，自zì己jǐ抱bào着zhe铁tiě锁suǒ逃táo到dào了le盱xū眙yí。

魏wèi永yǒng昌chāng王wáng仁rén进jìn逼bī寿shòu阳yáng，焚fén掠lüè马mǎ头tóu、钟zhōng离lí；南nán平píng王wáng铄shuò婴yīng城chéng固gù守shǒu。

北běi魏wèi永yǒng昌chāng王wáng拓tuò跋bá仁rén向xiàng寿shòu阳yáng进jìn军jūn，他tā们men沿yán途tú纵zòng火huǒ焚fén烧shāo，劫jié掠lüè了le马mǎ头tóu、钟zhōng离lí两liǎng地dì。南nán平píng王wáng刘liú铄shuò围wéi绕rào城chéng池chí，加jiā固gù防fáng守shǒu。

魏wèi兵bīng在zài萧xiāo城chéng，去qù彭péng城chéng十shí余yú里lǐ。彭péng城chéng兵bīng虽suī多duō而ér食shí少shǎo，太tài尉wèi江jiāng夏xià王wáng义yì恭gōng欲yù弃qì彭péng城chéng南nán归guī。安ān北běi中zhōng兵bīng参cān军jūn沈shěn庆qìng之zhī以yǐ为wéi历lì城chéng兵bīng少shǎo食shí多duō，欲yù为wèi函hán箱xiāng车chē陈chén，以yǐ精jīng兵bīng为wèi外wài翼yì，奉fèng二èr王wáng及jí妃fēi女nǚ直zhí趋qū历lì城chéng；分fēn兵bīng配pèi护hù军jūn萧xiāo思sī话huà，使shǐ留liú守shǒu彭péng城chéng。太tài尉wèi长zhǎng史shǐ何hé勖xù崐kūn欲yù席xí卷juǎn奔bēn郁yù洲zhōu，自zì海hǎi道dào还hái京jīng师shī。义yì恭gōng去qù意yì已yǐ判pàn，惟wéi二èr议yì弥mí日rì未wèi决jué。安ān北běi长zhǎng史shǐ沛pèi郡jùn太tài守shǒu张zhāng畅chàng曰yuē：“若ruò厉lì城chéng、郁yù洲zhōu有yǒu可kě至zhì之zhī理lǐ，下xià官guān敢gǎn不bù高gāo赞zàn！今jīn城chéng中zhōng乏fá食shí，百bǎi姓xìng咸xián有yǒu走zǒu志zhì，但dàn以yǐ关guān扃jiōng严yán固gù，欲yù去qù莫mò从cóng耳ěr。一yí旦dàn动dòng足zú，则zé各gè自zì逃táo散sàn，欲yù至zhì所suǒ在zài，何hé由yóu可kě得dé！今jīn军jūn食shí虽suī寡guǎ，朝zhāo夕xī犹yóu未wèi窘jiǒng磬qìng；岂qǐ有yǒu舍shě万wàn安ān之zhī术shù而ér就jiù危wēi亡wáng之zhī道dào！若ruò此cǐ计jì必bì行xíng，下xià官guān请qǐng以yǐ颈jǐng血xuè污wū公gōng马mǎ蹄tí。”武wǔ陵líng王wáng骏jùn谓wèi义yì恭gōng曰yuē：“阿ā父fù既jì为wèi总zǒng统tǒng，去qù留liú非fēi所suǒ敢gǎn干gàn，道dào民mín忝tiǎn为wèi城chéng主zhǔ，而ér委wěi镇zhèn奔bēn逃táo，实shí无wú颜yán复fù奉fèng朝cháo廷tíng，必bì与yǔ此cǐ城chéng共gòng其qí存cún没méi，张zhāng长zhǎng史shǐ言yán不bù可kě异yì也yě”义yì恭gōng乃nǎi止zhǐ。

北běi魏wèi军jūn队duì占zhàn领lǐng了le萧xiāo城chéng，萧xiāo城chéng距jù离lí彭péng城chéng十shí多duō里lǐ。在zài彭péng城chéng驻zhù守shǒu的de刘liú宋sòng军jūn数shù量liàng虽suī多duō，但dàn军jūn粮liáng不bù足zú，太tài尉wèi江jiāng夏xià王wáng刘liú义yì恭gōng打dǎ算suàn放fàng弃qì彭péng城chéng，返fǎn回huí南nán方fāng。安ān北běi中zhōng兵bīng参cān军jūn沈shěn庆qìng之zhī认rèn为wéi历lì城chéng兵bīng少shǎo粮liáng多duō，想xiǎng要yào用yòng箱xiāng式shì战zhàn车chē装zhuāng载zài，派pài精jīng锐ruì部bù队duì作zuò外wài侧cè羽yǔ翼yì，夹jiā道dào护hù送sòng江jiāng夏xià王wáng刘liú义yì恭gōng、武wǔ陵líng王wáng刘liú骏jùn二èr王wáng和hé他tā们men的de妃fēi子zǐ和hé女nǚ儿ér，直zhí奔bēn历lì城chéng。又yòu分fēn出chū一yī部bù分fèn士shì卒zú给gěi护hù军jūn萧xiāo思sī话huà，让ràng他tā留liú下xià驻zhù守shǒu彭péng城chéng。太tài尉wèi长zhǎng史shǐ何hé勖xù则zé建jiàn议yì奔bēn向xiàng郁yù洲zhōu，然rán后hòu乘chéng船chuán从cóng海hǎi路lù返fǎn回huí京jīng师shī。刘liú义yì恭gōng离lí开kāi的de决jué心xīn已yǐ定dìng，只zhǐ是shì对duì这zhè两liǎng个gè提tí议yì有yǒu争zhēng议yì，讨tǎo论lùn了le一yī天tiān最zuì终zhōng也yě未wèi决jué定dìng。安ān北běi长zhǎng史shǐ沛pèi郡jùn太tài守shǒu张zhāng畅chàng说shuō：“如rú果guǒ我wǒ们men可kě以yǐ到dào达dá历lì城chéng、郁yù洲zhōu，我wǒ怎zěn么me敢gǎn不bù高gāo声shēng表biǎo示shì赞zàn成chéng！而ér如rú今jīn彭péng城chéng内nèi军jūn队duì缺quē少shǎo粮liáng食shí，老lǎo百bǎi姓xìng都dōu有yǒu逃táo命mìng的de想xiǎng法fǎ，只zhǐ是shì由yóu于yú城chéng门mén紧jǐn闭bì，城chéng池chí防fáng守shǒu坚jiān固gù不bù能néng出chū城chéng而ér已yǐ。老lǎo百bǎi姓xìng一yí旦dàn走zǒu出chū城chéng门mén，就jiù会huì各gè自zì四sì处chù逃táo散sàn，我wǒ们men想xiǎng让ràng他tā们men到dào达dá应yīng该gāi到dào达dá的de地dì方fāng，又yòu怎zěn么me能néng够gòu办bàn得dé到dào呢ne？现xiàn在zài，我wǒ们men军jūn中zhōng粮liáng食shí虽suī然rán不bù多duō，但dàn短duǎn期qī内nèi还hái不bú会huì吃chī完wán，哪nǎ里lǐ有yǒu抛pāo却què安ān全quán的de办bàn法fǎ而ér往wǎng危wēi险xiǎn死sǐ亡wáng的de路lù上shàng去qù的de呢ne？如rú果guǒ一yí定dìng弃qì城chéng离lí去qù，我wǒ请qǐng求qiú用yòng自zì己jǐ颈jǐng项xiàng上shàng的de鲜xiān血xuè去qù玷diàn污wū大dà王wáng的de马mǎ蹄tí。”武wǔ陵líng王wáng刘liú骏jùn对duì刘liú义yì恭gōng说shuō：“阿ā父fù你nǐ既jì然rán身shēn为wèi统tǒng帅shuài，要yào走zǒu要yào留liú不bú是shì我wǒ能néng干gàn预yù得dé了le的de。可kě我wǒ身shēn为wèi一yī城chéng之zhī主zhǔ，如rú果guǒ也yě放fàng弃qì城chéng池chí奔bèn命mìng逃táo生shēng，我wǒ实shí在zài没méi有yǒu脸liǎn再zài在zài朝cháo廷tíng任rèn职zhí，我wǒ也yě一yí定dìng要yào和hé彭péng城chéng共gòng存cún亡wáng，张zhāng长zhǎng史shǐ所suǒ说shuō的de话huà，我wǒ们men不bù能néng不bù听tīng呀ya。”刘liú义yì恭gōng决jué定dìng留liú下xià不bù走zǒu了le。

壬rén子zi，魏wèi主zhǔ至zhì彭péng城chéng，立lì毡zhān屋wū于yú戏xì马mǎ台tái以yǐ望wàng城chéng中zhōng。

壬rén子zi（二èr十shí六liù日rì），北běi魏wèi国guó主zhǔ抵dǐ达dá彭péng城chéng，在zài戏xì马mǎ台tái上shàng设shè立lì毡zhān屋wū行xíng宫gōng，以yǐ此cǐ来lái望wàng和hé观guān察chá城chéng内nèi情qíng况kuàng。

马mǎ文wén恭gōng之zhī败bài也yě，队duì主zhǔ蒯kuǎi应yīng没méi于yú魏wèi。魏wèi主zhǔ遣qiǎn应yīng至zhì小xiǎo市shì门mén求qiú酒jiǔ及jí甘gān蔗zhè；武wǔ陵líng王wáng骏jùn与yǔ之zhī，仍réng就jiù求qiú橐tuó驼tuó。明míng日rì，魏wèi主zhǔ使shǐ尚shàng书shū李lǐ孝xiào伯bó至zhì南nán门mén，饷xiǎng义yì恭gōng貂diāo裘qiú，饷xiǎng骏jùn橐tuó驼tuó及jí骡luó，且qiě曰yuē：“魏wèi主zhǔ致zhì意yì安ān北běi，可kě暂zàn出chū见jiàn我wǒ；我wǒ亦yì不bù攻gōng此cǐ城chéng，何hé为wèi劳láo苦kǔ将jiàng士shì，备bèi守shǒu如rú此cǐ！”骏jùn使shǐ张zhāng畅chàng开kāi门mén出chū见jiàn之zhī曰yuē：“安ān北běi致zhì意yì魏wèi主zhǔ，常cháng迟chí面miàn写xiě，但dàn以yǐ人rén臣chén无wú境jìng外wài之zhī交jiāo，恨hèn不bù暂zàn悉xī。备bèi守shǒu乃nǎi边biān镇zhèn之zhī常cháng，悦yuè以yǐ使shǐ之zhī，则zé劳láo而ér无wú怨yuàn耳ěr。”魏wèi主zhǔ求qiú甘gān橘jú借jiè博bó具jù，皆jiē与yǔ之zhī；复fù饷xiǎng毡zhān及jí九jiǔ种zhǒng盐yán胡hú豉shì。又yòu借jiè乐yuè器qì，义yì恭gōng应yīng之zhī曰yuē：“受shòu任rèn戎róng行háng，不bù赍jī乐lè具jù。”孝xiào伯bó问wèn畅chàng：“何hé为wèi匆cōng匆cōng闭bì门mén绝jué桥qiáo？”畅chàng曰yuē“二èr王wáng以yǐ魏wèi主zhǔ营yíng垒lěi未wèi立lì，将jiàng士shì疲pí劳láo，此cǐ精jīng甲jiǎ十shí万wàn，恐kǒng轻qīng相xiāng陵líng践jiàn，故gù闭bì城chéng耳ěr。待dài休xiū息xī士shì马mǎ，然rán后hòu共gòng治zhì战zhàn场chǎng，刻kè日rì交jiāo戏xì。”孝xiào伯bó曰yuē：“宾bīn有yǒu礼lǐ，主zhǔ则zé择zé之zhī。”畅chàng曰yuē：“昨zuó见jiàn众zhòng宾bīn至zhì门mén，未wèi为wèi有yǒu礼lǐ。”魏wèi主zhǔ使shǐ人rén来lái言yán曰yuē：“致zhì意yì太tài尉wèi、安ān北běi，何hé不bù遣qiǎn人rén来lái至zhì我wǒ所suǒ？彼bǐ此cǐ之zhī情qíng，虽suī不bù可kě尽jǐn，要yào须xū见jiàn我wǒ小xiǎo大dà，知zhī我wǒ老lǎo少shào，观guān我wǒ为wéi人rén。若ruò诸zhū佐zuǒ不bù可kě遣qiǎn，亦yì可kě使shǐ僮tóng干gàn来lái。”畅chàng以yǐ二èr王wáng命mìng对duì曰yuē：“魏wèi主zhǔ形xíng状zhuàng才cái力lì，久jiǔ为wèi来lái往wǎng所suǒ具jù。李lǐ尚shàng书shū亲qīn自zì衔xián命mìng，不bù患huàn彼bǐ此cǐ不bù尽jìn，故gù不bù复fù遣qiǎn使shǐ。”孝xiào伯bó又yòu曰yuē：“王wáng玄xuán谟mó亦yì常cháng才cái耳ěr，南nán国guó何hé意yì作zuò如rú此cǐ任rèn使shǐ，以yǐ致zhì奔bēn败bài？自zì入rù此cǐ境jìng七qī百bǎi余yú里lǐ，主zhǔ人rén竟jìng不bù能néng一yī相xiāng拒jù逆nì。邹zōu山shān之zhī险xiǎn，君jūn家jiā所suǒ凭píng，前qián锋fēng始shǐ接jiē，崔cuī邪xié利lì遽jù藏cáng入rù穴xué，诸zhū将jiāng倒dào曳yè出chū之zhī。魏wèi主zhǔ赐cì其qí余yú生shēng，今jīn从cóng在zài此cǐ。”畅chàng曰yuē：“王wáng玄xuán谟mó南nán土tǔ偏piān将jiāng，不bù谓wèi为wèi才cái，但dàn以yǐ之zhī为wèi前qián驱qū。大dà军jūn未wèi至zhì，河hé冰bīng向xiàng合hé，玄xuán谟mó因yīn夜yè还hái军jūn，致zhì戎róng马mǎ小xiǎo乱luàn耳ěr。崔cuī邪xié利lì陷xiàn没méi，何hé损sǔn于yú国guó！魏wèi主zhǔ自zì以yǐ数shù十shí万wàn众zhòng制zhì一yī崔cuī邪xié利lì，乃nǎi足zú言yán邪xié！知zhī入rù境jìng七qī百bǎi里lǐ无wú相xiāng拒jù者zhě，此cǐ自zì太tài尉wèi神shén算suàn，镇zhèn军jūn圣shèng略lüè，用yòng兵bīng有yǒu机jī，不bù用yòng相xiāng语yǔ。”孝xiào伯bó曰yuē：“魏wèi主zhǔ当dāng不bù围wéi此cǐ城chéng，自zì帅shuài众zhòng军jūn直zhí造zào瓜guā步bù。南nán事shì若ruò办bàn，彭péng城chéng不bù待dài围wéi；若ruò其qí不bù捷jié，彭péng城chéng亦yì非fēi所suǒ须xū也yě。我wǒ今jīn当dāng南nán饮yǐn江jiāng湖hú以yǐ疗liáo渴kě耳ěr。”畅chàng曰yuē：“去qù留liú之zhī事shì，自zì适shì彼bǐ怀huái。若ruò虏lǔ马mǎ遂suì得dé饮yǐn江jiāng，便biàn为wèi无wú复fù天tiān道dào。”先xiān是shì童tóng谣yáo云yún：“虏lǔ马mǎ饮yǐn江jiāng水shuǐ，佛fú狸lí死sǐ卯mǎo年nián。”故gù畅chàng云yún然rán。畅chàng音yīn容róng雅yǎ丽lì，孝xiào伯bó与yǔ左zuǒ右yòu皆jiē叹tàn息xī。孝xiào伯bó亦yì辩biàn赡shàn，且qiě去qù，谓wèi畅chàng曰yuē：“长zhǎng史shǐ深shēn自zì爱ài，相xiāng去qù步bù武wǔ，恨hèn不bù执zhí手shǒu。”畅chàng曰yuē：“君jūn善shàn自zì爱ài，冀jì荡dàng定dìng有yǒu期qī，君jūn若ruò得dé还hái宋sòng朝cháo，今jīn为wèi相xiāng识shí之zhī始shǐ。”

参cān军jūn马mǎ文wén恭gōng在zài萧xiāo城chéng战zhàn败bài时shí，队duì主zhǔ蒯kuǎi应yīng被bèi北běi魏wèi军jūn队duì俘fú获huò，北běi魏wèi国guó主zhǔ又yòu派pài蒯kuǎi应yīng到dào彭péng城chéng小xiǎo市shì门mén向xiàng守shǒu军jūn索suǒ要yào酒jiǔ和hé甘gān蔗zhè，武wǔ陵líng王wáng刘liú骏jùn给gěi了le他tā，并bìng向xiàng北běi魏wèi国guó主zhǔ索suǒ要yào骆luò驼tuó作zuò为wéi回huí报bào。北běi魏wèi国guó主zhǔ第dì二èr天tiān派pài尚shàng书shū李lǐ孝xiào伯bó来lái到dào彭péng城chéng南nán门mén，送sòng给gěi刘liú义yì恭gōng貂diāo裘qiú，送sòng给gěi刘liú骏jùn骆luò驼tuó及jí骡luó子zi，李lǐ孝xiào伯bó说shuō：“魏wèi主zhǔ向xiàng安ān北běi将jiāng军jūn表biǎo示shì问wèn候hòu，你nǐ们men可kě以yǐ暂zàn时shí崐kūn走zǒu出chū城chéng门mén出chū来lái相xiāng见jiàn，我wǒ们men也yě决jué不bù攻gōng打dǎ彭péng城chéng，你nǐ们men又yòu何hé必bì使shǐ手shǒu下xià将jiàng士shì辛xīn苦kǔ劳láo累lèi，严yán加jiā防fáng备bèi到dào如rú此cǐ地dì步bù？”于yú是shì，刘liú骏jùn派pài张zhāng畅chàng打dǎ开kāi城chéng门mén出chū去qù跟gēn李lǐ孝xiào老lǎo伯bó见jiàn面miàn，张zhāng畅chàng对duì李lǐ考kǎo伯bó说shuō：“安ān北běi将jiāng军jūn向xiàng魏wèi主zhǔ表biǎo示shì问wèn候hòu，并bìng一yì直zhí希xī望wàng能néng会huì面miàn，只zhǐ因yīn为wèi身shēn为wèi臣chén属shǔ，不bù能néng随suí便biàn与yǔ境jìng以yǐ外wài的de人rén建jiàn立lì交jiāo情qíng，所suǒ以yǐ，很hěn遗yí憾hàn暂zàn时shí不bù能néng抽chōu出chū时shí间jiān来lái见jiàn面miàn。军jūn事shì防fáng备bèi守shǒu护hù，是shì国guó家jiā边biān境jìng城chéng镇zhèn正zhèng常cháng的de事shì，只zhǐ要yào使shǐ当dāng地dì人rén民mín平píng安ān快kuài乐lè地dì生shēng活huó，我wǒ们men就jiù是shì劳láo苦kǔ受shòu累lěi也yě心xīn甘gān情qíng愿yuàn无wú所suǒ怨yuàn恨hèn。”北běi魏wèi国guó主zhǔ又yòu向xiàng刘liú宋sòng索suǒ求qiú甜tián橘jú和hé赌dǔ博bó用yòng的de赌dǔ具jù，刘liú宋sòng军jūn把bǎ这zhè些xiē东dōng西xī都dōu送sòng给gěi了le他tā。北běi魏wèi国guó主zhǔ又yòu派pài人rén送sòng去qù了le毛máo毯tǎn和hé九jiǔ种zhǒng盐yán及jí胡hú豆dòu豉chǐ作zuò为wéi回huí报bào。接jiē着zhe，北běi魏wèi国guó主zhǔ又yòu向xiàng刘liú宋sòng军jūn借jiè乐yuè器qì，刘liú义yì恭gōng回huí答dá说shuō：“我wǒ们men身shēn在zài军jūn旅lǚ，没méi有yǒu带dài乐yuè器qì这zhè类lèi东dōng西xī。”李lǐ孝xiào伯bó问wèn张zhāng畅chàng：“为wèi什shén么me匆cōng匆cōng忙máng忙máng关guān闭bì城chéng门mén，拉lā起qǐ吊diào桥qiáo？”张zhāng畅chàng回huí答dá说shuō：“两liǎng位wèi王wáng爷yé认rèn为wéi魏wèi主zhǔ还hái没méi有yǒu扎zhā稳wěn营yíng地dì，将jiàng士shì疲pí惫bèi。我wǒ们men这zhè里lǐ有yǒu十shí万wàn精jīng锐ruì甲jiǎ士shì，我wǒ们men唯wéi恐kǒng他tā们men忍rěn耐nài不bú住zhù，轻qīng率shuài出chū击jī与yǔ贵guì国guó大dà军jūn相xiāng互hù残cán杀shā，所suǒ以yǐ现xiàn在zài先xiān关guān上shàng城chéng门mén。等děng待dài你nǐ们men的de将jiàng士shì休xiū整zhěng一yī段duàn时shí间jiān，士shì气qì是shì盛shèng，战zhàn马mǎ奔bēn腾téng，到dào那nà时shí，我wǒ们men共gòng同tóng治zhì理lǐ战zhàn场chǎng，然rán后hòu定dìng下xià日rì期qī游yóu戏xì一yī场cháng。”李lǐ孝xiào伯bó说shuō：“客kè人rén如rú果guǒ彬bīn彬bīn有yǒu礼lǐ，就jiù可kě由yóu主zhǔ人rén任rèn意yì来lái选xuǎn择zé。”张zhāng畅chàng说shuō：“昨zuó天tiān我wǒ们men看kàn见jiàn大dà批pī客kè人rén涌yǒng到dào城chéng门mén附fù近jìn，似sì乎hū并bìng不bù彬bīn彬bīn有yǒu礼lǐ。”正zhèng在zài这zhè时shí，北běi魏wèi国guó主zhǔ派pài人rén前qián来lái说shuō：“向xiàng太tài尉wèi、安ān北běi将jiāng军jūn致zhì意yì，你nǐ们men为wèi什shén么me不bù派pài人rén到dào我wǒ们men这zhè里lǐ来lái？我wǒ们men彼bǐ此cǐ之zhī间jiān的de感gǎn情qíng，虽suī说shuō不bù能néng尽jìn情qíng倾qīng诉sù，但dàn你nǐ们men也yě应yīng该gāi出chū来lái看kàn看kàn我wǒ是shì大dà是shì小xiǎo，知zhī道dào我wǒ是shì老lǎo是shì少shǎo？观guān察chá一yī下xià我wǒ的de为wéi人rén。如rú果guǒ你nǐ们men不bù能néng派pài左zuǒ右yòu助zhù手shǒu来lái，也yě可kě以yǐ派pài僮tóng仆pú前qián来lái看kàn看kàn。”张zhāng畅chàng以yǐ两liǎng位wèi王wáng的de名míng义yì回huí答dá说shuō：“魏wèi主zhǔ的de外wài形xíng相xiāng貌mào和hé才cái能néng力lì量liàng，我wǒ们men早zǎo已yǐ从cóng来lái往wǎng的de使shǐ节jié口kǒu中zhōng知zhī道dào了le。李lǐ尚shàng书shū又yòu亲qīn自zì带dài着zhe魏wèi主zhǔ的de命mìng令lìng前qián来lái我wǒ们men这zhè里lǐ，这zhè样yàng就jiù不bù用yòng担dān心xīn我wǒ们men彼bǐ此cǐ之zhī间jiān不bù能néng全quán面miàn了liǎo解jiě了le，正zhèng因yīn为wèi如rú此cǐ，我wǒ们men也yě不bù用yòng再zài派pài遣qiǎn使shǐ节jié去qù你nǐ们men那nà里lǐ了le。”李lǐ孝xiào伯bó又yòu说shuō：“王wáng玄xuán谟mó只zhǐ是shì一yí个gè普pǔ通tōng将jiàng才cái罢bà了le，你nǐ们men为wèi什shén么me要yào将jiāng如rú此cǐ大dà的de事shì情qíng交jiāo给gěi他tā呢ne？以yǐ致zhì使shǐ他tā溃kuì败bài逃táo命mìng。自zì从cóng我wǒ进jìn入rù你nǐ们men境jìng内nèi七qī百bǎi多duō里lǐ，你nǐ们men竟jìng连lián一yī次cì真zhēn正zhèng的de抵dǐ抗kàng行xíng动dòng都dōu没méi有yǒu过guò。邹zōu山shān险xiǎn要yào坚jiān固gù，实shí际jì上shàng你nǐ们men可kě以yǐ用yòng来lái作zuò为wéi屏píng障zhàng依yī靠kào的de，而ér我wǒ们men的de先xiān头tóu部bù队duì刚gāng刚gāng开kāi始shǐ接jiē近jìn你nǐ们men，你nǐ们men的de崔cuī邪xié利lì就jiù吓xià得dé马mǎ上shàng藏cáng进jìn了le洞dòng穴xué，将jiàng士shì们men把bǎ他tā倒dào着zhe拖tuō了le出chū来lái。我wǒ们men国guó主zhǔ赐cì他tā不bù死sǐ，饶ráo了le他tā一yī命mìng，如rú今jīn，他tā也yě跟gēn随suí我wǒ们men的de军jūn队duì来lái到dào了le这zhè里lǐ。”张zhāng畅chàng说shuō：“王wáng玄xuán谟mó仅jǐn仅jǐn是shì我wǒ们men国guó土tǔ上shàng的de一yī位wèi偏piān将jiāng，不bù能néng称chēng得de上shàng是shì有yǒu才cái之zhī士shì，我wǒ们men不bù过guò仅jǐn仅jǐn是shì让ràng他tā作zuò军jūn队duì的de先xiān锋fēng罢bà了le。那nà时shí，只zhǐ因yīn为wèi我wǒ们men的de主zhǔ力lì大dà军jūn还hái未wèi赶gǎn到dào，而ér黄huáng河hé当dāng时shí已yǐ经jīng封fēng冰bīng，所suǒ以yǐ，王wáng玄xuán谟mó决jué定dìng乘chéng夜yè班bān师shī回huí朝cháo，以yǐ致zhì导dǎo致zhì兵bīng马mǎ发fā生shēng小xiǎo小xiǎo骚sāo乱luàn。崔cuī邪xié利lì被bèi俘fú，对duì我wǒ们men又yòu有yǒu什shén么me损sǔn失shī呢ne？魏wèi主zhǔ亲qīn自zì率shuài领lǐng十shí万wàn大dà军jūn，仅jǐn仅jǐn制zhì服fú了le小xiǎo小xiǎo一yí个gè崔cuī邪xié利lì，这zhè有yǒu什shén么me值zhí得de夸kuā耀yào的de呢ne？知zhī道dào进jìn入rù我wǒ国guó境jìng内nèi七qī百bǎi里lǐ而ér没méi看kàn到dào我wǒ们men有yǒu抵dǐ抗kàng行xíng动dòng，这zhè正zhèng是shì出chū自zì我wǒ们men太tài尉wèi的de神shén机jī妙miào算suàn，以yǐ及jí镇zhèn军jūn将jiāng军jūn的de高gāo明míng策cè略lüè，用yòng兵bīng就jiù有yǒu用yòng兵bīng的de机jī密mì，不bù便biàn相xiāng告gào。”李lǐ孝xiào伯bó说shuō：“我wǒ们men国guó主zhǔ不bú会huì围wéi攻gōng彭péng城chéng，但dàn他tā会huì亲qīn自zì率shuài领lǐng大dà军jūn直zhí接jiē造zào访fǎng瓜guā步bù。如rú果guǒ将jiāng南nán方fāng事shì务wù办bàn理lǐ妥tuǒ当dàng，彭péng城chéng也yě不bù用yòng我wǒ们men围wéi攻gōng；如rú果guǒ我wǒ们men没méi有yǒu取qǔ得dé胜shèng利lì，彭péng城chéng也yě不bú是shì我wǒ们men所suǒ需xū要yào的de。我wǒ们men现xiàn在zài该gāi南nán下xià去qù喝hē长cháng江jiāng水shuǐ来lái解jiě渴kě了le。”张zhāng畅chàng说shuō：“要yào去qù要yào留liú，当dāng然rán要yào由yóu你nǐ们men自zì己jǐ决jué定dìng。如rú果guǒ胡hú虏lǔ的de马mǎ匹pǐ能néng够gòu喝hē到dào长cháng江jiāng水shuǐ，那nà就jiù是shì没méi有yǒu天tiān理lǐ的de事shì情qíng了le。”从cóng前qián有yǒu童tóng谣yáo说shuō：“虏lǔ马mǎ饮yǐn江jiāng水shuǐ，佛fú狸lí（拓tuò跋bá焘dào）卯mǎo年nián死sǐ。”因yīn此cǐ，张zhāng畅chàng说shuō了le上shàng述shù一yī番fān话huà。张zhāng畅chàng言yán谈tán举jǔ止zhǐ文wén雅yǎ庄zhuāng重zhòng，李lǐ孝xiào伯bó和hé他tā的de左zuǒ右yòu随suí从cóng都dōu为wèi他tā的de行xíng为wéi举jǔ止zhǐ所suǒ叹tàn服fú。但dàn李lǐ孝xiào伯bó也yě进jìn行xíng了le滔tāo滔tāo雄xióng辩biàn，临lín离lí开kāi时shí对duì张zhāng畅chàng说shuō：“长zhǎng史shǐ您nín多duō加jiā保bǎo重zhòng，我wǒ们men相xiāng距jù只zhǐ有yǒu几jǐ步bù，遗yí憾hàn的de是shì却què不bù能néng握wò手shǒu言yán欢huān。”张zhāng畅chàng说shuō：“你nǐ也yě要yào好hǎo好hǎo保bǎo重zhòng自zì己jǐ，我wǒ们men希xī望wàng天tiān下xià太tài平píng之zhī日rì不bù远yuǎn，你nǐ那nà时shí如rú果guǒ能néng回huí到dào宋sòng国guó，今jīn天tiān就jiù是shì我wǒ们men相xiāng识shí的de开kāi始shǐ。”

上shàng起qǐ杨yáng文wén德dé为wèi辅fǔ国guó将jiāng军jūn，引yǐn兵bīng自zì汉hàn中zhōng西xī入rù，摇yáo动dòng、陇lǒng。文wén德dé宗zōng人rén杨yáng高gāo帅shuài阴yīn平píng、平píng武wǔ群qún氐dī拒jù之zhī，文wén德dé击jī高gāo，斩zhǎn之zhī，阴yīn平píng、平píng武wǔ悉xī平píng。梁liáng、南nán秦qín二èr州zhōu刺cì史shǐ刘liú秀xiù之zhī遣qiǎn文wén德dé伐fá啖dàn提tí氐dī，不bù克kè，执zhí送sòng荆jīng州zhōu；使shǐ文wén德dé从cóng祖zǔ兄xiōng头tóu戍shù葭jiā芦lú。