0828_温wēn庭tíng筠yún_蔡cài中zhōng郎láng坟fén

温wēn庭tíng筠yún

古gǔ坟fén零líng落luò野yě花huā春chūn，闻wén说shuō中zhōng郎láng有yǒu后hòu身shēn。

今jīn日rì爱ài才cái非fēi昔xī日rì，莫mò抛pāo心xīn力lì作zuò词cí人rén。

温wēn庭tíng筠yún的de七qī律lǜ《过guò陈chén琳lín墓mù》，是shì寄jì慨kǎi遥yáo深shēn、文wén采cǎi斐fěi然rán的de名míng作zuò，他tā的de这zhè首shǒu《蔡cài中zhōng郎láng坟fén》则zé不bù大dà为wéi人rén注zhù意yì。其qí实shí，这zhè两liǎng首shǒu诗shī虽suī然rán内nèi容róng相xiāng近jìn，艺yì术shù上shàng却què各gè有yǒu千qiān秋qiū，不bù妨fáng参cān读dú并bìng赏shǎng。

蔡cài中zhōng郎láng，即jí东dōng汉hàn末mò年nián著zhù名míng文wén人rén蔡cài邕yōng，曾céng官guān左zuǒ中zhōng郎láng将jiāng，死sǐ后hòu葬zàng在zài毗pí陵líng尚shàng宜yí乡xiāng互hù村cūn（毗pí陵líng即jí今jīn常cháng州zhōu）。这zhè首shǒu诗shī就jiù是shì写xiě诗shī人rén过guò蔡cài中zhōng郎láng坟fén时shí引yǐn起qǐ的de一yī段duàn感gǎn慨kǎi。

首shǒu句jù正zhèng面miàn写xiě蔡cài中zhōng郎láng坟fén。蔡cài邕yōng卒zú于yú汉hàn献xiàn帝dì初chū平píng三sān年nián，到dào温wēn庭tíng筠yún写xiě这zhè首shǒu诗shī时shí，已yǐ历lì六liù七qī百bǎi年nián。历lì史shǐ的de风fēng雨yǔ，人rén世shì的de变biàn迁qiān，使shǐ这zhè座zuò埋mái葬zàng着zhe一yí代dài名míng士shì的de古gǔ坟fén已yǐ经jīng荒huāng凉liáng残cán破pò不bù堪kān，只zhǐ有yǒu那nà星xīng星xīng点diǎn点diǎn不bù知zhī名míng的de野yě花huā点diǎn缀zhuì在zài它tā的de周zhōu围wéi。野yě花huā春chūn的de“春chūn”字zì，形xíng象xiàng地dì显xiǎn示shì出chū逢féng春chūn而ér发fā的de野yě花huā开kāi得dé热rè闹nào繁fán盛shèng，一yī片piàn生shēng机jī。由yóu于yú这zhè野yě花huā的de衬chèn托tuō，更gèng显xiǎn出chū古gǔ坟fén的de零líng落luò荒huāng凉liáng。这zhè里lǐ隐yǐn隐yǐn透tòu出chū一yī种zhǒng今jīn昔xī沧cāng桑sāng的de感gǎn慨kǎi；这zhè种zhǒng感gǎn慨kǎi，又yòu正zhèng是shì下xià文wén“今jīn日rì爱ài才cái非fēi昔xī日rì”的de一yī条tiáo引yǐn线xiàn。

第dì二èr句jù暗àn含hán着zhe一yī则zé故gù实shí。殷yīn芸yún《小xiǎo说shuō》记jì载zǎi：张zhāng衡héng死sǐ的de那nà一yī天tiān，蔡cài邕yōng的de母mǔ亲qīn刚gāng好hǎo怀huái孕yùn。张zhāng、蔡cài二èr人rén，才cái貌mào非fēi常cháng相xiāng似sì，因yīn此cǐ人rén们men都dōu说shuō蔡cài邕yōng是shì张zhāng衡héng的de后hòu身shēn。这zhè原yuán是shì人rén们men对duì先xiān后hòu辉huī映yìng的de才cái人rén文wén士shì传chuán统tǒng继jì承chéng关guān系xì的de一yī种zhǒng迷mí信xìn传chuán说shuō。诗shī人rén却què巧qiǎo妙miào地dì利lì用yòng这zhè个ge传chuán说shuō进jìn行xíng推tuī想xiǎng：既jì然rán张zhāng衡héng死sǐ后hòu有yǒu蔡cài邕yōng作zuò他tā的de后hòu身shēn，那nà么me蔡cài邕yōng死sǐ后hòu想xiǎng必bì也yě会huì有yǒu后hòu身shēn了le。这zhè里lǐ用yòng“闻wén说shuō”这zhè种zhǒng活huó泛fàn的de字zì眼yǎn，正zhèng暗àn示shì“中zhōng郎láng有yǒu后hòu身shēn”乃nǎi是shì出chū之zhī传chuán闻wén推tuī测cè。如rú果guǒ单dān纯chún咏yǒng古gǔ，这zhè一yī句jù似sì乎hū应yīng当dāng写xiě成chéng“闻wén说shuō中zhōng郎láng是shì后hòu身shēn”或huò者zhě“闻wén说shuō张zhāng衡héng有yǒu后hòu身shēn”。现xiàn在zài这zhè样yàng写xiě，既jì紧jǐn扣kòu题tí内nèi“坟fén”字zì，又yòu巧qiǎo妙miào地dì将jiāng诗shī意yì由yóu吊diào古gǔ引yǐn向xiàng慨kǎi今jīn。在zài全quán诗shī中zhōng，这zhè一yī句jù是shì前qián后hòu承chéng接jiē过guò渡dù的de枢shū纽niǔ，诗shī人rén写xiě来lái毫háo不bù着zhuó力lì，可kě见jiàn其qí艺yì术shù功gōng力lì。

“今jīn日rì爱ài才cái非fēi昔xī日rì，莫mò抛pāo心xīn力lì作zuò词cí人rén。”这zhè两liǎng句jù紧jǐn承chéng“中zhōng郎láng有yǒu后hòu身shēn”抒shū发fā感gǎn慨kǎi，是shì全quán篇piān主zhǔ意yì。蔡cài邕yōng生shēng当dāng东dōng汉hàn末mò年nián政zhèng治zhì黑hēi暗àn腐fǔ朽xiǔ的de时shí代dài，曾céng因yīn上shàng书shū议yì论lùn朝cháo政zhèng阙quē失shī，遭zāo到dào诬wū陷xiàn，被bèi流liú放fàng到dào朔shuò方fāng；遇yù赦shè后hòu，又yòu因yīn宦huàn官guān仇chóu视shì，亡wáng命mìng江jiāng湖hú；董dǒng卓zhuó专zhuān权quán，被bèi迫pò任rèn侍shì御yù史shǐ，卓zhuó被bèi诛zhū后hòu，蔡cài邕yōng也yě瘐yǔ死sǐ狱yù中zhōng。一yī生shēng遭zāo遇yù，其qí实shí还hái是shì相xiāng当dāng悲bēi惨cǎn的de。但dàn他tā毕bì竟jìng还hái参cān与yù过guò校xiào写xiě熹xī平píng石shí经jīng这zhè样yàng的de大dà事shì，而ér且qiě董dǒng卓zhuó迫pò他tā为wèi官guān，也yě还hái是shì因yīn为wèi欣xīn赏shǎng他tā的de文wén才cái。而ér今jīn天tiān的de文wén士shì，则zé连lián蔡cài邕yōng当dāng年nián那nà样yàng的de际jì遇yù也yě得dé不bú到dào，只zhǐ能néng老lǎo死sǐ户hù牖yǒu，与yǔ时shí俱jù没méi。因yīn此cǐ诗shī人rén十shí分fēn感gǎn慨kǎi；对duì不bù爱ài惜xī人rén才cái的dí当dàng局jú者zhě来lái说shuō，蔡cài邕yōng的de后hòu身shēn生shēng活huó在zài今jīn天tiān，即jí使shǐ用yòng尽jìn心xīn力lì写xiě作zuò，又yòu有yǒu谁shuí来lái欣xīn赏shǎng和hé提tí拔bá呢ne？还hái是shì根gēn本běn不bú要yào去qù白bái白bái抛pāo掷zhì自zì己jǐ的de才cái力lì吧ba。

这zhè两liǎng句jù好hǎo象xiàng写xiě得dé直zhí率shuài而ér刻kè露lù，但dàn这zhè并bìng不bù妨fáng碍ài它tā内nèi涵hán的de丰fēng富fù与yǔ深shēn刻kè。这zhè是shì一yī种zhǒng由yóu高gāo度dù的de概gài括kuò、尖jiān锐ruì的de揭jiē发fā和hé绝jué望wàng的de愤fèn激jī所suǒ形xíng成chéng的de耐nài人rén思sī索suǒ的de艺yì术shù境jìng界jiè。熟shú悉xī蔡cài邕yōng所suǒ处chù的de时shí代dài和hé他tā的de具jù体tǐ遭zāo遇yù的de人rén，都dōu不bù难nán体tǐ味wèi出chū“今jīn日rì爱ài才cái非fēi昔xī日rì”这zhè句jù诗shī中zhōng所suǒ包bāo含hán的de深shēn刻kè的de悲bēi哀āi。如rú果guǒ连lián蔡cài邕yōng的de时shí代dài都dōu算suàn爱ài才cái，那nà么me“今jīn日rì”之zhī糟zāo践jiàn人rén才cái便biàn不bù问wèn可kě知zhī了le。正zhèng因yīn为wèi这zhè样yàng，末mò句jù不bú是shì单dān纯chún慨kǎi叹tàn地dì说shuō“枉wǎng抛pāo心xīn力lì作zuò词cí人rén”，而ér是shì充chōng满mǎn愤fèn激jī地dì说shuō“莫mò抛pāo心xīn力lì作zuò词cí人rén”。诗shī中zhōng讲jiǎng到dào“中zhōng郎láng有yǒu后hòu身shēn”，看kàn来lái诗shī人rén是shì隐yǐn然rán以yǐ此cǐ自zì命mìng的de，但dàn又yòu并bìng不bù明míng说shuō。这zhè样yàng，末mò句jù的de含hán意yì就jiù显xiǎn得de很hěn活huó泛fàn，既jì可kě理lǐ解jiě为wèi告gào诫jiè自zì己jǐ，也yě可kě理lǐ解jiě为wèi泛fàn指zhǐ所suǒ有yǒu怀huái才cái不bú遇yù的dī士shì人rén，内nèi涵hán既jì广guǎng，艺yì术shù上shàng亦yì复fù耐nài人rén寻xún味wèi。这zhè两liǎng句jù诗shī是shì对duì那nà个ge糟zāo践jiàn人rén才cái的de时shí代dài所suǒ作zuò的de概gài括kuò，也yě是shì当dāng时shí广guǎng大dà文wén士shì愤fèn激jī不bù平píng心xīn声shēng的de集jí中zhōng表biǎo露lù。

（刘liú学xué锴kǎi）