0026_宋sòng之zhī问wèn_渡dù汉hàn江jiāng

宋sòng之zhī问wèn

岭lǐng外wài音yīn书shū断duàn，经jīng冬dōng复fù历lì春chūn。

近jìn乡xiāng情qíng更gèng怯qiè，不bù敢gǎn问wèn来lái人rén。

这zhè是shì宋sòng之zhī问wèn从cóng泷lóng州zhōu（今jīn广guǎng东dōng罗luó定dìng县xiàn）贬biǎn所suǒ逃táo归guī，途tú经jīng汉hàn江jiāng（指zhǐ襄xiāng阳yáng附fù近jìn的de一yī段duàn汉hàn水shuǐ）时shí写xiě的de一yī首shǒu诗shī。

前qián两liǎng句jù追zhuī叙xù贬biǎn居jū岭lǐng南nán的de情qíng况kuàng。贬biǎn斥chì蛮mán荒huāng，本běn就jiù够gòu悲bēi苦kǔ的de了le，何hé况kuàng又yòu和hé家jiā人rén音yīn讯xùn隔gé绝jué，彼bǐ此cǐ未wèi卜bǔ存cún亡wáng，更gèng何hé况kuàng又yòu是shì在zài这zhè种zhǒng情qíng况kuàng下xià经jīng冬dōng历lì春chūn，捱ái过guò漫màn长cháng的de时shí间jiān。作zuò者zhě没méi有yǒu平píng列liè空kōng间jiān的de悬xuán隔gé、音yīn书shū的de断duàn绝jué、时shí间jiān的de久jiǔ远yuǎn这zhè三sān层céng意yì思si，而ér是shì依yī次cì层céng递dì，逐zhú步bù加jiā以yǐ展zhǎn示shì，这zhè就jiù强qiáng化huà和hé加jiā深shēn了le贬biǎn居jū遐xiá荒huāng期qī间jiān孤gū孑jié、苦kǔ闷mèn的de感gǎn情qíng，和hé对duì家jiā乡xiāng、亲qīn人rén的de思sī念niàn。“断duàn”字zì“复fù”字zì，似shì不bù着zhuó力lì，却què很hěn见jiàn作zuò意yì。作zuò者zhě困kùn居jū贬biǎn所suǒ时shí那nà种zhǒng与yǔ世shì隔gé绝jué的de处chǔ境jìng，失shī去qù任rèn何hé精jīng神shén慰wèi藉jiè的de生shēng活huó情qíng景jǐng，以yǐ及jí度dù日rì如rú年nián、难nán以yǐ忍rěn受shòu的de精jīng神shén痛tòng苦kǔ，都dōu历lì历lì可kě见jiàn，鲜xiān明míng可kě触chù。这zhè两liǎng句jù平píng平píng叙xù起qǐ，从cóng容róng承chéng接jiē，没méi有yǒu什shén么me惊jīng人rén之zhī笔bǐ，往wǎng往wǎng容róng易yì为wèi读dú者zhě轻qīng易yì放fàng过guò。其qí实shí，它tā在zài全quán篇piān中zhōng的de地dì位wèi、作zuò用yòng很hěn重zhòng要yào。有yǒu了le这zhè个ge背bèi景jǐng，下xià两liǎng句jù出chū色sè的de抒shū情qíng才cái字zì字zì有yǒu根gēn。

宋sòng之zhī问wèn的de家jiā乡xiāng一yī说shuō在zài汾fén州zhōu（今jīn山shān西xī汾fén阳yáng附fù近jìn），一yī说shuō在zài弘hóng农nóng（今jīn河hé南nán灵líng宝bǎo西xī南nán），离lí诗shī中zhōng的de“汉hàn江jiāng”都dōu比bǐ较jiào远yuǎn。所suǒ谓wèi“近jìn乡xiāng”，只zhǐ是shì从cóng心xīn理lǐ习xí惯guàn而ér言yán，正zhèng象xiàng今jīn天tiān家jiā居jū北běi京jīng的de人rén，一yī过guò了le黄huáng河hé就jiù感gǎn到dào“近jìn乡xiāng”一yī样yàng（宋sòng之zhī问wèn这zhè次cì也yě并bìng未wèi逃táo归guī家jiā乡xiāng，而ér是shì匿nì居jū洛luò阳yáng）。按àn照zhào常cháng情qíng，这zhè两liǎng句jù似sì乎hū应yīng该gāi写xiě成chéng“近jìn乡xiāng情qíng更gèng切qiè，急jí欲yù问wèn来lái人rén”，作zuò者zhě笔bǐ下xià所suǒ写xiě的de却què完wán全quán出chū乎hū常cháng情qíng：“近jìn乡xiāng情qíng更gèng怯qiè，不bù敢gǎn问wèn来lái人rén。”仔zǐ细xì寻xún味wèi，又yòu觉jué得de只zhǐ有yǒu这zhè样yàng，才cái合hé乎hū前qián两liǎng句jù所suǒ揭jiē示shì的de“规guī定dìng情qíng景jǐng”。因yīn为wèi作zuò者zhě贬biǎn居jū岭lǐng外wài，又yòu长cháng期qī接jiē不bú到dào家jiā人rén的de任rèn何hé音yīn讯xùn，一yì方fāng面miàn固gù然rán日rì夜yè在zài思sī念niàn家jiā人rén，另lìng一yì方fāng面miàn又yòu时shí刻kè担dān心xīn家jiā人rén的de命mìng运yùn，怕pà他tā们men由yóu于yú自zì己jǐ的de牵qiān累lěi或huò其qí他tā原yuán因yīn遭zāo到dào不bù幸xìng。“音yīn书shū断duàn”的de时shí间jiān越yuè长zhǎng，这zhè种zhǒng思sī念niàn和hé担dān心xīn也yě越yuè向xiàng两liǎng极jí发fā展zhǎn，形xíng成chéng既jì切qiè盼pàn音yīn书shū，又yòu怕pà音yīn书shū到dào来lái的de矛máo盾dùn心xīn理lǐ状zhuàng态tài。这zhè种zhǒng矛máo盾dùn心xīn理lǐ，在zài由yóu贬biǎn所suǒ逃táo归guī的de路lù上shàng，特tè别bié是shì渡dù过guò汉hàn江jiāng，接jiē近jìn家jiā乡xiāng之zhī后hòu，有yǒu了le进jìn一yí步bù的de戏xì剧jù性xìng发fā展zhǎn：原yuán先xiān的de担dān心xīn、忧yōu虑lǜ和hé模mó糊hú的de不bù祥xiáng预yù感gǎn，此cǐ刻kè似sì乎hū马mǎ上shàng就jiù会huì被bèi路lù上shàng所suǒ遇yù到dào的de某mǒu个gè熟shú人rén所suǒ证zhèng实shí，变biàn成chéng活huó生shēng生shēng的de残cán酷kù现xiàn实shí；而ér长cháng期qī来lái梦mèng寐mèi以yǐ求qiú的de与yǔ家jiā人rén团tuán聚jù的de愿yuàn望wàng则zé立lì即jí会huì被bèi无wú情qíng的de现xiàn实shí所suǒ粉fěn碎suì。因yīn此cǐ，“情qíng更gèng切qiè”变biàn成chéng了le“情qíng更gèng怯qiè”，“急jí欲yù问wèn”变biàn成chéng了le“不bù敢gǎn问wèn”。这zhè是shì在zài“岭lǐng外wài音yīn书shū断duàn”这zhè种zhǒng特tè殊shū情qíng况kuàng下xià心xīn理lǐ矛máo盾dùn发fā展zhǎn的de必bì然rán。透tòu过guò“情qíng更gèng怯qiè”与yǔ“不bù敢gǎn问wèn”，读dú者zhě可kě以yǐ强qiáng烈liè感gǎn触chù到dào诗shī人rén此cǐ际jì强qiáng自zì抑yì制zhì的de急jí切qiè愿yuàn望wàng和hé由yóu此cǐ造zào成chéng的de精jīng神shén痛tòng苦kǔ。这zhè种zhǒng抒shū写xiě，是shì真zhēn切qiè、富fù于yú情qíng致zhì和hé耐nài人rén咀jǔ嚼jué的de。

宋sòng之zhī问wèn这zhè次cì被bèi贬biǎn泷lóng州zhōu，是shì因yīn为wèi他tā媚mèi附fù武wǔ后hòu的de男nán宠chǒng张zhāng易yì之zhī，可kě以yǐ说shuō罪zuì有yǒu应yīng得dé。但dàn这zhè首shǒu诗shī的de读dú者zhě，却què往wǎng往wǎng引yǐn起qǐ感gǎn情qíng上shàng的de某mǒu种zhǒng共gòng鸣míng。其qí中zhōng一yí个gè重zhòng要yào的de原yuán因yīn，是shì作zuò者zhě在zài表biǎo达dá思sī想xiǎng感gǎn情qíng时shí，已yǐ经jīng舍shě去qù了le一yī切qiè与yǔ自zì己jǐ的de特tè殊shū经jīng历lì、特tè殊shū身shēn分fèn有yǒu关guān的de生shēng活huó素sù材cái，所suǒ表biǎo现xiàn的de仅jǐn仅jǐn是shì一yí个gè长cháng期qī客kè居jū异yì乡xiāng、久jiǔ无wú家jiā中zhōng音yīn信xìn的de人rén，在zài行háng近jìn家jiā乡xiāng时shí所suǒ产chǎn生shēng的de一yī种zhǒng特tè殊shū心xīn理lǐ状zhuàng态tài。而ér这zhè种zhǒng心xīn理lǐ感gǎn情qíng，却què具jù有yǒu极jí大dà的de典diǎn型xíng性xìng和hé普pǔ遍biàn性xìng。形xíng象xiàng大dà于yú思sāi维wéi的de现xiàn象xiàng，似sì乎hū往wǎng往wǎng和hé作zuò品pǐn的de典diǎn型xíng性xìng、概gài括kuò性xìng联lián结jié在zài一yì起qǐ。这zhè首shǒu诗shī便biàn是shì一yī例lì。人rén们men爱ài拿ná杜dù甫fǔ《述shù怀huái》中zhōng的de诗shī句jù“自zì寄jì一yī封fēng书shū，今jīn已yǐ十shí月yuè后hòu。反fǎn畏wèi消xiāo息xī来lái，寸cùn心xīn亦yì何hé有yǒu！”和hé这zhè首shǒu诗shī作zuò类lèi比bǐ，这zhè正zhèng说shuō明míng性xìng质zhì很hěn不bù相xiāng同tóng的de感gǎn情qíng，有yǒu时shí可kě以yǐ用yòng类lèi似sì方fāng式shì来lái表biǎo现xiàn，而ér它tā们men所suǒ概gài括kuò的de客kè观guān生shēng活huó内nèi容róng可kě以yǐ是shì不bù相xiāng上shàng下xià的de。

（刘liú学xué锴kǎi）