本běn纪jì第dì七qī 中zhōng宗zōng睿ruì宗zōng

中zhōng宗zōng大dà和hé圣shèng昭zhāo孝xiào皇huáng帝dì讳huì显xiǎn，高gāo宗zōng第dì七qī子zi，母mǔ曰yuē则zé天tiān顺shùn圣shèng皇huáng后hòu。显xiǎn庆qìng元yuán年nián十shí一yī月yuè乙yǐ丑chǒu，生shēng于yú长cháng安ān。明míng年nián封fēng周zhōu王wáng，授shòu洛luò州zhōu牧mù。仪yí凤fèng二èr年nián ，徙xǐ封fēng英yīng王wáng，改gǎi名míng哲zhé，授shòu雍yōng州zhōu牧mù。永yǒng隆lóng元yuán年nián，章zhāng怀huái太tài子zi废fèi，其qí年nián立lì为wèi皇huáng太tài子zi。弘hóng道dào元yuán年nián十shí二èr月yuè，高gāo宗zōng崩bēng，遗yí诏zhào皇huáng太tài子zi柩jiù前qián即jí帝dì位wèi。皇huáng太tài后hòu临lín朝cháo称chēng制zhì，改gǎi元yuán嗣sì圣shèng。元yuán年nián二èr月yuè，皇huáng太tài后hòu废fèi帝dì为wèi庐lú陵líng王wáng，幽yōu于yú别bié所suǒ。其qí年nián五wǔ月yuè，迁qiān于yú均jūn州zhōu，寻xún徙xǐ居jū房fáng陵líng。圣shèng历lì元yuán年nián，召zhào还hái东dōng都dōu，立lì为wèi皇huáng太tài子zi，依yī旧jiù名míng显xiǎn。时shí张zhāng易yì之zhī与yǔ弟dì昌chāng宗zōng潜qián图tú逆nì乱luàn。神shén龙lóng元yuán年nián正zhēng月yuè，凤fèng阁gé侍shì郎láng张zhāng柬jiǎn之zhī、鸾luán台tái侍shì郎láng崔cuī玄xuán暐wěi、左zuǒ羽yǔ林lín将jiāng军jūn敬jìng晖huī、右yòu羽yǔ林lín将jiāng军jūn桓huán彦yàn范fàn、司sī刑xíng少shǎo卿qīng袁yuán恕shù己jǐ等děng定dìng策cè率lǜ羽yǔ林lín兵bīng诛zhū易yì之zhī、昌chāng宗zōng，迎yíng皇huáng太tài子zi监jiān国guó，总zǒng司sī庶shù政zhèng。大dà赦shè天tiān下xià。凤fèng阁gé侍shì郎láng韦wéi承chéng庆qìng、正zhèng谏jiàn大dà夫fū房fáng融róng、司sī礼lǐ卿qīng崔cuī神shén庆qìng等děng下xià狱yù。甲jiǎ辰chén，命mìng地dì官guān侍shì郎láng樊fán忱chén往wǎng京jīng师shī告gào庙miào陵líng。司sī刑xíng少shǎo卿qīng兼jiān相xiāng王wáng府fǔ司sī马mǎ袁yuán恕shù己jǐ为wèi凤fèng阁gé鸾luán台tái平píng章zhāng事shì。

乙yǐ巳sì，则zé天tiān传chuán位wèi于yú皇huáng太tài子zi。丙bǐng午wǔ，即jí皇huáng帝dì位wèi于yú通tōng天tiān宫gōng，大dà赦shè天tiān下xià，唯wéi易yì之zhī党dǎng与yǔ不bù在zài原yuán限xiàn。为wèi周zhōu兴xīng、来lái俊jùn臣chén所suǒ枉wǎng陷xiàn者zhě ，咸xián令lìng雪xuě免miǎn。内nèi外wài文wén武wǔ官guān加jiā两liǎng阶jiē，三sān品pǐn已yǐ上shàng加jiā爵jué二èr等děng，入rù五wǔ品pǐn等děng特tè减jiǎn四sì考kǎo。大dà酺pú五wǔ日rì。以yǐ并bīng州zhōu牧mù相xiāng王wáng旦dàn及jí太tài平píng公gōng主zhǔ有yǒu诛zhū易yì之zhī兄xiōng弟dì功gōng，相xiāng王wáng加jiā号hào安ān国guó相xiāng王wáng，进jìn拜bài太tài尉wèi、同tóng凤fèng阁gé鸾luán台tái三sān品pǐn；公gōng主zhǔ加jiā号hào镇zhèn国guó太tài平píng公gōng主zhǔ，仍réng赐cì实shí封fēng，通tōng前qián满mǎn五wǔ千qiān户hù。皇huáng亲qīn先xiān被bèi配pèi没méi者zhě，子zǐ孙sūn令lìng复fù属shǔ籍jí，仍réng量liàng叙xù官guān爵jué。出chū宫gōng女nǚ三sān千qiān。丁dīng未wèi，天tiān后hòu徙xǐ居jū上shàng阳yáng宫gōng。庚gēng戌xū，凤fèng阁gé侍shì郎láng同tóng凤fèng阁gé鸾luán台tái平píng章zhāng事shì张zhāng柬jiǎn之zhī为wèi夏xià官guān尚shàng书shū、同tóng凤fèng阁gé鸾luán台tái三sān品pǐn，封fēng汉hàn阳yáng郡jùn公gōng；鸾luán台tái侍shì郎láng兼jiān检jiǎn校xiào太tài子zi右yòu庶shù子zi、同tóng凤fèng阁gé鸾luán台tái平píng章zhāng事shì崔cuī玄xuán暐wěi为wèi守shǒu内nèi史shǐ，封fēng博bó陵líng郡jùn公gōng；袁yuán恕shù己jǐ同tóng凤fèng阁gé鸾luán台tái三sān品pǐn，封fēng南nán阳yáng郡jùn公gōng；敬jìng晖huī为wèi纳nà言yán、平píng阳yáng郡jùn公gōng；桓huán彦yàn范fàn为wèi纳nà言yán、谯qiáo郡jùn公gōng：并bìng加jiā银yín青qīng光guāng禄lù大dà夫fū，赐cì实shí封fēng五wǔ百bǎi户hù。右yòu羽yǔ林lín大dà将jiāng军jūn、辽liáo国guó公gōng李lǐ多duō祚zuò进jìn封fēng辽liáo阳yáng郡jùn王wáng，赐cì实shí封fēng六liù百bǎi户hù；内nèi直zhí郎láng、驸fù马mǎ都dū尉wèi王wáng同tóng皎jiǎo为wèi云yún麾huī将jiāng军jūn、右yòu千qiān牛niú将jiāng军jūn、琅láng邪xié郡jùn公gōng，食shí实shí封fēng五wǔ百bǎi户hù。并bìng赏shǎng诛zhū张zhāng易yì之zhī兄xiōng弟dì功gōng。其qí余yú封fēng各gè有yǒu差chà。上shàng天tiān后hòu尊zūn号hào为wèi则zé天tiān大dà圣shèng皇huáng帝dì。

二èr月yuè甲jiǎ寅yín，复fù国guó号hào，依yī旧jiù为wèi唐táng。社shè稷jì、宗zōng庙miào、陵líng寝qǐn、郊jiāo祀sì、行xíng军jūn旗qí帜zhì、服fú色sè、天tiān地dì、日rì月yuè、寺sì宇yǔ、台tái阁gé、官guān名míng，并bìng依yī永yǒng淳chún已yǐ前qián故gù事shì。神shén都dōu依yī旧jiù为wèi东dōng都dōu，北běi都dōu为wèi并bīng州zhōu大dà都dū督dū府fǔ ，老lǎo君jūn依yī旧jiù为wèi玄xuán元yuán皇huáng帝dì。诸zhū州zhōu百bǎi姓xìng免miǎn今jīn年nián租zū税shuì，房fáng州zhōu百bǎi姓xìng给gěi复fù三sān年nián。改gǎi左zuǒ右yòu肃sù政zhèng台tái为wèi左zuǒ右yòu御yù史shǐ台tái。韦wéi承chéng庆qìng贬biǎn高gāo要yào尉wèi，房fáng融róng配pèi流liú钦qīn州zhōu。中zhōng书shū令lìng杨yáng再zài思sī为wèi户hù部bù尚shàng书shū、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn、京jīng留liú守shǒu；太tài仆pū卿qīng、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn姚yáo元yuán之zhī出chū为wèi亳bó州zhōu刺cì史shǐ。己jǐ未wèi，封fēng堂táng兄xiōng左zuǒ金jīn吾wú将jiāng军jūn、郁yù林lín郡jùn公gōng千qiān里lǐ为wèi成chéng纪jì郡jùn王wáng、左zuǒ金jīn吾wú卫wèi大dà将jiāng军jūn，实shí封fēng五wǔ百bǎi户hù。令lìng贡gòng举jǔ人rén停tíng习xí《臣chén轨guǐ》，依yī旧jiù习xí《老lǎo子zi》。甲jiǎ子zi，立lì妃fēi韦wéi氏shì为wèi皇huáng后hòu，大dà赦shè天tiān下xià，内nèi外wài官guān陪péi位wèi者zhě赐cì勋xūn一yī转zhuǎn，大dà酺pú三sān日rì。后hòu父fù故gù豫yù州zhōu刺cì史shǐ玄xuán贞zhēn为wèi上shàng洛luò郡jùn王wáng，后hòu母mǔ崔cuī氏shì赠zèng上shàng洛luò郡jùn王wáng妃fēi。初chū，韩hán王wáng元yuán嘉jiā、霍huò王wáng元yuán轨guǐ等děng自zì垂chuí拱gǒng以yǐ来lái皆jiē遭zāo非fēi命mìng，是shì日rì追zhuī复fù官guān爵jué，令lìng备bèi礼lǐ改gǎi葬zàng，有yǒu胤yìn嗣sì者zhě即jí令lìng承chéng袭xí，无wú胤yìn嗣sì者zhě听tīng取qǔ亲qīn为wéi后hòu。诏zhào九jiǔ品pǐn已yǐ上shàng及jí朝cháo集jí使shǐ极jí言yán朝cháo政zhèng得dé失shī，兼jiān举jǔ贤xián良liáng方fāng正zhèng直zhí言yán极jí谏jiàn之zhī士shì。丙bǐng寅yín，左zuǒ散sàn骑qí常cháng侍shì、谯qiáo王wáng重zhòng福fú贬biǎn濮pú州zhōu员yuán外wài刺cì史shǐ，不bù知zhī州zhōu事shì。特tè进jìn、太tài子zi宾bīn客kè、梁liáng王wáng武wǔ三sān思sī为wèi司sī空kōng、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn，加jiā实shí封fēng五wǔ百bǎi户hù，通tōng前qián一yī千qiān五wǔ百bǎi户hù。丁dīng卯mǎo，右yòu散sàn骑qí常cháng侍shì、定dìng安ān郡jùn王wáng、驸fù马mǎ都dū尉wèi武wǔ攸yōu暨jì封fēng定dìng王wáng，为wèi司sī徒tú，更gèng加jiā实shí封fēng四sì百bǎi户hù，通tōng前qián一yī千qiān户hù。辛xīn未wèi，上shàng往wǎng观guān风fēng殿diàn朝cháo天tiān后hòu。太tài尉wèi、安ān国guó相xiāng王wáng旦dàn固gù让ràng太tài尉wèi及jí知zhī政zhèng事shì，遂suì从cóng其qí请qǐng。甲jiǎ戌xū，国guó子zi祭jì酒jiǔ祝zhù钦qīn明míng同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn。黄huáng门mén侍shì郎láng、知zhī侍shì中zhōng事shì韦wéi安ān石shí为wèi刑xíng部bù尚shàng书shū，罢bà知zhī政zhèng事shì。丙bǐng子zi，诸zhū州zhōu置zhì寺sì、观guān一yī所suǒ，以yǐ“中zhōng兴xīng”为wèi名míng。丁dīng丑chǒu，武wǔ三sān思sī固gù让ràng司sī空kōng、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn，武wǔ攸yōu暨jì固gù让ràng司sī徒tú、封fēng王wáng，许xǔ之zhī。改gǎi封fēng义yì兴xīng郡jùn王wáng重zhòng俊jùn为wèi卫wèi王wáng，北běi海hǎi郡jùn王wáng重zhòng茂mào为wèi温wēn王wáng。

三sān月yuè辛xīn巳sì，追zhuī复fù故gù司sī空kōng、英yīng国guó公gōng李lǐ勣jī官guān爵jué，令lìng所suǒ司sī为wèi起qǐ坟fén改gǎi葬zàng。甲jiǎ申shēn，制zhì文wén明míng已yǐ来lái破pò家jiā臣chén僚liáo所suǒ有yǒu子zǐ孙sūn，并bìng还hái资zī廕yìn。其qí扬yáng州zhōu构gòu逆nì徒tú党dǎng ，唯wéi徐xú敬jìng业yè一yī房fáng不bù在zài免miǎn限xiàn，余yú并bìng原yuán宥yòu。丁dīng亥hài，废fèi左zuǒ右yòu司sī员yuán外wài郎láng。其qí酷kù吏lì刘liú光guāng业yè、王wáng德dé寿shòu、王wáng处chù贞zhēn、屈qū贞zhēn筠yún、刘liú景jǐng阳yáng等děng五wǔ人rén，虽suī已yǐ身shēn死sǐ，官guān爵jué并bìng宜yí追zhuī夺duó；景jǐng阳yáng见jiàn在zài，贬biǎn禄lù州zhōu乐lè单dān尉wèi。丘qiū神shén勣jī、来lái子zi珣xún，万wàn国guó俊jùn、周zhōu兴xīng、来lái俊jùn臣chén、鱼yú承chéng晔yè、王wáng景jǐng昭zhāo、索suǒ元yuán礼lǐ、傅fù游yóu艺yì、王wáng弘hóng义yì、张zhāng知zhī默mò、裴péi籍jí、焦jiāo仁rén亶dǎn、侯hóu思sī立lì、郭guō霸bà、李lǐ敬jìng仁rén、皇huáng甫fǔ文wén备bèi、陈chén嘉jiā言yán等děng虽suī已yǐ身shēn死sǐ，并bìng宜yí除chú名míng。唐táng奉fèng一yī配pèi流liú，李lǐ秦qín授shòu、曹cáo仁rén哲zhé并bìng改gǎi与yǔ岭lǐng南nán远yuǎn恶è处chù。己jǐ丑chǒu，中zhōng书shū侍shì郎láng兼jiān检jiǎn校xiào相xiāng王wáng府fǔ长zhǎng史shǐ、南nán阳yáng郡jùn公gōng袁yuán恕shù己jǐ为wèi中zhōng书shū令lìng，兼jiān检jiǎn校xiào安ān国guó相xiāng王wáng府fǔ长zhǎng史shǐ。诏zhào曰yuē：“君jūn臣chén朝cháo序xù，贵guì贱jiàn之zhī礼lǐ斯sī殊shū；兄xiōng弟dì大dà伦lún，先xiān后hòu之zhī仪yí亦yì异yì。圣shèng人rén之zhī制zhì，率lǜ由yóu斯sī道dào。朕zhèn临lín兹zī宝bǎo极jí，位wèi在zài崇chóng高gāo。负fù扆yǐ当dāng阳yáng，虽suī受shòu宗zōng枝zhī之zhī敬jìng；退tuì朝cháo私sī谒yè，仍réng用yòng家jiā人rén之zhī礼lǐ。近jìn代dài以yǐ来lái，罕hǎn遵zūn轨guǐ度dù，王wáng及jí公gōng主zhǔ，曲qū致zhì私sī情qíng，姑gū叔shū之zhī尊zūn，拜bài于yú子zi侄zhí，违wéi法fǎ背bèi礼lǐ，情qíng用yòng恻cè然rán。自zì今jīn已yǐ后hòu，宜yí从cóng革gé弊bì。安ān国guó相xiāng王wáng某mǒu及jí镇zhèn国guó太tài平píng公gōng主zhǔ更gèng不bù得dé辄zhé拜bài卫wèi王wáng重zhòng俊jùn兄xiōng弟dì及jí长zhǎng宁níng公gōng主zhǔ姊zǐ妹mèi等děng。宜yí告gào宗zōng属shǔ，知zhī朕zhèn意yì焉yān。”先xiān是shì，诸zhū王wáng及jí公gōng主zhǔ皆jiē以yǐ亲qīn为wéi贵guì，天tiān子zi之zhī子zi，诸zhū姑gū叔shū见jiàn之zhī必bì先xiān致zhì拜bài，若ruò致zhì书shū则zé称chēng为wéi启qǐ事shì。上shàng志zhì欲yù敦dūn睦mù亲qīn族zú，故gù下xià制zhì革gé之zhī。庚gēng寅yín，卫wèi王wáng重zhòng俊jùn上shàng洛luò州zhōu牧mù。王wáng乘chéng驷sì马mǎ车chē，卤lǔ簿bù从cóng；诸zhū王wáng公gōng已yǐ下xià、中zhōng书shū门mén下xià五wǔ品pǐn已yǐ上shàng及jí诸zhū亲qīn并bìng祖zǔ送sòng，礼lǐ仪yí甚shèn盛shèng。事shì毕bì，赐cì物wù有yǒu差chà。辛xīn卯mǎo，以yǐ故gù司sī仆pū少shǎo卿qīng徐xú有yǒu功gōng执zhí法fǎ平píng恕shù，追zhuī赠zèng越yuè州zhōu都dū督dū，并bìng授shòu一yī子zi官guān。戊wù戌xū，左zuǒ右yòu千qiān牛niú卫wèi各gè置zhì大dà将jiāng军jūn一yī员yuán。罢bà奉fèng宸chén府fǔ官guān员yuán。以yǐ安ān北běi大dà都dū护hù、安ān国guó相xiāng王wáng旦dàn为wèi左zuǒ右yòu千qiān牛niú大dà将jiāng军jūn，每měi大dà朝zhāo会huì内nèi供gòng奉fèng。丙bǐng午wǔ，改gǎi秋qiū社shè依yī旧jiù用yòng仲zhòng秋qiū。戊wù申shēn，相xiāng王wáng旦dàn于yú太tài常cháng上shàng。王wáng公gōng诸zhū亲qīn祖zǔ送sòng，卫wèi尉wèi张zhāng设shè，光guāng禄lù造zào食shí。礼lǐ毕bì，赐cì物wù如rú卫wèi王wáng上shàng洛luò州zhōu牧mù之zhī仪yí。

夏xià四sì月yuè乙yǐ丑chǒu，端duān州zhōu尉wèi魏wèi元yuán忠zhōng为wèi卫wèi尉wèi卿qīng、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn。甲jiǎ戌xū，左zuǒ庶shù子zi韦wéi安ān石shí为wèi吏lì部bù尚shàng书shū，太tài子zi宾bīn客kè李lǐ怀huái远yuǎn为wèi右yòu散sàn骑qí常cháng侍shì，右yòu庶shù子zi唐táng休xiū璟jǐng为wèi辅fǔ国guó大dà将jiāng军jūn ，右yòu庶shù子zi崔cuī玄xuán暐wěi为wèi特tè进jìn、检jiǎn校xiào益yì州zhōu大dà都dū督dū府fǔ长zhǎng史shǐ、判pàn都dū督dū事shì，右yòu庶shù子zi、西xī留liú守shǒu、户hù部bù尚shàng书shū、弘hóng农nóng郡jùn公gōng杨yáng再zài思sī为wèi检jiǎn校xiào扬yáng州zhōu大dà都dū督dū府fǔ长zhǎng史shǐ、判pàn都dū督dū事shì，少shǎo詹zhān事shì兼jiān侍shì读dú、国guó子zi祭jì酒jiǔ祝zhù钦qīn明míng为wèi刑xíng部bù尚shàng书shū：并bìng依yī前qián知zhī政zhèng事shì，以yǐ上shàng在zài春chūn宫gōng故gù僚liáo也yě。乙yǐ亥hài，张zhāng柬jiǎn之zhī为wèi中zhōng书shū令lìng。戊wù寅yín，追zhuī赠zèng邵shào王wáng重zhòng润rùn为wèi懿yì德dé太tài子zi。同tóng官guān县xiàn大dà雨yǔ雹báo，燕yàn雀què多duō死sǐ，漂piāo溺nì居jū人rén四sì百bǎi家jiā，遣qiǎn使shǐ赈zhèn给gěi。五wǔ月yuè壬rén午wǔ，迁qiān武wǔ氏shì七qī庙miào神shén主zhǔ于yú西xī京jīng崇chóng尊zūn庙miào。东dōng都dōu创chuàng置zhì太tài庙miào社shè稷jì。戊wù子zi，制zhì依yī旧jiù以yǐ周zhōu、隋suí为wèi二èr王wáng后hòu。壬rén辰chén，封fēng成chéng纪jì郡jùn王wáng千qiān里lǐ为wèi成chéng王wáng。癸guǐ巳sì，侍shì中zhōng敬jìng晖huī封fēng为wèi平píng阳yáng郡jùn王wáng；侍shì中zhōng桓huán彦yàn范fàn扶fú阳yáng郡jùn王wáng，赐cì姓xìng韦wéi氏shì；中zhōng书shū令lìng张zhāng柬jiǎn之zhī汉hàn阳yáng郡jùn王wáng；中zhōng书shū令lìng袁yuán恕shù己jǐ南nán阳yáng郡jùn王wáng；特tè进jìn崔cuī玄xuán暐wěi海hǎi陵líng郡jùn王wáng；并bìng加jiā授shòu特tè进jìn，罢bà知zhī政zhèng事shì。吏lì部bù尚shàng书shū韦wéi安ān石shí为wèi兼jiān中zhōng书shū令lìng，兵bīng部bù尚shàng书shū魏wèi元yuán忠zhōng为wèi兼jiān侍shì中zhōng。丙bǐng申shēn，皇huáng后hòu表biǎo请qǐng天tiān下xià士shì庶shù为wèi出chū母mǔ为wèi三sān年nián服fú，年nián二èr十shí二èr成chéng丁dīng，五wǔ十shí九jiǔ免miǎn役yì。癸guǐ卯mǎo，降jiàng梁liáng王wáng武wǔ三sān思sī为wèi德dé静jìng郡jùn王wáng，定dìng王wáng武wǔ攸yōu暨jì为wèi乐lè寿shòu郡jùn王wáng，河hé内nèi王wáng武wǔ懿yì宗zōng等děng十shí余yú人rén并bìng降jiàng为wèi国guó公gōng。甲jiǎ辰chén，特tè进jìn、芮ruì国guó公gōng豆dòu卢lú钦qīn望wàng为wèi尚shàng书shū左zuǒ仆pū射shè，辅fǔ国guó大dà将jiāng军jūn、酒jiǔ泉quán郡jùn公gōng唐táng休xiū璟jǐng为wèi尚shàng书shū右yòu仆pū射shè：依yī旧jiù同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn。丙bǐng午wǔ，制zhì以yǐ邹zōu鲁lǔ之zhī邑yì百bǎi户hù为wèi太tài师shī、隆lóng道dào公gōng宣xuān尼ní采cǎi邑yì，用yòng供gōng荐jiàn享xiǎng。又yòu授shòu裔yì孙sūn褒bāo圣shèng侯hóu崇chóng基jī朝cháo散sàn大dà夫fū，仍réng许xǔ子zǐ孙sūn传chuán袭xí。

六liù月yuè丁dīng巳sì，河hé北běi十shí七qī州zhōu大dà水shuǐ，漂piāo没méi人rén居jū。癸guǐ亥hài，尚shàng书shū左zuǒ仆pū射shè豆dòu卢lú钦qīn望wàng，军jūn国guó重zhòng事shì中zhōng书shū门mén下xià可kě共gòng平píng章zhāng；检jiǎn校xiào中zhōng书shū令lìng韦wéi安ān石shí中zhōng书shū令lìng ，兼jiān检jiǎn校xiào吏lì部bù尚shàng书shū；检jiǎn校xiào侍shì中zhōng魏wèi元yuán忠zhōng兼jiān检jiǎn校xiào兵bīng部bù尚shàng书shū；杨yáng再zài思sī兼jiān户hù部bù尚shàng书shū，兼jiān检jiǎn校xiào中zhōng书shū令lìng。丁dīng卯mǎo，祔fù孝xiào敬jìng皇huáng帝dì神shén主zhǔ于yú太tài庙miào。庙miào号hào义yì宗zōng，非fēi礼lǐ也yě。戊wù辰chén，洛luò水shuǐ暴bào涨zhǎng，坏huài庐lú舍shě二èr千qiān余yú家jiā，溺nì死sǐ者zhě甚shèn众zhòng。秋qiū七qī月yuè辛xīn巳sì，太tài子zi宾bīn客kè韦wéi巨jù源yuán同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn。乙yǐ未wèi，以yǐ特tè进jìn、汉hàn阳yáng郡jùn王wáng张zhāng柬jiǎn之zhī为wèi襄xiāng州zhōu刺cì史shǐ，仍réng不bù知zhī州zhōu事shì。八bā月yuè戊wù申shēn，以yǐ水shuǐ灾zāi，令lìng文wén武wǔ官guān九jiǔ品pǐn以yǐ上shàng直zhí言yán极jí谏jiàn。河hé南nán洛luò阳yáng百bǎi姓xìng被bèi水shuǐ兼jiān损sǔn者zhě给gěi复fù一yī年nián。甲jiǎ子zi，追zhuī册cè故gù妃fēi赵zhào氏shì为wèi恭gōng皇huáng后hòu，尊zūn孝xiào敬jìng妃fēi裴péi氏shì为wèi哀āi皇huáng后hòu。乙yǐ亥hài，上shàng亲qīn祔fù太tài祖zǔ景jǐng皇huáng帝dì、献xiàn祖zǔ光guāng皇huáng帝dì、世shì祖zǔ元yuán皇huáng帝dì、高gāo祖zǔ神shén尧yáo皇huáng帝dì、皇huáng祖zǔ太tài宗zōng文wén武wǔ皇huáng帝dì、皇huáng孝xiào高gāo宗zōng天tiān皇huáng大dà帝dì、皇huáng兄xiōng义yì宗zōng孝xiào敬jìng皇huáng帝dì神shén主zhǔ于yú太tài庙miào。皇huáng后hòu庙miào见jiàn。丁dīng丑chǒu，御yù洛luò城chéng南nán门mén观guān斗dòu象xiàng。九jiǔ月yuè壬rén午wǔ，亲qīn祀sì明míng堂táng，大dà赦shè天tiān下xià。禁jìn《化huà胡hú经jīng》及jí婚hūn娶qǔ之zhī家jiā父fù母mǔ亲qīn亡wáng停tíng丧sàng成chéng礼lǐ。天tiān下xià大dà酺pú三sān日rì。戊wù戌xū，太tài子zi宾bīn客kè韦wéi巨jù源yuán为wèi礼lǐ部bù尚shàng书shū，依yī旧jiù知zhī政zhèng事shì。冬dōng十shí月yuè癸guǐ亥hài，幸xìng龙lóng门mén香xiāng山shān寺sì。乙yǐ丑chǒu，幸xìng新xīn安ān。改gǎi弘hóng文wén馆guǎn为wèi修xiū文wén馆guǎn。辛xīn未wèi，魏wèi元yuán忠zhōng为wèi中zhōng书shū令lìng，杨yáng再zài思sī为wèi侍shì中zhōng。

十shí一yī月yuè戊wù寅yín，加jiā皇huáng帝dì尊zūn号hào曰yuē应yīng天tiān，皇huáng后hòu尊zūn号hào曰yuē顺shùn天tiān。壬rén午wǔ，皇huáng帝dì、皇huáng后hòu亲qīn谒yè太tài庙miào，告gào受shòu徽huī号hào之zhī意yì ，大dà赦shè天tiān下xià，赐cì酺pú三sān日rì。己jǐ丑chǒu，御yù洛luò城chéng南nán门mén楼lóu观guàn泼pō寒hán胡hú戏xì。辛xīn丑chǒu，卫wèi王wáng重zhòng俊jùn为wèi左zuǒ卫wèi大dà将jiāng军jūn，遥yáo领lǐng扬yáng州zhōu大dà都dū督dū；温wēn王wáng重zhòng茂mào为wèi右yòu卫wèi大dà将jiāng军jūn，遥yáo领lǐng并bīng州zhōu大dà都dū督dū。十shí二èr月yuè壬rén寅yín，则zé天tiān皇huáng太tài后hòu崩bēng。

二èr年nián春chūn正zhēng月yuè丙bǐng申shēn，护hù则zé天tiān灵líng驾jià还hái京jīng。戊wù戌xū，吏lì部bù尚shàng书shū李lǐ峤jiào同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn，中zhōng书shū侍shì郎láng于yú惟wéi谦qiān同tóng中zhōng书shū门mén下xià平píng章zhāng事shì。闰rùn月yuè丙bǐng午wǔ朔shuò，置zhì公gōng主zhǔ府fǔ官guān员yuán。乙yǐ卯mǎo ，以yǐ特tè进jìn敬jìng晖huī、桓huán彦yàn范fàn、袁yuán恕shù己jǐ等děng三sān人rén为wéi滑huá、洺míng、豫yù刺cì史shǐ。二èr月yuè乙yǐ未wèi，刑xíng部bù尚shàng书shū韦wéi巨jù源yuán同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn。遣qiǎn十shí使shǐ巡xún察chá风fēng俗sú。丙bǐng申shēn，僧sēng会huì范fàn、道dào士shì史shǐ崇chóng玄xuán等děng十shí余yú人rén授shòu官guān封fēng公gōng，以yǐ常cháng赏shǎng圣shèng善shàn寺sì功gōng也yě。三sān月yuè甲jiǎ辰chén，中zhōng书shū令lìng韦wéi安ān石shí为wèi户hù部bù尚shàng书shū，罢bà知zhī政zhèng事shì。户hù部bù尚shàng书shū苏sū瑰guī为wèi侍shì中zhōng、京jīng留liú守shǒu。乙yǐ巳sì，黄huáng雾wù四sì塞sāi。唐táng休xiū璟jǐng请qǐng致zhì仕shì，许xǔ之zhī。庚gēng戌xū，杀shā光guāng禄lù卿qīng、驸fù马mǎ都dū尉wèi王wáng同tóng皎jiǎo。壬rén子zi，洛luò阳yáng城chéng东dōng七qī里lǐ许xǔ，地dì色sè如rú水shuǐ，侧cè近jìn树shù木mù、往wǎng来lái车chē马mǎ历lì历lì影yǐng见jiàn水shuǐ中zhōng，经jīng月yuè余yú乃nǎi灭miè。是shì月yuè，大dà置zhì员yuán外wài官guān，自zì京jīng诸zhū司sī及jí诸zhū州zhōu佐zuǒ凡fán二èr千qiān余yú人rén，超chāo授shòu阉yān官guān七qī品pǐn已yǐ上shàng及jí员yuán外wài者zhě千qiān余yú人rén。壬rén戌xū，赠zèng后hòu父fù韦wéi玄xuán贞zhēn太tài师shī、益yì州zhōu都dū督dū。

夏xià四sì月yuè甲jiǎ戌xū，又yòu赠zèng玄xuán贞zhēn为wèi酆fēng王wáng，玄xuán贞zhēn弟dì四sì人rén并bìng赠zèng郡jùn王wáng。己jǐ卯mǎo，左zuǒ散sàn骑qí常cháng侍shì、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn李lǐ怀huái远yuǎn请qǐng致zhì仕shì，许xǔ之zhī。辛xīn巳sì ，洛luò水shuǐ暴bào涨zhǎng，坏huài天tiān津jīn桥qiáo。六liù月yuè戊wù寅yín，特tè进jìn、朗lǎng州zhōu刺cì史shǐ、平píng阳yáng郡jùn王wáng敬jìng晖huī贬biǎn崖yá州zhōu司sī马mǎ，特tè进jìn、毫háo州zhōu刺cì史shǐ、扶fú阳yáng郡jùn王wáng桓huán彦yàn范fàn泷lóng州zhōu司sī马mǎ，特tè进jìn、郢yǐng州zhōu刺cì史shǐ袁yuán恕shù己jǐ窦dòu州zhōu司sī马mǎ，特tè进jìn、均jūn州zhōu刺cì史shǐ、博bó陵líng郡jùn王wáng崔cuī玄xuán暐wěi白bái州zhōu司sī马mǎ，特tè进jìn、襄xiāng州zhōu刺cì史shǐ、汉hàn阳yáng郡jùn王wáng张zhāng柬jiǎn之zhī新xīn州zhōu司sī马mǎ，并bìng员yuán外wài置zhì，长zhǎng任rèn，旧jiù官guān封fēng爵jué并bìng追zhuī夺duó。秋qiū七qī月yuè丙bǐng午wǔ，立lì卫wèi王wáng重zhòng俊jùn为wèi皇huáng太tài子zi。丙bǐng寅yín，中zhōng书shū令lìng兼jiān检jiǎn校xiào兵bīng部bù尚shàng书shū齐qí国guó公gōng魏wèi元yuán忠zhōng为wèi尚shàng书shū右yòu仆pū射shè兼jiān中zhōng书shū令lìng，仍réng知zhī兵bīng部bù事shì；吏lì部bù尚shàng书shū李lǐ峤jiào为wèi中zhōng书shū令lìng；刑xíng部bù尚shàng书shū韦wéi巨jù源yuán为wèi吏lì部bù尚shàng书shū，依yī旧jiù同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn。庚gēng午wǔ，礼lǐ部bù尚shàng书shū祝zhù钦qīn明míng为wèi中zhōng丞chéng萧xiāo至zhì忠zhōng所suǒ劾hé。前qián左zuǒ散sàn骑qí常cháng侍shì李lǐ怀huái远yuǎn为wèi左zuǒ散sàn骑qí常cháng侍shì、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn、东dōng都dōu留liú守shǒu。

九jiǔ月yuè，祝zhù钦qīn明míng贬biǎn青qīng州zhōu刺cì史shǐ。壬rén寅yín，幸xìng白bái马mǎ寺sì。戊wù午wǔ，左zuǒ散sàn骑qí常cháng侍shì李lǐ怀huái远yuǎn卒zú。壬rén寅yín，置zhì户hù部bù侍shì郎láng一yī员yuán。

冬dōng十shí月yuè己jǐ卯mǎo，车chē驾jià还hái京jīng师shī。戊wù戌xū，至zhì自zì东dōng都dōu。十shí一yī月yuè乙yǐ巳sì，大dà赦shè天tiān下xià，行xíng从cóng文wén武wǔ官guān赐cì勋xūn一yī转zhuǎn。改gǎi河hé南nán为wèi合hé宫gōng，洛luò阳yáng为wèi永yǒng昌chāng，嵩sōng阳yáng为wèi登dēng封fēng，阳yáng城chéng为wèi告gào成chéng。戊wù午wǔ，兼jiān秘mì书shū郑zhèng普pǔ思sī坐zuò妖yāo逆nì配pèi流liú儋dān州zhōu，其qí党dǎng与yǔ皆jiē伏fú诛zhū。十shí二èr月yuè己jǐ卯mǎo，突tū厥jué默mò啜chuài寇kòu灵líng州zhōu鸣míng沙shā县xiàn，灵líng武wǔ军jūn大dà总zǒng管guǎn沙shā吒zhā忠zhōng义yì逆nì击jī之zhī，官guān军jūn败bài绩jì，死sǐ者zhě三sān万wàn。丁dīng巳sì，突tū厥jué进jìn寇kòu原yuán、会huì等děng州zhōu，掠lüè陇lǒng右yòu牧mù马mǎ万wàn余yú而ér去qù。甲jiǎ申shēn，募mù能néng斩zhǎn默mò啜chuài者zhě，封fēng授shòu诸zhū大dà卫wèi大dà将jiāng军jūn。丙bǐng戌xū，以yǐ突tū厥jué犯fàn边biān，京jīng师shī亢kàng旱hàn，令lìng减jiǎn膳shàn彻chè乐lè。河hé北běi水shuǐ，大dà饥jī，命mìng侍shì中zhōng苏sū瑰guī存cún抚fǔ赈zhèn给gěi。丙bǐng申shēn，特tè进jìn、尚shàng书shū左zuǒ仆pū射shè、兼jiān安ān国guó相xiāng王wáng府fǔ长zhǎng史shǐ、芮ruì国guó公gōng豆dòu卢lú钦qīn望wàng为wèi开kāi府fǔ仪yí同tóng三sān司sī，依yī旧jiù平píng章zhāng军jūn国guó重zhòng事shì；尚shàng书shū右yòu仆pū射shè兼jiān中zhōng书shū令lìng、知zhī兵bīng部bù事shì、齐qí国guó公gōng魏wèi元yuán忠zhōng为wèi尚shàng书shū左zuǒ仆pū射shè兼jiān中zhōng书shū令lìng，仍réng兼jiān知zhī兵bīng部bù事shì。是shì冬dōng，牛niú大dà疫yì。

三sān年nián春chūn正zhēng月yuè庚gēng子zi朔shuò，不bù受shòu朝zhāo会huì，丧sàng未wèi再zài期qī也yě。庚gēng戌xū，以yǐ默mò啜chuài寇kòu边biān，制zhì募mù猛měng士shì武wǔ艺yì超chāo绝jué者zhě，各gè令lìng自zì举jǔ，内nèi外wài群qún官guān各gè进jìn破pò灭miè突tū厥jué之zhī策cè。丙bǐng辰chén，以yǐ旱hàn，亲qīn录lù囚qiú徒tú。己jǐ巳sì，遣qiǎn武wǔ攸yōu暨jì、武wǔ三sān思sī往wǎng乾qián陵líng祈qí雨yǔ于yú则zé天tiān皇huáng后hòu，既jì而ér雨yǔ降jiàng，上shàng大dà感gǎn悦yuè。二èr月yuè辛xīn未wèi，制zhì武wǔ氏shì崇chóng恩ēn庙miào依yī旧jiù享xiǎng祭jì，仍réng置zhì五wǔ品pǐn令lìng、七qī品pǐn丞chéng，其qí昊hào陵líng、顺shùn陵líng置zhì令lìng、丞chéng如rú庙miào。壬rén午wǔ，赠zèng太tài师shī、酆fēng王wáng庙miào号hào褒bāo德dé，陵líng号hào荣róng先xiān，置zhì六liù品pǐn令lìng、八bā品pǐn丞chéng。庚gēng寅yín，改gǎi中zhōng兴xīng寺sì、观guān为wèi龙lóng兴xīng，内nèi外wài不bù得dé言yán“中zhōng兴xīng”。辛xīn卯mǎo，幸xìng安ān乐lè公gōng主zhǔ宅zhái。

三sān月yuè丙bǐng子zi，吐tǔ蕃bō赞zàn普pǔ遣qiǎn大dà臣chén悉xī董dǒng热rè献xiàn方fāng物wù。是shì春chūn，自zì京jīng师shī至zhì山shān东dōng疾jí疫yì，民mín死sǐ者zhě众zhòng。河hé北běi、河hé南nán大dà旱hàn。夏xià四sì月yuè辛xīn巳sì，以yǐ嗣sì雍yōng王wáng守shǒu礼lǐ女nǚ为wèi金jīn城chéng公gōng主zhǔ，出chū降jiàng吐tǔ蕃bō赞zàn普pǔ。庚gēng寅yín，幸xìng荐jiàn福fú寺sì，曲qū赦shè雍yōng州zhōu。五wǔ月yuè戊wù戌xū，左zuǒ屯tún卫wèi大dà将jiāng军jūn兼jiān检jiǎn校xiào洛luò州zhōu长zhǎng史shǐ张zhāng仁rén亶dǎn为wèi朔shuò方fāng道dào大dà总zǒng管guǎn，以yǐ备bèi突tū厥jué。丙bǐng午wǔ，突tū厥jué默mò啜chuài杀shā我wǒ行xíng人rén臧zāng思sī言yán。六liù月yuè丁dīng卯mǎo逆nì，日rì有yǒu蚀shí之zhī。戊wù子zi，姚yáo隽juàn道dào讨tǎo击jī使shǐ、侍shì御yù史shǐ唐táng九jiǔ征zhēng击jī姚yáo州zhōu叛pàn蛮mán，破pò之zhī，俘fú虏lǔ三sān千qiān计jì，遂suì于yú其qí处chù勒lēi石shí纪jì功gōng焉yān。是shì夏xià，山shān东dōng、河hé北běi二èr十shí余yú州zhōu旱hàn，饥jī馑jǐn疾jí疫yì死sǐ者zhě数shù千qiān计jì，遣qiǎn使shǐ赈zhèn恤xù之zhī。秋qiū七qī月yuè庚gēng子zi，皇huáng太tài子zi重zhòng俊jùn与yǔ羽yǔ林lín将jiāng军jūn李lǐ多duō祚zuò等děng，率lǜ羽yǔ林lín千qiān骑qí兵bīng三sān百bǎi余yú人rén，诛zhū武wǔ三sān思sī、武wǔ崇chóng训xùn，遂suì引yǐn兵bīng自zì肃sù章zhāng门mén斩zhǎn关guān而ér入rù。帝dì惶huáng遽jù登dēng玄xuán武wǔ楼lóu，重zhòng俊jùn引yǐn兵bīng至zhì下xià，上shàng自zì临lín轩xuān谕yù之zhī，众zhòng遂suì散sàn去qù，杀shā李lǐ多duō祚zuò。重zhòng俊jùn出chū奔bēn至zhì鄠hù县xiàn，为wèi部bù下xià所suǒ杀shā。癸guǐ卯mǎo，大dà赦shè天tiān下xià。八bā月yuè丙bǐng子zi，改gǎi玄xuán武wǔ门mén为wèi神shén武wǔ门mén，楼lóu为wèi制zhì胜shèng楼lóu。丙bǐng戌xū，左zuǒ仆pū射shè兼jiān中zhōng书shū令lìng魏wèi元yuán忠zhōng请qǐng致zhì仕shì，授shòu特tè进jìn。

九jiǔ月yuè丁dīng酉yǒu，兵bīng部bù尚shàng书shū、郢yǐng国guó公gōng宗zōng楚chǔ客kè，左zuǒ卫wèi将jiāng军jūn兼jiān太tài府fǔ卿qīng纪jì处chù讷nè并bìng同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn；吏lì部bù侍shì郎láng兼jiān左zuǒ御yù史shǐ台tái中zhōng丞chéng萧xiāo至zhì忠zhōng为wèi黄huáng门mén侍shì郎láng兼jiān左zuǒ御yù史shǐ中zhōng丞chéng、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn；中zhōng书shū侍shì郎láng、东dōng海hǎi郡jùn公gōng于yú惟wéi谦qiān国guó子zi祭jì酒jiǔ，罢bà知zhī政zhèng事shì。庚gēng子zi，上shàng皇huáng帝dì尊zūn号hào曰yuē应yīng天tiān神shén龙lóng，皇huáng后hòu尊zūn号hào曰yuē顺shùn天tiān翊yì圣shèng，大dà赦shè天tiān下xià，改gǎi元yuán为wèi景jǐng龙lóng。两liǎng京jīng文wén武wǔ官guān，三sān品pǐn已yǐ上shàng赐cì爵jué一yī级jí，四sì品pǐn已yǐ下xià加jiā一yī阶jiē，外wài官guān赐cì勋xūn一yī转zhuǎn。景jǐng龙lóng元yuán年nián九jiǔ月yuè甲jiǎ辰chén，特tè进jìn魏wèi元yuán忠zhōng左zuǒ授shòu务wù川chuān尉wèi，言yán与yǔ重zhòng俊jùn通tōng谋móu也yě。庚gēng辰chén，侍shì中zhōng兼jiān左zuǒ御yù史shǐ台tái大dà夫fū杨yáng再zài思sī为wèi中zhōng书shū令lìng，吏lì部bù尚shàng书shū韦wéi巨jù源yuán、太tài府fǔ卿qīng纪jì处chù讷nè并bìng为wèi侍shì中zhōng，侍shì中zhōng苏sū瑰guī为wèi吏lì部bù尚shàng书shū。壬rén戌xū，改gǎi左zuǒ右yòu羽yǔ林lín卫wèi千qiān骑qí为wèi万wàn骑qí，仍réng分fēn为wéi左zuǒ右yòu。

冬dōng十shí月yuè壬rén午wǔ，彗huì见jiàn于yú西xī，月yuè余yú而ér灭miè。壬rén午wǔ，皇huáng后hòu上shàng《神shén武wǔ颂sòng》，令lìng两liǎng京jīng及jí四sì大dà都dū督dū府fǔ皆jiē刻kè之zhī于yú石shí。十shí二èr月yuè乙yǐ丑chǒu朔shuò，日rì有yǒu蚀shí之zhī。丁dīng丑chǒu，京jīng师shī雨yǔ土tǔ。

二èr年nián春chūn正zhēng月yuè丙bǐng申shēn，沧cāng州zhōu雨yǔ雹báo，大dà如rú鸡jī卵luǎn。二èr月yuè辛xīn未wèi，幸xìng左zuǒ金jīn吾wú大dà将jiāng军jūn、陈chén国guó公gōng陆lù颂sòng宅zhái。皇huáng后hòu自zì言yán衣yī箱xiāng中zhōng裙qún上shàng有yǒu五wǔ色sè云yún起qǐ，令lìng画huà工gōng图tú之zhī，以yǐ示shì百bǎi僚liáo，乃nǎi大dà赦shè天tiān下xià。癸guǐ未wèi夜yè，天tiān保bǎo星xīng坠zhuì西xī南nán，有yǒu声shēng如rú雷léi，野yě雉zhì皆jiē雊gòu。乙yǐ酉yǒu，帝dì以yǐ后hòu服fú有yǒu庆qìng云yún之zhī瑞ruì，大dà赦shè天tiān下xià。内nèi外wài五wǔ品pǐn已yǐ上shàng母mǔ妻qī各gè加jiā邑yì号hào一yī等děng，无wú妻qī者zhě听tīng授shòu女nǚ；天tiān下xià妇fù人rén八bā十shí已yǐ上shàng，版bǎn授shòu乡xiāng、县xiàn、郡jùn等děng君jūn。三sān月yuè丙bǐng子zi，朔shuò方fāng道dào大dà总zǒng管guǎn张zhāng仁rén亶dǎn筑zhù受shòu降xiáng城chéng于yú河hé上shàng。

夏xià四sì月yuè庚gēng午wǔ，左zuǒ散sàn骑qí常cháng侍shì、乐lè寿shòu郡jùn王wáng、驸fù马mǎ都dū尉wèi武wǔ攸yōu暨jì让ràng郡jùn王wáng，改gǎi封fēng楚chǔ国guó公gōng。癸guǐ未wèi，修xiū文wén馆guǎn增zēng置zhì大dà学xué士shì八bā员yuán，直zhí学xué士shì十shí二èr员yuán。己jǐ丑chǒu，幸xìng长cháng乐lè公gōng主zhǔ庄zhuāng，即jí日rì还hái宫gōng。

六liù月yuè丁dīng亥hài，改gǎi太tài史shǐ局jú为wèi太tài史shǐ监jiān，罢bà隶lì秘mì书shū省shěng。秋qiū七qī月yuè辛xīn卯mǎo，台tāi州zhōu地dì震zhèn。癸guǐ巳sì，左zuǒ屯tún卫wèi大dà将jiāng军jūn、摄shè右yòu御yù史shǐ台tái大dà夫fū、朔shuò方fāng道dào行héng营yíng大dà总zǒng管guǎn、韩hán国guó公gōng张zhāng仁rén亶dǎn同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn。有yǒu赤chì气qì竟jìng天tiān，其qí光guāng烛zhú地dì，经jīng三sān日rì乃nǎi止zhǐ。冬dōng十shí一yī月yuè庚gēng申shēn，突tū厥jué首shǒu领lǐng娑suō葛gé叛pàn，自zì立lì为wèi可kè汗hán，遣qiǎn弟dì遮zhē弩nǔ率lǜ众zhòng犯fàn塞sāi。己jǐ卯mǎo，以yǐ安ān乐lè公gōng主zhǔ出chū降jiàng，假jiǎ皇huáng后hòu仗zhàng出chū于yú禁jìn中zhōng，以yǐ盛shèng其qí仪yí，帝dì及jí后hòu御yù安ān福fú楼lóu以yǐ观guān之zhī。礼lǐ毕bì，大dà赦shè天tiān下xià，赐cì酺pú三sān日rì。癸guǐ未wèi，安ān西xī都dōu护hù牛niú师shī奖jiǎng与yǔ娑suō葛gé战zhàn于yú火huǒ烧shāo城chéng，师shī奖jiǎng败bài绩jì，没méi于yú阵zhèn。是shì冬dōng，西xī京jīng吏lì部bù置zhì两liǎng侍shì郎láng铨quán试shì，东dōng都dōu又yòu置zhì两liǎng铨quán，恣zì行xíng嘱zhǔ请qǐng。又yòu有yǒu斜xié封fēng授shòu官guān，预yù用yòng秋qiū阙quē。

三sān年nián春chūn正zhēng月yuè丁dīng卯mǎo，黄huáng雾wù四sì塞sāi。癸guǐ酉yǒu，幸xìng荐jiàn福fú寺sì。乙yǐ亥hài，宴yàn侍shì臣chén及jí近jìn亲qīn于yú梨lí园yuán亭tíng。二èr月yuè己jǐ丑chǒu，幸xìng玄xuán武wǔ门mén，与yǔ近jìn臣chén观guān宫gōng女nǚ大dà酺pú，既jì而ér左zuǒ右yòu分fēn曹cáo，共gòng争zhēng胜shèng负fù。上shàng又yòu遣qiǎn宫gōng女nǚ为wèi市shì肆sì，鬻yù卖mài众zhòng物wù，令lìng宰zǎi臣chén及jí公gōng卿qīng为wèi商shāng贾gǔ，与yǔ之zhī交jiāo易yì，因yīn为wèi忿fèn争zhēng，言yán辞cí猥wěi亵xiè。上shàng与yǔ后hòu观guān之zhī，以yǐ为wéi笑xiào乐lè。壬rén寅yín，侍shì中zhōng、舒shū国guó公gōng韦wéi巨jù源yuán为wèi尚shàng书shū左zuǒ仆pū射shè，并bìng同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn。戊wù午wǔ，兵bīng部bù尚shàng书shū、郢yǐng国guó公gōng宗zōng楚chǔ客kè中zhōng书shū令lìng，中zhōng书shū侍shì郎láng、酂cuó国guó公gōng萧xiāo至zhì忠zhōng为wèi侍shì中zhōng，太tài府fǔ卿qīng韦wéi嗣sì立lì为wèi兵bīng部bù尚shàng书shū、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn，中zhōng书shū侍shì郎láng、检jiǎn校xiào吏lì部bù侍shì郎láng崔cuī湜shí同tóng中zhōng书shū门mén下xià平píng章zhāng事shì，兵bīng部bù侍shì郎láng赵zhào彦yàn昭zhāo为wèi中zhōng书shū侍shì郎láng、同tóng中zhōng书shū门mén下xià平píng章zhāng事shì。庚gēng申shēn，日rì赤chì紫zǐ色sè，无wú光guāng。戊wù寅yín，礼lǐ部bù尚shàng书shū兼jiān扬yáng州zhōu大dà都dū督dū、曹cáo国guó公gōng韦wéi温wēn为wèi太tài子zi少shǎo保bǎo兼jiān扬yáng州zhōu大dà都dū督dū、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn。太tài常cháng少shǎo卿qīng兼jiān检jiǎn校xiào吏lì部bù侍shì郎láng郑zhèng愔yīn同tóng中zhōng书shū门mén下xià平píng章zhāng事shì。夏xià五wǔ月yuè丙bǐng戌xū，崔cuī湜shí、郑zhèng愔yīn坐zuò赃zāng，湜shí贬biǎn襄xiāng州zhōu刺cì史shǐ，愔yīn贬biǎn江jiāng州zhōu司sī马mǎ。

六liù月yuè癸guǐ丑chǒu，太tài白bái昼zhòu见jiàn于yú东dōng井jǐng。庚gēng子zi，以yǐ经jīng籍jí多duō缺quē，使shǐ天tiān下xià搜sōu括kuò。壬rén寅yín，以yǐ旱hàn，避bì正zhèng殿diàn，减jiǎn膳shàn，亲qīn录lù囚qiú徒tú。癸guǐ卯mǎo，尚shàng书shū右yòu仆pū射shè杨yáng再zài思sī薨hōng。秋qiū七qī月yuè乙yǐ卯mǎo朔shuò，镇zhèn军jūn大dà将jiāng军jūn、右yòu骁xiāo卫wèi将jiāng军jūn、兼jiān知zhī太tài史shǐ事shì迦jiā业yè至zhì忠zhōng配pèi流liú柳liǔ州zhōu。丙bǐng辰chén，娑suō葛gé遣qiǎn使shǐ来lái降jiàng。辛xīn酉yǒu，幸xìng梨lí园yuán亭tíng，宴yàn侍shì臣chén学xué士shì。皇huáng后hòu表biǎo请qǐng诸zhū妇fù人rén不bù因yīn夫fū子zǐ而ér加jiā邑yì号hào者zhě，许xǔ同tóng见jiàn任rèn职zhí事shì官guān，听tīng子zǐ孙sūn用yòng廕yìn，从cóng之zhī。壬rén戌xū，安ān福fú门mén外wài设shè无wú遮zhē斋zhāi，三sān品pǐn已yǐ上shàng行háng香xiāng。癸guǐ亥hài，御yù承chéng庆qìng殿diàn，录lù囚qiú徒tú。壬rén午wǔ，遣qiǎn使shǐ册cè骁xiāo卫wèi大dà将jiāng军jūn、兼jiān卫wèi尉wèi卿qīng、金jīn河hé王wáng突tū骑qí施shī守shǒu忠zhōng为wèi归guī化huà可kè汗hán。八bā月yuè乙yǐ酉yǒu，特tè进jìn、行xíng中zhōng书shū令lìng、赵zhào国guó公gōng李lǐ峤jiào为wèi特tè进jìn、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn，侍shì中zhōng、酂cuó国guó公gōng萧xiāo至zhì忠zhōng为wèi中zhōng书shū令lìng，特tè进jìn、郧yún国guó公gōng韦wéi安ān石shí为wèi侍shì中zhōng。庚gēng寅yín，诸zhū州zhōu各gè置zhì司sī田tián参cān军jūn一yī员yuán。吐tǔ蕃bō赞zàn普pǔ遣qiǎn使shǐ勃bó禄lù星xīng奉fèng进jìn国guó信xìn、赞zàn普pǔ祖zǔ娑suō进jìn物wù，及jí上shàng中zhōng宫gōng、安ān国guó相xiāng王wáng、太tài平píng公gōng主zhǔ有yǒu差chà。壬rén辰chén，遣qiǎn十shí使shǐ巡xún察chá天tiān下xià。有yǒu星xīng孛bèi于yú紫zǐ宫gōng。令lìng特tè进jìn佩pèi鱼yú。散sàn职zhí佩pèi鱼yú，自zì此cǐ始shǐ也yě。乙yǐ未wèi，亲qīn送sòng朔shuò方fāng军jūn总zǒng管guǎn、韩hán国guó公gōng张zhāng仁rén亶dǎn于yú通tōng化huà门mén外wài，上shàng制zhì序xù赋fù诗shī。乙yǐ巳sì，幸xìng安ān乐lè公gōng主zhǔ山shān亭tíng，宴yàn侍shì臣chén、学xué士shì，赐cì缯zēng帛bó有yǒu差chà。九jiǔ月yuè壬rén戌xū，幸xìng九jiǔ曲qū亭tíng子zi，宴yàn侍shì臣chén、学xué士shì。戊wù辰chén，吏lì部bù尚shàng书shū、怀huái县xiàn公gōng苏sū瑰guī为wèi尚shàng书shū右yòu仆pū射shè、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn。

冬dōng十shí月yuè庚gēng寅yín，幸xìng安ān乐lè公gōng主zhǔ金jīn城chéng新xīn宅zhái，宴yàn侍shì臣chén、学xué士shì。十shí一yī月yuè乙yǐ丑chǒu，亲qīn祀sì南nán郊jiāo，皇huáng后hòu登dēng坛tán亚yà献xiàn，左zuǒ仆pū射shè舒shū国guó公gōng韦wéi巨jù源yuán为wèi终zhōng献xiàn。大dà赦shè天tiān下xià，见jiàn系xì囚qiú徒tú及jí十shí恶è咸xián赦shè除chú之zhī，杂zá犯fàn流liú人rén并bìng放fàng还huán。京jīng文wén武wǔ三sān品pǐn已yǐ上shàng赐cì爵jué一yī等děng，四sì品pǐn已yǐ下xià加jiā一yī阶jiē，京jīng官guān及jí应yīng袭xí岳yuè牧mù入rù三sān品pǐn五wǔ品pǐn减jiǎn考kǎo，高gāo年nián版bǎn授shòu。大dà酺pú三sān日rì。壬rén申shēn，幸xìng见jiàn子zi陵líng。甲jiǎ戌xū，开kāi府fǔ仪yí同tóng三sān司sī、芮ruì国guó公gōng豆dòu卢lú钦qīn望wàng薨hōng。吐tǔ蕃bō赞zàn普pǔ遣qiǎn其qí大dà臣chén尚shàng赞zàn吐tǔ来lái逆nì女nǚ。十shí二èr月yuè壬rén戌xū，前qián尚shàng书shū右yòu仆pū射shè、宋sòng国guó公gōng唐táng休xiū璟jǐng为wèi太tài子zi少shǎo师shī、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn。甲jiǎ子zi，上shàng幸xìng新xīn丰fēng之zhī温wēn汤tāng。庚gēng子zi，幸xìng兵bīng部bù尚shàng书shū韦wéi嗣sì立lì庄zhuāng，封fēng嗣sì立lì为wèi逍xiāo遥yáo公gōng，上shàng亲qīn制zhì序xù赋fù诗shī，便biàn游yóu白bái鹿lù观guān。甲jiǎ辰chén，曲qū赐cì新xīn丰fēng县xiàn，百bǎi姓xìng给gěi复fù一yī年nián，行xíng从cóng官guān赐cì勋xūn一yī转zhuǎn。是shì日rì幸xìng骊lí山shān。乙yǐ巳sì，至zhì自zì温wēn汤tāng。乙yǐ酉yǒu，令lìng诸zhū司sī长zhǎng官guān向xiàng醴lǐ泉quán坊fāng看kàn泼pō胡hú王wáng乞qǐ寒hán戏xì。

四sì年nián春chūn正zhēng月yuè乙yǐ卯mǎo，于yú化huà度dù寺sì门mén设shè无wú遮zhē大dà斋zhāi。丙bǐng寅yín上shàng元yuán夜yè，帝dì与yǔ皇huáng后hòu微wēi行xíng观guān灯dēng，因yīn幸xìng中zhōng书shū令lìng萧xiāo至zhì忠zhōng之zhī第dì。是shì夜yè，放fàng宫gōng女nǚ数shù千qiān人rén看kàn灯dēng，因yīn此cǐ多duō有yǒu亡wáng逸yì者zhě。丁dīng卯mǎo夜yè，又yòu微wēi行xíng看kàn灯dēng。丁dīng丑chǒu，命mìng左zuǒ骁xiāo卫wèi大dà将jiāng军jūn、河hé源yuán军jūn使shǐ杨yáng矩jǔ为wèi送sòng金jīn城chéng公gōng主zhǔ入rù吐tǔ蕃bō使shǐ。己jǐ卯mǎo，幸xìng始shǐ平píng，送sòng金jīn城chéng公gōng主zhǔ归guī吐tǔ蕃bō。

二èr月yuè壬rén午wǔ，曲qū赦shè咸xián阳yáng、始shǐ平píng，改gǎi始shǐ平píng为wèi金jīn城chéng县xiàn。便biàn幸xìng长cháng安ān令lìng王wáng光guāng辅fǔ马mǎ嵬wéi北běi原yuán庄zhuāng。癸guǐ未wèi，至zhì自zì金jīn城chéng。庚gēng戌xū，令lìng中zhōng书shū门mén下xià供gòng奉fèng官guān五wǔ品pǐn已yǐ上shàng、文wén武wǔ三sān品pǐn已yǐ上shàng并bìng诸zhū学xué士shì等děng，自zì芳fāng林lín门mén入rù，集jí于yú梨lí园yuán球qiú场chǎng，分fēn朋péng拔bá河hé，帝dì与yǔ皇huáng后hòu、公gōng主zhǔ亲qīn往wǎng观guān之zhī。三sān月yuè甲jiǎ寅yín，幸xìng临lín渭wèi亭tíng修xiū禊xì饮yǐn，赐cì群qún官guān柳liǔ棬quān以yǐ辟pì恶è。丙bǐng辰chén，游yóu宴yàn桃táo花huā园yuán。庚gēng申shēn，京jīng师shī雨yǔ木mù冰bīng，井jǐng溢yì。壬rén戌xū，赐cì宰zǎi臣chén已yǐ下xià内nèi样yàng巾jīn子zi。夏xià四sì月yuè丁dīng亥hài，上shàng游yóu樱yīng桃táo园yuán，引yǐn中zhōng书shū门mén下xià五wǔ品pǐn已yǐ上shàng诸zhū司sī长zhǎng官guān学xué士shì等děng入rù芳fāng林lín园yuán尝cháng樱yīng桃táo，便biàn令lìng马mǎ上shàng口kǒu摘zhāi，置zhì酒jiǔ为wèi乐lè。乙yǐ未wèi，幸xìng隆lóng庆qìng池chí，结jié彩cǎi为wèi楼lóu，宴yàn侍shì臣chén，泛fàn舟zhōu戏xì乐lè，因yīn幸xìng礼lǐ部bù尚shàng书shū窦dòu希xī宅zhái。五wǔ月yuè辛xīn酉yǒu，秘mì书shū监jiān、赐cì虢guó王wáng邕yōng改gǎi封fēng汴biàn王wáng。乙yǐ丑chǒu，皇huáng后hòu请qǐng加jiā嗣sì王wáng三sān品pǐn。丁dīng卯mǎo，前qián许xǔ州zhōu司sī兵bīng参cān军jūn燕yàn钦qīn融róng上shàng书shū，言yán皇huáng后hòu干gān预yù国guó政zhèng，安ān乐lè公gōng主zhǔ、武wǔ延yán秀xiù、宗zōng楚chǔ客kè等děng同tóng危wēi宗zōng社shè。帝dì怒nù，召zhào钦qīn融róng廷tíng见jiàn，扑pū杀shā之zhī。时shí安ān乐lè公gōng主zhǔ志zhì欲yù皇huáng后hòu临lín朝cháo称chēng制zhì，而ér求qiú立lì为wèi皇huáng太tài女nǚ，自zì是shì与yǔ后hòu合hé谋móu进jìn鸩zhèn。

六liù月yuè壬rén午wǔ，帝dì遇yù毒dú，崩bēng于yú神shén龙lóng殿diàn，年nián五wǔ十shí五wǔ。秘mì不bù发fā丧sāng，皇huáng后hòu亲qīn总zǒng庶shù政zhèng。癸guǐ未wèi，以yǐ刑xíng部bù尚shàng书shū裴péi谈tán、工gōng部bù尚shàng书shū张zhāng锡xī并bìng同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn，依yī旧jiù东dōng都dōu留liú守shǒu。吏lì部bù尚shàng书shū张zhāng喜xǐ福fú、中zhōng书shū侍shì郎láng岑cén羲xī、吏lì部bù侍shì郎láng崔cuī湜shí并bìng同tóng中zhōng书shū门mén下xià平píng章zhāng事shì。又yòu命mìng左zuǒ右yòu金jīn吾wú卫wèi大dà将jiāng军jūn赵zhào承chéng恩ēn、右yòu监jiān门mén大dà将jiāng军jūn薛xuē简jiǎn帅shuài兵bīng五wǔ百bǎi人rén往wǎng均jūn州zhōu，备bèi谯qiáo王wáng重zhòng福fú。立lì温wēn王wáng重zhòng茂mào为wèi皇huáng太tài子zi。甲jiǎ申shēn，发fā丧sāng于yú太tài极jí殿diàn，宣xuān遗yí制zhì。皇huáng太tài后hòu临lín朝cháo，大dà赦shè天tiān下xià，改gǎi元yuán为wèi唐táng隆lóng。见jiàn系xì囚qiú徒tú常cháng赦shè所suǒ不bù免miǎn者zhě咸xián赦shè除chú之zhī，长cháng流liú任rèn放fàng归guī田tián里lǐ，负fù犯fàn痕hén瘕jiǎ咸xián从cóng洗xǐ涤dí。内nèi外wài官guān三sān品pǐn已yǐ上shàng赐cì爵jué一yī级jí，四sì品pǐn已yǐ下xià加jiā一yī阶jiē。以yǐ安ān国guó相xiāng王wáng旦dàn为wèi太tài子zi太tài师shī。进jìn封fēng雍yōng王wáng守shǒu礼lǐ为wèi邠bīn王wáng，寿shòu春chūn郡jùn王wáng成chéng器qì为wèi宋sòng王wáng，宗zōng正zhèng卿qīng晋jìn封fēng新xīn兴xīng王wáng。丁dīng亥hài，皇huáng太tài子zi即jí帝dì位wèi于yú柩jiù前qián，时shí年nián十shí六liù。皇huáng太tài后hòu韦wéi氏shì临lín朝cháo称chēng制zhì，大dà赦shè天tiān下xià，常cháng赦shè所suǒ不bù原yuán者zhě咸xián赦shè除chú之zhī。内nèi外wài兵bīng马mǎ诸zhū亲qīn掌zhǎng，仍réng令lìng韦wéi温wēn总zǒng知zhī。时shí召zhào诸zhū府fǔ折zhé冲chōng兵bīng五wǔ万wàn人rén分fēn屯tún京jīng城chéng，列liè为wèi左zuǒ右yòu营yíng，诸zhū韦wéi子zi侄zhí分fēn统tǒng之zhī。壬rén辰chén，遣qiǎn使shǐ诸zhū道dào巡xún抚fǔ，纪jì处chù讷nè关guān内nèi道dào，张zhāng嘉jiā福fú河hé北běi道dào，岑cén羲xī河hé南nán道dào。庚gēng子zi夜yè，临lín淄zī王wáng讳huì举jǔ兵bīng诛zhū诸zhū韦wéi、武wǔ，皆jiē枭xiāo首shǒu于yú安ān福fú门mén外wài，韦wéi太tài后hòu为wèi乱luàn兵bīng所suǒ杀shā。九jiǔ月yuè丁dīng卯mǎo，百bǎi官guān上shàng谥shì曰yuē孝xiào和hé皇huáng帝dì，庙miào号hào中zhōng宗zōng。十shí一yī月yuè己jǐ酉yǒu，葬zàng于yú定dìng陵líng。天tiān宝bǎo十shí三sān载zài二èr月yuè，改gǎi谥shì曰yuē大dà和hé大dà圣shèng大dà昭zhāo孝xiào皇huáng帝dì。

史shǐ臣chén曰yuē：廉lián士shì可kě以yǐ律lǜ贪tān夫fū，贤xián臣chén不bù能néng辅fǔ孱càn主zhǔ。诚chéng以yǐ志zhì昏hūn近jìn习xí，心xīn无wú远yuǎn图tú，不bù知zhī创chuàng业yè之zhī难nán，唯wéi取qǔ当dāng年nián之zhī乐lè。孝xiào和hé皇huáng帝dì越yuè自zì负fù扆yǐ，迁qiān于yú房fáng陵líng，崎qí岖qū瘴zhàng疠lì之zhī乡xiāng，契qì阔kuò幽yōu囚qiú之zhī地dì。所suǒ以yǐ张zhāng汉hàn阳yáng徘pái徊huái于yú克kè复fù，狄dí梁liáng公gōng哽gěng咽yè以yǐ奏zòu论lùn，遂suì得dé生shēng还huán，庸yōng非fēi己jǐ力lì。洎jì涤dí除chú金jīn虎hǔ，再zài握wò璇xuán衡héng，不bù能néng罪zuì己jǐ以yǐ谢xiè万wàn方fāng，而ér更gèng漫màn游yóu以yǐ隳huī八bā政zhèng。纵zòng艳yàn妻qī之zhī煽shān党dǎng，则zé棸zōu、楀yǔ争zhēng衡héng；信xìn妖yāo女nǚ以yǐ挠náo权quán，则zé彝yí伦lún失shī序xù。桓huán、敬jìng由yóu之zhī覆fù族zú，节jié愍mǐn所suǒ以yǐ兴xīng戈gē，竟jìng以yǐ元yuán首shǒu之zhī尊zūn，不bù免miǎn齐qí眉méi之zhī祸huò。比bǐ汉hàn、晋jìn之zhī惠huì、盈yíng辈bèi为wèi优yōu，苟gǒu非fēi继jì以yǐ命mìng世shì之zhī才cái，则zé土tǔ德dé去qù也yě。

睿ruì宗zōng玄xuán真zhēn大dà圣shèng大dà兴xīng孝xiào皇huáng帝dì，讳huì旦dàn，高gāo宗zōng第dì八bā子zi，中zhōng宗zōng母mǔ弟dì。龙lóng朔shuò二èr年nián六liù月yuè己jǐ未wèi，生shēng于yú长cháng安ān。其qí年nián封fēng殷yīn王wáng，遥yáo领lǐng冀jì州zhōu大dà都dū督dū、单chán于yú大dà都dū护hù、右yòu金jīn吾wú卫wèi大dà将jiāng军jūn。及jí长zhǎng，谦qiān恭gōng孝xiào友yǒu，好hào学xué，工gōng草cǎo隶lì，尤yóu爱ài文wén字zì训xùn诂gǔ之zhī书shū。乾qián封fēng元yuán年nián，徙xǐ封fēng豫yù王wáng。总zǒng章zhāng二èr年nián，徙xǐ封fēng冀jì王wáng。上shàng初chū名míng旭xù轮lún，至zhì是shì去qù“旭xù”字zì。上shàng元yuán二èr年nián，徙xǐ封fēng相xiāng王wáng，拜bài右yòu卫wèi大dà将jiāng军jūn。仪yí凤fèng三sān年nián，迁qiān洛luò牧mù；改gǎi名míng旦dàn，徙xǐ封fēng豫yù王wáng。嗣sì圣shèng元yuán年nián，则zé天tiān临lín朝cháo，废fèi中zhōng宗zōng为wèi庐lú陵líng王wáng，立lì豫yù王wáng为wèi皇huáng帝dì，仍réng临lín朝cháo称chēng制zhì。及jí革gé命mìng，改gǎi国guó号hào为wèi周zhōu，降jiàng帝dì为wèi皇huáng嗣sì，令lìng依yī旧jiù名míng轮lún，徙xǐ居jū东dōng宫gōng，其qí具jù仪yí一yī比bǐ皇huáng太tài子zi。圣shèng历lì元yuán年nián，中zhōng宗zōng自zì房fáng陵líng还hái。帝dì数shù称chēng疾jí不bù朝cháo，请qǐng让ràng位wèi于yú中zhōng宗zōng。则zé天tiān遂suì立lì中zhōng宗zōng为wèi皇huáng太tài子zi，封fēng帝dì为wèi相xiāng王wáng，又yòu改gǎi名míng旦dàn，授shòu太tài子zi右yòu卫wèi率lǜ。长cháng安ān中zhōng，拜bài司sī徒tú、右yòu羽yǔ林lín卫wèi大dà将jiāng军jūn。自zì则zé天tiān初chū临lín朝cháo及jí革gé命mìng之zhī际jì，王wáng室shì屡lǚ有yǒu变biàn故gù，帝dì每měi恭gōng俭jiǎn退tuì让ràng，竟jìng免miǎn于yú祸huò。神shén龙lóng元yuán年nián，以yǐ诛zhū张zhāng易yì之zhī昆kūn弟dì功gōng，进jìn号hào安ān国guó相xiāng王wáng，迁qiān太tài尉wèi，加jiā实shí封fēng。其qí年nián立lì为wèi皇huáng太tài弟dì，固gù辞cí不bù受shòu。

景jǐng龙lóng四sì年nián夏xià六liù月yuè，中zhōng宗zōng崩bēng，韦wéi庶shù人rén临lín朝cháo，引yǐn用yòng其qí党dǎng，分fēn握wò政zhèng柄bǐng，忌jì帝dì望wàng实shí素sù高gāo，潜qián谋móu危wēi害hài。庚gēng子zi夜yè，临lín淄zī王wáng讳huì与yǔ太tài平píng公gōng主zhǔ子zi薛xuē崇chóng简jiǎn、前qián朝cháo邑yì尉wèi刘liú幽yōu求qiú、长zhǎng上shàng果guǒ毅yì麻má嗣sì宗zōng、苑yuàn总zǒng监jiān钟zhōng绍shào京jīng等děng率lǜ兵bīng入rù北běi军jūn，诛zhū韦wéi温wēn、纪jì处chù讷nè、宗zōng楚chǔ客kè、武wǔ延yán秀xiù、马mǎ秦qín客kè、叶yè静jìng能néng、赵zhào履lǚ温wēn、杨yáng均jūn等děng，诸zhū韦wéi、武wǔ党dǎng与yǔ皆jiē诛zhū之zhī。辛xīn丑chǒu，帝dì挟xié少shǎo帝dì御yù安ān福fú门mén楼lóu慰wèi谕yù百bǎi姓xìng，大dà赦shè天tiān下xià，见jiàn系xì囚qiú徒tú常cháng赦shè所suǒ不bù免miǎn者zhě咸xián赦shè除chú之zhī。内nèi外wài文wén武wǔ官guān三sān品pǐn已yǐ上shàng赐cì爵jué一yī级jí，四sì品pǐn已yǐ下xià加jiā一yī阶jiē，亲qīn皇huáng三sān等děng已yǐ上shàng加jiā两liǎng阶jiē，四sì等děng已yǐ下xià及jí诸zhū亲qīn赐cì勋xūn三sān转zhuǎn，天tiān下xià百bǎi姓xìng免miǎn今jīn年nián田tián租zū之zhī半bàn。进jìn封fēng临lín淄zī王wáng为wèi平píng王wáng，以yǐ薛xuē崇chóng简jiǎn为wèi立lì节jié郡jùn王wáng。钟zhōng绍shào京jīng为wèi中zhōng书shū侍shì郎láng，刘liú幽yōu求qiú为wèi中zhōng书shū舍shě人rén，并bìng参cān知zhī机jī务wù，加jiā实shí封fēng。其qí余yú封fēng赏shǎng有yǒu差chà。遣qiǎn使shǐ分fēn行háng诸zhū道dào宣xuān谕yù，仍réng令lìng往wǎng均jūn州zhōu慰wèi劳láo谯qiáo王wáng。壬rén寅yín，左zuǒ千qiān牛niú中zhōng郎láng将jiāng、宋sòng王wáng成chéng器qì为wèi左zuǒ卫wèi大dà将jiāng军jūn，司sī农nóng少shǎo卿qīng同tóng正zhèng员yuán、衡héng阳yáng王wáng成chéng义yì为wèi右yòu卫wèi大dà将jiāng军jūn，太tài府fǔ少shǎo卿qīng同tóng正zhèng员yuán、巴bā陵líng王wáng隆lóng范fàn为wèi左zuǒ羽yǔ林lín卫wèi大dà将jiāng军jūn，太tài仆pū少shǎo卿qīng同tóng正zhèng员yuán、彭péng城chéng王wáng隆lóng业yè为wèi右yòu羽yǔ林lín卫wèi大dà将jiāng军jūn。黄huáng门mén侍shì郎láng李lǐ日rì知zhī同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn。癸guǐ卯mǎo，殿diàn中zhōng兼jiān知zhī内nèi外wài闲xián厩jiù、检jiǎn校xiào龙lóng武wǔ右yòu军jūn、仍réng押yā左zuǒ右yòu厢xiāng万wàn骑qí平píng王wáng讳huì同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn。中zhōng书shū侍shì郎láng、颍yǐng川chuān郡jùn公gōng钟zhōng绍shào京jīng为wèi中zhōng书shū令lìng。中zhōng书shū令lìng、酂cuó国guó公gōng萧xiāo至zhì忠zhōng为wèi许xǔ州zhōu刺cì史shǐ，兵bīng部bù尚shàng书shū、逍xiāo遥yáo公gōng韦wéi嗣sì立lì为wèi宋sòng州zhōu刺cì史shǐ，中zhōng书shū侍shì郎láng赵zhào彦yàn昭zhāo为wèi绛jiàng州zhōu刺cì史shǐ，萧xiāo、韦wéi、赵zhào特tè置zhì位wèi。诛zhū吏lì部bù尚shàng书shū张zhāng嘉jiā福fú于yú怀huái州zhōu。其qí日rì，王wáng公gōng百bǎi僚liáo上shàng表biǎo，咸xián以yǐ国guó家jiā多duō难nán，宜yí立lì长zhǎng君jūn，以yǐ帝dì众zhòng望wàng所suǒ归guī，请qǐng即jí尊zūn位wèi。

甲jiǎ辰chén，少shǎo帝dì诏zhào曰yuē：“自zì古gǔ帝dì王wáng，必bì有yǒu符fú命mìng，兄xiōng弟dì相xiāng及jí，存cún诸zhū典diǎn礼lǐ。朕zhèn以yǐ孤gū藐miǎo，遭zāo家jiā艰jiān难nán，顾gù兹zī蒙méng识shí，未wèi洽qià治zhì途tú。茫máng茫máng四sì海hǎi，将jiāng何hé所suǒ属shǔ，累lèi圣shèng丕pī基jī，若ruò坠zhuì于yú地dì。王wáng室shì多duō难nán，义yì择zé长zhǎng君jūn，思sī与yǔ群qún公gōng，推tuī崇chóng明míng圣shèng。叔shū父fù相xiāng王wáng，高gāo宗zōng之zhī子zi，昔xī以yǐ天tiān下xià，让ràng于yú先xiān帝dì，孝xiào友yǒu宽kuān简jiǎn，彰zhāng信xìn兆zhào人rén。神shén龙lóng之zhī初chū，己jǐ有yǒu明míng旨zhǐ，将jiāng立lì太tài弟dì，以yǐ为wéi副fù君jūn。为wèi王wáng恳kěn辞cí，未wèi行xíng册cè命mìng，所suǒ以yǐ东dōng宫gōng虚xū位wèi，至zhì于yú历lì年nián。彻chè缀zhuì在zài辰chén，祸huò变biàn仓cāng卒cù，后hòu掖yē称chēng制zhì，计jì立lì冲chōng人rén。钦qīn奉fèng前qián怀huái，愿yuàn遵zūn理lǐ命mìng。上shàng申shēn天tiān圣shèng之zhī旨zhǐ，下xià遂suì苍cāng生shēng之zhī心xīn；俯fǔ稽jī图tú纬wěi之zhī文wén，仰yǎng跂qí祖zǔ宗zōng之zhī烈liè。择zé今jīn日rì，请qǐng叔shū父fù相xiāng王wáng即jí皇huáng帝dì位wèi。朕zhèn退tuì守shǒu本běn籓fān，归guī于yú旧jiù邸dǐ。凡fán百bǎi卿qīng士shì，敬jìng承chéng朕zhèn言yán，克kè赞zàn我wǒ天tiān人rén之zhī休xiū期qī，光guāng我wǒ有yǒu唐táng之zhī勋xūn业yè。布bù告gào遐xiá迩ěr，咸xián使shǐ闻wén知zhī。”相xiāng王wáng上shàng表biǎo，让ràng曰yuē：“臣chén以yǐ宗zōng社shè事shì重zhòng，家jiā国guó情qíng深shēn，诛zhū锄chú巨jù逆nì，奉fèng戴dài嗣sì主zhǔ。今jīn承chéng制zhì旨zhǐ，猥wěi推tuī宸chén极jí。在zài臣chén虚xū薄báo，不bù敢gǎn祗zhī膺yīng。循xún环huán震zhèn惊jīng，无wú任rèn感gǎn哽gěng！”制zhì答dá曰yuē：“皇huáng极jí大dà宝bǎo，天tiān下xià至zhì公gōng，王wáng者zhě临lín之zhī，盖gài非fēi获huò已yǐ。王wáng先xiān圣shèng旧jiù意yì，苍cāng生shēng推tuī仰yǎng，龙lóng光guāng紫zǐ宸chén，贵guì允yǔn系xì望wàng。请qǐng遵zūn前qián旨zhǐ，勿wù或huò推tuī让ràng。”于yú是shì少shǎo帝dì逊xùn于yú别bié宫gōng。是shì日rì即jí皇huáng帝dì位wèi，御yù承chéng天tiān门mén楼lóu，大dà赦shè天tiān下xià，常cháng赦shè所suǒ不bù免miǎn并bìng原yuán之zhī。内nèi外wài官guān四sì品pǐn已yǐ上shàng加jiā一yī阶jiē，相xiāng王wáng府fǔ官guān吏lì加jiā两liǎng阶jiē。流liú人rén长cháng流liú、长zhǎng任rèn未wèi还hái者zhě并bìng放fàng还huán。立lì功gōng人rén王wáng承chéng晔yè已yǐ下xià千qiān余yú人rén，赐cì爵jué秩zhì有yǒu差chà。封fēng少shǎo帝dì为wèi温wēn王wáng。其qí日rì，景jǐng云yún见jiàn。乙yǐ巳sì，中zhōng书shū令lìng钟zhōng绍shào京jīng为wèi户hù部bù尚shàng书shū、越yuè国guó公gōng，实shí封fēng五wǔ百bǎi户hù；中zhōng书shū舍shě人rén刘liú幽yōu求qiú为wèi尚shàng书shū左zuǒ丞chéng、徐xú国guó公gōng，实shí封fēng五wǔ百bǎi户hù：并bìng依yī前qián知zhī政zhèng事shì。左zuǒ卫wèi大dà将jiāng军jūn、宋sòng王wáng成chéng器qì为wèi太tài子zi太tài师shī、雍yōng州zhōu牧mù、扬yáng州zhōu大dà都dū督dū，加jiā实shí封fēng二èr百bǎi户hù。宫gōng人rén比bǐ来lái取qǔ百bǎi姓xìng子zǐ女nǚ入rù宫gōng者zhě，放fàng还huán其qí家jiā。丙bǐng午wǔ，新xīn除chú太tài常cháng少shǎo卿qīng薛xuē稷jì为wèi黄huáng门mén侍shì郎láng，参cān知zhī机jī务wù。丁dīng未wèi，许xǔ州zhōu刺cì史shǐ、梁liáng县xiàn侯hóu姚yáo元yuán之zhī为wèi兵bīng部bù尚shàng书shū、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn，兵bīng部bù尚shàng书shū韦wéi嗣sì立lì为wèi中zhōng书shū令lìng。追zhuī削xuē武wǔ三sān思sī、武wǔ崇chóng训xùn官guān爵jué。戊wù申shēn，萧xiāo至zhì忠zhōng、韦wéi嗣sì立lì、赵zhào彦yàn昭zhāo、崔cuī湜shí并bìng停tíng刺cì史shǐ。衡héng阳yáng王wáng成chéng义yì封fēng申shēn王wáng，巴bā陵líng王wáng降jiàng范fàn封fēng岐qí王wáng，彭péng城chéng王wáng隆lóng业yè封fēng薛xuē王wáng。己jǐ酉yǒu，镇zhèn国guó太tài平píng公gōng主zhǔ加jiā实shí封fēng五wǔ百bǎi户hù，通tōng前qián一yī万wàn户hù。

秋qiū七qī月yuè癸guǐ丑chǒu，兵bīng部bù侍shì郎láng兼jiān知zhī雍yōng州zhōu长zhǎng史shǐ崔cuī日rì用yòng为wèi黄huáng门mén侍shì郎láng，参cān知zhī机jī务wù。丙bǐng辰chén，则zé天tiān大dà圣shèng皇huáng后hòu依yī旧jiù号hào为wèi天tiān后hòu。追zhuī谥shì雍yōng王wáng贤xián为wèi章zhāng怀huái太tài子zi，庶shù人rén重zhòng俊jùn曰yuē节jié愍mǐn太tài子zi。复fù敬jìng晖huī、桓huán彦yàn范fàn、崔cuī玄xuán暐wěi、张zhāng柬jiǎn之zhī、袁yuán恕shù己jǐ、成chéng王wáng千qiān里lǐ、李lǐ多duō祚zuò等děng官guān爵jué。丁dīng巳sì，河hé南nán、洛luò阳yáng、华huá州zhōu并bìng依yī旧jiù名míng。以yǐ洛luò州zhōu长zhǎng史shǐ宋sòng璟jǐng为wèi检jiǎn校xiào吏lì部bù尚shàng书shū、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn，中zhōng书shū侍shì郎láng岑cén羲xī为wèi右yòu散sàn骑qí常cháng侍shì。壬rén戌xū，以yǐ萧xiāo至zhì忠zhōng为wèi晋jìn州zhōu刺cì史shǐ，韦wéi嗣sì立lì为wèi许xǔ州zhōu刺cì史shǐ，赵zhào彦yàn昭zhāo为wèi宋sòng州zhōu刺cì史shǐ，兵bīng部bù尚shàng书shū姚yáo元yuán之zhī兼jiān太tài子zi右yòu庶shù子zi，吏lì部bù尚shàng书shū宋sòng璟jǐng兼jiān太tài子zi左zuǒ庶shù子zi。癸guǐ亥hài，吏lì部bù侍shì郎láng崔cuī湜shí为wèi尚shàng书shū右yòu丞chéng，罢bà知zhī政zhèng事shì。甲jiǎ子zi，右yòu仆pū射shè许xǔ国guó公gōng苏sū瑰guī、兵bīng部bù尚shàng书shū姚yáo元yuán之zhī、吏lì部bù尚shàng书shū宋sòng璟jǐng、右yòu常cháng侍shì判pàn刑xíng部bù尚shàng书shū岑cén羲xī并bìng充chōng使shǐ册cè定dìng陵líng。丙bǐng寅yín，姚yáo元yuán之zhī兼jiān中zhōng书shū令lìng。丁dīng卯mǎo，苏sū瑰guī为wèi尚shàng书shū左zuǒ仆pū射shè，仍réng旧jiù同tóng中zhōng书shū同tóng下xià三sān品pǐn。宋sòng国guó公gōng唐táng休xiū璟jǐng致zhì仕shì。右yòu武wǔ卫wèi大dà将jiāng军jūn、摄shè右yòu御yù史shǐ大dà夫fū、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn、韩hán国guó公gōng张zhāng仁rén亶dǎn右yòu卫wèi大dà将jiāng军jūn。戊wù辰chén，崔cuī日rì用yòng为wèi雍yōng州zhōu长zhǎng史shǐ，薛xuē稷jì为wèi右yòu散sàn骑qí常cháng侍shì，并bìng停tíng知zhī机jī务wù。特tè进jìn、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn、赵zhào国guó公gōng李lǐ峤jiào为wèi怀huái州zhōu刺cì史shǐ。废fèi司sī田tián参cān军jūn。己jǐ巳sì，册cè平píng王wáng为wèi皇huáng太tài子zi。大dà赦shè天tiān下xià，改gǎi元yuán为wèi景jǐng云yún。内nèi外wài官guān九jiǔ品pǐn已yǐ上shàng及jí子zi为wèi父fù后hòu者zhě各gè加jiā勋xūn一yī转zhuǎn，自zì神shén龙lóng以yǐ来lái直zhí谏jiàn枉wǎng遭zāo非fēi命mìng者zhě咸xián令lìng式shì墓mù，天tiān下xià州zhōu县xiàn名míng目mù天tiān授shòu以yǐ来lái改gǎi为wéi“武wǔ”字zì者zhě并bìng令lìng复fù旧jiù。废fèi武wǔ氏shì崇chóng恩ēn庙miào，其qí昊hào陵líng、顺shùn陵líng并bìng去qù陵líng名míng。

景jǐng云yún元yuán年nián七qī月yuè己jǐ巳sì，制zhì自zì今jīn授shòu左zuǒ右yòu仆pū射shè、侍shì中zhōng、中zhōng书shū令lìng、六liù尚shàng书shū已yǐ上shàng官guān听tīng让ràng，其qí余yú停tíng让ràng。追zhuī废fèi皇huáng后hòu韦wéi氏shì为wèi庶shù人rén，安ān乐lè公gōng主zhǔ为wèi悖bèi逆nì庶shù人rén。丁dīng丑chǒu，改gǎi太tài史shǐ监jiān为wèi太tài史shǐ局jú，隶lì秘mì书shū省shěng。八bā月yuè癸guǐ巳sì，新xīn除chú集jí州zhōu刺cì史shǐ、谯qiáo王wáng重zhòng福fú潜qián入rù东dōng都dōu构gòu逆nì，州zhōu县xiàn讨tǎo平píng之zhī。先xiān是shì，中zhōng宗zōng时shí官guān爵jué渝yú滥làn，因yīn依yī妃fēi、主zhǔ墨mò敕chì而ér授shòu官guān者zhě，谓wèi之zhī斜xié封fēng，至zhì是shì并bìng令lìng罢bà免miǎn。癸guǐ卯mǎo，改gǎi门mén下xià坊fāng为wèi左zuǒ春chūn坊fāng，典diǎn书shū坊fāng为wèi右yòu春chūn坊fāng，左zuǒ右yòu羽yǔ林lín卫wèi依yī旧jiù为wèi左zuǒ右yòu羽yǔ林lín军jūn。九jiǔ月yuè庚gēng戌xū，封fēng皇huáng太tài子zi男nán嗣sì贞zhēn为wèi许xǔ昌chāng郡jùn王wáng，嗣sì谦qiān为wèi真zhēn定dìng郡jùn王wáng。冬dōng十shí月yuè甲jiǎ申shēn，诏zhào孝xiào敬jìng皇huáng帝dì神shén主zhǔ先xiān祔fù太tài庙miào，有yǒu违wéi古gǔ义yì，于yú东dōng都dōu别bié立lì义yì宗zōng庙miào。丁dīng未wèi，姚yáo元yuán之zhī为wèi中zhōng书shū令lìng，兼jiān检jiǎn校xiào兵bīng部bù尚shàng书shū。十shí一yī月yuè己jǐ酉yǒu，葬zàng孝xiào和hé皇huáng帝dì于yú定dìng陵líng。辛xīn亥hài，太tài子zi太tài师shī、宋sòng王wáng成chéng器qì为wèi尚shàng书shū左zuǒ仆pū射shè。苏sū瑰guī为wèi太tài子zi少shǎo傅fù，侍shì中zhōng、郧yún国guó公gōng韦wéi安ān石shí为wèi太tài子zi少shǎo保bǎo，改gǎi封fēng郇huán国guó公gōng，并bìng罢bà知zhī政zhèng事shì。戊wù辰chén，宋sòng王wáng成chéng器qì为wèi司sī徒tú，兼jiān领lǐng扬yáng州zhōu大dà都dū督dū。庚gēng午wǔ，太tài子zi少shǎo傅fù苏sū瑰guī薨hōng。

是shì岁suì，韦wéi庶shù人rén、悖bèi逆nì庶shù人rén并bìng以yǐ礼lǐ改gǎi葬zàng，武wǔ三sān思sī父fù子zǐ剖pōu棺guān戮lù尸shī。二èr年nián春chūn正zhēng月yuè丁dīng未wèi朔shuò，以yǐ山shān陵líng日rì近jìn，不bù受shòu朝cháo贺hè。癸guǐ丑chǒu，改gǎi泉quán州zhōu为wèi闽mǐn州zhōu，置zhì都dū督dū府fǔ，改gǎi武wǔ荣róng州zhōu为wèi泉quán州zhōu。突tū厥jué默mò啜chuài遣qiǎn使shǐ请qǐng和hé亲qīn，许xǔ之zhī。己jǐ未wèi，太tài仆pū卿qīng郭guō元yuán振zhèn、中zhōng书shū侍shì郎láng张zhāng说shuō并bìng同tóng中zhōng书shū门mén下xià平píng章zhāng事shì。甲jiǎ子zi，改gǎi封fēng温wēn王wáng重zhòng茂mào为wèi襄xiāng王wáng，迁qiān于yú集jí州zhōu。乙yǐ丑chǒu，追zhuī尊zūn皇huáng后hòu刘liú氏shì为wèi肃sù明míng皇huáng后hòu，墓mù曰yuē惠huì陵líng；德dé妃fēi窦dòu氏shì为wèi昭zhāo成chéng皇huáng后hòu，墓mù曰yuē靖jìng陵líng。

二èr月yuè丁dīng丑chǒu，令lìng皇huáng太tài子zi监jiān国guó。甲jiǎ辰chén，姚yáo元yuán之zhī左zuǒ授shòu申shēn州zhōu刺cì史shǐ，宋sòng璟jǐng左zuǒ授shòu楚chǔ州zhōu刺cì史shǐ。韦wéi安ān石shí为wèi侍shì中zhōng。丙bǐng戌xū，刘liú幽yōu求qiú为wèi户hù部bù尚shàng书shū，罢bà知zhī政zhèng事shì。戊wù子zi，诏zhào中zhōng宗zōng时shí斜xié封fēng官guān并bìng许xǔ依yī旧jiù。庚gēng申shēn，复fù置zhì太tài子zi左zuǒ右yòu谕yù德dé、太tài子zi左zuǒ右yòu赞zàn善shàn，各gè置zhì两liǎng员yuán。戊wù戌xū，郭guō元yuán振zhèn为wèi兵bīng部bù尚shàng书shū，仍réng依yī旧jiù同tóng中zhōng书shū门mén下xià平píng章zhāng事shì。己jǐ未wèi，改gǎi修xiū文wén馆guǎn为wèi昭zhāo文wén馆guǎn。黄huáng门mén侍shì郎láng李lǐ日rì知zhī为wèi左zuǒ台tái御yù史shǐ大dà夫fū，依yī旧jiù同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn。

夏xià四sì月yuè庚gēng辰chén，张zhāng说shuō为wèi兵bīng部bù侍shì郎láng，依yī旧jiù同tóng中zhōng书shū门mén下xià平píng章zhāng事shì。癸guǐ未wèi，分fēn瀛yíng州zhōu置zhì郑zhèng州zhōu。诏zhào以yǐ释shì典diǎn玄xuán宗zōng，理lǐ均jūn迹jì异yì，拯zhěng人rén化huà俗sú，教jiào别bié功gōng齐qí。自zì今jīn每měi缘yuán法fǎ事shì集jí会huì，僧sēng尼ní、道dào士shì、女nǚ冠guān等děng宜yí齐qí行xíng道dào集jí。甲jiǎ申shēn，韦wéi安ān石shí为wèi中zhōng书shū令lìng；宋sòng王wáng成chéng器qì为wèi太tài子zi宾bīn客kè，仍réng依yī旧jiù遥yáo领lǐng扬yáng州zhōu大dà都dū督dū。丙bǐng申shēn，李lǐ日rì知zhī为wèi侍shì中zhōng。壬rén寅yín，大dà赦shè天tiān下xià，重zhòng福fú徒tú党dǎng放fàng雪xuě。京jīng官guān四sì品pǐn已yǐ下xià加jiā一yī阶jiē，外wài官guān赐cì勋xūn一yī转zhuǎn，三sān品pǐn已yǐ上shàng各gè赐cì爵jué一yī级jí。天tiān下xià滥làn度dù僧sēng尼ní、道dào士shì、女nǚ冠guān并bìng依yī旧jiù。又yòu令lìng内nèi外wài官guān依yī上shàng元yuán元yuán年nián九jiǔ品pǐn已yǐ上shàng文wén武wǔ官guān，咸xián带dài手shǒu巾jīn算suàn袋dài，武wǔ官guān咸xián带dài七qī事shì占zhàn鞢xiè并bìng足zú。其qí腰yāo带dài一yī品pǐn至zhì五wǔ品pǐn并bìng用yòng金jīn，六liù品pǐn七qī品pǐn并bìng用yòng银yín，八bā品pǐn九jiǔ品pǐn并bìng用yòng鍮tōu石shí。鱼yú袋dài着zhe紫zǐ者zhě金jīn装zhuāng，着zhe绯fēi者zhě银yín装zhuāng。景jǐng龙lóng三sān年nián已yǐ前qián逋bū悬xuán并bìng放fàng免miǎn。天tiān下xià大dà酺pú五wǔ日rì。

五wǔ月yuè庚gēng戌xū，复fù武wǔ氏shì昊hào陵líng、顺shùn陵líng，仍réng量liàng置zhì官guān属shǔ，太tài平píng公gōng主zhǔ为wèi武wǔ攸yōu暨jì请qǐng也yě。庚gēng申shēn，韦wéi安ān石shí加jiā开kāi府fǔ仪yí同tóng三sān司sī。辛xīn丑chǒu，改gǎi西xī城chéng公gōng主zhǔ为wèi金jīn仙xiān公gōng主zhǔ，昌chāng隆lóng公gōng主zhǔ为wèi玉yù真zhēn公gōng主zhǔ，仍réng置zhì金jīn仙xiān、玉yù真zhēn两liǎng观guān。壬rén戌xū，殿diàn中zhōng监jiān窦dòu怀huái贞zhēn为wèi左zuǒ台tái御yù史shǐ大dà夫fū、同tóng中zhōng书shū门mén下xià平píng章zhāng事shì。

六liù月yuè壬rén午wǔ，依yī汉hàn代dài故gù事shì，分fēn置zhì二èr十shí四sì都dū督dū府fǔ。闰rùn六liù月yuè，初chū置zhì十shí道dào按àn察chá使shǐ。

秋qiū七qī月yuè，新xīn置zhì都dū督dū府fǔ并bìng停tíng。唯wéi雍yōng洛luò州zhōu长zhǎng史shǐ、扬yáng益yì荆jīng并bìng四sì大dà都dū督dū府fǔ长zhǎng史shǐ阶jiē为wèi三sān品pǐn。八bā月yuè乙yǐ卯mǎo，诏zhào以yǐ兴xīng圣shèng寺sì是shì高gāo祖zǔ旧jiù宅zhái，有yǒu柿shì树shù，天tiān授shòu中zhōng枯kū死sǐ，至zhì是shì重chóng生shēng，大dà赦shè天tiān下xià。其qí谋móu杀shā、劫jié杀shā、造zào伪wěi头tóu首shǒu并bìng免miǎn死sǐ配pèi流liú岭lǐng南nán，官guān典diǎn受shòu赃zāng者zhě特tè从cóng放fàng免miǎn。天tiān下xià大dà酺pú三sān日rì。丁dīng巳sì，皇huáng太tài子zi释shì奠diàn于yú太tài学xué。己jǐ巳sì，韦wéi安ān石shí为wèi尚shàng书shū右yòu仆pū射shè、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn兼jiān太tài子zi宾bīn客kè，礼lǐ部bù尚shàng书shū窦dòu希xī玠jiè为wèi太tài子zi少shǎo傅fù。庚gēng午wǔ，改gǎi左zuǒ右yòu屯tún卫wèi为wèi左zuǒ右yòu威wēi卫wèi，左zuǒ右yòu宗zōng卫wèi率lǜ府fǔ为wèi左zuǒ右yòu司sī御yù府fǔ，浑hún仪yí监jiān为wèi太tài史shǐ监jiān。九jiǔ月yuè丁dīng卯mǎo，窦dòu怀huái贞zhēn为wèi侍shì中zhōng。

冬dōng十shí月yuè甲jiǎ辰chén，吏lì部bù尚shàng书shū刘liú幽yōu求qiú为wèi侍shì中zhōng，散sàn骑qí常cháng侍shì魏wèi知zhī古gǔ同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn，太tài子zi詹zhān事shì崔cuī湜shí为wèi中zhōng书shū侍shì郎láng、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn，中zhōng书shū侍shì郎láng陆lù象xiàng先xiān同tóng中zhōng书shū门mén下xià平píng章zhāng事shì。韦wéi安ān石shí为wèi尚shàng书shū左zuǒ仆pū射shè、东dōng都dōu留liú守shǒu，侍shì中zhōng李lǐ日rì知zhī为wèi户hù部bù尚shàng书shū，兵bīng部bù尚shàng书shū郭guō元yuán振zhèn为wèi吏lì部bù尚shàng书shū，侍shì中zhōng兼jiān检jiǎn校xiào左zuǒ台tái御yù史shǐ大dà夫fū窦dòu怀huái贞zhēn为wèi左zuǒ台tái御yù史shǐ大dà夫fū，兵bīng部bù侍shì郎láng兼jiān左zuǒ庶shù子zi张zhāng说shuō为wèi尚shàng书shū左zuǒ丞chéng：罢bà知zhī政zhèng事shì。十shí一yī月yuè戊wù寅yín，改gǎi太tài史shǐ监jiān为wèi太tài史shǐ局jú，依yī旧jiù隶lì秘mì书shū省shěng。改gǎi王wáng师shī为wèi傅fù。

三sān年nián春chūn正zhēng月yuè辛xīn未wèi朔shuò，亲qīn谒yè太tài庙miào。癸guǐ酉yǒu，上shàng始shǐ释shì惨cǎn服fú，御yù正zhèng殿diàn受shòu朝cháo贺hè。甲jiǎ戌xū，并bìng、汾fén、绛jiàng三sān州zhōu地dì震zhèn，坏huài人rén庐lú舍shě。辛xīn巳sì，南nán郊jiāo。戊wù子zi，躬gōng耕gēng籍jí田tián。己jǐ丑chǒu，大dà赦shè天tiān下xià，改gǎi元yuán为wèi太tài极jí。内nèi外wài官guān四sì品pǐn已yǐ下xià加jiā一yī阶jiē，三sān品pǐn已yǐ上shàng加jiā爵jué一yī级jí。孔kǒng宣xuān父fù祠cí庙miào，本běn州zhōu取qǔ侧cè近jìn三sān十shí户hù以yǐ供gōng洒sǎ扫sǎo。天tiān下xià大dà酺pú五wǔ日rì，特tè赐cì老lǎo人rén九jiǔ十shí已yǐ上shàng绯fēi衫shān牙yá笏hù，八bā十shí已yǐ上shàng绿lǜ衫shān木mù笏hù。乙yǐ未wèi，户hù部bù尚shàng书shū岑cén羲xī、左zuǒ台tái御yù史shǐ大dà夫fū窦dòu怀huái贞zhēn并bìng同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn。二èr月yuè丁dīng酉yǒu，秘mì书shū增zēng少shǎo监jiān一yī员yuán，光guāng禄lù、大dà理lǐ、鸿hóng胪lú、太tài府fǔ、卫wèi尉wèi、宗zōng正zhèng各gè增zēng置zhì少shǎo卿qīng一yī员yuán，少shào府fǔ监jiān、将jiāng作zuò监jiān增zēng置zhì少shǎo监jiān一yī员yuán，国guó子zǐ监jiàn增zēng置zhì司sī业yè一yī员yuán，左zuǒ右yòu台tái各gè增zēng置zhì中zhōng丞chéng一yī员yuán。雍yōng洛luò二èr州zhōu、并bìng益yì荆jīng扬yáng四sì大dà都dū督dū府fǔ各gè增zēng置zhì司sī马mǎ一yī员yuán，仍réng分fēn为wéi左zuǒ右yòu司sī马mǎ。丁dīng亥hài，皇huáng太tài子zi释shì奠diàn于yú国guó学xué。追zhuī赠zèng颜yán回huí为wèi太tài子zi太tài师shī，曾céng参cān为wèi太tài子zi太tài保bǎo。每měi年nián春chūn秋qiū释shì奠diàn，以yǐ四sì科kē弟dì子zǐ、曾céng参cān从cóng祀sì，列liè于yú二èr十shí二èr贤xián之zhī上shàng。辛xīn酉yǒu，废fèi右yòu御yù史shǐ台tái官guān员yuán。己jǐ巳sì，颁bān新xīn格gé式shì于yú天tiān下xià。

夏xià四sì月yuè辛xīn丑chǒu，制zhì曰yuē：

朕zhèn闻wén措cuò刑xíng由yóu于yú用yòng刑xíng，去qù杀shā存cún乎hū必bì杀shā。明míng罚fá峻jùn典diǎn，自zì古gǔ而ér然rán；立lì制zhì齐qí人rén，于yú是shì乎hū在zài。自zì我wǒ朝cháo建jiàn国guó，仅jǐn将jiāng百bǎi年nián，天tiān下xià和hé平píng，其qí来lái已yǐ久jiǔ。往wǎng承chéng隋suí季jì，守shǒu法fǎ颇pǒ专zhuān；比bǐ袭xí时shí安ān，持chí纲gāng日rì缓huǎn。况kuàng朕zhèn薄báo德dé，甚shèn莫mò逮dǎi先xiān；惟wéi人rén难nán理lǐ，远yuǎn不bù如rú昔xī。粤yuè从cóng守shǒu位wèi，三sān载zài于yú兹zī，庶shù务wù烦fán劳láo，不bù损sǔn晷guǐ景jǐng。尝cháng谓wèi自zì我wǒ作zuò则zé，感gǎn而ér成chéng化huà；痛tòng乎hū迷mí俗sú忘wàng返fǎn，不bù威wēi罔wǎng惩chéng。将jiāng至zhì纯chún风fēng，先xiān归guī重zhòng典diǎn。比bǐ者zhě赃zāng贿huì不bù息xī，渝yú滥làn公gōng行xíng，放fàng心xīn未wèi宁níng，禁jìn犯fàn无wú惧jù。此cǐ焉yān暂zàn革gé，期qī于yú承chéng平píng，遂suì割gē小xiǎo慈cí，以yǐ崇chóng大dà体tǐ。自zì今jīn已yǐ后hòu，造zào伪wěi头tóu首shǒu者zhě斩zhǎn，仍réng没méi一yī房fáng资zī财cái，同tóng用yòng廕yìn者zhě并bìng停tíng夺duó。非fēi头tóu首shǒu者zhě绞jiǎo。其qí承chéng前qián造zào伪wěi人rén，限xiàn十shí日rì内nèi首shǒu使shǐ尽jǐn。官guān典diǎn主zhǔ司sī枉wǎng法fǎ受shòu赃zāng一yì匹pǐ已yǐ上shàng，先xiān决jué杖zhàng一yì百bǎi。其qí缘yuán赃zāng及jí恶è状zhuàng被bèi解jiě及jí与yǔ替tì者zhě，非fēi选xuǎn时shí不bù得dé辄zhé入rù京jīng城chéng。纵zòng家jiā贯guàn在zài京jīng，不bù得dé辄zhé至zhì朝cháo堂táng，妄wàng有yǒu披pī诉sù。如rú有yǒu此cǐ色sè，并bìng决jué杖zhàng仍réng加jiā贬biǎn斥chì。其qí先xiān在zài京jīng城chéng者zhě，限xiàn三sān日rì内nèi勒lēi还hái。上shàng下xià官guān僚liáo辄zhé缘yuán私sī情qíng相xiāng嘱zhǔ者zhě，其qí受shòu嘱zhǔ人rén宜yí封fēng状zhuàng奏zòu闻wén。成chéng器qì已yǐ下xià，朕zhèn自zì决jué罚fá。其qí余yú王wáng公gōng已yǐ下xià，并bìng解jiě见jiàn任rèn官guān，三sān五wǔ年nián间jiān不bù须xū齿chǐ录lù。其qí进jìn状zhuàng人rén别bié加jiā褒bāo赏shǎng。御yù史shǐ宜yí令lìng分fēn察chá诸zhū司sī。

五wǔ月yuè戊wù寅yín，亲qīn祀sì北běi郊jiāo。辛xīn未wèi，大dà赦shè天tiān下xià，改gǎi元yuán为wèi延yán和hé。桓huán彦yàn范fàn、敬jìng晖huī、崔cuī玄xuán暐wěi、张zhāng柬jiǎn之zhī、袁yuán恕shù己jǐ等děng，特tè还hái其qí子zǐ孙sūn实shí封fēng二èr百bǎi户hù。天tiān下xià大dà酺pú五wǔ日rì。六liù月yuè癸guǐ丑chǒu，户hù部bù尚shàng书shū岑cén羲xī为wèi侍shì中zhōng。乙yǐ卯mǎo，追zhuī奠diàn则zé天tiān皇huáng后hòu曰yuē天tiān后hòu圣shèng帝dì。庚gēng申shēn，幽yōu州zhōu都dū督dū孙sūn俭jiǎn率lǜ左zuǒ骁xiāo卫wèi将jiāng军jūn李lǐ楷kǎi洛luò、左zuǒ威wēi卫wèi将jiāng军jūn周zhōu以yǐ悌tì等děng，将jiàng兵bīng三sān万wàn，与yǔ奚xī首shǒu领lǐng李lǐ大dà辅fǔ战zhàn于yú硎xíng山shān，为wèi贼zéi所suǒ败bài，俭jiǎn没méi于yú阵zhèn。壬rén戌xū，魏wèi知zhī古gǔ为wèi户hù部bù尚shàng书shū，仍réng依yī旧jiù同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn。秋qiū七qī月yuè庚gēng午wǔ，窦dòu怀huái贞zhēn为wèi尚shàng书shū右yòu仆pū射shè，平píng章zhāng军jūn国guó重zhòng事shì。己jǐ卯mǎo，上shàng观guān乐lè于yú安ān福fú门mén，以yǐ烛zhú继jì昼zhòu，经jīng日rì乃nǎi止zhǐ。

八bā月yuè庚gēng子zi，帝dì传chuán位wèi于yú皇huáng太tài子zi，自zì称chēng太tài上shàng皇huáng帝dì，五wǔ日rì一yí度dù受shòu朝cháo于yú太tài极jí殿diàn，自zì称chēng曰yuē朕zhèn，三sān品pǐn已yǐ上shàng除chú授shòu及jí大dà刑xíng狱yù，并bìng自zì决jué之zhī，其qí处chǔ分fèn事shì称chēng诰gào、令lìng。皇huáng帝dì每měi日rì受shòu朝cháo于yú武wǔ德dé殿diàn，自zì称chēng曰yuē予yǔ，三sān品pǐn已yǐ下xià除chú授shòu及jí徒tú罪zuì并bìng令lìng决jué之zhī，其qí处chǔ分fèn事shì称chēng制zhì、敕chì。甲jiǎ辰chén，大dà赦shè天tiān下xià，改gǎi元yuán为wèi先xiān天tiān。八bā月yuè戊wù申shēn，皇huáng帝dì子zi许xǔ昌chāng王wáng嗣sì直zhí改gǎi封fēng郯tán王wáng，真zhēn定dìng王wáng嗣sì谦qiān为wèi郢yǐng王wáng。己jǐ酉yǒu，以yǐ宋sòng王wáng成chéng器qì为wèi司sī空kōng，依yī旧jiù遥yáo领lǐng扬yáng州zhōu大dà都dū督dū。庚gēng戌xū，窦dòu怀huái贞zhēn为wèi尚shàng书shū左zuǒ仆pū射shè、同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn，仍réng兼jiān御yù史shǐ大dà夫fū；刘liú幽yōu求qiú为wèi尚shàng书shū右yòu仆pū射shè，依yī旧jiù同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn；魏wèi知zhī古gǔ为wèi侍shì中zhōng；崔cuī湜shí为wèi中zhōng书shū令lìng；并bìng监jiān修xiū国guó史shǐ。丁dīng巳sì，立lì皇huáng帝dì妃fēi王wáng氏shì为wèi皇huáng后hòu。癸guǐ亥hài，刘liú幽yōu求qiú配pèi流liú封fēng州zhōu。九jiǔ月yuè丁dīng卯mǎo朔shuò，日rì有yǒu蚀shí之zhī。甲jiǎ申shēn，封fēng皇huáng帝dì子zi嗣sì升shēng为wèi陕shǎn王wáng。冬dōng十shí月yuè庚gēng子zi，皇huáng帝dì亲qīn谒yè太tài庙miào，礼lǐ毕bì，御yù延yán喜xǐ门mén，大dà赦shè天tiān下xià。壬rén寅yín，祔fù昭zhāo成chéng皇huáng后hòu、肃sù明míng皇huáng后hòu神shén主zhǔ于yú仪yí坤kūn庙miào。癸guǐ卯mǎo，皇huáng帝dì幸xìng新xīn丰fēng之zhī温wēn汤tāng，校xiào猎liè于yú渭wèi川chuān。十shí二èr月yuè丁dīng未wèi，诰gào禁jìn人rén屠tú杀shā犬quǎn鸡jī。戊wù午wǔ，改gǎi箕jī州zhōu为wèi仪yí州zhōu。

二èr年nián春chūn正zhēng月yuè，敕chì河hé北běi诸zhū州zhōu团tuán结jié兵bīng马mǎ，皆jiē令lìng本běn州zhōu刺cì史shǐ押yā掌zhǎng。乙yǐ亥hài，吏lì部bù尚shàng书shū兼jiān太tài子zi右yòu谕yù德dé、酂cuó国guó公gōng萧xiāo至zhì忠zhōng为wèi中zhōng书shū令lìng。上shàng元yuán日rì夜yè，上shàng皇huáng御yù安ān福fú门mén观guān灯dēng，出chū内nèi人rén连lián袂mèi踏tà歌gē，纵zòng百bǎi僚liáo观guān之zhī，一yī夜yè方fāng罢bà。二èr月yuè丙bǐng申shēn，改gǎi隆lóng州zhōu为wèi阆láng州zhōu，始shǐ州zhōu为wèi剑jiàn州zhōu。分fēn冀jì州zhōu置zhì深shēn州zhōu。初chū，有yǒu僧sēng婆pó陀tuó请qǐng夜yè开kāi门mén然rán灯dēng百bǎi千qiān炬jù，三sān日rì三sān夜yè。皇huáng帝dì御yù延yán喜xǐ门mén观guān灯dēng纵zòng乐lè，凡fán三sān日rì夜yè。左zuǒ拾shí遗yí严yán挺tǐng之zhī上shàng疏shū谏jiàn之zhī，乃nǎi止zhǐ。

三sān月yuè辛xīn卯mǎo，皇huáng后hòu祀sì先xiān蚕cán。癸guǐ巳sì，制zhì敕chì表biǎo状zhuàng、书shū奏zòu、笺jiān牒dié年nián月yuè等děng数shù，作zuò一yī十shí、三sān十shí、四sì十shí字zì。夏xià六liù月yuè丙bǐng辰chén，兵bīng部bù尚shàng书shū、朔shuò方fāng道dào行héng军jūn大dà总zǒng管guǎn郭guō元yuán振zhèn加jiā同tóng中zhōng书shū门mén下xià三sān品pǐn。秋qiū七qī月yuè甲jiǎ子zi，太tài平píng公gōng主zhǔ与yǔ仆pū射shè窦dòu怀huái贞zhēn、侍shì中zhōng岑cén羲xī、中zhōng书shū令lìng萧xiāo至zhì忠zhōng、左zuǒ羽yǔ林lín大dà将jiāng军jūn常cháng元yuán楷kǎi等děng谋móu逆nì，事shì觉jué，皇huáng帝dì率lǜ兵bīng诛zhū之zhī。穷qióng其qí党dǎng与yǔ，太tài子zi少shǎo保bǎo薛xuē稷jì、左zuǒ散sàn骑qí常cháng侍shì贾jiǎ膺yīng福fú、右yòu羽yǔ林lín将jiāng军jūn李lǐ慈cí李lǐ钦qīn、中zhōng书shū舍shě人rén李lǐ猷yóu、中zhōng书shū令lìng崔cuī湜shí、尚shàng书shū左zuǒ丞chéng卢lú藏cáng用yòng、太tài史shǐ令lìng傅fù孝xiào忠zhōng、僧sēng惠huì范fàn等děng皆jiē诛zhū之zhī。兵bīng部bù尚shàng书shū郭guō元yuán振zhèn从cóng上shàng御yù承chéng天tiān门mén楼lóu，大dà赦shè天tiān下xià，自zì大dà辟pì罪zuì已yǐ下xià，无wú轻qīng重zhòng咸xián赦shè除chú之zhī。翌yì日rì，太tài上shàng皇huáng诰gào曰yuē：’朕zhèn将jiāng高gāo居jū无wú为wéi，自zì今jīn后hòu军jūn国guó刑xíng政zhèng一yī事shì以yǐ上shàng，并bìng取qǔ皇huáng帝dì处chǔ分fèn。”

开kāi元yuán四sì年nián夏xià六liù月yuè甲jiǎ子zi，太tài上shàng皇huáng帝dì崩bēng于yú百bǎi福fú殿diàn，时shí年nián五wǔ十shí五wǔ。秋qiū七qī月yuè己jǐ亥hài，上shàng尊zūn谥shì曰yuē大dà圣shèng贞zhēn皇huáng帝dì，庙miào曰yuē睿ruì宗zōng。冬dōng十shí月yuè庚gēng午wǔ，葬zàng于yú桥qiáo陵líng。天tiān宝bǎo十shí三sān载zài二èr月yuè，改gǎi谥shì曰yuē玄xuán真zhēn大dà圣shèng大dà兴xīng孝xiào皇huáng帝dì。

史shǐ臣chén曰yuē：法fǎ不bù一yī则zé奸jiān伪wěi起qǐ，政zhèng不bù一yī则zé朋péng党dǎng生shēng，上shàng既jì启qǐ其qí泉quán源yuán，下xià胡hú息xī于yú奔bēn竞jìng。观guān夫fū天tiān后hòu之zhī时shí，云yún委wěi于yú二èr张zhāng之zhī第dì；孝xiào和hé之zhī世shì，波bō注zhù于yú三sān王wáng之zhī门mén。献xiàn奇qí则zé除chú设shè盈yíng庭tíng，纳nà贿huì则zé斜xié封fēng满mǎn路lù，咸xián以yǐ进jìn趋qū相xiāng轨guǐ，奸jiān利lì是shì图tú，如rú火huǒ投tóu泉quán，安ān得dé无wú败bài？洎jì景jǐng龙lóng继jì统tǒng，污wū俗sú廓kuò清qīng，然rán犹yóu投tóu杼zhù于yú乘shèng舆yú之zhī间jiān，抵dǐ掌zhǎng于yú太tài平píng之zhī日rì。以yǐ至zhì书shū频pín告gào变biàn，上shàng不bù自zì安ān，宫gōng臣chén致zhì御yù魅mèi之zhī科kē，天tiān子zi慊qiàn巡xún边biān之zhī诏zhào。彼bǐ既jì弯wān弓gōng而ér射shè我wǒ，我wǒ则zé号hào泣qì以yǐ行xíng刑xíng。此cǐ虽suī镇zhèn国guó之zhī尤yóu，亦yì是shì临lín轩xuān之zhī失shī。夫fū君jūn人rén孝xiào爱ài，锡xī之zhī以yǐ典diǎn刑xíng，纳nà之zhī于yú轨guǐ物wù，俾bǐ无wú僭jiàn逼bī，下xià绝jué觊jì觎yú，自zì然rán治zhì道dào惟wéi新xīn，乱luàn阶jiē不bù作zuò。孝xiào和hé既jì已yǐ失shī之zhī，玄xuán真zhēn亦yì未wèi为wèi得dé。

赞zàn曰yuē：孝xiào和hé、玄xuán真zhēn，皆jiē肖xiào先xiān人rén。率lǜ情qíng背bèi礼lǐ，取qǔ乐lè于yú身shēn。夷yí涂tú不bù履lǚ，覆fù辙zhé攸yōu遵zūn。扶fú持chí圣shèng嗣sì，赖lài有yǒu贤xián臣chén。