推荐
首页 › 书库 › 管子

第 14 / 84 回

  禁jìn 藏cáng 第dì 五wǔ 十shí 三sān

    禁jìn 藏cáng 於yú 胸xiōng 脅xié 之zhī 內nèi , 而ér 禍huò 避bì 於yú 萬wàn 里lǐ 之zhī 外wài , 能néng 以yǐ 此cǐ 制zhì彼bǐ 者zhě , 唯wéi 能néng 以yǐ 己jǐ

知zhī 人rén 者zhě 也yě 。 夫fū 冬dōng 日rì 之zhī 不bù 濫làn , 非fēi 愛ài 在zài 也yě ; 夏xià 日rì 之zhī 不bù 煬yáng ,非fēi 愛ài 火huǒ 也yě ; 為wèi 不bù

適shì 於yú 身shēn 不bù 便biàn 於yú 體tǐ 也yě 。 夫fū 明míng 王wáng 不bù 美měi 宮gōng 室shì , 非fēi 喜xǐ 小xiǎo 也yě ; 不bù聽tīng 鍾zhōng 鼓gǔ , 非fēi 惡è 樂lè

也yě , 為wèi 其qí 傷shāng 於yú 本běn 事shì 而ér 妨fáng 於yú 教jiào 也yě ; 故gù 先xiān 慎shèn 於yú 己jǐ 而ér 後hòu 彼bǐ ,官guān 亦yì 慎shèn 內nèi 而ér 後hòu 外wài

, 民mín 亦yì 務wù 本běn 而ér 去qù 末mò ; 居jū 民mín 於yú 其qí 所suǒ 樂lè , 事shì 之zhī 於yú 其qí 所suǒ 利lì ,賞shǎng 之zhī 於yú 其qí 所suǒ 善shàn ,

罰fá 之zhī 於yú 其qí 所suǒ 惡è , 信xìn 之zhī 於yú 其qí 所suǒ 餘yú 財cái , 功gōng 之zhī 於yú 其qí 所suǒ 無wú 誅zhū 。於yú 下xià 無wú 誅zhū 者zhě , 必bì

誅zhū 者zhě 也yě 。 有yǒu 誅zhū 者zhě , 不bù 必bì 誅zhū 者zhě 也yě 。 以yǐ 有yǒu 刑xíng 至zhì 無wú 刑xíng 者zhě , 其qí法fǎ 易yì 而ér 民mín 全quán 。 以yǐ

無wú 刑xíng 至zhì 有yǒu 刑xíng 者zhě , 其qí 刑xíng 煩fán 而ér 姦jiān 多duō 。 夫fū 先xiān 易yì 者zhě 後hòu 難nán , 先xiān 難nán而ér 後hòu 易yì 。 萬wàn 物wù 盡jǐn

然rán ; 明míng 王wáng 知zhī 其qí 然rán , 故gù 必bì 誅zhū 而ér 不bù 赦shè , 必bì 賞shǎng 而ér 不bù 頡xié 者zhě , 非fēi喜xǐ 予yǔ 而ér 樂lè 其qí 殺shā 也yě

, 所suǒ 以yǐ 為wèi 人rén 致zhì 利lì 除chú 害hài 也yě 。 於yú 以yǐ 養yǎng 老lǎo 長zhǎng 弱ruò , 完wán 活huó 萬wàn 民mín ,莫mò 明míng 焉yān , 夫fū 不bù 法fǎ

法fǎ 則zé 治zhì , 法fǎ 者zhě , 天tiān 下xià 之zhī 儀yí 也yě , 所suǒ 以yǐ 決jué 疑yí 而ér 明míng 是shì 非fēi 也yě ,百bǎi 姓xìng 所suǒ 縣xiàn 命mìng 也yě ,

故gù 明míng 王wáng 慎shèn 之zhī , 不bù 為wèi 親qīn 戚qī 故gù 貴guì 易yì 其qí 法fǎ , 吏lì 不bù 敢gǎn 以yǐ 長zhǎng 官guān 威wēi嚴yán 危wēi 其qí 命mìng 。 民mín 不bù

以yǐ 珠zhū 玉yù 重zhòng 寶bǎo 犯fàn 其qí 禁jìn 。 故gù 主zhǔ 上shàng 視shì 法fǎ 嚴yán 於yú 親qīn 戚qī 吏lì 之zhī 舉jǔ 令lìng ,敬jìng 於yú 師shī 長zhǎng 。 民mín 之zhī

承chéng 教jiào , 重zhòng 於yú 神shén 寶bǎo 故gù 法fǎ 立lì 而ér 不bù 用yòng , 刑xíng 設shè 而ér 不bù 行xíng 也yě 。 夫fū 施shī功gōng 而ér 不bù 鈞jūn , 位wèi 雖suī

高gāo , 為wèi 用yòng 者zhě 少shǎo , 赦shè 罪zuì 而ér 不bù 一yī , 德dé 雖suī 厚hòu , 不bù 譽yù 者zhě 多duō 。 舉jǔ事shì 而ér 不bù 時shí , 力lì 雖suī

盡jǐn , 其qí 功gōng 不bù 成chéng 。 刑xíng 賞shǎng 不bù 當dāng , 斷duàn 斬zhǎn 雖suī 多duō , 其qí ● 不bù 禁jìn 。 夫fū公gōng 之zhī 所suǒ 加jiā , 罪zuì 雖suī

重zhòng , 下xià 無wú 怨yuàn 氣qì 。 私sī 之zhī 所suǒ 加jiā , 賞shǎng 雖suī 多duō , 上shàng 不bù 為wèi 歡huān 。 行xíng 法fǎ不bù 道dào , 眾zhòng 民mín 不bù 能néng 順shùn 。 舉jǔ 錯cuò 不bù 當dāng , 眾zhòng 民mín 不bù 能néng 成chéng 。 不bù 攻gōng 不bù 備bèi, 當dāng 今jīn 為wèi 愚yú 人rén 。 故gù 聖shèng 人rén 之zhī 制zhì 事shì 也yě , 能néng 節jié 宮gōng 室shì , 適shì 車chē 輿yú 以yǐ實shí 藏cáng , 則zé 國guó 必bì 富fù , 位wèi 必bì 尊zūn 矣yǐ 。 能néng 適shì 衣yī 服fú , 去qù 玩wán 好hǎo 以yǐ 奉fèng 本běn, 而ér 用yòng 必bì 贍shàn , 身shēn 必bì 安ān 矣yǐ 。 能néng 移yí 無wú 益yì 之zhī 事shì , 無wú 補bǔ 之zhī 費fèi , 通tōng幣bì 行xíng 禮lǐ , 而ér 黨dǎng 必bì 多duō , 交jiāo 必bì 親qīn 矣yǐ 。 夫fū 眾zhòng 人rén 者zhě 多duō 營yíng 於yú 物wù , 而ér苦kǔ 其qí 力lì , 勞láo 其qí 心xīn , 故gù 困kùn 而ér 不bù 贍shàn , 大dà 者zhě 以yǐ 失shī 其qí 國guó , 小xiǎo 者zhě 以yǐ危wēi 其qí 身shēn 。 凡fán 人rén 之zhī 情qíng , 得dé 所suǒ 欲yù 則zé 樂lè , 逢féng 所suǒ 惡è 則zé 憂yōu , 此cǐ 貴guì 賤jiàn之zhī 所suǒ 同tóng 有yǒu 也yě 。 近jìn 之zhī 不bù 能néng 勿wù 欲yù , 遠yuǎn 之zhī 不bù 能néng 勿wù 忘wàng , 人rén 情qíng 皆jiē 然rán, 而ér 好hǎo 惡è 不bù 同tóng , 各gè 行xíng 所suǒ 欲yù , 而ér 安ān 危wēi 異yì 焉yān , 然rán 後hòu 賢xián 不bù 肖xiào 之zhī形xíng 見jiàn 也yě 。 夫fū 物wù 有yǒu 多duō 寡guǎ , 而ér 情qíng 不bù 能néng 等děng 。 事shì 有yǒu 成chéng 敗bài , 而ér 意yì 不bù能néng 同tóng 。 行xíng 有yǒu 進jìn 退tuì , 而ér 力lì 不bù 能néng 兩liǎng 也yě 。 故gù 立lì 身shēn 於yú 中zhōng , 養yǎng 有yǒu 節jié。 宮gōng 室shì 足zú 以yǐ 避bì 燥zào 濕shī , 飲yǐn 食shí 足zú 以yǐ 和hé 血xuè 氣qì , 衣yī 服fú 足zú 以yǐ 適shì 寒hán 溫wēn, 禮lǐ 儀yí 足zú 以yǐ 別bié 貴guì 賤jiàn 。 游yóu 虞yú 足zú 以yǐ 發fā 歡huān 欣xīn , 棺guān 槨guǒ 足zú 以yǐ 朽xiǔ 骨gǔ ,衣yī 衾qīn 足zú 以yǐ 朽xiǔ 肉ròu , 墳fén 墓mù 足zú 以yǐ 道dào 記jì 。 不bù 作zuò 無wú 補bǔ 之zhī 功gōng , 不bù 為wèi 無wú益yì 之zhī 事shì , 故gù 意yì 定dìng 而ér 不bù 營yíng 氣qì 情qíng , 氣qì 情qíng 不bù 營yíng , 則zé 耳ěr 目mù 穀gǔ 。 衣yī食shí 足zú , 耳ěr 目mù 穀gǔ , 衣yī 食shí 足zú 則zé 侵qīn 爭zhēng 不bù 生shēng , 怨yuàn 怒nù 無wú 有yǒu , 上shàng 下xià 相xiāng親qīn , 兵bīng 刃rèn 不bù 用yòng 矣yǐ ; 故gù 適shì 身shēn 行xíng 義yì , 儉jiǎn 約yuē 恭gōng 敬jìng , 其qí 唯wéi 無wú 福fú ,禍huò 亦yì 不bù 來lái 矣yǐ 。 驕jiāo 傲ào 侈chǐ 泰tài , 離lí 度dù 絕jué 理lǐ , 其qí 唯wéi 無wú 禍huò , 福fú 亦yì 不bù至zhì 矣yǐ ; 是shì 故gù 君jūn 子zi 上shàng 觀guān 絕jué 理lǐ 者zhě , 以yǐ 自zì 恐kǒng 也yě 。 下xià 觀guān 不bù 及jí 者zhě ,以yǐ 自zì 隱yǐn 也yě , 故gù 曰yuē : 「 譽yù 不bù 虛xū 出chū , 而ér 患huàn 不bù 獨dú 生shēng ; 福fú 不bù 擇zé 家jiā, 禍huò 不bù 索suǒ 人rén 。 」 此cǐ 之zhī 謂wèi 也yě 。 能néng 以yǐ 所suǒ 聞wén 瞻zhān 察chá , 則zé 事shì 必bì 明míng 矣yǐ。 故gù 凡fán 治zhì 亂luàn 之zhī 情qíng , 皆jiē 道dào 上shàng 始shǐ , 故gù 善shàn 者zhě 圉yǔ 之zhī 以yǐ 害hài , 牽qiān 之zhī 以yǐ利lì 。 能néng 利lì 害hài 者zhě , 財cái 多duō 而ér 過guò 寡guǎ 矣yǐ 。 夫fū 凡fán 人rén 之zhī 情qíng , 見jiàn 利lì 莫mò 能néng勿wù 就jiù , 見jiàn 害hài 莫mò 能néng 勿wù 避bì 。 其qí 商shāng 人rén 通tōng 賈jiǎ , 倍bèi 道dào 兼jiān 行xíng , 夜yè 以yǐ 續xù日rì , 千qiān 里lǐ 而ér 不bù 遠yuǎn 者zhě , 利lì 在zài 前qián 也yě 。 漁yú 人rén 之zhī 入rù 海hǎi , 海hǎi 深shēn 萬wàn 仞rèn, 就jiù 彼bǐ 逆nì 流liú , 乘chéng 危wēi 百bǎi 里lǐ , 宿sù 夜yè 不bù 出chū 者zhě , 利lì 在zài 水shuǐ 也yě 。 故gù 利lì之zhī 所suǒ 在zài , 雖suī 千qiān 仞rèn 之zhī 山shān , 無wú 所suǒ 不bù 上shàng ; 深shēn 源yuán 之zhī 下xià , 無wú 所suǒ 不bù 入rù焉yān ; 故gù 善shàn 者zhě 勢shì 利lì 之zhī 在zài , 而ér 民mín 自zì 美měi 安ān , 不bù 推tuī 而ér 往wǎng , 不bù 引yǐn 而ér來lái , 不bù 煩fán 不bù 擾rǎo , 而ér 民mín 自zì 富fù 。 如rú 鳥niǎo 之zhī 覆fù 卵luǎn , 無wú 形xíng 無wú 聲shēng , 而ér唯wéi 見jiàn 其qí 成chéng 。 夫fū 為wèi 國guó 之zhī 本běn , 得dé 天tiān 之zhī 時shí 而ér 為wèi 經jīng 。 得dé 人rén 之zhī 心xīn 而ér為wèi 紀jì 。 法fǎ 令lìng 為wèi 維wéi 綱gāng , 吏lì 為wèi 網wǎng 罟gǔ , 什shén 伍wǔ 以yǐ 為wèi 行xíng 列liè , 賞shǎng 誅zhū 為wèi文wén 武wǔ , 繕shàn 農nóng 具jù , 當dāng 器qì 械xiè , 耕gēng 農nóng 當dāng 攻gōng 戰zhàn , 推tuī 引yǐn 銚yáo 耨nòu , 以yǐ 當dāng劍jiàn 戟jǐ , 被bèi 蓑suō 以yǐ 當dāng 鎧kǎi 鑐xū , 菹jū 笠lì 以yǐ 當dāng 盾dùn 櫓lǔ , 故gù 耕gēng 器qì 具jù 則zé 戰zhàn 器qì備bèi , 農nóng 事shì 習xí 則zé 功gōng 戰zhàn 巧qiǎo 矣yǐ 。 當dāng 春chūn 三sān 月yuè , 萩qiū 室shì 熯hàn 造zào , 鑽zuān 燧suì 易yì火huǒ , 杼zhù 井jǐng 易yì 水shuǐ , 所suǒ 以yǐ 去qù 茲zī 毒dú 也yě 。 舉jǔ 春chūn 祭jì , 塞sāi 久jiǔ 禱dǎo , 以yǐ 魚yú為wèi 牲shēng , 以yǐ 糱niè 為wèi 酒jiǔ , 相xiāng 召zhào , 所suǒ 以yǐ 屬shǔ 親qīn 戚qī 也yě , 毋wú 殺shā 畜chù 生shēng , 毋wú拊fǔ 卵luǎn , 毋wú 伐fá 木mù , 毋wú 夭yāo 英yīng 。 毋wú 拊fǔ 竿gān , 所suǒ 以yǐ 息xī 百bǎi 長zhǎng 也yě 。 賜cì 鰥guān寡guǎ , 振zhèn 孤gū 獨dú 。 貸dài 無wú 種zhǒng , 與yǔ 無wú 賦fù 。 所suǒ 以yǐ 勸quàn 弱ruò 民mín 。 發fā 五wǔ 正zhèng ,赦shè 薄báo 罪zuì , 出chū 拘jū 民mín , 解jiě 仇chóu 讎chóu , 所suǒ 以yǐ 建jiàn 時shí 功gōng , 施shī 生shēng 穀gǔ 也yě 。 夏xià賞shǎng 五wǔ 德dé , 滿mǎn 爵jué 祿lù 、 頡xié 官guān 位wèi 、 禮lǐ 孝xiào 弟dì 、 復fù 賢xián 力lì , 所suǒ 以yǐ 勸quàn 功gōng也yě 。 秋qiū 行xíng 五wǔ 刑xíng , 誅zhū 大dà 罪zuì , 所suǒ 以yǐ 禁jìn 淫yín 邪xié , 止zhǐ 盜dào 賊zéi 。 冬dōng 收shōu 五wǔ藏cáng , 最zuì 萬wàn 物wù , 所suǒ 以yǐ 內nèi 作zuò 民mín 也yě 。 四sì 時shí 事shì 備bèi , 而ér 民mín 功gōng 百bǎi 倍bèi 矣yǐ; 故gù 春chūn 仁rén 夏xià 忠zhōng , 秋qiū 急jí 冬dōng 閉bì , 順shùn 天tiān 之zhī 時shí , 約yuē 地dì 之zhī 宜yí , 忠zhōng 人rén之zhī 和hé 。 故gù 風fēng 雨yǔ 時shí , 五wǔ 穀gǔ 實shí , 草cǎo 木mù 美měi 多duō , 六liù 畜chù 蕃fān 息xī 。 國guó 富fù兵bīng 彊jiàng , 民mín 材cái 而ér 令lìng 行xíng , 內nèi 無wú 煩fán 擾rǎo 之zhī 政zhèng , 外wài 無wú 彊jiàng 敵dí 之zhī 患huàn 也yě 。夫fū 動dòng 靜jìng 順shùn 然rán 後hòu 和hé , 不bù 失shī 其qí 時shí 然rán 後hòu 富fù , 不bù 失shī 其qí 法fǎ 然rán 後hòu 治zhì ,故gù 國guó 不bù 虛xū 富fù , 民mín 不bù 虛xū 治zhì ; 不bù 治zhì 而ér 昌chāng , 不bù 亂luàn 而ér 亡wáng 者zhě , 自zì 古gǔ至zhì 今jīn , 未wèi 嘗cháng 有yǒu 也yě 。 故gù 國guó 多duō 私sī 勇yǒng 者zhě , 其qí 兵bīng 弱ruò 。 吏lì 多duō 私sī 智zhì 者zhě, 其qí 法fǎ 亂luàn 。 民mín 多duō 私sī 利lì 者zhě , 其qí 國guó 貧pín 。 故gù 德dé 莫mò 若ruò 博bó 厚hòu , 使shǐ 民mín死sǐ 之zhī 。 賞shǎng 罰fá 莫mò 若ruò 必bì 成chéng , 使shǐ 民mín 信xìn 之zhī 。 夫fū 善shàn 牧mù 民mín 者zhě , 非fēi 以yǐ 城chéng郭guō 也yě , 輔fǔ 之zhī 以yǐ 什shén

, 司sī 之zhī 以yǐ 伍wǔ ; 伍wǔ 無wú 非fēi 其qí 人rén , 人rén 無wú 非fēi 其qí 里lǐ , 里lǐ 無wú 非fēi 其qí 家jiā, 故gù 奔bēn 亡wáng 者zhě 無wú 所suǒ

匿nì , 頡xié 徙xǐ 者zhě 無wú 所suǒ 容róng , 不bù 求qiú 而ér 約yuē , 不bù 召zhào 而ér 來lái , 故gù 民mín 無wú 流liú亡wáng 之zhī 意yì , 吏lì 無wú 備bèi

追zhuī 之zhī 憂yōu ; 故gù 主zhǔ 政zhèng 可kě 往wǎng 於yú 民mín , 民mín 心xīn 可kě 繫xì 於yú 主zhǔ 。 夫fū 法fǎ 之zhī 制zhì民mín 也yě , 猶yóu 陶táo 之zhī 於yú

埴zhí , 冶yě 之zhī 於yú 金jīn 也yě ; 故gù 審shěn 利lì 害hài 之zhī 所suǒ 在zài , 民mín 之zhī 去qù 就jiù , 如rú 火huǒ之zhī 於yú 燥zào 濕shī , 水shuǐ 之zhī

於yú 高gāo 下xià 。 夫fū 民mín 之zhī 所suǒ 主zhǔ , 衣yī 與yǔ 食shí 也yě 。 食shí 之zhī 所suǒ 生shēng , 水shuǐ 與yǔ 土tǔ也yě 。 所suǒ 以yǐ 富fù 民mín 有yǒu

要yào , 食shí 民mín 有yǒu 率lǜ , 率lǜ 三sān 十shí 畝mǔ 而ér 足zú 於yú 卒zú 歲suì , 歲suì 兼jiān 美měi 惡è 。 畝mǔ取qǔ 一yī 石shí , 則zé 人rén 有yǒu

三sān 十shí 石shí , 果guǒ 蓏luǒ 素sù 食shí 當dāng 十shí 石shí , 糠kāng 秕bǐ 六liù 畜chù 當dāng 十shí 石shí , 則zé 人rén 有yǒu五wǔ 十shí 石shí 。 布bù 帛bó 麻má

絲sī , 旁páng 入rù 奇qí 利lì , 未wèi 在zài 其qí 中zhōng 也yě 。 故gù 國guó 有yǒu 餘yú 藏cáng , 民mín 有yǒu 餘yú 食shí。 夫fū 敘xù 鈞jūn 者zhě , 所suǒ

以yǐ 多duō 寡guǎ 也yě 。 權quán 衡héng 者zhě , 所suǒ 以yǐ 視shì 重zhòng 輕qīng 也yě 。 戶hù 籍jí 田tián 結jié 者zhě , 所suǒ以yǐ 知zhī 貧pín 富fù 之zhī 不bù 訾zī

也yě 。 故gù 善shàn 者zhě 必bì 先xiān 知zhī 其qí 田tián , 乃nǎi 知zhī 其qí 人rén , 田tián 備bèi 然rán 後hòu 民mín 可kě 足zú也yě 。 凡fán 有yǒu 天tiān 下xià 者zhě

, 以yǐ 情qíng 伐fá 者zhě 帝dì , 以yǐ 事shì 伐fá 者zhě 王wáng , 以yǐ 政zhèng 伐fá 者zhě 霸bà , 而ér 謀móu 有yǒu 功gōng者zhě 五wǔ : 一yī 曰yuē 視shì 其qí

所suǒ 愛ài , 以yǐ 分fēn 其qí 威wēi , 一yī 人rén 兩liǎng 心xīn , 其qí 內nèi 必bì 衰shuāi 也yě 。 臣chén 不bù 用yòng ,其qí 國guó 可kě 危wēi 。 二èr 曰yuē

視shì 其qí 陰yīn 所suǒ 憎zēng , 厚hòu 其qí 貨huò 賂lù , 得dé 情qíng 可kě 深shēn 。 身shēn 內nèi 情qíng 外wài , 其qí 國guó可kě 知zhī 。 三sān 曰yuē 聽tīng 其qí

淫yín 樂lè , 以yǐ 廣guǎng 其qí 心xīn , 遺yí 以yǐ 竽yú 瑟sè 美měi 人rén , 以yǐ 塞sāi 其qí 內nèi , 遺yí 以yǐ 諂chǎn臣chén 文wén 馬mǎ , 以yǐ 蔽bì 其qí

外wài 。 外wài 內nèi 蔽bì 塞sāi , 可kě 以yǐ 成chéng 敗bài 。 四sì 曰yuē 必bì 深shēn 親qīn 之zhī , 如rú 典diǎn 之zhī 同tóng生shēng 陰yīn 內nèi 辯biàn 士shì , 使shǐ

圖tú 其qí 計jì 。 內nèi 勇yǒng 士shì , 使shǐ 高gāo 其qí 氣qì 。 內nèi 人rén 他tā 國guó , 使shǐ 倍bèi 其qí 約yuē ,絕jué 其qí 使shǐ , 拂fú 其qí 意yì

。 是shì 必bì 士shì 鬥dòu , 兩liǎng 國guó 相xiāng 敵dí , 必bì 承chéng 其qí 獘bì 。 五wǔ 曰yuē 深shēn 察chá 其qí 謀móu ,謹jǐn 其qí 忠zhōng 臣chén , 揆kuí 其qí

所suǒ 使shǐ , 令lìng 內nèi 不bù 信xìn , 使shǐ 有yǒu 離lí 意yì 。 離lí 氣qì 不bù 能néng 令lìng , 必bì 內nèi 自zì 賊zéi。 忠zhōng 臣chén 已yǐ 死sǐ , 故gù

政zhèng 可kě 奪duó 。 此cǐ 五wǔ 者zhě , 謀móu 功gōng 之zhī 道dào 也yě 。

  入rù 國guó 第dì 五wǔ 十shí 四sì

    入rù 國guó 四sì 旬xún , 五wǔ 行xíng 九jiǔ 惠huì 之zhī 教jiào 一yī 曰yuē 老lǎo 老lǎo 、 二èr 曰yuē 慈cí 幼yòu 、三sān 曰yuē 恤xù 孤gū 、 四sì 曰yuē

養yǎng 疾jí 、 五wǔ 曰yuē 合hé 獨dú 、 六liù 曰yuē 問wèn 病bìng 、 七qī 曰yuē 通tōng 窮qióng 、 八bā 曰yuē 振zhèn 困kùn 、九jiǔ 曰yuē 接jiē 絕jué 。 所suǒ 謂wèi

老lǎo 老lǎo 者zhě , 凡fán 國guó 都dōu 皆jiē 有yǒu 掌zhǎng 老lǎo 。 年nián 七qī 十shí 已yǐ 上shàng , 一yī 子zi 無wú 征zhēng ,三sān 月yuè 有yǒu 饋kuì 肉ròu 。 八bā

十shí 已yǐ 上shàng , 二èr 子zi 無wú 征zhēng , 月yuè 有yǒu 饋kuì 肉ròu 。 九jiǔ 十shí 已yǐ 上shàng , 盡jǐn 家jiā 無wú 征zhēng, 日rì 有yǒu 酒jiǔ 肉ròu 。 死sǐ

, 上shàng 共gòng 棺guān 槨guǒ 。 勸quàn 子zi 弟dì 精jīng 膳shàn 食shí , 問wèn 所suǒ 欲yù , 求qiú 所suǒ 嗜shì , 此cǐ 之zhī謂wèi 老lǎo 老lǎo 。 所suǒ 謂wèi 慈cí

幼yòu 者zhě , 凡fán 國guó 都dōu 皆jiē 有yǒu 掌zhǎng 幼yòu , 士shì 民mín 有yǒu 子zi , 子zi 有yǒu 幼yòu 弱ruò 不bù 勝shèng 養yǎng為wèi 累lèi 者zhě 。 有yǒu 三sān 幼yòu

者zhě , 婦fù 無wú 征zhēng , 四sì 幼yòu 者zhě 盡jǐn 家jiā 無wú 征zhēng , 五wǔ 幼yòu 又yòu 予yǔ 之zhī 葆bǎo , 受shòu 二èr人rén 之zhī 食shí , 能néng 事shì 而ér

後hòu 止zhǐ , 此cǐ 之zhī 謂wèi 慈cí 幼yòu 。 所suǒ 謂wèi 恤xù 孤gū 者zhě , 凡fán 國guó 都dōu 皆jiē 有yǒu 掌zhǎng 孤gū ,士shì 人rén 死sǐ , 子zi 孤gū 幼yòu

, 無wú 父fù 母mǔ 所suǒ 養yǎng , 不bù 能néng 自zì 生shēng 者zhě , 屬shǔ 之zhī 其qí 鄉xiāng 黨dǎng 知zhī 識shí 故gù 人rén ,養yǎng 一yī 孤gū 者zhě , 一yī 子zi

無wú 征zhēng 。 養yǎng 二èr 孤gū 者zhě , 二èr 子zi 無wú 征zhēng 。 養yǎng 三sān 孤gū 者zhě , 盡jǐn 家jiā 無wú 征zhēng 。掌zhǎng 孤gū 數shù 行xíng 問wèn 之zhī ,

必bì 知zhī 其qí 食shí 飲yǐn 飢jī 寒hán , 身shēn 之zhī 膌jí 胜shèng 而ér 哀āi 憐lián 之zhī , 此cǐ 之zhī 謂wèi 恤xù 孤gū 。所suǒ 謂wèi 養yǎng 疾jí 者zhě , 凡fán

國guó 都dōu 皆jiē 有yǒu 掌zhǎng 疾jí , 聾lóng 盲máng 、 喑yīn 啞yǎ 、 跛bǒ 躄bì 、 偏piān 枯kū 、 握wò 遞dì , 不bù耐nài 自zì 生shēng 者zhě , 上shàng 收shōu

而ér 養yǎng 之zhī 。 疾jí , 官guān 而ér 衣yī 食shí 之zhī , 殊shū 身shēn 而ér 後hòu 止zhǐ , 此cǐ 之zhī 謂wèi 養yǎng 疾jí。 所suǒ 謂wèi 合hé 獨dú 者zhě ,

凡fán 國guó 都dōu 皆jiē 有yǒu 掌zhǎng 媒méi ; 丈zhàng 夫fū 無wú 妻qī 曰yuē 鰥guān , 婦fù 人rén 無wú 夫fū 曰yuē 寡guǎ , 取qǔ鰥guān 寡guǎ 而ér 合hé 和hé 之zhī ,

予yǔ 田tián 宅zhái 而ér 家jiā 室shì 之zhī , 三sān 年nián 然rán 後hòu 事shì 之zhī , 此cǐ 之zhī 謂wèi 合hé 獨dú 。 所suǒ 謂wèi問wèn 病bìng 者zhě , 凡fán 國guó 都dōu

皆jiē 有yǒu 掌zhǎng 病bìng , 士shì 人rén 有yǒu 病bìng 者zhě , 掌zhǎng 病bìng 以yǐ 上shàng 令lìng 問wèn 之zhī ; 九jiǔ 十shí 以yǐ 上shàng, 一yī 日rì 一yī 問wèn 。 八bā

十shí 以yǐ 上shàng , 二èr 日rì 一yī 問wèn 。 七qī 十shí 以yǐ 上shàng , 三sān 日rì 一yī 問wèn 。 眾zhòng 庶shù 五wǔ 日rì一yī 問wèn 。 病bìng 甚shèn 者zhě 以yǐ 告gào , 上shàng 身shēn 問wèn 之zhī 。 掌zhǎng 病bìng 行xíng 於yú 國guó 中zhōng , 以yǐ 問wèn 病bìng為wèi 事shì , 此cǐ 之zhī 謂wèi 問wèn 病bìng 。 所suǒ 謂wèi 通tōng 窮qióng 者zhě , 凡fán 國guó 都dōu 皆jiē 有yǒu 掌zhǎng 窮qióng , 若ruò有yǒu 窮qióng 夫fū 婦fù 無wú 居jū 處chù , 窮qióng 賓bīn 客kè 絕jué 糧liáng 食shí , 居jū 其qí 鄉xiāng 黨dǎng , 以yǐ 聞wén 者zhě 有yǒu賞shǎng , 不bù 以yǐ 聞wén 者zhě 有yǒu 罰fá , 此cǐ 之zhī 謂wèi 通tōng 窮qióng 。 所suǒ 謂wèi 振zhèn 困kùn 者zhě , 凡fán 國guó 都dōu皆jiē 有yǒu 掌zhǎng 困kùn 。 歲suì 凶xiōng 庸yōng , 人rén 訾zī 厲lì , 多duō 死sǐ 喪sàng 、 弛chí 刑xíng 罰fá , 赦shè 有yǒu 罪zuì, 散sàn 倉cāng 粟sù 以yǐ 食shí 之zhī , 此cǐ 之zhī 謂wèi 振zhèn 困kùn 。 所suǒ 謂wèi 接jiē 絕jué 者zhě , 凡fán 國guó 都dōu 皆jiē有yǒu 掌zhǎng 絕jué , 士shì 民mín 死sǐ 上shàng 事shì , 死sǐ 戰zhàn 事shì , 使shǐ 其qí 知zhī 識shí 故gù 人rén , 受shòu 資zī 於yú上shàng , 而ér 祠cí 之zhī , 此cǐ 之zhī 謂wèi 接jiē 絕jué 也yě 。

  九jiǔ 守shǒu 第dì 五wǔ 十shí 五wǔ

    安ān 徐xú 而ér 靜jìng , 柔róu 節jié 先xiān 定dìng 。 虛xū 心xīn 平píng 意yì 以yǐ 待dài 須xū 。

  右yòu 主zhǔ 位wèi

    目mù 貴guì 明míng , 耳ěr 貴guì 聰cōng , 心xīn 貴guì 智zhì , 以yǐ 天tiān 下xià 之zhī 目mù 視shì , 則zé 無wú不bù 見jiàn 也yě 。 以yǐ 天tiān 下xià

之zhī 耳ěr 聽tīng , 則zé 無wú 不bù 聞wén 也yě 。 以yǐ 天tiān 下xià 之zhī 心xīn 慮lǜ , 則zé 無wú 不bù 知zhī 也yě 。輻fú 湊còu 並bìng 進jìn , 則zé 明míng

不bù 塞sāi 矣yǐ 。

  右yòu 主zhǔ 明míng

    聽tīng 之zhī 術shù 曰yuē : 勿wù 望wàng 而ér 距jù , 勿wù 望wàng 而ér 許xǔ , 許xǔ 之zhī 則zé 失shī 守shǒu ,距jù 之zhī 則zé 閉bì 塞sāi , 高gāo

山shān 仰yǎng 之zhī , 不bù 可kě 極jí 也yě , 深shēn 淵yuān 度dù 之zhī , 不bù 可kě 測cè 也yě 。 神shén 明míng 之zhī 德dé, 正zhèng 靜jìng 其qí 極jí 也yě 。

  右yòu 主zhǔ 聽tīng

    用yòng 賞shǎng 者zhě 貴guì 誠chéng , 用yòng 刑xíng 者zhě 貴guì 必bì , 刑xíng 賞shǎng 信xìn 必bì 於yú 耳ěr 目mù 之zhī 所suǒ見jiàn , 則zé 其qí 所suǒ 不bù 見jiàn

莫mò 不bù 闇àn 化huà 矣yǐ 。 誠chéng 暢chàng 乎hū 天tiān 地dì , 通tōng 於yú 神shén 明míng , 見jiàn 姦jiān 偽wěi 也yě 。

  右yòu 主zhǔ 賞shǎng

    一yī 曰yuē 天tiān 之zhī , 二èr 曰yuē 地dì 之zhī , 三sān 曰yuē 人rén 之zhī , 四sì 曰yuē 上shàng 下xià 左zuǒ 右yòu前qián 後hòu 。 熒yíng 惑huò 其qí 處chù

安ān 在zài 。

  右yòu 主zhǔ 問wèn

    心xīn 不bù 為wèi 九jiǔ 竅qiào , 九jiǔ 竅qiào 治zhì , 君jūn 不bù 為wèi 五wǔ 官guān , 五wǔ 官guān 治zhì 。 為wèi善shàn 者zhě , 君jūn 予yǔ 之zhī 賞shǎng

, 為wèi 非fēi 者zhě , 君jūn 予yǔ 之zhī 罰fá 。 君jūn 因yīn 其qí 所suǒ 以yǐ 來lái , 因yīn 而ér 予yǔ 之zhī , 則zé不bù 勞láo 矣yǐ 。 聖shèng 人rén 因yīn

之zhī , 故gù 能néng 掌zhǎng 之zhī , 因yīn 之zhī 修xiū 理lǐ , 故gù 能néng 長zhǎng 久jiǔ 。

  右yòu 主zhǔ 因yīn

    人rén 主zhǔ 不bù 可kě 不bù 周zhōu , 人rén 主zhǔ 不bù 周zhōu , 則zé 群qún 臣chén 下xià 亂luàn 。 寂jì 乎hū 其qí無wú 端duān 也yě 。 外wài 內nèi 不bù

通tōng , 安ān 知zhī 所suǒ 怨yuàn , 關guān 閈hàn 不bù 開kāi , 善shàn 否fǒu 無wú 原yuán 。

  右yòu 主zhǔ 周zhōu

    一yī 曰yuē 長zhǎng 目mù , 二èr 曰yuē 飛fēi 耳ěr , 三sān 曰yuē 樹shù 明míng ; 明míng 知zhī 千qiān 里lǐ 之zhī 外wài, 隱yǐn 微wēi 之zhī 中zhōng , 曰yuē

動dòng 姦jiān , 姦jiān 動dòng 則zé 變biàn 更gèng 矣yǐ 。

  右yòu 主zhǔ 參cān

    修xiū 名míng 而ér 督dū 實shí , 按àn 實shí 而ér 定dìng 名míng 。 名míng 實shí 相xiāng 生shēng , 反fǎn 相xiāng 為wèi 情qíng名míng 實shí 當dāng 則zé 治zhì , 不bù

當dāng 則zé 亂luàn 。 名míng 生shēng 於yú 實shí 。 實shí 生shēng 於yú 德dé , 德dé 生shēng 於yú 理lǐ , 理lǐ 生shēng 於yú 智zhì, 智zhì 生shēng 於yú 當dāng 。

  右yòu 督dū 名míng

  桓huán 公gōng 問wèn 第dì 五wǔ 十shí 六liù

    齊qí 桓huán 公gōng 問wèn 管guǎn 子zi 曰yuē : 「 吾wú 念niàn 有yǒu 而ér 勿wù 失shī , 得dé 而ér 勿wù 忘wàng ,為wèi 之zhī 有yǒu 道dào 乎hū ? 」

對duì 曰yuē : 「 勿wù 創chuàng 勿wù 作zuò , 時shí 至zhì 而ér 隨suí , 毋wú 以yǐ 私sī 好hǎo 惡è 害hài 公gōng 正zhèng ,察chá 民mín 所suǒ 惡è 以yǐ 自zì 為wèi

戒jiè 。 黃huáng 帝dì 立lì 明míng 臺tái 之zhī 議yì 者zhě , 上shàng 觀guān 於yú 賢xián 也yě , 堯yáo 有yǒu 衢qú 室shì 之zhī 問wèn者zhě , 下xià 聽tīng 於yú 人rén 也yě

。 舜shùn 有yǒu 告gào 善shàn 之zhī 旌jīng , 而ér 主zhǔ 不bù 蔽bì 也yě 。 禹yǔ 立lì 諫jiàn 鼓gǔ 於yú 朝cháo , 而ér 備bèi訊xùn 唉āi 。 湯tāng 有yǒu 總zǒng 街jiē

之zhī 庭tíng , 以yǐ 觀guān 人rén 誹fěi 也yě 。 武wǔ 王wáng 有yǒu 靈líng 臺tái 之zhī 復fù , 而ér 賢xián 者zhě 進jìn 也yě 。此cǐ 古gǔ 聖shèng 帝dì 明míng 王wáng 所suǒ

以yǐ 有yǒu 而ér 勿wù 失shī , 得dé 而ér 勿wù 忘wàng 者zhě 也yě 。 桓huán 公gōng 曰yuē : 吾wú 欲yù 效xiào 而ér 為wèi 之zhī, 其qí 名míng 云yún 何hé ? 對duì

曰yuē : 名míng 曰yuē 嘖zé 室shì 之zhī 議yì , 曰yuē 法fǎ 簡jiǎn 而ér 易yì 行xíng , 刑xíng 審shěn 而ér 不bù 犯fàn , 事shì約yuē 而ér 易yì 從cóng , 求qiú 寡guǎ

而ér 易yì 足zú 。 人rén 有yǒu 非fēi 上shàng 之zhī 所suǒ 過guò , 謂wèi 之zhī 正zhèng 士shì , 內nèi 於yú 嘖zé 室shì 之zhī 議yì, 有yǒu 司sī 執zhí 事shì 者zhě 咸xián

以yǐ 厥jué 事shì 奉fèng 職zhí 而ér 不bù 忘wàng , 為wèi 此cǐ 嘖zé 室shì 之zhī 事shì 也yě , 請qǐng 以yǐ 東dōng 郭guō 牙yá 為wèi之zhī , 此cǐ 人rén 能néng 以yǐ 正zhèng

事shì 爭zhēng 於yú 君jūn 前qián 者zhě 也yě 。 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 善shàn ! 」

  度dù 地dì 第dì 五wǔ 十shí 七qī

    昔xī 者zhě 桓huán 公gōng 問wèn 管guǎn 仲zhòng 曰yuē : 「 寡guǎ 人rén 請qǐng 問wèn 度dù 地dì 形xíng 而ér 為wèi 國guó 者zhě, 其qí 何hé 如rú 而ér 可kě ?

」 管guǎn 仲zhòng 對duì 曰yuē : 「 夷yí 吾wú 之zhī 所suǒ 聞wén , 能néng 為wèi 霸bà 王wáng 者zhě , 蓋gài 天tiān 子zi 聖shèng人rén 也yě , 故gù 聖shèng 人rén 之zhī

處chù 國guó 者zhě , 必bì 於yú 不bù 傾qīng 之zhī 地dì , 而ér 擇zé 地dì 形xíng 之zhī 肥féi 饒ráo 者zhě , 鄉xiāng 山shān 左zuǒ右yòu , 經jīng 水shuǐ 若ruò 澤zé 。

內nèi 為wèi 落luò 渠qú 之zhī 寫xiě , 因yīn 大dà 川chuān 而ér 注zhù 焉yān 。 乃nǎi 以yǐ 其qí 天tiān 材cái 地dì 利lì 之zhī 所suǒ生shēng , 養yǎng 其qí 人rén 以yǐ 育yù

六liù 畜chù 。 天tiān 下xià 之zhī 人rén , 皆jiē 歸guī 其qí 德dé 而ér 惠huì 其qí 義yì 。 乃nǎi 別bié 制zhì 斷duàn 之zhī 。州zhōu 者zhě 謂wèi 之zhī 術shù 。 不bù

滿mǎn 術shù 者zhě 謂wèi 之zhī 里lǐ 。 故gù 百bǎi 家jiā 為wèi 里lǐ , 里lǐ 十shí 為wèi 術shù , 術shù 十shí 為wèi 州zhōu ,州zhōu 十shí 為wèi 都dōu , 都dōu 十shí

為wèi 霸bà 國guó 。 不bù 如rú 霸bà 國guó 者zhě 國guó 也yě , 以yǐ 奉fèng 天tiān 子zi , 天tiān 子zi 有yǒu 萬wàn 諸zhū 侯hóu也yě , 其qí 中zhōng 有yǒu 公gōng 侯hóu

伯bó 子zi 男nán 焉yān 。 天tiān 子zi 中zhōng 而ér 處chù , 此cǐ 謂wèi 因yīn 天tiān 之zhī 固gù , 歸guī 地dì 之zhī 利lì 。內nèi 為wèi 之zhī 城chéng , 城chéng 外wài

為wèi 之zhī 郭guō , 郭guō 外wài 為wèi 之zhī 土tǔ 閬làng 。 地dì 高gāo 則zé 溝gōu 之zhī , 下xià 則zé 隄dī 之zhī , 命mìng之zhī 曰yuē 金jīn 城chéng , 樹shù 以yǐ

荊jīng 棘jí , 上shàng 相xiāng 穡sè 著zhù 者zhě , 所suǒ 以yǐ 為wèi 固gù 也yě 。 歲suì 修xiū 增zēng 而ér 毋wú 已yǐ , 時shí修xiū 增zēng 而ér 毋wú 已yǐ , 福fú

及jí 孫sūn 子zi , 此cǐ 謂wèi 人rén 命mìng 萬wàn 世shì 無wú 窮qióng 之zhī 利lì , 人rén 君jūn 之zhī 葆bǎo 守shǒu 也yě 。 臣chén服fú 之zhī 以yǐ 盡jǐn 忠zhōng 於yú 君jūn

, 君jūn 體tǐ 有yǒu 之zhī 以yǐ 臨lín 天tiān 下xià , 故gù 能néng 為wèi 天tiān 下xià 之zhī 民mín 先xiān 也yě 。 此cǐ 宰zǎi 之zhī任rèn , 則zé 臣chén 之zhī 義yì 也yě

。 故gù 善shàn 為wèi 國guó 者zhě , 必bì 先xiān 除chú 其qí 五wǔ 害hài 。 人rén 乃nǎi 終zhōng 身shēn 無wú 患huàn 害hài 而ér 孝xiào慈cí 焉yān 。 桓huán 公gōng 曰yuē :

願yuàn 聞wén 五wǔ 害hài 之zhī 說shuō 。 管guǎn 仲zhòng 對duì 曰yuē : 「 水shuǐ , 一yī 害hài 也yě 。 旱hàn , 一yī 害hài也yě 。 風fēng 霧wù 雹báo 霜shuāng ,

一yī 害hài 也yě 。 厲lì , 一yī 害hài 也yě 。 蟲chóng , 一yī 害hài 也yě 。 此cǐ 謂wèi 五wǔ 害hài 。 五wǔ 害hài之zhī 屬shǔ , 水shuǐ 最zuì 為wèi 大dà

。 五wǔ 害hài 已yǐ 除chú , 人rén 乃nǎi 可kě 治zhì 。 」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 願yuàn 聞wén 水shuǐ 害hài 。 」管guǎn 仲zhòng 對duì 曰yuē : 「 水shuǐ

有yǒu 大dà 小xiǎo , 又yòu 有yǒu 遠yuǎn 近jìn , 水shuǐ 之zhī 出chū 於yú 山shān 而ér 流liú 入rù 於yú 海hǎi 者zhě , 命mìng 曰yuē經jīng 水shuǐ 。 水shuǐ 別bié 於yú 他tā 水shuǐ , 入rù 於yú 大dà 水shuǐ 及jí 海hǎi 者zhě , 命mìng 曰yuē 枝zhī 水shuǐ 。 山shān 之zhī溝gōu , 一yī 有yǒu 水shuǐ , 一yī 毋wú 水shuǐ 者zhě , 命mìng 曰yuē 谷gǔ 水shuǐ 。 水shuǐ 之zhī 出chū 於yú 他tā 水shuǐ , 溝gōu流liú 於yú 大dà 水shuǐ 及jí 海hǎi 者zhě , 命mìng 曰yuē 川chuān 水shuǐ 。 出chū 地dì 而ér 不bù 流liú 者zhě , 命mìng 曰yuē 淵yuān 水shuǐ。 此cǐ 五wǔ 水shuǐ 者zhě , 因yīn 其qí 利lì 而ér 往wǎng 之zhī 可kě 也yě , 因yīn 而ér 扼è 之zhī 可kě 也yě 。 而ér 不bù久jiǔ 常cháng 有yǒu 危wēi 殆dài 矣yǐ 。 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 水shuǐ 可kě 扼è 而ér 使shǐ 東dōng 西xī 南nán 北běi 及jí 高gāo 乎hū? 」 管guǎn 仲zhòng 對duì 曰yuē : 「 可kě 。 夫fū 水shuǐ 之zhī 性xìng , 以yǐ 高gāo 走zǒu 下xià , 則zé 疾jí , 至zhì於yú (水shuǐ剽piāo) 石shí。 而ér 下xià 向xiàng 高gāo , 即jí 留liú 而ér 不bù 行xíng ; 故gù 高gāo 其qí 上shàng 領lǐng , 瓴líng 之zhī尺chǐ 有yǒu 十shí 分fēn 之zhī 三sān , 里lǐ 滿mǎn 四sì 十shí 九jiǔ 者zhě , 水shuǐ 可kě 走zǒu 也yě 。 乃nǎi 迂yū 其qí 道dào 而ér遠yuǎn 之zhī , 以yǐ 勢shì 行xíng 之zhī 。 水shuǐ 之zhī 性xìng , 行xíng 至zhì 曲qū , 必bì 留liú 退tuì , 滿mǎn 則zé 後hòu 推tuī前qián 。 地dì 下xià 則zé 平píng 行xíng , 地dì 高gāo 即jí 控kòng 。 杜dù 曲qū 則zé 擣dǎo 毀huǐ , 杜dù 曲qū 瞠chēng 則zé 躍yuè。 躍yuè 則zé 倚yǐ , 倚yǐ 則zé 環huán , 環huán 則zé 中zhōng , 中zhōng 則zé 涵hán , 涵hán 則zé 塞sāi , 塞sāi 則zé 移yí, 移yí 則zé 控kòng , 控kòng 則zé 水shuǐ 妄wàng 行xíng 。 水shuǐ 妄wàng 行xíng 則zé 傷shāng 人rén , 傷shāng 人rén 則zé 困kùn , 困kùn則zé 輕qīng 法fǎ , 輕qīng 法fǎ 則zé 難nán 治zhì , 難nán 治zhì 則zé 不bù 孝xiào , 不bù 孝xiào 則zé 不bù 臣chén 矣yǐ ; 故gù五wǔ 害hài 之zhī 屬shǔ , 傷shāng 殺shā 之zhī 類lèi , 禍huò 福fú 同tóng 矣yǐ , 知zhī 備bèi 此cǐ 五wǔ 者zhě , 人rén 君jūn 天tiān地dì 矣yǐ 。 」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 請qǐng 問wèn 備bèi 五wǔ 害hài 之zhī 道dào 。 」 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「請qǐng 除chú 五wǔ 害hài 之zhī 說shuō , 以yǐ 水shuǐ 為wèi 始shǐ , 請qǐng 為wèi 置zhì 水shuǐ 官guān , 令lìng 習xí 水shuǐ 者zhě 為wèi 吏lì, 大dà 夫fū 、 大dà 夫fū 佐zuǒ 各gè 一yī 人rén , 率lǜ 部bù 校xiào 長zhǎng 官guān 佐zuǒ 各gè 財cái 足zú , 乃nǎi 取qǔ 水shuǐ左zuǒ 右yòu 各gè 一yī 人rén , 使shǐ 為wèi 都dōu 匠jiàng 水shuǐ 工gōng 。 令lìng 之zhī 行xíng 水shuǐ 道dào , 城chéng 郭guō 、 隄dī 川chuān、 溝gōu 池chí 、 官guān 府fǔ 、 寺sì 舍shě 及jí 洲zhōu 中zhōng 當dāng 繕shàn 治zhì 者zhě , 給gěi 卒zú 財cái 足zú 。 令lìng 曰yuē: 常cháng 以yǐ 秋qiū 歲suì 末mò 之zhī 時shí 閱yuè 其qí 民mín , 案àn 家jiā 人rén 、 比bǐ 地dì 、 定dìng 什shén 伍wǔ 口kǒu 數shù, 別bié 男nán 女nǚ 大dà 小xiǎo , 其qí 不bù 為wèi 用yòng 者zhě , 輒zhé 免miǎn 之zhī 。 有yǒu 錮gù 病bìng 不bù 可kě 作zuò 者zhě, 疾jí 之zhī 。 可kě 省shěng 作zuò 者zhě , 且qiě 事shì 之zhī 。 並bìng 行xíng 以yǐ 定dìng 甲jiǎ 士shì , 當dāng 被bèi 兵bīng 之zhī數shù , 上shàng 其qí 都dōu 。 都dōu 以yǐ 臨lín 下xià , 視shì 有yǒu 餘yú 不bù 足zú 之zhī 處chù , 輒zhé 下xià 水shuǐ 官guān ,水shuǐ 官guān 亦yì 以yǐ 甲jiǎ 士shì 當dāng 被bèi 兵bīng 之zhī 數shù 。 與yǔ 三sān 老lǎo 、 里lǐ 有yǒu 司sī 、 伍wǔ 長zhǎng 、 行xíng里lǐ , 因yīn 父fù 母mǔ 案àn 行xíng , 閱yuè 具jù 備bèi 水shuǐ 之zhī 器qì 。 以yǐ 冬dōng 無wú 事shì 之zhī 時shí , 籠lóng 、臿chā 、 板bǎn 、 築zhù 、 各gè 什shén 六liù , 士shì 車chē 什shén 一yī , 雨yǔ 軬fàn 什shén 二èr , 食shí 器qì 兩liǎng 具jù, 人rén 有yǒu 之zhī 。 錮gù 藏cáng 里lǐ 中zhōng , 以yǐ 給gěi 喪sàng 器qì 。 後hòu 常cháng 令lìng 水shuǐ 官guān 吏lì 與yǔ 都dōu 匠jiàng因yīn 三sān 老lǎo 、 里lǐ 有yǒu 司sī 、 伍wǔ 長zhǎng 、 案àn 行xíng 之zhī , 常cháng 以yǐ 朔shuò 日rì 始shǐ 出chū 具jù 閱yuè 之zhī, 取qǔ 完wán 堅jiān 。 補bǔ 弊bì 久jiǔ 。 去qù 苦kǔ 惡è 。 常cháng 以yǐ 冬dōng 少shǎo 事shì 之zhī 時shí , 令lìng 甲jiǎ 士shì以yǐ 更gèng 次cì 益yì 薪xīn , 積jī 之zhī 水shuǐ 旁páng , 州zhōu 大dà 夫fū 將jiāng 之zhī , 唯wéi 毋wú 後hòu 時shí 。 其qí 積jī薪xīn 也yě , 以yǐ 事shì 之zhī 已yǐ 。 其qí 作zuò 土tǔ 也yě , 以yǐ 事shì 未wèi 起qǐ , 天tiān 地dì 和hé 調diào , 日rì有yǒu 長zhǎng 久jiǔ 。 以yǐ 此cǐ 觀guān 之zhī , 其qí 利lì 百bǎi 倍bèi 。 故gù 常cháng 以yǐ 毋wú 事shì 具jù 器qì , 有yǒu 事shì用yòng 之zhī , 水shuǐ 常cháng 可kě 制zhì , 而ér 使shǐ 毋wú 敗bài , 此cǐ 謂wèi 素sù 有yǒu 備bèi 而ér 豫yù 具jù 者zhě 也yě 。」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 當dāng 何hé 時shí 作zuò 之zhī 。 」 管guǎn 子zi 曰yuē : 「 春chūn 三sān 月yuè , 天tiān 地dì乾qián 燥zào , 水shuǐ 糾jiū 列liè 之zhī 時shí 也yě , 山shān 川chuān 涸hé 落luò , 天tiān 氣qì 下xià , 地dì 氣qì 上shàng , 萬wàn物wù 交jiāo 通tōng , 故gù 事shì 已yǐ , 新xīn 事shì 未wèi 起qǐ , 草cǎo 木mù 荑tí , 生shēng 可kě 食shí , 寒hán 暑shǔ 調diào, 日rì 夜yè 分fēn , 分fēn 之zhī 後hòu , 夜yè 日rì 益yì 短duǎn , 晝zhòu 日rì 益yì 長zhǎng , 利lì 以yǐ 作zuò 土tǔ 功gōng之zhī 事shì , 土tǔ 乃nǎi 益yì 剛gāng , 令lìng 甲jiǎ 士shì 作zuò 隄dī 大dà 水shuǐ 之zhī 旁páng , 大dà 其qí 下xià , 小xiǎo 其qí上shàng , 隨suí 水shuǐ 而ér 行xíng 。 地dì 有yǒu 不bù 生shēng 草cǎo 者zhě , 必bì 為wèi 之zhī 囊náng , 大dà 者zhě 為wèi 之zhī 隄dī, 小xiǎo 者zhě 為wèi 之zhī 防fáng , 夾jiā 水shuǐ 四sì 道dào , 禾hé 稼jià 不bù 傷shāng 。 歲suì 埤pí 增zēng 之zhī , 樹shù 以yǐ荊jīng 棘jí , 以yǐ 固gù 其qí 地dì ; 雜zá 之zhī 以yǐ 柏bǎi 楊yáng , 以yǐ 備bèi 決jué 水shuǐ , 民mín 得dé 其qí 饒ráo ,是shì 謂wèi 流liú 膏gāo 。 令lìng 下xià 貧pín 守shǒu 之zhī , 往wǎng 往wǎng 而ér 為wèi 界jiè , 可kě 以yǐ 毋wú 敗bài 。 當dāng 夏xià三sān 月yuè , 天tiān 地dì 氣qì 壯zhuàng , 大dà 暑shǔ 至zhì , 萬wàn 物wù 榮róng 華huá , 利lì 以yǐ 疾jí 薅hāo , 殺shā 草cǎo蟉liú 。 使shǐ 令lìng 不bù 欲yù 擾rǎo , 命mìng 曰yuē 不bù 長zhǎng 。 不bù 利lì 作zuò 土tǔ 功gōng 之zhī 事shì , 放fàng 農nóng 焉yān。 利lì 皆jiē 耗hào 十shí 分fēn 之zhī 五wǔ , 土tǔ 功gōng 不bù 成chéng 。 當dāng 秋qiū 三sān 月yuè , 山shān 川chuān 百bǎi 泉quán 踊yǒng, 雨yǔ 下xià 降jiàng , 山shān 水shuǐ 出chū , 海hǎi 路lù 距jù , 雨yǔ 露lù 屬shǔ , 天tiān 地dì 湊còu 汐xī , 利lì 以yǐ疾jí 作zuò , 收shōu 斂liǎn 毋wú 留liú , 一yī 日rì 把bǎ , 百bǎi 日rì 餔bù , 民mín 毋wú 男nán 女nǚ 皆jiē 行xíng 於yú 野yě, 不bù 利lì 作zuò 土tǔ 功gōng 之zhī 事shì , 濡rú 濕shī 日rì 生shēng , 土tǔ 弱ruò 難nán 成chéng , 利lì 耗hào 什shén 分fēn 之zhī六liù , 土tǔ 工gōng 之zhī 事shì 亦yì 不bù 立lì 。 當dāng 冬dōng 三sān 月yuè , 天tiān 地dì 閉bì 藏cáng , 暑shǔ 雨yǔ 止zhǐ ,大dà 寒hán 起qǐ , 萬wàn 物wù 實shí 熟shú , 利lì 以yǐ 填tián 塞sāi 空kōng 郤xì , 繕shàn 邊biān 城chéng , 塗tú 郭guō 術shù ,平píng 度dù 量liàng , 正zhèng 權quán 衡héng , 虛xū 牢láo 獄yù , 實shí 廥kuài 倉cāng , 君jūn 修xiū 樂lè , 與yǔ 神shén 明míng 相xiāng望wàng , 凡fán 一yī 年nián 之zhī 事shì 畢bì 矣yǐ , 舉jǔ 有yǒu 功gōng , 賞shǎng 賢xián , 罰fá 有yǒu 罪zuì , 頡xié 有yǒu 司sī之zhī 吏lì 而ér 第dì 之zhī 。 不bù 利lì 作zuò 土tǔ 工gōng 之zhī 事shì , 利lì 耗hào 什shén 分fēn 之zhī 七qī 。 土tǔ 剛gāng 不bù立lì 。 晝zhòu 日rì 益yì 短duǎn , 而ér 夜yè 日rì 益yì 長zhǎng , 利lì 以yǐ 作zuò 室shì , 不bù 利lì 以yǐ 作zuò 堂táng 。四sì 時shí 以yǐ 得dé , 四sì 害hài 皆jiē 服fú 。 」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 寡guǎ 人rén 悖bèi , 不bù 知zhī 四sì 害hài之zhī 服fú , 奈nài 何hé ? 」 管guǎn 仲zhòng 對duì 曰yuē : 「 冬dōng 作zuò 土tǔ 功gōng , 發fā 地dì 藏cáng , 則zé 夏xià多duō 暴bào 雨yǔ , 秋qiū 霖lín 不bù 止zhǐ 。 春chūn 不bù 收shōu 枯kū 骨gǔ 朽xiǔ 脊jí , 伐fá 枯kū 木mù 而ér 去qù 之zhī ,則zé 夏xià 旱hàn 至zhì 矣yǐ , 夏xià 有yǒu 大dà 露lù 原yuán 煙yān , 噎yē 下xià 百bǎi 草cǎo , 人rén 采cǎi 食shí 之zhī , 傷shāng人rén , 人rén 多duō 疾jí 病bìng 而ér 不bù 止zhǐ , 民mín 乃nǎi 恐kǒng 殆dài ; 君jūn 令lìng 五wǔ 官guān 之zhī 吏lì 與yǔ 三sān 老lǎo、 里lǐ 有yǒu 司sī 、 伍wǔ 長zhǎng 、 行xíng 里lǐ 順shùn 之zhī , 令lìng 之zhī 家jiā 起qǐ 火huǒ 為wèi 溫wēn , 其qí 田tián 及jí宮gōng 中zhōng 皆jiē 蓋gài 井jǐng , 毋wú 令lìng 毒dú 下xià 。 及jí 食shí 器qì 將jiāng 飲yǐn 傷shāng 人rén , 有yǒu 下xià 蟲chóng 傷shāng 禾hé稼jià 。 凡fán 天tiān 菑zāi 害hài 之zhī 下xià 也yě , 君jūn 子zi 謹jǐn 避bì 之zhī , 故gù 不bù 八bā 九jiǔ 死sǐ 也yě 。 大dà寒hán 大dà 暑shǔ , 大dà 風fēng 大dà 雨yǔ , 其qí 至zhì 不bù 時shí 者zhě , 此cǐ 謂wèi 四sì 刑xíng 。 或huò 遇yù 以yǐ 死sǐ, 或huò 遇yù 以yǐ 生shēng , 君jūn 子zi 避bì 之zhī , 是shì 亦yì 傷shāng 人rén , 故gù 吏lì 者zhě 所suǒ 以yǐ 教jiào 順shùn 也yě, 三sān 老lǎo 、 里lǐ 有yǒu 司sī 、 伍wǔ 長zhǎng 者zhě , 所suǒ 以yǐ 為wèi 率lǜ 也yě 。 五wǔ 者zhě 已yǐ 具jù , 民mín無wú 願yuàn 者zhě , 願yuàn 其qí 畢bì 也yě 。 故gù 常cháng 以yǐ 冬dōng 日rì 順shùn 三sān 老lǎo 、 里lǐ 有yǒu 司sī 、 伍wǔ 長zhǎng, 以yǐ 冬dōng 賞shǎng 罰fá , 使shǐ 各gè 應yīng 其qí 賞shǎng 而ér 服fú 其qí 罰fá , 五wǔ 者zhě 不bù 可kě 害hài , 則zé 君jūn之zhī 法fǎ 犯fàn 矣yǐ , 此cǐ 示shì 民mín 而ér 易yì 見jiàn , 故gù 民mín 不bù 比bǐ 也yě 。 」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「凡fán 一yī 年nián 之zhī 中zhōng 十shí 二èr 月yuè , 作zuò 土tǔ 功gōng , 有yǒu 時shí 則zé 為wèi 之zhī , 非fēi 其qí 時shí 而ér 敗bài, 將jiāng 何hé 以yǐ 待dài 之zhī ? 」 管guǎn 仲zhòng 對duì 曰yuē : 「 常cháng 令lìng 水shuǐ 官guān 之zhī 吏lì , 冬dōng 時shí 行xíng隄dī 防fáng , 可kě 治zhì 者zhě 。 章zhāng 而ér 上shàng 之zhī 都dōu , 都dōu 以yǐ 春chūn 少shǎo 事shì 作zuò 之zhī , 已yǐ 作zuò 之zhī後hòu , 常cháng 案àn 行xíng , 隄dī 有yǒu 毀huǐ , 作zuò 大dà 雨yǔ , 各gè 葆bǎo 其qí 所suǒ 可kě 治zhì 者zhě 趣qù 治zhì ,以yǐ 徒tú 隸lì 給gěi 大dà 雨yǔ , 隄dī 防fáng 可kě 衣yī 者zhě 衣yī 之zhī , 衝chōng 水shuǐ 可kě 据jù 者zhě 据jù 之zhī , 終zhōng歲suì 以yǐ 毋wú 敗bài 為wèi 固gù , 此cǐ 謂wèi 備bèi 之zhī 常cháng 時shí 。 禍huò 何hé 從cóng 來lái ? 所suǒ 以yǐ 然rán 者zhě ,獨dú 水shuǐ 蒙méng 壤rǎng 自zì 塞sāi 而ér 行xíng 者zhě , 江jiāng 河hé 之zhī 謂wèi 也yě 。 歲suì 高gāo 其qí 隄dī , 所suǒ 以yǐ 不bù沒méi 也yě 。 春chūn 冬dōng 取qǔ 土tǔ 於yú 中zhōng , 秋qiū 夏xià 取qǔ 土tǔ 於yú 外wài , 瘺lòu 水shuǐ 入rù 之zhī , 不bù 能néng為wèi 敗bài 。 」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 善shàn ! 仲zhòng 父fù 之zhī 語yǔ 寡guǎ 人rén 畢bì 矣yǐ ; 然rán 則zé 寡guǎ 人rén何hé 事shì 乎hū 哉zāi ? 前qián 為wèi 寡guǎ 人rén 教jiào 側cè 臣chén 。 」

  地dì 員yuán 第dì 五wǔ 十shí 八bā

    夫fū 管guǎn 仲zhòng 之zhī 匡kuāng 天tiān 下xià 也yě , 其qí 施shī 七qī 尺chǐ 。 瀆dú 田tián 悉xī 徙xǐ , 五wǔ 種zhǒng無wú 不bù 宜yí , 其qí 立lì 后hòu

而ér 手shǒu 實shí 。 其qí 木mù 宜yí 蚖yuán 菕lún 與yǔ 杜dù 松sōng , 其qí 草cǎo 宜yí 楚chǔ 棘jí , 見jiàn 是shì 土tǔ 也yě, 命mìng 之zhī 曰yuē 五wǔ 施shī ,

五wǔ 七qī 三sān 十shí 五wǔ 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán , 呼hū 音yīn 中zhōng 角jiǎo , 其qí 水shuǐ 倉cāng , 其qí 民mín彊jiàng 。 赤chì 壚lú 歷lì 彊jiàng 肥féi

, 五wǔ 種zhǒng 無wú 不bù 宜yí , 其qí 麻má 白bái , 其qí 布bù 黃huáng , 其qí 草cǎo 宜yí 白bái 茅máo 與yǔ 雚guàn ,其qí 木mù 宜yí 赤chì 棠táng , 見jiàn

是shì 土tǔ 也yě , 命mìng 之zhī 曰yuē 四sì 施shī , 四sì 七qī 二èr 十shí 八bā 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán , 呼hū音yīn 中zhōng 商shāng , 其qí 水shuǐ 白bái

而ér 甘gān , 其qí 民mín 壽shòu 。 黃huáng 唐táng 無wú 宜yí 也yě , 唯wéi 宜yí 黍shǔ 秫shú 也yě , 宜yí 縣xiàn 澤zé ,行xíng 廧qiáng 落luò , 地dì 潤rùn 數shù

毀huǐ , 難nán 以yǐ 立lì 邑yì 置zhì 廧qiáng , 其qí 草cǎo 宜yí 黍shǔ 秫shú 與yǔ 茅máo , 其qí 木mù 宜yí (木mù熏xūn) ● 桑sāng。 見jiàn 是shì 土tǔ 也yě , 命mìng 之zhī 曰yuē 三sān 施shī , 三sān 七qī 二èr 十shí 一yī 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú泉quán 。 呼hū 音yīn 中zhōng 宮gōng , 其qí 泉quán 黃huáng 而ér 糗qiǔ , 流liú 徙xǐ 。 斥chì 埴zhí 宜yí 大dà 菽shū 與yǔ 麥mài 。其qí 草cǎo 宜yí 萯fù 雚guàn , 其qí 木mù 宜yí 杞qǐ 。 見jiàn 是shì 土tǔ 也yě , 命mìng 之zhī 曰yuē 再zài 施shī , 二èr 七qī十shí 四sì 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán , 呼hū 音yīn 中zhōng 羽yǔ 。 其qí 泉quán 鹹xián , 水shuǐ 流liú 徙xǐ 。 黑hēi 埴zhí宜yí 稻dào 麥mài 。 其qí 草cǎo 宜yí 苹píng 蓨tiáo , 其qí 木mù 宜yí 白bái 棠táng , 見jiàn 是shì 土tǔ 也yě , 命mìng 之zhī 曰yuē一yī 施shī , 七qī 尺chǐ 而ér 至zhì 於yú 泉quán , 呼hū 音yīn 中zhōng 徵zhēng , 其qí 水shuǐ 黑hēi 而ér 苦kǔ 。 凡fán 聽tīng 徵zhēng如rú 負fù 豬zhū 豕shǐ , 覺jué 而ér 駭hài 。 凡fán 聽tīng 羽yǔ 如rú 鳴míng 馬mǎ 在zài 野yě , 凡fán 聽tīng 宮gōng 如rú 牛niú 鳴míng窌jiào 中zhōng , 凡fán 聽tīng 商shāng 如rú 離lí 群qún 羊yáng , 凡fán 聽tīng 角jiǎo 如rú 雉zhì 登dēng 木mù 以yǐ 鳴míng , 音yīn 疾jí 以yǐ清qīng 。 凡fán 將jiāng 起qǐ 五wǔ 音yīn , 凡fán 首shǒu , 先xiān 主zhǔ 一yī 而ér 三sān 之zhī 。 四sì 開kāi 以yǐ 合hé 九jiǔ 九jiǔ, 以yǐ 是shì 生shēng 黃huáng 鐘zhōng 小xiǎo 素sù 之zhī 首shǒu 以yǐ 成chéng 宮gōng , 三sān 分fēn 而ér 益yì 之zhī 以yǐ 一yī , 為wèi 百bǎi有yǒu 八bā , 為wèi 徵zhēng , 不bù 無wú 有yǒu 三sān 分fēn 而ér 去qù 其qí 乘chéng , 適shì 足zú , 以yǐ 是shì 生shēng 商shāng ,有yǒu 三sān 分fēn 而ér 復fù 於yú 其qí 所suǒ , 以yǐ 是shì 成chéng 羽yǔ , 有yǒu 三sān 分fēn 去qù 其qí 乘chéng , 適shì 足zú ,以yǐ 是shì 成chéng 角jiǎo , 墳fén 延yán 者zhě 六liù 施shī , 六liù 七qī 四sì 十shí 二èr 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán , 陝shǎn之zhī 芳fāng 七qī 施shī , 七qī 七qī 四sì 十shí 九jiǔ 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán , 祀sì 陝shǎn 八bā 施shī , 七qī 八bā五wǔ 十shí 六liù 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán , 杜dù 陵líng 九jiǔ 施shī , 七qī 九jiǔ 六liù 十shí 三sān 尺chǐ , 而ér 至zhì於yú 泉quán 。 延yán 陵líng 十shí 施shī , 七qī 十shí 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán 。 環huán 陵líng 十shí 一yī 施shī , 七qī十shí 七qī 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán 。 蔓màn 山shān 十shí 二èr 施shī , 八bā 十shí 四sì 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán, 付fù 山shān 十shí 三sān 施shī , 九jiǔ 十shí 一yī 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán 。 付fù 山shān 白bái 徒tú 十shí 四sì 施shī, 九jiǔ 十shí 八bā 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán , 中zhōng 陵líng 十shí 五wǔ 施shī , 百bǎi 五wǔ 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú泉quán 。 青qīng 山shān 十shí 六liù 施shī , 百bǎi 一yī 十shí 二èr 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán 。 青qīng 龍lóng 之zhī 所suǒ 居jū, 庚gēng 泥ní , 不bù 可kě 得dé 泉quán 。 赤chì 壤rǎng 摮áo(手shǒu改gǎi力lì) 山shān 十shí 七qī 施shī , 百bǎi 一yī 十shí 九jiǔ尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán 。 其qí 下xià 清qīng 商shāng , 不bù 可kě 得dé 泉quán 。 ● 山shān 白bái 壤rǎng 十shí 八bā 施shī, 百bǎi 二èr 十shí 六liù 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán 。 其qí 下xià 駢pián 石shí , 不bù 可kě 得dé 泉quán , 徙xǐ 山shān十shí 九jiǔ 施shī , 百bǎi 三sān 十shí 三sān 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán 。 其qí 下xià 有yǒu 灰huī 壤rǎng , 不bù 可kě 得dé泉quán 。 高gāo 陵líng 土tǔ 山shān 二èr 十shí 施shī , 百bǎi 四sì 十shí 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán , 山shān 之zhī 上shàng 命mìng之zhī 曰yuē 縣xiàn 泉quán , 其qí 地dì 不bù 乾qián , 其qí 草cǎo 如rú 茅máo 與yǔ 走zǒu , 其qí 木mù 乃nǎi 樠mán 。 鑿záo 之zhī二èr 尺chǐ , 乃nǎi 至zhì 於yú 泉quán 。 山shān 之zhī 上shàng 命mìng 曰yuē 復fù 呂lǚ , 其qí 草cǎo 魚yú 腸cháng 與yǔ 蕕yóu , 其qí木mù 乃nǎi 柳liǔ 。 鑿záo 之zhī 三sān 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán 。 山shān 之zhī 上shàng 命mìng 之zhī 曰yuē 泉quán 英yīng , 其qí草cǎo 蘄qí 白bái 昌chāng , 其qí 木mù 乃nǎi 楊yáng , 鑿záo 之zhī 五wǔ 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán 。 山shān 之zhī 材cái ,其qí 草cǎo 兢jīng 與yǔ 薔qiáng , 其qí 木mù 乃nǎi 格gé , 鑿záo 之zhī 二èr 七qī 十shí 四sì 尺chǐ , 而ér 至zhì 於yú 泉quán 。山shān 之zhī 側cè , 其qí 草cǎo 葍fú 與yǔ 蔞lóu , 其qí 木mù 乃nǎi 品pǐn 榆yú , 鑿záo 之zhī 三sān 七qī 二èr 十shí 一yī 尺chǐ, 而ér 至zhì 於yú 泉quán 。 凡fán 草cǎo 土tǔ 之zhī 道dào , 各gè 有yǒu 穀gǔ 造zào 。 或huò 高gāo 或huò 下xià , 各gè 有yǒu草cǎo 土tǔ 。 葉yè 下xià 於yú ● , ● 下xià 於yú 莧xiàn , 莧xiàn 下xià 於yú 蒲pú , 蒲pú 下xià 於yú 葦wěi , 葦wěi下xià 於yú 雚guàn , 雚guàn 下xià 於yú 蔞lóu , 蔞lóu 下xià 於yú 荓píng , 荓píng 下xià 於yú 蕭xiāo , 蕭xiāo 下xià 於yú 薜bì ,薜bì 下xià 於yú 萑huán , 萑huán 下xià 於yú 茅máo , 凡fán 彼bǐ 草cǎo 物wù , 有yǒu 十shí 二èr 衰shuāi , 各gè 有yǒu 所suǒ 歸guī。 九jiǔ 州zhōu 之zhī 土tǔ , 為wèi 九jiǔ 十shí 物wù , 每měi 州zhōu 有yǒu 常cháng , 而ér 物wù 有yǒu 次cì 。 群qún 土tǔ 之zhī長zhǎng , 是shì 唯wéi 五wǔ 粟sù , 五wǔ 粟sù 之zhī 物wù , 或huò 赤chì 、 或huò 青qīng 、 或huò 白bái 、 或huò 黑hēi 、或huò 黃huáng , 五wǔ 粟sù 五wǔ 章zhāng , 五wǔ 粟sù 之zhī 狀zhuàng , 淖nào 而ér 不bù 肕rèn , 剛gāng 而ér 不bù 觳hú , 不bù濘nìng 車chē 輪lún , 不bù 污wū 手shǒu 足zú , 其qí 種zhǒng 大dà 重zhòng 細xì 重zhòng , 白bái 莖jīng 白bái 秀xiù , 無wú 不bù 宜yí也yě 。 五wǔ 粟sù 之zhī 土tǔ , 若ruò 在zài 陵líng 在zài 山shān , 在zài ● 在zài 衍yǎn , 其qí 陰yīn 其qí 陽yáng , 盡jǐn宜yí 。 桐tóng 柞zhà 莫mò 不bù 秀xiù 長zhǎng , 其qí 榆yú 其qí 柳liǔ , 其qí ● 其qí 桑sāng , 其qí 柘zhè 其qí 櫟lì ,其qí 槐huái 其qí 楊yáng , 群qún 木mù 蕃fān 滋zī 數shù 大dà , 條tiáo 直zhí 以yǐ 長zhǎng 。 其qí 澤zé 則zé 多duō 魚yú , 牧mù則zé 宜yí 牛niú 羊yáng , 其qí 地dì 其qí 樊fán , 俱jù 宜yí 竹zhú 箭jiàn 、 藻zǎo 龜guī 、 楢yóu 檀tán , 五wǔ 臭chòu 生shēng之zhī , 薜bì 荔lì 白bái 芷zhǐ , 蘪méi 蕪wú 椒jiāo 連lián 。 五wǔ 臭chòu 所suǒ 校xiào , 寡guǎ 疾jí 難nán 老lǎo , 士shì 女nǚ皆jiē 好hǎo , 其qí 民mín 工gōng 巧qiǎo , 其qí 泉quán 黃huáng 白bái , 其qí 人rén 夷yí 姤gòu 。 五wǔ 粟sù 之zhī 土tǔ , 乾qián而ér 不bù 挌gé , 湛zhàn 而ér 不bù 澤zé , 無wú 高gāo 下xià 葆bǎo 澤zé 以yǐ 處chù , 是shì 謂wèi 粟sù 土tǔ 。 粟sù 土tǔ之zhī 次cì 曰yuē 五wǔ 沃wò , 五wǔ 沃wò 之zhī 物wù , 或huò 赤chì 、 或huò 青qīng 、 或huò 黃huáng 、 或huò 白bái 、 或huò黑hēi 、 五wǔ 沃wò 五wǔ 物wù , 各gè 有yǒu 異yì 則zé , 五wǔ 沃wò 之zhī 狀zhuàng , 剽piāo 怷shù 橐tuó 土tǔ , 蟲chóng 易yì全quán 處chù , 怷shù 剽piāo 不bù 白bái , 下xià 乃nǎi 以yǐ 澤zé , 其qí 種zhǒng 大dà 苗miáo 細xì 苗miáo , 赨tóng 莖jīng 黑hēi 秀xiù, 箭jiàn 長zhǎng 。 五wǔ 沃wò 之zhī 土tǔ , 若ruò 在zài 丘qiū 在zài 山shān , 在zài 陵líng 在zài 岡gāng , 若ruò 在zài 陬zōu 陵líng之zhī 陽yáng , 其qí 左zuǒ 其qí 右yòu , 宜yí 彼bǐ 群qún 木mù , 桐tóng 柞zhà 枎fú (木mù熏xūn), 及jí 彼bǐ 白bái 梓zǐ ,其qí 梅méi 其qí 杏xìng , 其qí 桃táo 其qí 李lǐ , 其qí 秀xiù 生shēng 莖jīng 起qǐ , 其qí 棘jí 其qí 棠táng , 其qí 槐huái 其qí楊yáng , 其qí 榆yú 其qí 桑sāng , 其qí 杞qǐ 其qí 枋fāng , 群qún 木mù 數shù 大dà , 條tiáo 直zhí 以yǐ 長zhǎng , 其qí 陰yīn則zé 生shēng 之zhī 楂zhā 蔾lí , 其qí 陽yáng 則zé 安ān 樹shù 之zhī 五wǔ 麻má , 若ruò 高gāo 若ruò 下xià , 不bù 擇zé 疇chóu 所suǒ, 其qí 麻má 大dà 者zhě 如rú 箭jiàn 如rú 葦wěi , 大dà 長zhǎng 以yǐ 美měi , 其qí 細xì 者zhě 如rú 雚guàn 如rú 蒸zhēng , 欲yù有yǒu 與yǔ 各gè , 大dà 者zhě 不bù 類lèi , 小xiǎo 者zhě 則zé 治zhì ; 揣chuāi 而ér 藏cáng 之zhī , 若ruò 眾zhòng 練liàn 絲sī 。五wǔ 臭chòu 疇chóu 生shēng , 蓮lián 與yǔ 蘪méi 蕪wú , 槁gǎo 本běn 白bái 芷zhǐ 。 其qí 澤zé 則zé 多duō 魚yú , 牧mù 則zé 宜yí牛niú 羊yáng 。 其qí 泉quán 白bái 青qīng , 其qí 人rén 堅jiān 勁jìn , 寡guǎ 有yǒu 疥jiè 騷sāo , 終zhōng 無wú 痟xiāo 酲chéng 。 五wǔ沃wò 之zhī 土tǔ , 乾qián 而ér 不bù 斥chì , 湛zhàn 而ér 不bù 澤zé 。 無wú 高gāo 下xià 葆bǎo 澤zé 以yǐ 處chù , 是shì 謂wèi沃wò 土tǔ 。 沃wò 土tǔ 之zhī 次cì 曰yuē 五wǔ 位wèi , 五wǔ 位wèi 之zhī 物wù , 五wǔ 色sè 雜zá 英yīng , 各gè 有yǒu 異yì章zhāng 。 五wǔ 位wèi 之zhī 狀zhuàng , 不bù 塥gé 不bù 灰huī , 青qīng 怷shù 以yǐ (上shàng艸cǎo下xià治zhì) 及jí , 其qí 種zhǒng 大dà葦wěi 無wú , 細xì 葦wěi 無wú , 赨tóng 莖jīng 白bái 秀xiù 。 五wǔ 位wèi 之zhī 土tǔ , 若ruò 在zài 岡gāng 在zài 陵líng , 在zài ● 在zài 衍yǎn , 在zài 丘qiū 在zài 山shān , 皆jiē 宜yí 竹zhú 箭jiàn , 求qiú 黽miǎn 楢yóu 檀tán , 其qí 山shān 之zhī 淺qiǎn ,有yǒu 蘢lóng 與yǔ 斥chì 。 群qún 木mù 安ān 逐zhú , 條tiáo 長zhǎng 數shù 大dà 。 其qí 桑sāng 其qí 松sōng , 其qí 杞qǐ 其qí 茸rōng, 種zhǒng 木mù 胥xū 容róng , 榆yú 桃táo 柳liǔ 楝liàn 。 群qún 藥yào 安ān 生shēng , 薑jiāng 與yǔ 桔jú 梗gěng , 小xiǎo 辛xīn 大dà蒙méng 。 其qí 山shān 之zhī 梟xiāo , 多duō 桔jú 符fú 榆yú 。 其qí 山shān 之zhī 末mò , 有yǒu 箭jiàn 與yǔ 苑yuàn 。 其qí 山shān之zhī 旁páng , 有yǒu 彼bǐ 黃huáng 虻méng , 及jí 彼bǐ 白bái 昌chāng , 山shān 蔾lí 葦wěi 芒máng 。 群qún 藥yào 安ān 聚jù , 以yǐ圉yǔ 民mín 殃yāng 。 其qí 林lín 其qí 漉lù , 其qí 槐huái 其qí 楝liàn , 其qí 柞zhà 其qí 穀gǔ , 群qún 木mù 安ān 逐zhú ,鳥niǎo 獸shòu 安ān 施shī 。 既jì 有yǒu 麋mí 麃páo , 又yòu 且qiě 多duō 鹿lù , 其qí 泉quán 青qīng 黑hēi , 其qí 人rén 輕qīng 直zhí, 省shěng 事shì 少shǎo 食shí 。 無wú 高gāo 下xià 葆bǎo 澤zé 以yǐ 處chù , 是shì 謂wèi 位wèi 士shì 。 位wèi 士shì 之zhī 次cì 曰yuē五wǔ 蘟yǐn , 五wǔ 蘟yǐn 之zhī 狀zhuàng , 黑hēi 土tǔ 黑hēi (上shàng艸cǎo下xià治zhì) , 青qīng 怵chù 以yǐ 肥féi , 芬fēn 然rán 若ruò灰huī 。 其qí 種zhǒng 櫑léi 葛gé , 赨tóng 莖jīng 黃huáng 秀xiù 恚huì 目mù , 其qí 葉yè 若ruò 苑yuàn 。 以yǐ 蓄xù 殖zhí 果guǒ 木mù, 不bù 若ruò 三sān 土tǔ 以yǐ 十shí 分fēn 之zhī 二èr , 是shì 謂wèi 蘟yǐn 土tǔ 。 蘟yǐn 土tǔ 之zhī 次cì 曰yuē 五wǔ 壤rǎng ,五wǔ 壤rǎng 之zhī 狀zhuàng , 芬fēn 然rán 若ruò 澤zé 若ruò 屯tún 土tǔ , 其qí 種zhǒng 大dà 水shuǐ 腸cháng , 細xì 水shuǐ 腸cháng , 赨tóng莖jīng 黃huáng 秀xiù , 以yǐ 慈cí 忍rěn 水shuǐ 旱hàn , 無wú 不bù 宜yí 也yě 。 蓄xù 殖zhí 果guǒ 木mù , 不bù 若ruò 三sān 土tǔ以yǐ 十shí 分fēn 之zhī 二èr , 是shì 謂wèi 壤rǎng 土tǔ 。 壤rǎng 土tǔ 之zhī 次cì 曰yuē 五wǔ 畜chù , 五wǔ 畜chù 之zhī 狀zhuàng ,捍hàn 然rán 如rú 米mǐ , 以yǐ 葆bǎo 澤zé , 不bù 離lí 不bù 坼chè 。 其qí 種zhǒng 忍rěn 蘟yǐn , 忍rěn 葉yè 如rú 雚guàn 葉yè, 以yǐ 長zhǎng 狐hú 茸rōng , 黃huáng 莖jīng 黑hēi 莖jīng 黑hēi 秀xiù , 其qí 粟sù 大dà , 無wú 不bù 宜yí 也yě 。 蓄xù 殖zhí果guǒ 木mù , 不bù 如rú 三sān 土tǔ 以yǐ 十shí 分fēn 之zhī 二èr , 凡fán 上shàng 土tǔ 三sān 十shí 物wù , 種zhǒng 十shí 二èr 物wù。 中zhōng 土tǔ 曰yuē 五wǔ 怷shù , 五wǔ 怷shù 之zhī 狀zhuàng , 廩lǐn 焉yān 如rú 壏xiàn , 潤rùn 濕shī 以yǐ 處chù , 其qí 種zhǒng大dà 稷jì 細xì 稷jì , 赨tóng 莖jīng 黃huáng 秀xiù , 慈cí 忍rěn 水shuǐ 旱hàn 。 細xì 粟sù 如rú 麻má , 蓄xù 殖zhí 果guǒ 木mù, 不bù 若ruò 三sān 土tǔ 以yǐ 十shí 分fēn 之zhī 三sān 。 怷shù 土tǔ 之zhī 次cì 曰yuē 五wǔ 躖duàn , 五wǔ 躖duàn 之zhī 狀zhuàng ,彊jiàng 力lì 剛gāng 堅jiān , 其qí 種zhǒng 大dà 邯hán 鄲dān , 細xì 邯hán 鄲dān 。 莖jīng 葉yè 如rú 枎fú(木mù熏xūn), 其qí 粟sù大dà 。 蓄xù 殖zhí 果guǒ 木mù , 不bù 若ruò 三sān 土tǔ 以yǐ 十shí 分fēn 之zhī 三sān 。 躖duàn 土tǔ 之zhī 次cì 曰yuē 五wǔ 壏xiàn, 五wǔ 壏xiàn 之zhī 狀zhuàng , 芬fēn 焉yān 若ruò 糠kāng 以yǐ 肥féi , 其qí 種zhǒng 大dà 荔lì 細xì 荔lì , 青qīng 莖jīng 黃huáng 秀xiù, 蓄xù 殖zhí 果guǒ 木mù , 不bù 若ruò 三sān 土tǔ 以yǐ 十shí 分fēn 之zhī 三sān 。 壏xiàn 土tǔ 之zhī 次cì 曰yuē 五wǔ 剽piāo ,五wǔ 剽piāo 之zhī 狀zhuàng , 華huá 然rán 如rú 芬fēn 以yǐ 脤shèn , 其qí 種zhǒng 大dà 秬jù 細xì 秬jù 。 黑hēi 莖jīng 青qīng 秀xiù ,蓄xù 殖zhí 果guǒ 木mù , 不bù 若ruò 三sān 土tǔ 以yǐ 十shí 分fēn 之zhī 四sì 。 剽piāo 土tǔ 之zhī 次cì 曰yuē 五wǔ 沙shā 。 五wǔ沙shā 之zhī 狀zhuàng , 粟sù 焉yān 如rú 屑xiè 塵chén 厲lì , 其qí 種zhǒng 大dà 萯fù 細xì 萯fù , 白bái 莖jīng 青qīng 秀xiù 以yǐ 蔓màn, 蓄xù 殖zhí 果guǒ 木mù , 不bù 如rú 三sān 土tǔ 以yǐ 十shí 分fēn 之zhī 四sì 。 沙shā 土tǔ 之zhī 次cì 曰yuē 五wǔ 塥gé ,五wǔ 塥gé 之zhī 狀zhuàng , 累lèi 然rán 如rú 僕pú 累lèi , 不bù 忍rěn 水shuǐ 旱hàn , 其qí 種zhǒng 大dà 樛jiū 杞qǐ , 細xì 樛jiū杞qǐ 黑hēi 莖jīng 黑hēi 秀xiù , 蓄xù 殖zhí 果guǒ 木mù , 不bù 若ruò 三sān 土tǔ 以yǐ 十shí 分fēn 之zhī 四sì 。 凡fán 中zhōng 土tǔ三sān 十shí 物wù , 種zhǒng 十shí 二èr 物wù , 下xià 土tǔ 曰yuē 五wǔ 猶yóu , 五wǔ 猶yóu 之zhī 狀zhuàng 如rú 糞fèn , 其qí 種zhǒng大dà 華huá 細xì 華huá , 白bái 莖jīng 黑hēi 秀xiù , 蓄xù 殖zhí 果guǒ 木mù , 不bù 如rú 三sān 土tǔ 以yǐ 十shí 分fēn 之zhī 五wǔ。 猶yóu 土tǔ 之zhī 次cì 曰yuē 五wǔ ● , 五wǔ ● 之zhī 狀zhuàng 如rú 鼠shǔ 肝gān , 其qí 種zhǒng 青qīng 梁liáng , 黑hēi 莖jīng黑hēi 秀xiù , 蓄xù 殖zhí 果guǒ 木mù , 不bù 如rú 三sān 土tǔ 以yǐ 十shí 分fēn 之zhī 五wǔ 。 ● 土tǔ 之zhī 次cì 曰yuē 五wǔ殖zhí , 五wǔ 殖zhí 之zhī 狀zhuàng , 甚shèn 澤zé 以yǐ 疏shū 、 離lí 坼chè 以yǐ 轢lì 塉jí , 其qí 種zhǒng 鴈yàn 膳shàn , 黑hēi實shí 朱zhū 跗fū 黃huáng 實shí , 蓄xù 殖zhí 果guǒ 木mù , 不bù 如rú 三sān 土tǔ 以yǐ 十shí 分fēn 之zhī 六liù 。 五wǔ 殖zhí 之zhī次cì 曰yuē 五wǔ 觳hú , 五wǔ 觳hú 之zhī 狀zhuàng 婁lóu 婁lóu 然rán , 不bù 忍rěn 水shuǐ 旱hàn , 其qí 種zhǒng 大dà 菽shū 細xì 菽shū, 多duō 白bái 實shí , 蓄xù 殖zhí 果guǒ 木mù , 不bù 如rú 三sān 土tǔ 以yǐ 十shí 分fēn 之zhī 六liù 。 觳hú 土tǔ 之zhī 次cì曰yuē 五wǔ 鳧fú , 五wǔ 鳧fú 之zhī 狀zhuàng , 堅jiān 而ér 不bù 骼gé , 其qí 種zhǒng 陵líng 稻dào 、 黑hēi 鵝é 、 馬mǎ 夫fū。 蓄xù 殖zhí 果guǒ 木mù , 不bù 如rú 三sān 土tǔ 以yǐ 十shí 分fēn 之zhī 七qī 。 鳧fú 土tǔ 之zhī 次cì 曰yuē 五wǔ 桀jié ,五wǔ 桀jié 之zhī 狀zhuàng , 甚shèn 鹹xián 以yǐ 苦kǔ , 其qí 物wù 為wèi 下xià , 其qí 種zhǒng 白bái 稻dào 長zhǎng 狹xiá , 蓄xù 殖zhí果guǒ 木mù , 不bù 如rú 三sān 土tǔ 以yǐ 十shí 分fēn 之zhī 七qī , 凡fán 下xià 土tǔ 三sān 十shí 物wù , 其qí 種zhǒng 十shí 二èr物wù , 凡fán 土tǔ 物wù 九jiǔ 十shí , 其qí 種zhǒng 三sān 十shí 六liù 。

❖
🔊 本页支持朗读:点屏幕底部控制条即可听书(Chrome / Edge / Safari 支持)。 若未出现控制条,说明当前浏览器不支持语音朗读。
相关推荐