推荐
首页 › 书库 › 管子

第 17 / 84 回

明míng 法fǎ 曰yuē : 「 有yǒu 權quán 衡héng 之zhī 稱chēng 者zhě 。 不bù 可kě 以yǐ 欺qī 輕qīng 重zhòng 。 」

    尺chǐ 寸cùn 尋xún 丈zhàng 者zhě , 所suǒ 以yǐ 得dé 長zhǎng 短duǎn 之zhī 情qíng 也yě , 故gù 以yǐ 尺chǐ 寸cùn 量liàng 短duǎn長zhǎng , 則zé 萬wàn 舉jǔ 而ér 萬wàn

不bù 失shī 矣yǐ ; 是shì 故gù 尺chǐ 寸cùn 之zhī 度dù , 雖suī 富fù 貴guì 眾zhòng 強qiáng , 不bù 為wèi 益yì 長zhǎng ; 雖suī貧pín 賤jiàn 卑bēi 辱rǔ , 不bù 為wèi

損sǔn 短duǎn , 公gōng 平píng 而ér 無wú 所suǒ 偏piān , 故gù 姦jiān 軸zhóu 之zhī 人rén 不bù 能néng 誤wù 也yě ; 故gù 明míng 法fǎ曰yuē : 「 有yǒu 尋xún 丈zhàng 之zhī

數shù 者zhě , 不bù 可kě 差chà 以yǐ 長zhǎng 短duǎn 。 」

    國guó 之zhī 所suǒ 以yǐ 亂luàn 者zhě , 廢fèi 事shì 情qíng 而ér 任rèn 非fēi 譽yù 也yě , 故gù 明míng 主zhǔ 之zhī 聽tīng也yě , 言yán 者zhě 責zé 之zhī 以yǐ

其qí 實shí , 譽yù 人rén 者zhě 試shì 之zhī 以yǐ 其qí 官guān , 言yán 而ér 無wú 實shí 者zhě 誅zhū , 吏lì 而ér 亂luàn 官guān者zhě 誅zhū , 是shì 故gù 虛xū 言yán

不bù 敢gǎn 進jìn ; 不bù 肖xiào 者zhě 不bù 敢gǎn 受shòu 官guān 。 亂luàn 主zhǔ 則zé 不bù 然rán , 聽tīng 言yán 而ér 不bù 督dū其qí 實shí , 故gù 群qún 臣chén 以yǐ

虛xū 譽yù 進jìn 其qí 黨dǎng , 任rèn 官guān 而ér 不bù 責zé 其qí 功gōng , 故gù 愚yú 污wū 之zhī 吏lì 在zài 庭tíng ; 如rú此cǐ , 則zé 群qún 臣chén 相xiāng 推tuī

以yǐ 美měi 名míng , 相xiāng 假jiǎ 以yǐ 功gōng 伐fá , 務wù 多duō 其qí 佼jiǎo , 而ér 不bù 為wèi 主zhǔ 用yòng , 故gù 明míng法fǎ 曰yuē : 「 主zhǔ 釋shì 法fǎ

以yǐ 譽yù 進jìn 能néng , 則zé 臣chén 離lí 上shàng 而ér 下xià 比bǐ 周zhōu 矣yǐ , 以yǐ 黨dǎng 舉jǔ 官guān , 則zé 民mín 務wù佼jiǎo 而ér 不bù 求qiú 用yòng 矣yǐ 。

」

    亂luàn 主zhǔ 不bù 察chá 臣chén 之zhī 功gōng 勞láo , 譽yù 眾zhòng 者zhě 則zé 賞shǎng 之zhī , 不bù 審shěn 其qí 罪zuì 過guò, 毀huǐ 眾zhòng 者zhě 則zé 罰fá 之zhī

。 如rú 此cǐ 者zhě , 則zé 邪xié 臣chén 無wú 功gōng 而ér 得dé 賞shǎng , 忠zhōng 臣chén 無wú 罪zuì 而ér 有yǒu 罰fá 。 故gù功gōng 多duō 而ér 無wú 賞shǎng , 則zé

臣chén 不bù 務wù 盡jǐn 力lì ; 行xíng 正zhèng 而ér 有yǒu 罰fá , 則zé 賢xián 聖shèng 無wú 從cóng 竭jié 能néng ; 行xíng 貨huò 財cái而ér 得dé 爵jué 祿lù , 則zé 污wū

辱rǔ 之zhī 人rén 在zài 官guān ; 寄jì 託tuō 之zhī 人rén 不bù 肖xiào 而ér 位wèi 尊zūn , 則zé 民mín 倍bèi 公gōng 法fǎ 而ér 趨qū有yǒu 勢shì , 如rú 此cǐ , 則zé

愨què 愿yuàn 之zhī 人rén 失shī 其qí 職zhí , 而ér 廉lián 潔jié 之zhī 吏lì 失shī 其qí 治zhì ; 故gù 明míng 法fǎ 曰yuē : 「官guān 之zhī 失shī 其qí 治zhì 也yě ,

是shì 主zhǔ 以yǐ 譽yù 為wèi 賞shǎng 而ér 以yǐ 毀huǐ 為wèi 罰fá 也yě 。 」

    平píng 吏lì 之zhī 治zhì 官guān 也yě , 行xíng 法fǎ 而ér 無wú 私sī , 則zé 姦jiān 臣chén 不bù 得dé 其qí 利lì 焉yān, 此cǐ 姦jiān 臣chén 之zhī 所suǒ 務wù

傷shāng 也yě 。 人rén 主zhǔ 不bù 參cān 驗yàn 其qí 罪zuì 過guò , 以yǐ 無wú 實shí 之zhī 言yán 誅zhū 之zhī , 則zé 姦jiān 臣chén不bù 能néng 無wú 事shì 貴guì 重zhòng 而ér

求qiú 推tuī 譽yù , 以yǐ 避bì 刑xíng 罰fá 而ér 受shòu 祿lù 賞shǎng 焉yān ; 故gù 明míng 法fǎ 曰yuē : 「 喜xǐ 賞shǎng 惡è罰fá 之zhī 人rén , 離lí 公gōng 道dào

而ér 行xíng 私sī 術shù 矣yǐ 。 」

    姦jiān 臣chén 之zhī 敗bài 其qí 主zhǔ 也yě , 積jī 漸jiàn 積jī 微wēi , 使shǐ 主zhǔ 迷mí 惑huò 而ér 不bù 自zì 知zhī也yě ; 上shàng 則zé 相xiāng 為wèi 候hòu

望wàng 於yú 主zhǔ , 下xià 則zé 買mǎi 譽yù 於yú 民mín , 譽yù 其qí 黨dǎng 而ér 使shǐ 主zhǔ 尊zūn 之zhī , 毀huǐ 不bù 譽yù者zhě 而ér 使shǐ 主zhǔ 廢fèi 之zhī ;

其qí 所suǒ 利lì 害hài 者zhě , 主zhǔ 聽tīng 而ér 行xíng 之zhī 。 如rú 此cǐ , 則zé 群qún 臣chén 皆jiē 忘wàng 主zhǔ 而ér 趨qū私sī 佼jiǎo 矣yǐ 。 故gù 明míng 法fǎ

曰yuē : 「 比bǐ 周zhōu 以yǐ 相xiāng 為wèi 慝tè , 是shì 故gù 忘wàng 主zhǔ 私sī 佼jiǎo 以yǐ 進jìn 其qí 譽yù 。 」

    主zhǔ 無wú 術shù 數shù , 則zé 群qún 臣chén 易yì 欺qī 之zhī , 國guó 無wú 明míng 法fǎ , 則zé 百bǎi 姓xìng 輕qīng為wèi 非fēi , 是shì 故gù 姦jiān 邪xié

之zhī 人rén 用yòng 國guó 事shì , 則zé 群qún 臣chén 仰yǎng 利lì 害hài 也yě ; 如rú 此cǐ , 則zé 姦jiān 人rén 為wèi 之zhī 視shì聽tīng 者zhě 多duō 矣yǐ , 雖suī 有yǒu

大dà 義yì , 主zhǔ 無wú 從cóng 知zhī 之zhī ; 故gù 明míng 法fǎ 曰yuē : 「 佼jiǎo 眾zhòng 譽yù 多duō , 外wài 內nèi 朋péng黨dǎng , 雖suī 有yǒu 大dà 姦jiān ,

其qí 蔽bì 主zhǔ 多duō 矣yǐ 。 」

    凡fán 所suǒ 謂wèi 忠zhōng 臣chén 者zhě , 務wù 明míng 法fǎ 術shù , 日rì 夜yè 佐zuǒ 主zhǔ , 明míng 於yú 度dù 數shù之zhī 理lǐ 以yǐ 治zhì 天tiān 下xià 者zhě

也yě 。 姦jiān 邪xié 之zhī 臣chén , 知zhī 法fǎ 術shù 明míng 之zhī 必bì 治zhì 也yě , 治zhì 則zé 姦jiān 臣chén 困kùn 而ér 法fǎ術shù 之zhī 士shì 顯xiǎn ; 是shì 故gù

邪xié 之zhī 所suǒ 務wù 事shì 者zhě , 使shǐ 法fǎ 無wú 明míng , 主zhǔ 無wú 悟wù , 而ér 己jǐ 得dé 所suǒ 欲yù 也yě ,故gù 方fāng 正zhèng 之zhī 臣chén 得dé 用yòng , 則zé 姦jiān 邪xié 之zhī 臣chén 困kùn 傷shāng 矣yǐ , 是shì 方fāng 正zhèng 之zhī 與yǔ 姦jiān 邪xié不bù 兩liǎng 進jìn 之zhī 勢shì 也yě 。 姦jiān 邪xié 在zài 主zhǔ 之zhī 側cè 者zhě , 不bù 能néng 勿wù 惡è 也yě , 惟wéi 惡è 之zhī, 則zé 必bì 候hòu 主zhǔ 閒xián 而ér 日rì 夜yè 危wēi 之zhī , 人rén 主zhǔ 不bù 察chá 而ér 用yòng 其qí 言yán , 則zé 忠zhōng 臣chén無wú 罪zuì 而ér 困kùn 死sǐ , 姦jiān 臣chén 無wú 功gōng 而ér 富fù 貴guì , 故gù 明míng 法fǎ 曰yuē : 「 忠zhōng 臣chén 死sǐ 於yú非fēi 罪zuì , 而ér 邪xié 臣chén 起qǐ 於yú 非fēi 功gōng 。 」

    富fù 貴guì 尊zūn 顯xiǎn , 久jiǔ 有yǒu 天tiān 下xià , 人rén 主zhǔ 莫mò 不bù 欲yù 也yě 。 令lìng 行xíng 禁jìn 止zhǐ, 海hǎi 內nèi 無wú 敵dí , 人rén

主zhǔ 莫mò 不bù 欲yù 也yě 。 蔽bì 欺qī 侵qīn 凌líng , 人rén 主zhǔ 莫mò 不bù 惡è 也yě , 失shī 天tiān 下xià , 滅miè宗zōng 廟miào , 人rén 主zhǔ 莫mò 不bù

惡è 也yě 。 忠zhōng 臣chén 之zhī 欲yù 明míng 法fǎ 術shù 以yǐ 致zhì 主zhǔ 之zhī 所suǒ 欲yù 而ér 除chú 主zhǔ 之zhī 所suǒ 惡è 者zhě, 姦jiān 臣chén 之zhī 擅shàn 主zhǔ 者zhě

, 有yǒu 以yǐ 私sī 危wēi 之zhī , 則zé 忠zhōng 臣chén 無wú 從cóng 進jìn 其qí 公gōng 正zhèng 之zhī 數shù 矣yǐ 。 故gù 明míng 法fǎ曰yuē : 「 所suǒ 死sǐ 者zhě 非fēi

罪zuì , 所suǒ 起qǐ 者zhě 非fēi 功gōng , 然rán 則zé 為wèi 人rén 臣chén 者zhě 重zhòng 私sī 而ér 輕qīng 公gōng 矣yǐ 。 」

    亂luàn 主zhǔ 之zhī 行xíng 爵jué 祿lù 也yě , 不bù 以yǐ 法fǎ 令lìng 案àn 功gōng 勞láo ; 其qí 行xíng 刑xíng 罰fá 也yě, 不bù 以yǐ 法fǎ 令lìng 案àn 罪zuì

過guò , 而ér 聽tīng 重zhòng 臣chén 之zhī 所suǒ 言yán ; 故gù 臣chén 欲yù 有yǒu 所suǒ 賞shǎng , 主zhǔ 為wèi 賞shǎng 之zhī ; 臣chén欲yù 有yǒu 所suǒ 罰fá , 主zhǔ 為wèi

罰fá 之zhī , 廢fèi 其qí 公gōng 法fǎ , 專zhuān 聽tīng 重zhòng 臣chén , 如rú 此cǐ , 故gù 群qún 臣chén 皆jiē 務wù 其qí 黨dǎng, 重zhòng 臣chén 而ér 忘wàng 其qí 主zhǔ

, 趨qū 重zhòng 臣chén 之zhī 門mén 而ér 不bù 庭tíng , 故gù 明míng 法fǎ 曰yuē : 「 十shí 至zhì 於yú 私sī 人rén 之zhī 門mén, 不bù 一yī 至zhì 於yú 庭tíng 。

」

    明míng 主zhǔ 之zhī 治zhì 也yě , 明míng 於yú 分fēn 職zhí , 而ér 督dū 其qí 成chéng 事shì ; 勝shèng 其qí 任rèn 者zhě處chù 官guān , 不bù 勝shèng 其qí 任rèn

者zhě 廢fèi 免miǎn ; 故gù 群qún 臣chén 皆jiē 竭jié 能néng 盡jǐn 力lì 以yǐ 治zhì 其qí 事shì 。 亂luàn 主zhǔ 則zé 不bù 然rán ,故gù 群qún 臣chén 處chù 官guān 位wèi ,

受shòu 厚hòu 祿lù , 莫mò 務wù 治zhì 國guó 者zhě , 期qī 於yú 管guǎn 國guó 之zhī 重zhòng 而ér 擅shàn 其qí 利lì , 牧mù 漁yú其qí 民mín 以yǐ 富fù 其qí 家jiā ;

故gù 明míng 法fǎ 曰yuē : 「 百bǎi 慮lǜ 其qí 家jiā , 不bù 一yī 圖tú 其qí 國guó 。 」

    明míng 主zhǔ 在zài 上shàng 位wèi , 則zé 竟jìng 內nèi 之zhī 眾zhòng 盡jǐn 力lì 以yǐ 奉fèng 其qí 主zhǔ , 百bǎi 官guān 分fēn職zhí 致zhì 治zhì , 以yǐ 安ān 國guó

家jiā 。 亂luàn 主zhǔ 則zé 不bù 然rán , 雖suī 有yǒu 勇yǒng 力lì 之zhī 士shì , 大dà 臣chén 私sī 之zhī , 而ér 非fēi 以yǐ奉fèng 其qí 主zhǔ 也yě ; 雖suī 有yǒu

聖shèng 智zhì 之zhī 士shì , 大dà 臣chén 私sī 之zhī , 非fēi 以yǐ 治zhì 其qí 國guó 也yě ; 故gù 屬shǔ 數shù 雖suī 眾zhòng ,不bù 得dé 進jìn 也yě ; 百bǎi 官guān 雖suī 具jù , 不bù 得dé 制zhì 也yě ; 如rú 此cǐ 者zhě , 有yǒu 人rén 主zhǔ 之zhī 名míng而ér 無wú 其qí 實shí ; 故gù 明míng 法fǎ 曰yuē : 「 屬shǔ 數shù 雖suī 眾zhòng , 非fēi 以yǐ 尊zūn 君jūn 也yě 。 百bǎi 官guān雖suī 具jù , 非fēi 以yǐ 任rèn 國guó 也yě , 此cǐ 之zhī 謂wèi 國guó 無wú 人rén 。 」

    明míng 主zhǔ 者zhě , 使shǐ 下xià 盡jǐn 力lì 而ér 守shǒu 法fǎ 分fēn , 故gù 群qún 臣chén 務wù 尊zūn 主zhǔ 而ér 不bù敢gǎn 顧gù 其qí 家jiā , 臣chén 主zhǔ

之zhī 分fēn 明míng , 上shàng 下xià 之zhī 位wèi 審shěn , 故gù 大dà 臣chén 各gè 處chù 其qí 位wèi 而ér 不bù 敢gǎn 相xiāng 貴guì ;亂luàn 主zhǔ 則zé 不bù 然rán , 法fǎ

制zhì 廢fèi 而ér 不bù 行xíng , 故gù 群qún 臣chén 得dé 務wù 益yì 其qí 家jiā , 君jūn 臣chén 無wú 分fēn , 上shàng 下xià 無wú別bié , 故gù 群qún 臣chén 得dé 務wù

相xiāng 貴guì ; 如rú 此cǐ 者zhě , 非fēi 朝cháo 臣chén 少shǎo 也yě , 眾zhòng 不bù 為wèi 用yòng 也yě ; 故gù 明míng 法fǎ 曰yuē: 「 國guó 無wú 人rén 者zhě ,

非fēi 朝cháo 臣chén 衰shuāi 也yě , 家jiā 與yǔ 家jiā 務wù 相xiāng 益yì , 不bù 務wù 尊zūn 君jūn 也yě , 大dà 臣chén 務wù 相xiāng貴guì , 而ér 不bù 任rèn 國guó 也yě

。 」

    人rén 主zhǔ 之zhī 張zhāng 官guān 置zhì 吏lì 也yě , 非fēi 徒tú 尊zūn 其qí 身shēn , 厚hòu 奉fèng 之zhī 而ér 已yǐ 也yě。 使shǐ 之zhī 奉fèng 主zhǔ 之zhī 法fǎ

, 行xíng 主zhǔ 之zhī 令lìng , 以yǐ 治zhì 百bǎi 姓xìng , 而ér 誅zhū 盜dào 賊zéi 也yě 。 是shì 故gù 其qí 所suǒ 任rèn 官guān者zhě 大dà , 則zé 爵jué 尊zūn 而ér

祿lù 厚hòu ; 其qí 所suǒ 任rèn 官guān 者zhě 小xiǎo , 則zé 爵jué 卑bēi 而ér 祿lù 薄báo ; 爵jué 祿lù 者zhě , 人rén 主zhǔ之zhī 所suǒ 以yǐ 使shǐ 吏lì 治zhì 官guān

也yě ; 亂luàn 主zhǔ 之zhī 治zhì 也yě , 處chù 尊zūn 位wèi , 受shòu 厚hòu 祿lù , 養yǎng 所suǒ 與yǔ 佼jiǎo , 而ér 不bù以yǐ 官guān 為wèi 務wù , 如rú 此cǐ

者zhě , 則zé 官guān 失shī 其qí 能néng 矣yǐ ; 故gù 明míng 法fǎ 曰yuē : 「 小xiǎo 臣chén 持chí 祿lù 養yǎng 佼jiǎo , 不bù以yǐ 官guān 為wèi 事shì , 故gù 官guān

失shī 職zhí 。 」

    明míng 主zhǔ 之zhī 擇zé 賢xián 人rén 也yě , 言yán 勇yǒng 者zhě 試shì 之zhī 以yǐ 軍jūn , 言yán 智zhì 者zhě 試shì 之zhī以yǐ 官guān , 試shì 於yú 軍jūn 而ér

有yǒu 功gōng 者zhě 則zé 舉jǔ 之zhī , 試shì 於yú 官guān 而ér 事shì 治zhì 者zhě 則zé 用yòng 之zhī ; 故gù 以yǐ 戰zhàn 功gōng 之zhī事shì 定dìng 勇yǒng 怯qiè , 以yǐ 官guān

職zhí 之zhī 治zhì 定dìng 愚yú 智zhì , 故gù 勇yǒng 怯qiè 愚yú 智zhì 之zhī 見jiàn 也yě , 如rú 白bái 黑hēi 之zhī 分fēn 。 亂luàn主zhǔ 則zé 不bù 然rán , 聽tīng 言yán

而ér 不bù 試shì , 故gù 妄wàng 言yán 者zhě 得dé 用yòng , 任rèn 人rén 而ér 不bù 官guān , 故gù 不bù 肖xiào 者zhě 不bù 困kùn; 故gù 明míng 主zhǔ 以yǐ 法fǎ 案àn

其qí 言yán 而ér 求qiú 其qí 實shí , 以yǐ 官guān 任rèn 其qí 身shēn 而ér 課kè 其qí 功gōng , 專zhuān 任rèn 法fǎ 不bù 自zì 舉jǔ焉yān ; 故gù 明míng 法fǎ 曰yuē :

「 先xiān 王wáng 之zhī 治zhì 國guó 也yě , 使shǐ 法fǎ 擇zé 人rén , 不bù 自zì 舉jǔ 也yě 。 」

    凡fán 所suǒ 謂wèi 功gōng 者zhě , 安ān 主zhǔ 上shàng 利lì 萬wàn 民mín 者zhě 也yě ; 夫fū 破pò 軍jūn 殺shā 將jiāng ,戰zhàn 勝shèng 攻gōng 取qǔ , 使shǐ 主zhǔ

無wú 危wēi 亡wáng 之zhī 憂yōu , 而ér 百bǎi 姓xìng 無wú 死sǐ 虜lǔ 之zhī 患huàn , 此cǐ 軍jūn 士shì 之zhī 所suǒ 以yǐ 為wèi 功gōng者zhě 也yě 。 奉fèng 主zhǔ 法fǎ ,

治zhì 竟jìng 內nèi , 使shǐ 強qiáng 不bù 凌líng 弱ruò , 眾zhòng 不bù 暴bào 寡guǎ , 萬wàn 民mín 驩huān 盡jǐn 其qí 力lì 而ér 奉fèng養yǎng 其qí 主zhǔ , 此cǐ 吏lì 之zhī

所suǒ 以yǐ 為wèi 功gōng 也yě 。 匡kuāng 主zhǔ 之zhī 過guò , 救jiù 主zhǔ 之zhī 失shī , 明míng 理lǐ 義yì 以yǐ 道dào 其qí 主zhǔ, 主zhǔ 無wú 邪xié 僻pì 之zhī 行xíng

, 蔽bì 欺qī 之zhī 患huàn , 此cǐ 臣chén 之zhī 所suǒ 以yǐ 為wèi 功gōng 也yě ; 故gù 明míng 主zhǔ 之zhī 治zhì 也yě , 明míng分fēn 職zhí 而ér 課kè 功gōng 勞láo ,

有yǒu 功gōng 者zhě 賞shǎng , 亂luàn 法fǎ 者zhě 誅zhū , 誅zhū 賞shǎng 之zhī 所suǒ 加jiā , 各gè 得dé 其qí 宜yí , 而ér 主zhǔ不bù 自zì 與yǔ 焉yān ; 故gù 明míng

法fǎ 曰yuē : 「 使shǐ 法fǎ 量liàng 功gōng , 不bù 自zì 度dù 也yě 。 」

    明míng 主zhǔ 之zhī 治zhì 也yě , 審shěn 是shì 非fēi , 察chá 事shì 情qíng , 以yǐ 度dù 量liàng 案àn 之zhī , 合hé於yú 法fǎ 則zé 行xíng , 不bù 合hé

於yú 法fǎ 則zé 止zhǐ ; 功gōng 充chōng 其qí 言yán 則zé 賞shǎng , 不bù 充chōng 其qí 言yán 則zé 誅zhū ; 故gù 言yán 智zhì 能néng者zhě , 必bì 有yǒu 見jiàn 功gōng 而ér

後hòu 舉jǔ 之zhī ; 言yán 惡è 敗bài 者zhě , 必bì 有yǒu 見jiàn 過guò 而ér 後hòu 廢fèi 之zhī ; 如rú 此cǐ , 則zé 士shì上shàng 通tōng 而ér 莫mò 之zhī 能néng 妒dù

, 不bù 肖xiào 者zhě 困kùn 廢fèi 而ér 莫mò 之zhī 能néng 舉jǔ ; 故gù 明míng 法fǎ 曰yuē : 「 能néng 不bù 可kě 蔽bì ,而ér 敗bài 不bù 可kě 飾shì 也yě 。

」

    明míng 主zhǔ 之zhī 道dào , 立lì 民mín 所suǒ 欲yù , 以yǐ 求qiú 其qí 功gōng , 故gù 為wèi 爵jué 祿lù 以yǐ 勸quàn之zhī 。 立lì 民mín 所suǒ 惡è ,

以yǐ 禁jìn 其qí 邪xié , 故gù 為wèi 刑xíng 罰fá 以yǐ 畏wèi 之zhī 。 故gù 案àn 其qí 功gōng 而ér 行xíng 賞shǎng , 案àn 其qí罪zuì 而ér 行xíng 罰fá ; 如rú 此cǐ

, 則zé 群qún 臣chén 之zhī 舉jǔ 無wú 功gōng 者zhě 不bù 敢gǎn 進jìn 也yě , 毀huǐ 無wú 罪zuì 者zhě 不bù 能néng 退tuì 也yě ,故gù 明míng 法fǎ 曰yuē : 「 譽yù

者zhě 不bù 能néng 進jìn , 而ér 誹fěi 者zhě 不bù 能néng 退tuì 也yě 。 」

    制zhì 群qún 臣chén , 擅shàn 生shēng 殺shā , 主zhǔ 之zhī 分fēn 也yě 。 縣xiàn 令lìng 仰yǎng 制zhì , 臣chén 之zhī 分fēn也yě 。 威wēi 勢shì 尊zūn 顯xiǎn ,

主zhǔ 之zhī 分fēn 也yě 。 卑bēi 賤jiàn 畏wèi 敬jìng , 臣chén 之zhī 分fēn 也yě 。 令lìng 行xíng 禁jìn 止zhǐ , 主zhǔ 之zhī 分fēn也yě 。 奉fèng 法fǎ 聽tīng 從cóng ,

臣chén 之zhī 分fēn 也yě 。 故gù 君jūn 臣chén 相xiāng 與yǔ , 高gāo 下xià 之zhī 處chù 也yě 。 如rú 天tiān 之zhī 與yǔ 地dì 也yě, 其qí 分fēn 晝zhòu 之zhī 不bù 同tóng

也yě , 如rú 白bái 之zhī 與yǔ 黑hēi 也yě 。 故gù 君jūn 臣chén 之zhī 閒xián 明míng 別bié , 則zé 主zhǔ 尊zūn 臣chén 卑bēi ,如rú 此cǐ , 則zé 下xià 之zhī 從cóng

上shàng 也yě , 如rú 響xiǎng 之zhī 應yīng 聲shēng ; 臣chén 之zhī 法fǎ 主zhǔ 也yě , 如rú 景jǐng 之zhī 隨suí 形xíng ; 故gù 上shàng令lìng 而ér 下xià 應yīng , 主zhǔ 行xíng

而ér 臣chén 從cóng , 以yǐ 令lìng 則zé 行xíng , 以yǐ 禁jìn 則zé 止zhǐ , 以yǐ 求qiú 則zé 得dé , 此cǐ 之zhī 謂wèi 易yì治zhì ; 故gù 明míng 法fǎ 曰yuē : 「 君jūn 臣chén 之zhī 閒xián , 明míng 別bié 則zé 易yì 治zhì 。 」

    明míng 主zhǔ 操cāo 術shù 任rèn 臣chén 下xià , 使shǐ 群qún 臣chén 效xiào 其qí 智zhì 能néng , 進jìn 其qí 長zhǎng 技jì ,故gù 智zhì 者zhě 效xiào 其qí 計jì ,

能néng 者zhě 進jìn 其qí 功gōng , 以yǐ 前qián 言yán 督dū 後hòu 事shì , 所suǒ 效xiào 當dāng 則zé 賞shǎng 之zhī , 不bù 當dāng 則zé誅zhū 之zhī 。 張zhāng 官guān 任rèn 吏lì

治zhì 民mín , 案àn 法fǎ 試shì 課kè 成chéng 功gōng , 守shǒu 法fǎ 而ér 法fǎ 之zhī , 身shēn 無wú 煩fán 勞láo 而ér 分fēn 職zhí, 故gù 明míng 法fǎ 曰yuē :「

主zhǔ 雖suī 不bù 身shēn 下xià 為wèi , 而ér 守shǒu 法fǎ 為wèi 之zhī 可kě 也yě 。 」

  臣chén 乘chéng 馬mǎ 第dì 六liù 十shí 八bā

    桓huán 公gōng 問wèn 管guǎn 子zi 曰yuē : 「 請qǐng 問wèn 乘chéng 馬mǎ ? 」 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 國guó無wú 儲chǔ , 在zài 令lìng 。 」

桓huán 公gōng 曰yuē : 「 何hé 謂wèi 國guó 無wú 儲chǔ , 在zài 令lìng ? 」 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 一yī 農nóng之zhī 量liàng , 壤rǎng 百bǎi 畝mǔ 也yě

, 春chūn 事shì 二èr 十shí 五wǔ 日rì 之zhī 內nèi 。 」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 何hé 謂wèi 春chūn 事shì 二èr 十shí 五wǔ日rì 之zhī 內nèi ? 」 管guǎn 子zi

對duì 曰yuē : 「 日rì 至zhì 六liù 十shí 日rì 而ér 陽yáng 凍dòng 釋shì , 七qī 十shí 日rì 而ér 陰yīn 凍dòng 釋shì , 陰yīn凍dòng 釋shì 而ér ● 稷jì , 百bǎi

日rì 不bù ● 稷jì , 故gù 春chūn 事shì 二èr 十shí 五wǔ 日rì 之zhī 內nèi 耳ěr 也yě ; 今jīn 君jūn 立lì 扶fú 臺tái ,五wǔ 衢qú 之zhī 眾zhòng 皆jiē 作zuò ,

君jūn 過guò 春chūn 而ér 不bù 止zhǐ , 民mín 失shī 其qí 二èr 十shí 五wǔ 日rì , 則zé 五wǔ 衢qú 之zhī 內nèi 阻zǔ 棄qì 之zhī地dì 也yě 。 起qǐ 一yī 人rén 之zhī

繇yáo , 百bǎi 畝mǔ 不bù 舉jǔ 。 起qǐ 十shí 人rén 之zhī 繇yáo , 千qiān 畝mǔ 不bù 舉jǔ 。 起qǐ 百bǎi 人rén 之zhī 繇yáo, 萬wàn 畝mǔ 不bù 舉jǔ 。 起qǐ

千qiān 人rén 之zhī 繇yáo , 十shí 萬wàn 畝mǔ 不bù 舉jǔ 。 春chūn 已yǐ 失shī 二èr 十shí 五wǔ 日rì , 而ér 尚shàng 有yǒu 起qǐ夏xià 作zuò , 是shì 春chūn 失shī 其qí

地dì , 夏xià 失shī 其qí 苗miáo 。 秋qiū 起qǐ 繇yáo 而ér 無wú 止zhǐ , 此cǐ 之zhī 謂wèi 穀gǔ 地dì 數shù 亡wáng ; 穀gǔ失shī 於yú 時shí , 君jūn 之zhī 衡héng

藉jí 而ér 無wú 止zhǐ , 民mín 食shí 什shén 伍wǔ 之zhī 穀gǔ , 則zé 君jūn 已yǐ 藉jí 九jiǔ 矣yǐ 。 有yǒu 衡héng 求qiú 幣bì焉yān , 此cǐ 盜dào 暴bào 之zhī 所suǒ

以yǐ 起qǐ , 刑xíng 罰fá 之zhī 所suǒ 以yǐ 眾zhòng 也yě , 隨suí 之zhī 以yǐ 暴bào , 謂wèi 之zhī 內nèi 戰zhàn 。 」 桓huán公gōng 曰yuē : 「 善shàn 哉zāi !

」 「 筴cè 乘chéng 馬mǎ 之zhī 數shù 求qiú 盡jǐn 也yě , 彼bǐ 王wáng 者zhě 不bù 奪duó 民mín 時shí , 故gù 五wǔ 穀gǔ 興xìng豐fēng , 五wǔ 穀gǔ 興xìng 豐fēng ,

則zé 士shì 輕qīng 祿lù , 民mín 簡jiǎn 賞shǎng 。 彼bǐ 善shàn 為wèi 國guó 者zhě , 使shǐ 農nóng 夫fū 寒hán 耕gēng 暑shǔ 耘yún ,力lì 歸guī 於yú 上shàng ; 女nǚ 勤qín

於yú 纖xiān 微wēi , 而ér 織zhī 歸guī 於yú 府fǔ 者zhě ; 非fēi 怨yuàn 民mín 心xīn , 傷shāng 民mín 意yì , 高gāo 下xià 之zhī筴cè , 不bù 得dé 不bù 然rán 之zhī

理lǐ 也yě 。 」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 為wèi 之zhī 柰nài 何hé ? 」 管guǎn 子zi 曰yuē : 「 虞yú 國guó 得dé筴cè 乘chéng 馬mǎ 之zhī 數shù 矣yǐ 。

」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 何hé 謂wèi 筴cè 乘chéng 馬mǎ 之zhī 數shù ? 」 管guǎn 子zi 曰yuē : 「 百bǎi 畝mǔ 之zhī夫fū 予yǔ 之zhī 筴cè , 率lǜ 二èr

十shí 七qī 日rì 為wèi 子zi 之zhī 春chūn 事shì , 資zī 子zi 之zhī 幣bì , 春chūn 秋qiū 子zi 穀gǔ 大dà 登dēng , 國guó 穀gǔ之zhī 重zhòng 去qù 分fēn , 謂wèi 農nóng 夫fū 曰yuē : 『 幣bì 之zhī 在zài 子zi 者zhě , 以yǐ 為wèi 穀gǔ 而ér 廩lǐn 之zhī 州zhōu里lǐ 。 』 國guó 穀gǔ 之zhī 分fēn 在zài 上shàng , 國guó 穀gǔ 之zhī 重zhòng 再zài 十shí 倍bèi , 謂wèi 遠yuǎn 近jìn 之zhī 縣xiàn 里lǐ邑yì 百bǎi 官guān 皆jiē 當dāng 奉fèng 器qì 械xiè 備bèi , 曰yuē : 『 國guó 無wú 幣bì , 以yǐ 穀gǔ 準zhǔn 幣bì , 國guó 穀gǔ之zhī ● , 一yī 切qiè 什shén 九jiǔ 。 』 還hái 穀gǔ 而ér 應yīng 穀gǔ , 國guó 器qì 皆jiē 資zī , 無wú 藉jí 於yú 民mín。 此cǐ 有yǒu 虞yú 之zhī 筴cè 乘chéng 馬mǎ 也yě 。 」

  乘chéng 馬mǎ 數shù 第dì 六liù 十shí 九jiǔ

    桓huán 公gōng 問wèn 管guǎn 子zi 曰yuē : 「 有yǒu 虞yú 筴cè 乘chéng 馬mǎ 已yǐ 行xíng 矣yǐ , 吾wú 欲yù 立lì 筴cè乘chéng 馬mǎ 。 為wèi 之zhī 柰nài 何hé

? 」 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 戰zhàn 國guó 修xiū 其qí 城chéng 池chí 之zhī 功gōng , 故gù 其qí 國guó 常cháng 失shī 其qí地dì 用yòng , 王wáng 國guó 則zé 以yǐ

時shí 行xíng 也yě 。 」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 何hé 謂wèi 以yǐ 時shí 行xíng ? 」 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「出chū 準zhǔn 之zhī 令lìng , 守shǒu 地dì

用yòng , 人rén 筴cè , 故gù 開kāi 闔hé 皆jiē 在zài 上shàng , 無wú 求qiú 於yú 民mín 。 霸bà 國guó 守shǒu 分fēn , 上shàng分fēn 下xià 游yóu 於yú 分fēn 之zhī 閒xián

而ér 用yòng 足zú 。 王wáng 國guó 守shǒu 始shǐ , 國guó 用yòng 一yī 不bù 足zú , 則zé 加jiā 一yī 焉yān 。 國guó 用yòng 二èr不bù 足zú , 則zé 加jiā 二èr 焉yān

。 國guó 用yòng 三sān 不bù 足zú , 則zé 加jiā 三sān 焉yān 。 國guó 用yòng 四sì 不bù 足zú , 則zé 加jiā 四sì 焉yān 。國guó 用yòng 五wǔ 不bù 足zú , 則zé

加jiā 五wǔ 焉yān 。 國guó 用yòng 六liù 不bù 足zú , 則zé 加jiā 六liù 焉yān 。 國guó 用yòng 七qī 不bù 足zú , 則zé 加jiā七qī 焉yān 。 國guó 用yòng 八bā 不bù

足zú , 則zé 加jiā 八bā 焉yān 。 國guó 用yòng 九jiǔ 不bù 足zú , 則zé 加jiā 九jiǔ 焉yān 。 國guó 用yòng 十shí 不bù 足zú, 則zé 加jiā 十shí 焉yān 。 人rén

君jūn 之zhī 守shǒu 高gāo 下xià , 歲suì 藏cáng 三sān 分fēn , 十shí 年nián 則zé 必bì 有yǒu 三sān 年nián 之zhī 餘yú ; 若ruò 歲suì凶xiōng 旱hàn 水shuǐ 泆yì , 民mín 失shī

本běn , 則zé 修xiū 宮gōng 室shì 臺tái 榭xiè , 以yǐ 前qián 無wú 狗gǒu 、 後hòu 無wú 彘zhì 者zhě 為wèi 庸yōng ; 故gù 修xiū宮gōng 室shì 臺tái 榭xiè , 非fēi 麗lì

其qí 樂lè 也yě , 以yǐ 平píng 國guó 筴cè 也yě ; 今jīn 至zhì 於yú 其qí 亡wáng 筴cè 乘chéng 馬mǎ 之zhī 君jūn , 春chūn 秋qiū冬dōng 夏xià , 不bù 知zhī 時shí 終zhōng

始shǐ ; 作zuò 功gōng 起qǐ 眾zhòng , 立lì 宮gōng 室shì 臺tái 榭xiè , 民mín 失shī 其qí 本běn 事shì , 君jūn 不bù 知zhī 其qí失shī 諸zhū 春chūn 筴cè , 又yòu 失shī

諸zhū 夏xià 秋qiū 之zhī 筴cè 數shù 也yě , 民mín 無wú ● 賣mài 子zi 數shù 矣yǐ ; 猛měng 毅yì 之zhī 人rén 淫yín 暴bào ,貧pín 病bìng 之zhī 民mín , 乞qǐ 請qǐng

君jūn 行xíng 律lǜ 度dù 焉yān , 則zé 民mín 被bèi 刑xíng 僇lù 而ér 不bù 從cóng 於yú 主zhǔ 上shàng , 此cǐ 筴cè 乘chéng 馬mǎ 之zhī數shù 亡wáng 也yě 。 乘chéng 馬mǎ 之zhī

準zhǔn , 與yǔ 天tiān 下xià 齊qí 準zhǔn , 彼bǐ 物wù 輕qīng 則zé 見jiàn 泄xiè , 重zhòng 則zé 見jiàn 射shè , 此cǐ 鬥dòu 國guó相xiāng 泄xiè , 輕qīng 重zhòng 之zhī 家jiā

相xiāng 奪duó 也yě ; 至zhì 於yú 王wáng 國guó , 則zé 持chí 流liú 而ér 止zhǐ 矣yǐ 。 」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 何hé謂wèi 持chí 流liú ? 」 管guǎn 子zi

對duì 曰yuē : 「 有yǒu 一yī 人rén 耕gēng 而ér 五wǔ 人rén 食shí 者zhě , 有yǒu 一yī 人rén 耕gēng 而ér 四sì 人rén 食shí 者zhě, 有yǒu 一yī 人rén 耕gēng 而ér 三sān 人rén 食shí 者zhě , 有yǒu 一yī 人rén 耕gēng 而ér 二èr 人rén 食shí 者zhě , 此cǐ 齊qí 力lì而ér 功gōng 地dì , 田tián 筴cè 相xiāng 圓yuán , 此cǐ 國guó 筴cè 之zhī 時shí 守shǒu 也yě 。 君jūn 不bù 守shǒu 以yǐ 筴cè , 則zé民mín 且qiě 守shǒu 於yú 上shàng , 此cǐ 國guó 筴cè 流liú 已yǐ 。 」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 乘chéng 馬mǎ 之zhī 數shù , 盡jǐn於yú 此cǐ 乎hū ? 」 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 布bù 織zhī 財cái 物wù , 皆jiē 立lì 其qí 貲zī , 財cái 物wù 之zhī貲zī , 與yǔ 幣bì 高gāo 下xià , 穀gǔ 獨dú 貴guì 獨dú 賤jiàn 。 」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 何hé 謂wèi 獨dú 貴guì 獨dú賤jiàn 。 」 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 穀gǔ 重zhòng 而ér 萬wàn 物wù 輕qīng , 穀gǔ 輕qīng 而ér 萬wàn 物wù 重zhòng 。 」公gōng 曰yuē : 「 賤jiàn 筴cè 乘chéng 馬mǎ 之zhī 數shù 柰nài 何hé ? 」 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 郡jùn 縣xiàn 上shàng 臾yú之zhī 壤rǎng , 守shǒu 之zhī 若ruò 干gàn 。 閒xián 壤rǎng , 守shǒu 之zhī 若ruò 干gàn 。 下xià 壤rǎng , 守shǒu 之zhī 若ruò 干gàn ;故gù 相xiāng 壤rǎng 定dìng 籍jí , 而ér 民mín 不bù 移yí 。 振zhèn 貧pín 補bǔ 不bù 足zú , 下xià 樂lè 上shàng 。 故gù 以yǐ 上shàng壤rǎng 之zhī 滿mǎn , 補bǔ 下xià 壤rǎng 之zhī 眾zhòng , 章zhāng 四sì 時shí , 守shǒu 諸zhū 開kāi 闔hé , 民mín 之zhī 不bù 移yí 也yě。 如rú 廢fèi 方fāng 於yú 地dì 此cǐ 之zhī 謂wèi 筴cè 乘chéng 馬mǎ 之zhī 數shù 也yě 。

  問wèn 乘chéng 馬mǎ 第dì 七qī 十shí

失shī 傳chuán

  事shì 語yǔ 第dì 七qī 十shí 一yī

    桓huán 公gōng 問wèn 管guǎn 子zi 曰yuē : 「 事shì 之zhī 至zhì 數shù 可kě 聞wén 乎hū ? 」 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē: 「 何hé 謂wèi 至zhì 數shù ?

」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 秦qín 奢shē 教jiào 我wǒ 曰yuē : 『 帷wéi 蓋gài 不bù 修xiū , 衣yī 服fú 不bù 眾zhòng ,則zé 女nǚ 事shì 不bù 泰tài 。 俎zǔ

豆dòu 之zhī 禮lǐ 不bù 致zhì 牲shēng , 諸zhū 侯hóu 太tài 牢láo , 大dà 夫fū 少shǎo 牢láo , 不bù 若ruò 此cǐ , 則zé 六liù畜chù 不bù 育yù 。 非fēi 高gāo 其qí

臺tái 榭xiè , 美měi 其qí 宮gōng 室shì , 則zé 群qún 材cái 不bù 散sàn 。 』 此cǐ 言yán 何hé 如rú ? 」 管guǎn 子zi曰yuē : 「 非fēi 數shù 也yě 。

」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 何hé 謂wèi 非fēi 數shù ? 」 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 此cǐ 定dìng 壤rǎng 之zhī 數shù也yě , 彼bǐ 天tiān 子zi 之zhī 制zhì

壤rǎng 方fāng 千qiān 里lǐ , 齊qí 諸zhū 侯hóu 方fāng 百bǎi 里lǐ , 負fù 海hǎi 子zi 七qī 十shí 里lǐ , 男nán 五wǔ 十shí 里lǐ, 若ruò 胸xiōng 臂bì 之zhī 相xiāng 使shǐ

也yě ; 故gù 准zhǔn 徐xú 疾jí 贏yíng 不bù 足zú , 雖suī 在zài 下xià 也yě , 不bù 為wèi 君jūn 憂yōu ; 彼bǐ 壤rǎng 狹xiá而ér 欲yù 舉jǔ 與yǔ 大dà 國guó 爭zhēng

者zhě 。 農nóng 夫fū 寒hán 耕gēng 暑shǔ 耘yún , 力lì 歸guī 於yú 上shàng , 女nǚ 勤qín 於yú 緝jī 績jī 徽huī 織zhī , 功gōng歸guī 於yú 府fǔ 者zhě , 非fēi 怨yuàn

民mín 心xīn , 傷shāng 民mín 意yì 也yě 。 非fēi 有yǒu 積jī 蓄xù , 不bù 可kě 以yǐ 用yòng 人rén ; 非fēi 有yǒu 積jī 財cái, 無wú 以yǐ 勸quàn 下xià 。 秦qín

奢shē 之zhī 數shù , 不bù 可kě 用yòng 於yú 危wēi 隘ài 之zhī 國guó 。 」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 善shàn 。 」

    桓huán 公gōng 又yòu 問wèn 管guǎn 子zi 曰yuē : 「 佚yì 田tián 謂wèi 寡guǎ 人rén 曰yuē : 『 善shàn 者zhě 用yòng 非fēi其qí 有yǒu , 使shǐ 非fēi 其qí 人rén

, 何hé 不bù 因yīn 諸zhū 侯hóu 權quán 以yǐ 制zhì 天tiān 下xià 。 』 」 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 佚yì 田tián 之zhī言yán 非fēi 也yě , 彼bǐ 善shàn 為wèi

國guó 者zhě , 壤rǎng 辟pì 舉jǔ , 則zé 民mín 留liú 處chù 。 倉cāng 廩lǐn 實shí , 則zé 知zhī 禮lǐ 節jié 。 且qiě 無wú委wěi 致zhì 圍wéi , 城chéng 脆cuì 致zhì

衝chōng 。 夫fū 不bù 定dìng 內nèi 不bù 可kě 以yǐ 持chí 天tiān 下xià , 佚yì 田tián 之zhī 言yán 非fēi 也yě 。 」 管guǎn 子zi曰yuē : 「 歲suì 藏cáng 一yī , 十shí 年nián 而ér 十shí 也yě 。 歲suì 藏cáng 二èr , 五wǔ 年nián 而ér 十shí 也yě 。 穀gǔ十shí 而ér 守shǒu 五wǔ , 綈tí 素sù 滿mǎn 之zhī , 五wǔ 在zài 上shàng , 勝shèng 無wú 義yì , 練liàn 士shì 勝shèng 敺qū 眾zhòng ,凡fán 十shí 勝shèng 者zhě 盡jǐn 有yǒu 之zhī , 故gù 發fā 如rú 風fēng 雨yǔ , 動dòng 如rú 雷léi 霆tíng , 獨dú 出chū 獨dú 入rù ,莫mò 之zhī 能néng 禁jìn 止zhǐ , 不bù 待dài 權quán 輿yú , 故gù 佚yì 田tián 之zhī 言yán 非fēi 也yě 。 」 桓huán 公gōng 曰yuē :「

善shàn 。 」

  海hǎi 王wáng 第dì 七qī 十shí 二èr

    桓huán 公gōng 問wèn 管guǎn 子zi 曰yuē : 「 吾wú 欲yù 藉jí 於yú 臺tái 雉zhì , 何hé 如rú ? 」 管guǎn 子zi對duì 曰yuē : 「 此cǐ 毀huǐ 成chéng

也yě , 」 曰yuē : 「 吾wú 欲yù 藉jí 於yú 樹shù 木mù 。 」 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 此cǐ 伐fá 生shēng也yě 。 」 曰yuē : 「 吾wú

欲yù 藉jí 於yú 六liù 畜chù 。 」 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 此cǐ 殺shā 生shēng 也yě 。 」 曰yuē : 「 吾wú欲yù 藉jí 於yú 人rén , 何hé 如rú

? 」 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 此cǐ 隱yǐn 情qíng 也yě 。 」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 然rán 則zé 吾wú 何hé以yǐ 為wèi 國guó ? 」 管guǎn 子zi

對duì 曰yuē : 「 唯wéi 官guān 山shān 海hǎi 為wèi 可kě 耳ěr 。 」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 何hé 謂wèi 官guān 山shān 海hǎi。 」 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē :

「 海hǎi 王wáng 之zhī 國guó , 謹jǐn 正zhèng 鹽yán 筴cè 。 」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 何hé 謂wèi 正zhèng 鹽yán 筴cè ?」 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē :「

十shí 口kǒu 之zhī 家jiā , 十shí 人rén 食shí 鹽yán 。 百bǎi 口kǒu 之zhī 家jiā , 百bǎi 人rén 食shí 鹽yán , 終zhōng 月yuè 大dà男nán 食shí 鹽yán 五wǔ 升shēng 少shǎo 且qiě

, 大dà 女nǚ 食shí 鹽yán 三sān 升shēng 少shǎo 且qiě ; 吾wú 子zi 食shí 鹽yán 二èr 升shēng 少shǎo 且qiě 。 此cǐ 其qí 大dà 曆lì也yě 鹽yán 百bǎi 升shēng 而ér 釜fǔ 。

令lìng 鹽yán 之zhī 重zhòng 升shēng 加jiā 分fēn 彊jiàng , 釜fǔ 五wǔ 十shí 也yě 。 升shēng 加jiā 一yī 彊jiàng , 釜fǔ 百bǎi 也yě 。升shēng 加jiā 二èr 彊jiàng , 釜fǔ 二èr

百bǎi 也yě 。 鍾zhōng 二èr 千qiān , 十shí 鍾zhōng 二èr 萬wàn , 百bǎi 鍾zhōng 二èr 十shí 萬wàn , 千qiān 鍾zhōng 二èr 百bǎi 萬wàn, 萬wàn 乘chéng 之zhī 國guó , 人rén

數shù 開kāi 口kǒu 千qiān 萬wàn 也yě 。 禺yú 筴cè 之zhī 商shāng , 日rì 二èr 百bǎi 萬wàn , 十shí 日rì 二èr 千qiān 萬wàn ,一yī 月yuè 六liù 千qiān 萬wàn , 萬wàn

乘chéng 之zhī 國guó 正zhèng , 九jiǔ 百bǎi 萬wàn 也yě 。 月yuè 人rén 三sān 十shí 錢qián 之zhī 籍jí , 為wèi 錢qián 三sān 千qiān 萬wàn, 今jīn 吾wú 非fēi 籍jí 之zhī 諸zhū

君jūn 吾wú 子zi , 而ér 有yǒu 二èr 國guó 之zhī 籍jí 者zhě 六liù 千qiān 萬wàn , 使shǐ 君jūn 施shī 令lìng 曰yuē : 『 吾wú將jiāng 籍jí 於yú 諸zhū 君jūn 吾wú 子zi

。 』 則zé 必bì 囂xiāo 號hào , 今jīn 夫fū 給gěi 之zhī 鹽yán 筴cè , 則zé 百bǎi 倍bèi 歸guī 於yú 上shàng , 人rén 無wú以yǐ 避bì 此cǐ 者zhě , 數shù 也yě

。 今jīn 鐵tiě 官guān 之zhī 數shù 曰yuē : 『 一yī 女nǚ 必bì 有yǒu 一yī 鍼zhēn 一yī 刀dāo , 若ruò 其qí 事shì 立lì 。耕gēng 者zhě 必bì 有yǒu 一yī 耒lěi 一yī

耜sì 一yī 銚yáo , 若ruò 其qí 事shì 立lì 。 行xíng 服fú 連lián 軺yáo 輦niǎn 者zhě 必bì 有yǒu 一yī 斤jīn 一yī 鋸jù 一yī 錐zhuī一yī 鑿záo , 若ruò 其qí 事shì 立lì

, 不bù 爾ěr 而ér 成chéng 事shì 者zhě , 天tiān 下xià 無wú 有yǒu 。 』 令lìng 鍼zhēn 之zhī 重zhòng 加jiā 一yī 也yě , 三sān十shí 鍼zhēn 一yī 人rén 之zhī 籍jí 也yě 。 刀dāo 之zhī 重zhòng 加jiā 六liù , 五wǔ 六liù 三sān 十shí , 五wǔ 刀dāo 一yī 人rén 之zhī籍jí 也yě 。 耜sì 鐵tiě 之zhī 重zhòng 加jiā 七qī , 三sān 耜sì 鐵tiě 一yī 人rén 之zhī 籍jí 也yě 。 其qí 餘yú 輕qīng 重zhòng 皆jiē准zhǔn 此cǐ 而ér 行xíng , 然rán 則zé 舉jǔ 臂bì 勝shèng 事shì , 無wú 不bù 服fú 藉jí 者zhě 。 」 桓huán 公gōng 曰yuē : 「然rán 則zé 國guó 無wú 山shān 海hǎi 不bù 王wáng 乎hū ? 」 管guǎn 子zi 曰yuē : 「 因yīn 人rén 之zhī 山shān 海hǎi 假jiǎ 之zhī ,名míng 有yǒu 海hǎi 之zhī 國guó , 讎chóu 鹽yán 於yú 吾wú 國guó 。 釜fǔ 十shí 五wǔ 吾wú 受shòu , 而ér 官guān 出chū 之zhī 以yǐ 百bǎi, 我wǒ 未wèi 與yǔ 其qí 本běn 事shì 也yě , 受shòu 人rén 之zhī 事shì 。 以yǐ 重zhòng 相xiāng 推tuī , 此cǐ 人rén 用yòng 之zhī 數shù也yě 。 」

  國guó 蓄xù 第dì 七qī 十shí 三sān

    國guó 有yǒu 十shí 年nián 之zhī 蓄xù , 而ér 民mín 不bù 足zú 於yú 食shí , 皆jiē 以yǐ 其qí 技jì 能néng 望wàng 君jūn之zhī 祿lù 也yě 。 君jūn 有yǒu 山shān

海hǎi 之zhī 金jīn , 而ér 民mín 不bù 足zú 於yú 用yòng , 是shì 皆jiē 以yǐ 其qí 事shì 業yè 交jiāo 接jiē 於yú 君jūn 上shàng 也yě。 故gù 人rén 君jūn 挾xié 其qí 食shí

, 守shǒu 其qí 用yòng , 據jù 有yǒu 餘yú 而ér 制zhì 不bù 足zú , 故gù 民mín 無wú 不bù 累lèi 於yú 上shàng 也yě 。 五wǔ穀gǔ 食shí 米mǐ , 民mín 之zhī 司sī

命mìng 也yě ; 黃huáng 金jīn 刀dāo 幣bì , 民mín 之zhī 通tōng 施shī 也yě ; 故gù 善shàn 者zhě 執zhí 其qí 通tōng 施shī , 以yǐ御yù 其qí 司sī 命mìng , 故gù 民mín

力lì 可kě 得dé 而ér 盡jǐn 也yě 。 夫fū 民mín 者zhě 親qīn 信xìn 而ér 死sǐ 利lì , 海hǎi 內nèi 皆jiē 然rán , 民mín 予yǔ則zé 喜xǐ , 奪duó 則zé 怒nù ,

民mín 情qíng 皆jiē 然rán , 先xiān 王wáng 知zhī 其qí 然rán , 故gù 見jiàn 予yǔ 之zhī 形xíng , 不bù 見jiàn 奪duó 之zhī 理lǐ 。故gù 民mín 愛ài 可kě 洽qià 於yú 上shàng

也yě 。 租zū 籍jí 者zhě , 所suǒ 以yǐ 彊jiàng 求qiú 也yě 。 租zū 稅shuì 者zhě , 所suǒ 慮lǜ 而ér 請qǐng 也yě 。 王wáng霸bà 之zhī 君jūn , 去qù 其qí 所suǒ

以yǐ 彊jiàng 求qiú , 廢fèi 其qí 所suǒ 慮lǜ 而ér 請qǐng , 故gù 天tiān 下xià 樂lè 從cóng 也yě 。 利lì 出chū 於yú 一yī 孔kǒng, 其qí 國guó 無wú 敵dí 。 出chū

二èr 孔kǒng 者zhě , 其qí 兵bīng 不bù 詘qū , 出chū 三sān 孔kǒng 者zhě , 不bù 可kě 以yǐ 舉jǔ 兵bīng 。 出chū 四sì 孔kǒng者zhě , 其qí 國guó 必bì 亡wáng ;

先xiān 王wáng 知zhī 其qí 然rán , 故gù 塞sāi 民mín 之zhī 養yǎng , 隘ài 其qí 利lì 途tú ; 故gù 予yǔ 之zhī 在zài 君jūn ,奪duó 之zhī 在zài 君jūn , 貧pín 之zhī

在zài 君jūn , 富fù 之zhī 在zài 君jūn 。 故gù 民mín 之zhī 戴dài 上shàng 如rú 日rì 月yuè , 親qīn 君jūn 若ruò 父fù 母mǔ 。凡fán 將jiāng 為wèi 國guó , 不bù 通tōng

於yú 輕qīng 重zhòng , 不bù 可kě 為wèi 籠lóng 以yǐ 守shǒu 民mín ; 不bù 能néng 調diào 通tōng 民mín 利lì , 不bù 可kě 以yǐ 語yǔ制zhì 為wèi 大dà 治zhì , 是shì 故gù

萬wàn 乘chéng 之zhī 國guó , 有yǒu 萬wàn 金jīn 之zhī 賈jiǎ , 千qiān 乘chéng 之zhī 國guó , 有yǒu 千qiān 金jīn 之zhī 賈jiǎ , 然rán者zhě 何hé 也yě ? 國guó 多duō 失shī

利lì , 則zé 臣chén 不bù 盡jǐn 其qí 忠zhōng , 士shì 不bù 盡jǐn 其qí 死sǐ 矣yǐ 。 歲suì 有yǒu 凶xiōng 穰ráng , 故gù 穀gǔ有yǒu 貴guì 賤jiàn 。 令lìng 有yǒu 緩huǎn

急jí , 故gù 物wù 有yǒu 輕qīng 重zhòng 。 然rán 而ér 人rén 君jūn 不bù 能néng 治zhì , 故gù 使shǐ 蓄xù 賈jiǎ 游yóu 市shì ,乘chéng 民mín 之zhī 不bù 給gěi , 百bǎi

倍bèi 其qí 本běn 。 分fēn 地dì 若ruò 一yī , 彊jiàng 者zhě 能néng 守shǒu 。 分fēn 財cái 若ruò 一yī , 智zhì 者zhě 能néng 收shōu, 智zhì 者zhě 有yǒu 什shén 倍bèi 人rén

之zhī 功gōng , 愚yú 者zhě 有yǒu 不bù 賡gēng 本běn 之zhī 事shì , 然rán 而ér 人rén 君jūn 不bù 能néng 調diào , 故gù 民mín 有yǒu相xiāng 百bǎi 倍bèi 之zhī 生shēng 也yě 。 夫fū 民mín 富fù 則zé 不bù 可kě 以yǐ 祿lù 使shǐ 也yě , 貧pín 則zé 不bù 可kě 以yǐ 罰fá威wēi 也yě , 法fǎ 令lìng 之zhī 不bù 行xíng , 萬wàn 民mín 之zhī 不bù 治zhì , 貧pín 富fù 之zhī 不bù 齊qí 也yě 。 且qiě 君jūn引yǐn 錣zhuì 量liàng 用yòng , 耕gēng 田tián 發fā 草cǎo , 上shàng 得dé 其qí 數shù 矣yǐ 。 民mín 人rén 所suǒ 食shí , 人rén 有yǒu 若ruò干gān 灸jiǔ 畝mǔ 之zhī 數shù 矣yǐ , 計jì 本běn 量liàng 委wěi 則zé 足zú 矣yǐ , 然rán 而ér 民mín 有yǒu 飢jī 餓è 不bù 食shí 者zhě何hé 也yě , 穀gǔ 有yǒu 所suǒ 藏cáng 也yě 。 人rén 君jūn 鑄zhù 錢qián 立lì 幣bì , 民mín 庶shù 之zhī 通tōng 施shī 也yě 。 人rén有yǒu 若ruò 干gàn 百bǎi 千qiān 之zhī 數shù 矣yǐ , 然rán 而ér 人rén 事shì 不bù 及jí , 用yòng 不bù 足zú 者zhě 何hé 也yě , 利lì有yǒu 所suǒ 并bìng 藏cáng 也yě 。 然rán 則zé 人rén 君jūn 非fēi 能néng 散sàn 積jī 聚jù , 鈞jūn 羨xiàn 不bù 足zú , 分fēn 并bìng 財cái利lì , 而ér 調diào 民mín 事shì 也yě 。 則zé 君jūn 雖suī 彊jiàng 本běn 趣qù 耕gēng , 而ér 自zì 為wèi 鑄zhù 幣bì 而ér 無wú 已yǐ, 乃nǎi 今jīn 使shǐ 民mín 下xià 相xiāng 役yì 耳ěr , 惡è 能néng 以yǐ 為wèi 治zhì 乎hū ?

    歲suì 適shì 美měi , 則zé 市shì 糶tiào 無wú 予yǔ , 而ér 狗gǒu 彘zhì 食shí 人rén 食shí 。 歲suì 適shì 凶xiōng ,則zé 市shì 糴dí 釜fǔ 十shí 繈qiǎng ,

而ér 道dào 有yǒu 餓è 民mín 。 然rán 則zé 豈qǐ 壤rǎng 力lì 固gù 不bù 足zú , 而ér 食shí 固gù 不bù 贍shàn 也yě 哉zāi ?夫fū 往wǎng 歲suì 之zhī 糶tiào 賤jiàn ,

狗gǒu 彘zhì 食shí 人rén 食shí , 故gù 來lái 歲suì 之zhī 民mín 不bù 足zú 也yě 。 物wù 適shì 賤jiàn , 則zé 且qiě 力lì 而ér無wú 予yǔ , 民mín 事shì 不bù 償cháng

其qí 本běn 。 物wù 適shì 貴guì , 則zé 什shén 倍bèi 而ér 不bù 可kě 得dé , 民mín 失shī 其qí 用yòng 。 然rán 則zé 豈qǐ財cái 物wù 固gù 寡guǎ , 而ér 本běn

委wěi 不bù 足zú 也yě 哉zāi 。 夫fū 民mín 利lì 之zhī 時shí 失shī 而ér 物wù 利lì 之zhī 不bù 平píng 也yě 。 故gù 善shàn 者zhě委wěi 施shī 於yú 民mín 之zhī 所suǒ 不bù

足zú , 操cāo 事shì 於yú 民mín 之zhī 所suǒ 有yǒu 餘yú 。 夫fū 民mín 有yǒu 餘yú 則zé 輕qīng 之zhī , 故gù 人rén 君jūn 斂liǎn之zhī 以yǐ 輕qīng 。 民mín 不bù 足zú

則zé 重zhòng 之zhī , 故gù 人rén 君jūn 散sàn 之zhī 以yǐ 重zhòng 。 斂liǎn 積jī 之zhī 以yǐ 輕qīng , 散sàn 行xíng 之zhī 以yǐ 重zhòng, 故gù 君jūn 必bì 有yǒu 什shén 倍bèi

之zhī 利lì , 而ér 財cái 之zhī ● 可kě 得dé 而ér 平píng 也yě 。

    凡fán 輕qīng 重zhòng 之zhī 大dà 利lì , 以yǐ 重zhòng 射shè 輕qīng , 以yǐ 賤jiàn 泄xiè 平píng 。 萬wàn 物wù 之zhī 滿mǎn虛xū , 隨suí 財cái 准zhǔn 平píng 而ér

不bù 變biàn , 衡héng 絕jué 則zé 重zhòng 見jiàn 。 人rén 君jūn 知zhī 其qí 然rán , 故gù 守shǒu 之zhī 以yǐ 准zhǔn 平píng , 使shǐ萬wàn 室shì 之zhī 都dōu 必bì 有yǒu 萬wàn

鍾zhōng 之zhī 藏cáng , 藏cáng 繈qiǎng 千qiān 萬wàn 。 使shǐ 千qiān 室shì 之zhī 都dōu 必bì 有yǒu 千qiān 鍾zhōng 之zhī 藏cáng , 藏cáng 繈qiǎng百bǎi 萬wàn 。 春chūn 以yǐ 奉fèng 耕gēng

, 夏xià 以yǐ 奉fèng 芸yún , 耒lěi 耜sì 械xiè 器qì , 鍾zhōng 鑲xiāng 糧liáng 食shí , 畢bì 取qǔ 贍shàn 於yú 君jūn , 故gù大dà 賈jiǎ 蓄xù 家jiā 不bù 得dé 豪háo 奪duó 吾wú 民mín 矣yǐ , 然rán 則zé 何hé ? 君jūn 養yǎng 其qí 本běn 謹jǐn 也yě 。 春chūn賦fù 以yǐ 斂liǎn 繒zēng 帛bó , 夏xià 貸dài 以yǐ 收shōu 秋qiū 實shí , 是shì 故gù 民mín 無wú 廢fèi 事shì , 而ér 國guó 無wú 失shī利lì 也yě 。

    凡fán 五wǔ 穀gǔ 者zhě , 萬wàn 物wù 之zhī 主zhǔ 也yě 。 穀gǔ 貴guì 則zé 萬wàn 物wù 必bì 賤jiàn , 穀gǔ 賤jiàn則zé 萬wàn 物wù 必bì 貴guì , 兩liǎng

者zhě 為wèi 敵dí , 則zé 不bù 俱jù 平píng , 故gù 人rén 君jūn 御yù 穀gǔ 物wù 之zhī 秩zhì 相xiāng 勝shèng , 而ér 操cāo 事shì於yú 其qí 不bù 平píng 之zhī 閒xián 。

故gù 萬wàn 民mín 無wú 籍jí , 而ér 國guó 利lì 歸guī 於yú 君jūn 也yě 。 夫fū 以yǐ 室shì 廡wǔ 籍jí , 謂wèi 之zhī 毀huǐ成chéng 。 以yǐ 六liù 畜chù 籍jí ,

謂wèi 之zhī 止zhǐ 生shēng 。 以yǐ 田tián 畝mǔ 籍jí , 謂wèi 之zhī 禁jìn 耕gēng 。 以yǐ 正zhèng 人rén 籍jí , 謂wèi 之zhī 離lí情qíng 。 以yǐ 正zhèng 戶hù 籍jí ,

謂wèi 之zhī 養yǎng 贏yíng 。 五wǔ 者zhě 不bù 可kě 畢bì 用yòng , 故gù 王wáng 者zhě ● 行xíng 而ér 不bù 盡jǐn 也yě ; 故gù天tiān 子zi 籍jí 於yú 幣bì , 諸zhū

侯hóu 籍jí 於yú 食shí 。 中zhōng 歲suì 之zhī 穀gǔ 糶tiào 石shí 十shí 錢qián 。 大dà 男nán 食shí 四sì 石shí , 月yuè 有yǒu 四sì十shí 之zhī 籍jí , 大dà 女nǚ 食shí

三sān 石shí , 月yuè 有yǒu 三sān 十shí 之zhī 籍jí 。 吾wú 子zi 食shí 二èr 石shí , 月yuè 有yǒu 二èr 十shí 之zhī 籍jí 。歲suì 凶xiōng 穀gǔ 貴guì , 糴dí 石shí

二èr 十shí 錢qián , 則zé 大dà 男nán 有yǒu 八bā 十shí 之zhī 籍jí , 大dà 女nǚ 有yǒu 六liù 十shí 之zhī 籍jí , 吾wú 子zi有yǒu 四sì 十shí 之zhī 籍jí , 是shì

人rén 君jūn 非fēi 發fā 號hào 令lìng 收shōu 嗇sè 而ér 戶hù 籍jí 也yě , 彼bǐ 人rén 君jūn 守shǒu 其qí 本běn 委wěi 謹jǐn , 而ér男nán 女nǚ 諸zhū 君jūn 吾wú 子zi 無wú

不bù 服fú 籍jí 者zhě 也yě 。 一yī 人rén 廩lǐn 食shí , 十shí 人rén 得dé 餘yú 。 十shí 人rén 廩lǐn 食shí , 百bǎi 人rén得dé 餘yú 。 百bǎi 人rén 廩lǐn 食shí

, 千qiān 人rén 得dé 餘yú 。 夫fū 物wù 多duō 則zé 賤jiàn , 寡guǎ 則zé 貴guì 。 散sàn 則zé 輕qīng , 聚jù 則zé 重zhòng, 人rén 君jūn 知zhī 其qí 然rán ,

故gù 視shì 國guó 之zhī 羨xiàn 不bù 足zú 而ér 御yù 其qí 財cái 物wù ; 穀gǔ 賤jiàn 則zé 以yǐ 幣bì 予yǔ 食shí , 布bù 帛bó賤jiàn 則zé 以yǐ 幣bì 予yǔ 衣yī ,

視shì 物wù 之zhī 輕qīng 重zhòng 而ér 御yù 之zhī 以yǐ 准zhǔn 。 故gù 貴guì 賤jiàn 可kě 調diào , 而ér 君jūn 得dé 其qí 利lì 。前qián 有yǒu 萬wàn 乘chéng 之zhī 國guó ,

而ér 後hòu 有yǒu 千qiān 乘chéng 之zhī 國guó , 謂wèi 之zhī 抵dǐ 國guó , 前qián 有yǒu 千qiān 乘chéng 之zhī 國guó , 而ér 後hòu 有yǒu萬wàn 乘chéng 之zhī 國guó , 謂wèi 之zhī

距jù 國guó 。 壤rǎng 正zhèng 方fāng , 四sì 面miàn 受shòu 敵dí , 謂wèi 之zhī 衢qú 國guó 。 以yǐ 百bǎi 乘chéng 衢qú 處chù ,謂wèi 之zhī 託tuō 食shí 之zhī 君jūn 。

千qiān 乘chéng 衢qú 處chù , 壤rǎng 削xuē 少shǎo 且qiě , 萬wàn 乘chéng 衢qú 處chù , 壤rǎng 削xuē 太tài 且qiě 。 何hé 謂wèi 百bǎi乘chéng 衢qú 處chù 託tuō 食shí 之zhī 君jūn

也yě ? 夫fū 以yǐ 百bǎi 乘chéng 衢qú 處chù 危wēi 懾shè 圍wéi 阻zǔ 千qiān 乘chéng 萬wàn 乘chéng 之zhī 閒xián , 夫fū 國guó 之zhī 君jūn不bù 相xiāng 中zhōng , 舉jǔ 兵bīng 而ér

相xiāng 攻gōng , 必bì 以yǐ 為wèi 扞gǎn 挌gé 蔽bì 圉yǔ 之zhī 用yòng , 有yǒu 功gōng 利lì 不bù 得dé 鄉xiāng 。 大dà 臣chén 死sǐ於yú 外wài , 分fēn 壤rǎng 而ér 功gōng , 列liè 陳chén 繫xì 纍léi 獲huò 虜lǔ , 分fēn 賞shǎng 而ér 祿lù , 是shì 壤rǎng 地dì 盡jǐn於yú 功gōng 賞shǎng , 而ér 稅shuì 臧zāng 殫dān 於yú 繼jì 孤gū 也yě , 是shì 特tè 名míng 羅luó 於yú 為wèi 君jūn 耳ěr , 無wú 壤rǎng之zhī 有yǒu , 號hào 有yǒu 百bǎi 乘chéng 之zhī 守shǒu , 而ér 實shí 無wú 尺chǐ 壤rǎng 之zhī 用yòng , 故gù 謂wèi 託tuō 食shí 之zhī 君jūn。 然rán 則zé 大dà 國guó 內nèi 款kuǎn , 小xiǎo 國guó 用yòng 盡jǐn , 何hé 以yǐ 及jí 此cǐ ? 曰yuē : 「 百bǎi 乘chéng 之zhī國guó , 官guān 賦fù 軌guǐ 符fú , 乘chéng 四sì 時shí 之zhī 朝cháo 夕xī , 御yù 之zhī 以yǐ 輕qīng 重zhòng 之zhī 准zhǔn , 然rán 後hòu百bǎi 乘chéng 可kě 及jí 也yě 。 千qiān 乘chéng 之zhī 國guó 封fēng , 天tiān 財cái 之zhī 所suǒ 殖zhí , 械xiè 器qì 之zhī 所suǒ 出chū ,財cái 物wù 之zhī 所suǒ 生shēng , 視shì 歲suì 之zhī 滿mǎn 虛xū , 而ér 輕qīng 重zhòng 其qí 祿lù , 然rán 後hòu 千qiān 乘chéng 可kě 足zú也yě 。 萬wàn 乘chéng 之zhī 國guó , 守shǒu 歲suì 之zhī 滿mǎn 虛xū , 乘chéng 民mín 之zhī 緩huǎn 急jí , 正zhèng 其qí 號hào 令lìng ,而ér 御yù 其qí 大dà 准zhǔn , 然rán 後hòu 萬wàn 乘chéng 可kě 資zī 也yě 。 」 玉yù 起qǐ 於yú 禺yú 氏shì , 金jīn 起qǐ 於yú汝rǔ 漢hàn , 珠zhū 起qǐ 於yú 赤chì 野yě , 東dōng 西xī 南nán 北běi , 距jù 周zhōu 七qī 千qiān 八bā 百bǎi 里lǐ , 水shuǐ 絕jué壤rǎng 斷duàn , 舟zhōu 車chē 不bù 能néng 通tōng , 先xiān 王wáng 為wèi 其qí 途tú 之zhī 遠yuǎn , 其qí 至zhì 之zhī 難nán , 故gù 託tuō用yòng 於yú 其qí 重zhòng , 以yǐ 珠zhū 玉yù 為wèi 上shàng 幣bì , 以yǐ 黃huáng 金jīn 為wèi 中zhōng 幣bì , 以yǐ 刀dāo 布bù 為wèi 下xià幣bì ; 三sān 幣bì , 握wò 之zhī 則zé 非fēi 有yǒu 補bǔ 於yú 煖nuǎn 也yě , 食shí 之zhī 則zé 非fēi 有yǒu 補bǔ 於yú 飽bǎo 也yě, 先xiān 王wáng 以yǐ 守shǒu 財cái 物wù , 以yǐ 御yù 民mín 事shì , 而ér 平píng 天tiān 下xià 也yě 。

    今jīn 人rén 君jūn 籍jí 求qiú 於yú 民mín , 令lìng 曰yuē : 「 十shí 日rì 而ér 具jù 」 , 則zé 財cái 物wù之zhī 賈jiǎ 什shén 去qù 一yī 。 令lìng

曰yuē : 「 八bā 日rì 而ér 具jù 」 , 則zé 財cái 物wù 之zhī 賈jiǎ 什shén 去qù 二èr 。 令lìng 曰yuē : 「 五wǔ日rì 而ér 具jù 」 , 則zé 財cái

物wù 之zhī 賈jiǎ 什shén 去qù 且qiě 。 朝cháo 令lìng 而ér 夕xī 具jù , 則zé 財cái 物wù 之zhī 賈jiǎ 什shén 去qù 九jiǔ , 先xiān王wáng 知zhī 其qí 然rán , 故gù 不bù

❖
🔊 本页支持朗读:点屏幕底部控制条即可听书(Chrome / Edge / Safari 支持)。 若未出现控制条,说明当前浏览器不支持语音朗读。
相关推荐