0388_杜dù甫fǔ_八bā阵zhèn图tú

杜dù甫fǔ

功gōng盖gài三sān分fēn国guó，名míng成chéng八bā阵zhèn图tú。

江jiāng流liú石shí不bù转zhuǎn，遗yí恨hèn失shī吞tūn吴wú。

这zhè是shì作zuò者zhě初chū到dào夔kuí州zhōu时shí作zuò的de一yī首shǒu咏yǒng怀huái诸zhū葛gě亮liàng的de诗shī，写xiě于yú大dà历lì元yuán年nián（766）。“八bā阵zhèn图tú”，指zhǐ由yóu天tiān、地dì、风fēng、云yún、龙lóng、虎hǔ、鸟niǎo、蛇shé八bā种zhǒng阵zhèn势shì所suǒ组zǔ成chéng的de军jūn事shì操cāo练liàn和hé作zuò战zhàn的de阵zhèn图tú，是shì诸zhū葛gě亮liàng的de一yī项xiàng创chuàng造zào，反fǎn映yìng了le他tā卓zhuó越yuè的de军jūn事shì才cái能néng。

“功gōng盖gài三sān分fēn国guó，名míng成chéng八bā阵zhèn图tú”，这zhè两liǎng句jù赞zàn颂sòng诸zhū葛gě亮liàng的de丰fēng功gōng伟wěi绩jì。第dì一yī句jù是shì从cóng总zǒng的de方fāng面miàn写xiě，说shuō诸zhū葛gě亮liàng在zài确què立lì魏wèi蜀shǔ吴wú三sān分fēn天tiān下xià、鼎dǐng足zú而ér立lì局jú势shì的de过guò程chéng中zhōng，功gōng绩jì最zuì为wèi卓zhuó绝jué。三sān国guó并bìng存cún局jú面miàn的de形xíng成chéng，固gù然rán有yǒu许xǔ多duō因yīn素sù，而ér诸zhū葛gě亮liàng辅fǔ助zhù刘liú备bèi从cóng无wú到dào有yǒu地dì创chuàng建jiàn蜀shǔ国guó基jī业yè，应yīng该gāi说shuō是shì重zhòng要yào原yuán因yīn之zhī一yī。杜dù甫fǔ这zhè一yī高gāo度dù概gài括kuò的de赞zàn语yǔ，客kè观guān地dì反fǎn映yìng了le三sān国guó时shí代dài的de历lì史shǐ真zhēn实shí。第dì二èr句jù是shì从cóng具jù体tǐ的de方fāng面miàn来lái写xiě，说shuō诸zhū葛gě亮liàng创chuàng制zhì八bā阵zhèn图tú使shǐ他tā声shēng名míng更gèng加jiā卓zhuó著zhù。对duì这zhè一yì点diǎn古gǔ人rén曾céng屡lǚ加jiā称chēng颂sòng，如rú成chéng都dū武wǔ侯hóu祠cí中zhōng的de碑bēi刻kè就jiù写xiě道dào：“一yī统tǒng经jīng纶lún志zhì未wèi酬chóu，布bù阵zhèn有yǒu图tú诚chéng妙miào略lüè。”“江jiāng上shàng阵zhèn图tú犹yóu布bù列liè，蜀shǔ中zhōng相xiāng业yè有yǒu辉huī光guāng。”而ér杜dù甫fǔ的de这zhè句jù诗shī则zé是shì更gèng集jí中zhōng、更gèng凝níng炼liàn地dì赞zàn颂sòng了le诸zhū葛gě亮liàng的de军jūn事shì业yè绩jì。

头tóu两liǎng句jù诗shī在zài写xiě法fǎ上shàng用yòng的de是shì对duì仗zhàng句jù，“三sān分fēn国guó”对duì“八bā阵zhèn图tú”，以yǐ全quán局jú性xìng的de业yè绩jì对duì军jūn事shì上shàng的de贡gòng献xiàn，显xiǎn得de精jīng巧qiǎo工gōng整zhěng，自zì然rán妥tuǒ帖tiē。在zài结jié构gòu上shàng，前qián句jù劈pī头tóu提tí起qǐ，开kāi门mén见jiàn山shān；后hòu句jù点diǎn出chū诗shī题tí，进jìn一yí步bù赞zàn颂sòng功gōng绩jì，同tóng时shí又yòu为wèi下xià面miàn凭píng吊diào遗yí迹jì作zuò了le铺pū垫diàn。

“江jiāng流liú石shí不bù转zhuǎn，遗yí恨hèn失shī吞tūn吴wú。”这zhè两liǎng句jù就jiù“八bā阵zhèn图tú”的de遗yí址zhǐ抒shū发fā感gǎn慨kǎi。“八bā阵zhèn图tú”遗yí址zhǐ在zài夔kuí州zhōu西xī南nán永yǒng安ān宫gōng前qián平píng沙shā上shàng。据jù《荆jīng州zhōu图tú副fù》和hé刘liú禹yǔ锡xī《嘉jiā话huà录lù》记jì载zǎi，这zhè里lǐ的de八bā阵zhèn图tú聚jù细xì石shí成chéng堆duī，高gāo五wǔ尺chǐ，六liù十shí围wéi，纵zòng横héng棋qí布bù，排pái列liè为wèi六liù十shí四sì堆duī，始shǐ终zhōng保bǎo持chí原yuán来lái的de样yàng子zi不bù变biàn，即jí使shǐ被bèi夏xià天tiān大dà水shuǐ冲chōng击jī淹yān没mò，等děng到dào冬dōng季jì水shuǐ落luò平píng川chuān，万wàn物wù都dōu失shī故gù态tài，唯wéi独dú八bā阵zhèn图tú的de石shí堆duī却què依yī然rán如rú旧jiù，六liù百bǎi年nián来lái岿kuī然rán不bù动dòng。前qián一yī句jù极jí精jīng炼liàn地dì写xiě出chū了le遗yí迹jì这zhè一yī富fù有yǒu神shén奇qí色sè彩cǎi的de特tè征zhēng。“石shí不bù转zhuǎn”，化huà用yòng了le《诗shī经jīng·邶bèi风fēng·柏bǎi舟zhōu》中zhōng的de诗shī句jù“我wǒ心xīn匪fěi石shí，不bù可kě转zhuǎn也yě”。在zài作zuò者zhě看kàn来lái，这zhè种zhǒng神shén奇qí色sè彩cǎi和hé诸zhū葛gě亮liàng的de精jīng神shén心xīn志zhì有yǒu内nèi在zài的de联lián系xì：他tā对duì蜀shǔ汉hàn政zhèng权quán和hé统tǒng一yī大dà业yè忠zhōng贞zhēn不bù二èr，矢shǐ志zhì不bù移yí，如rú磐pán石shí之zhī不bù可kě动dòng摇yáo。同tóng时shí，这zhè散sàn而ér复fù聚jù、长cháng年nián不bù变biàn的de八bā阵zhèn图tú石shí堆duī的de存cún在zài，似sì乎hū又yòu是shì诸zhū葛gě亮liàng对duì自zì己jǐ赍jī志zhì以yǐ殁mò表biǎo示shì惋wǎn惜xī、遗yí憾hàn的de象xiàng征zhēng，所suǒ以yǐ杜dù甫fǔ紧jǐn接jiē着zhe写xiě的de最zuì后hòu一yī句jù是shì“遗yí恨hèn失shī吞tūn吴wú”，说shuō刘liú备bèi吞tūn吴wú失shī计jì，破pò坏huài了le诸zhū葛gě亮liàng联lián吴wú抗kàng曹cáo的de根gēn本běn策cè略lüè，以yǐ致zhì统tǒng一yī大dà业yè中zhōng途tú夭yāo折zhé，而ér成chéng了le千qiān古gǔ遗yí恨hèn。

当dāng然rán，这zhè首shǒu诗shī与yǔ其qí说shuō是shì在zài写xiě诸zhū葛gě亮liàng的de“遗yí恨hèn”，无wú宁nìng说shuō是shì杜dù甫fǔ在zài为wèi诸zhū葛gě亮liàng惋wǎn惜xī，并bìng在zài这zhè种zhǒng惋wǎn惜xī之zhī中zhōng渗shèn透tòu了le杜dù甫fǔ“伤shāng己jǐ垂chuí暮mù无wú成chéng”（黄huáng生shēng语yǔ）的de抑yì郁yù情qíng怀huái。

这zhè首shǒu怀huái古gǔ绝jué句jù，具jù有yǒu融róng议yì论lùn入rù诗shī的de特tè点diǎn。但dàn这zhè种zhǒng议yì论lùn并bìng不bù空kōng洞dòng抽chōu象xiàng，而ér是shì语yǔ言yán生shēng动dòng形xíng象xiàng，抒shū情qíng色sè彩cǎi浓nóng郁yù。诗shī人rén把bǎ怀huái古gǔ和hé述shù怀huái融róng为wéi一yī体tǐ，浑hún然rán不bù分fēn，给gěi人rén一yī种zhǒng此cǐ恨hèn绵mián绵mián、余yú意yì不bù尽jìn的de感gǎn觉jué。

（吴wú小xiǎo林lín）