推荐
首页 › 书库 › 管子

第 57 / 84 回

〔 一yī 〕   許xǔ 維wéi 遹yù 云yún : 「 『 欲yù 』 下xià 脫tuō 『內nèi 』 字zì 。 下xià 文wén 云yún 『 內nèi 守shǒu 國guó 財cái 』 , 是shì 其qí 證zhèng 。 」

〔 二èr 〕   王wáng 壽shòu 同tóng 云yún : 「 『 稅shuì 』 當dāng 為wèi 『挩tuō 』 。 挩tuō 者zhě 奪duó 之zhī 假jiǎ 字zì 也yě 。 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 『 知zhī 萬wàn 物wù 之zhī 可kě 因yīn而ér 不bù 因yīn 者zhě , 奪duó 於yú 天tiān 下xià 。 奪duó 於yú 天tiān 下xià 者zhě , 國guó 之zhī 大dà 賊zéi 也yě 』 , 此cǐ與yǔ 『 欲yù 守shǒu 國guó 財cái 而ér 毋wú 稅shuì 於yú 天tiān 下xià 而ér 外wài 因yīn 天tiān 下xià 』 , 義yì 正zhèng 相xiāng 同tóng ,故gù 知zhī 『 挩tuō 』 即jí 『 奪duó 』 之zhī 假jiǎ 字zì 也yě 。 下xià 文wén 云yún : 『 夫fū 本běn 富fù 而ér 財cái眾zhòng , 不bù 能néng 守shǒu , 則zé 稅shuì 於yú 天tiān 下xià 。 五wǔ 穀gǔ 興xìng 豐fēng , 巨jù 錢qián 而ér 天tiān 下xià 貴guì ,則zé 稅shuì 於yú 天tiān 下xià 。 』 『 稅shuì 』 亦yì 當dāng 作zuò『

挩tuō 』 。 」 錢qián 文wén 霈pèi 說shuō 同tóng 。 元yuán 材cái 案àn : 稅shuì即jí 租zū 稅shuì 之zhī 稅shuì 。 「 稅shuì 於yú 天tiān 下xià 」 者zhě , 謂wèi 國guó 財cái 為wèi 天tiān 下xià 諸zhū 侯hóu 所suǒ 得dé, 如rú 以yǐ 租zū 稅shuì 奉fèng 之zhī 也yě 。 本běn 義yì 自zì 明míng , 何hé 必bì 多duō 費fèi 曲qū 折zhé 耶yé ? 安ān 井jǐng衡héng 釋shì 「 稅shuì 」 為wèi 「 遺yí 」 , 郭guō 沫mò 若ruò 以yǐ 「 稅shuì 為wèi 稅shuì 駕jià 之zhī 稅shuì , 舍shě 也yě」 , 亦yì 皆jiē 不bù 可kě 從cóng 。 國guó 財cái 承chéng 上shàng 文wén 天tiān 財cái 地dì 利lì 而ér 言yán 。

〔 三sān 〕   豬zhū 飼sì 彥yàn 博bó 云yún : 「 『 渠qú 』 當dāng 作zuò『 遽jù 』 , 疾jí 也yě 。 」 安ān 井jǐng 衡héng 云yún :「

渠qú 、 巨jù 通tōng , 大dà 也yě 。 」 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「『 流liú 渠qú 』 當dāng 作zuò 『 渠qú 流liú 』 。 《 說shuō 文wén 》 : 『 渠qú , 水shuǐ 所suǒ 居jū 。 』言yán 水shuǐ 激jī 則zé 止zhǐ 水shuǐ 皆jiē 流liú 。 」 元yuán 材cái 案àn : 當dāng 以yǐ 豬zhū 飼sì 說shuō 為wèi 是shì 。 渠qú 即jí《 荀xún 子zi . 修xiū 身shēn 篇piān 》 「 其qí 義yì 渠qú 渠qú 然rán 」 之zhī 渠qú 。 楊yáng 注zhù : 「 渠qú 讀dú如rú 遽jù 。 古gǔ 字zì 渠qú 遽jù 通tōng 。 渠qú 渠qú , 不bù 寬kuān 泰tài 之zhī 貌mào 。 」 流liú 渠qú 猶yóu 言yán 水shuǐ流liú 甚shèn 急jí 也yě 。

〔 四sì 〕   何hé 如rú 璋zhāng 云yún : 「 『 問wèn 於yú 管guǎn 子zi 』四sì 字zì 衍yǎn 。 」 聞wén 一yī 多duō 說shuō 同tóng 。

〔 五wǔ 〕   尹yǐn 注zhù 云yún : 「 武wǔ 王wáng 既jì 勝shèng 殷yīn , 得dé巨jù 橋qiáo 粟sù , 欲yù 使shǐ 糴dí 貴guì 。 巨jù 橋qiáo 倉cāng 在zài 今jīn 廣guǎng 平píng 郡jùn 曲qū 周zhōu 縣xiàn 也yě 。 」 張zhāng佩pèi 綸lún 云yún : 「 此cǐ 戰zhàn 國guó 謬miù 說shuō 也yě 。 武wǔ 王wáng 發fā 鉅jù 橋qiáo 之zhī 粟sù , 經jīng 典diǎn 屢lǚ 見jiàn, 無wú 作zuò 貴guì 糴dí 解jiě 者zhě 。 使shǐ 出chū 自zì 管guǎn 子zi , 胡hú 為wèi 舍shě 《 周zhōu 禮lǐ 》 倉cāng 廩lǐn 之zhī成chéng 法fǎ 而ér 為wèi 此cǐ 不bù 根gēn 之zhī 言yán 乎hū ? 」 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 亦yì 借jiè 武wǔ 王wáng 為wèi 說shuō 明míng之zhī 例lì , 非fēi 真zhēn 有yǒu 其qí 事shì 也yě 。 貴guì 糴dí 之zhī 數shù , 猶yóu 言yán 提tí 高gāo 粟sù 價jià 之zhī 術shù 。

〔 六liù 〕   尹yǐn 注zhù 云yún : 「 重zhòng 泉quán , 戍shù 名míng 也yě 。假jiǎ 設shè 此cǐ 戍shù 名míng , 欲yù 人rén 憚dàn 役yì 而ér 競jìng 收shōu 粟sù 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 《 史shǐ 記jì. 秦qín 本běn 紀jì 》 : 「 簡jiǎn 公gōng 六liù 年nián , 塹qiàn 洛luò 城chéng 重zhòng 泉quán 。 」《

集jí 解jiě 》 : 「 《 地dì 理lǐ 志zhì 》 重zhòng 泉quán 縣xiàn 屬shǔ 馮féng翊yì 。 」 《 正zhèng 義yì 》 引yǐn 《 括kuò 地dì 志zhì 》 :「

重zhòng 泉quán 故gù 城chéng 在zài 同tóng 州zhōu 蒲pú 城chéng 縣xiàn 東dōng 四sì 十shí 五wǔ 里lǐ。 」 重zhòng 泉quán 之zhī 名míng 至zhì 秦qín 簡jiǎn 公gōng 時shí 始shǐ 有yǒu 之zhī , 此cǐ 亦yì 本běn 書shū 非fēi 秦qín 以yǐ 前qián 人rén所suǒ 作zuò 之zhī 一yī 證zhèng 也yě 。

〔 七qī 〕   元yuán 材cái 案àn : 鼓gǔ , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 山shān 國guó軌guǐ 篇piān 》 。 「 民mín 自zì 有yǒu 」 者zhě , 指zhǐ 人rén 民mín 自zì 藏cáng 之zhī 粟sù 而ér 言yán , 非fēi 責zé 其qí輸shū 粟sù 於yú 政zhèng 府fǔ 也yě 。

〔 八bā 〕   尹yǐn 注zhù 云yún : 「 舉jǔ , 盡jǐn 也yě 。 最zuì ,聚jù 也yě , 子zi 外wài 反fǎn 。 」 陳chén 奐huàn 云yún : 「『

最zuì 』 當dāng 為wèi 『 』 。 尹yǐn 注zhù 音yīn 『 子zi 外wài 反fǎn』 , 則zé 訛é 『 最zuì 』 矣yǐ 。 」 陶táo 鴻hóng 慶qìng 云yún : 「 武wǔ 王wáng 之zhī 令lìng , 使shǐ 民mín 自zì聚jù 百bǎi 鼓gǔ 之zhī 粟sù , 非fēi 責zé 其qí 輸shū 粟sù 於yú 公gōng 。 今jīn 云yún 盡jǐn 所suǒ 聚jù 粟sù , 則zé 文wén 不bù通tōng 矣yǐ 。 所suǒ 下xià 當dāng 有yǒu 脫tuō 字zì 。 蓋gài 謂wèi 民mín 如rú 盡jǐn 其qí 所suǒ 有yǒu 以yǐ 聚jù 粟sù , 故gù 國guó穀gǔ 之zhī 價jià 二èr 十shí 倍bèi ( 國guó 穀gǔ 謂wèi 穀gǔ 之zhī 散sàn 在zài 民mín 間jiān 者zhě ) , 巨jù 橋qiáo 之zhī 粟sù 價jià亦yì 二èr 十shí 倍bèi 。 所suǒ 謂wèi 『 萬wàn 物wù 輕qīng 而ér 穀gǔ 重zhòng 』 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 最zuì 即jí《 公gōng 羊yáng 隱yǐn 元yuán 年nián 傳chuán 》 「 會huì 猶yóu 最zuì 也yě 」 之zhī 最zuì , 注zhù : 「 最zuì , 聚jù 也yě。 」 不bù 改gǎi 字zì 亦yì 通tōng 。 此cǐ 處chù 「 所suǒ 」 字zì 指zhǐ 財cái 物wù 言yán , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 山shān至zhì 數shù 篇piān 》 。 「 民mín 舉jǔ 所suǒ 最zuì 粟sù 」 者zhě , 謂wèi 人rén 民mín 盡jǐn 出chū 其qí 所suǒ 有yǒu 財cái 物wù以yǐ 聚jù 粟sù 也yě 。 《 揆kuí 度dù 篇piān 》 云yún : 「 君jūn 朝cháo 令lìng 而ér 夕xī 求qiú 具jù , 民mín 肆sì 其qí財cái 物wù 與yǔ 其qí 五wǔ 穀gǔ 為wèi 讎chóu 。 」 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 云yún : 「 且qiě 君jūn 朝cháo 令lìng 而ér求qiú 夕xī 具jù , 有yǒu 者zhě 出chū 其qí 財cái … … 。 」 「 舉jǔ 所suǒ 」 即jí 「 肆sì 其qí 財cái 物wù 」「 出chū 其qí 財cái 」 之zhī 義yì 矣yǐ 。

〔 九jiǔ 〕   張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 兩liǎng 『 巨jù 橋qiáo 之zhī 粟sù二èr 什shén 倍bèi 』 , 後hòu 當dāng 作zuò 『 以yǐ 國guó 穀gǔ 二èr 什shén 倍bèi 』 。 其qí 意yì 以yǐ 發fā 粟sù 便biàn 軍jūn興xìng , 以yǐ 國guó 穀gǔ 實shí 金jīn 府fǔ 也yě 。 」 陶táo 鴻hóng 慶qìng 云yún : 「 巨jù 橋qiáo 之zhī 粟sù 二èr 什shén 倍bèi, 武wǔ 王wáng 以yǐ 二èr 什shén 倍bèi 市shì 繒zēng 帛bó , 又yòu 以yǐ 二èr 什shén 倍bèi 衡héng 黃huáng 金jīn , 合hé 之zhī 則zé 為wèi四sì 什shén 倍bèi , 其qí 數shù 不bù 相xiāng 當dāng 矣yǐ 。 『 以yǐ 巨jù 橋qiáo 之zhī 粟sù 』 下xià 兩liǎng 『 二èr 』 字zì皆jiē 衍yǎn 文wén 。 蓋gài 武wǔ 王wáng 以yǐ 粟sù 價jià 什shén 倍bèi 之zhī 贏yíng 市shì 繒zēng 帛bó , 又yòu 以yǐ 什shén 倍bèi 之zhī 贏yíng衡héng 黃huáng 金jīn , 合hé 之zhī 正zhèng 二èr 什shén 倍bèi 也yě 。 所suǒ 謂wèi 『 穀gǔ 重zhòng 而ér 萬wàn 物wù 輕qīng 』 也yě 。」 尹yǐn 桐tóng 陽yáng 云yún : 「 『 市shì 繒zēng 帛bó 軍jūn 』 , 帛bó , 百bǎi 也yě 。 軍jūn 同tóng 緷yùn , 大dà束shù 也yě 。 」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「 上shàng 『 巨jù 橋qiáo 之zhī 粟sù 』 當dāng 為wèi 『 國guó 粟sù 』 。兩liǎng『

二èr 』 字zì 不bù 當dāng 去qù 。 上shàng 文wén 云yún 『 民mín 舉jǔ 所suǒ 最zuì粟sù , 以yǐ 避bì 重zhòng 泉quán 之zhī 戍shù , 而ér 國guó 粟sù 二èr 什shén 倍bèi , 巨jù 橋qiáo 之zhī 粟sù 亦yì 二èr 什shén 倍bèi』 , 二èr 什shén 倍bèi 之zhī 國guó 粟sù 乃nǎi 民mín 所suǒ 獻xiàn 以yǐ 避bì 戍shù 者zhě , 二èr 什shén 倍bèi 之zhī 巨jù 橋qiáo 之zhī粟sù 乃nǎi 因yīn 粟sù 價jià 漲zhǎng , 而ér 原yuán 有yǒu 之zhī 粟sù 亦yì 漲zhǎng 也yě 。 以yǐ 國guó 粟sù 市shì 繒zēng , 以yǐ 巨jù橋qiáo 之zhī 粟sù 衡héng 黃huáng 金jīn , 乃nǎi 分fēn 別bié 使shǐ 用yòng 之zhī 。 『 巨jù 橋qiáo 之zhī 粟sù 』 不bù 應yīng 重zhòng 出chū。 『 市shì 繒zēng 帛bó 軍jūn 』 當dāng 為wèi 『 市shì 繒zēng 萬wàn 軍jūn 』 之zhī 誤wù 。 尹yǐn 桐tóng 陽yáng 讀dú 『 軍jūn』 為wèi 『 緷yùn 』 , 是shì 也yě 。 『 衡héng 黃huáng 金jīn 百bǎi 萬wàn 』 則zé 當dāng 為wèi 『 衡héng 黃huáng 金jīn 萬wàn斤jīn 』 。 蓋gài 萬wàn 之zhī 簡jiǎn 筆bǐ 『 万wàn 』 誤wù 為wèi 『 百bǎi 』 , 而ér 斤jīn 復fù 誤wù 為wèi 『 万wàn』 也yě 。 《 通tōng 典diǎn 。 食shí 貨huò 》 十shí 二èr 引yǐn 無wú 『 百bǎi 萬wàn 』 字zì , 蓋gài 以yǐ 意yì 刪shān。 」 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 當dāng 以yǐ 「 帛bó 」 字zì 絕jué 句jù , 「 軍jūn 」 字zì 下xià 屬shǔ 。 又yòu全quán 文wén 無wú 一yī 衍yǎn 字zì 或huò 誤wù 字zì 。 此cǐ 即jí 所suǒ 謂wèi 「 武wǔ 王wáng 貴guì 糴dí 之zhī 數shù 」 。 其qí法fǎ : 先xiān 以yǐ 緊jǐn 急jí 命mìng 令lìng 立lì 為wèi 重zhòng 泉quán 之zhī 戍shù , 而ér 規guī 定dìng 人rén 民mín 自zì 有yǒu 百bǎi 鼓gǔ之zhī 粟sù 者zhě 得dé 享xiǎng 免miǎn 戍shù 之zhī 權quán 利lì 。 於yú 是shì 人rén 民mín 為wèi 避bì 免miǎn 戍shù 役yì , 爭zhēng 相xiāng 盡jǐn其qí 家jiā 之zhī 所suǒ 有yǒu 財cái 物wù 以yǐ 為wèi 購gòu 粟sù 之zhī 用yòng , 因yīn 而ér 國guó 內nèi 穀gǔ 價jià 驟zhòu 漲zhǎng 二èr 什shén倍bèi , 巨jù 橋qiáo 之zhī 粟sù 亦yì 必bì 因yīn 之zhī 同tóng 漲zhǎng 二èr 什shén 倍bèi 。 然rán 後hòu 運yùn 用yòng 此cǐ 二èr 什shén 倍bèi之zhī 巨jù 橋qiáo 之zhī 粟sù , 或huò 收shōu 購gòu 繒zēng 帛bó , 即jí 可kě 以yǐ 供gōng 給gěi 全quán 國guó 軍jūn 隊duì 五wǔ 年nián 服fú裝zhuāng 之zhī 用yòng 。 或huò 收shōu 購gòu 黃huáng 金jīn 百bǎi 萬wàn , 則zé 可kě 以yǐ 終zhōng 身shēn 不bù 加jiā 賦fù 於yú 民mín 。 此cǐ處chù 「 自zì 有yǒu 」 二èr 字zì 應yīng 注zhù 意yì 。 謂wèi 人rén 民mín 只zhǐ 須xū 自zì 己jǐ 家jiā 中zhōng 藏cáng 有yǒu 百bǎi 鼓gǔ之zhī 粟sù , 便biàn 可kě 免miǎn 戍shù , 非fēi 謂wèi 獻xiàn 諸zhū 政zhèng 府fǔ 也yě 。 蓋gài 政zhèng 府fǔ 之zhī 意yì , 僅jǐn 希xī望wàng 提tí 高gāo 國guó 內nèi 穀gǔ 價jià , 使shǐ 巨jù 橋qiáo 之zhī 粟sù 價jià 隨suí 之zhī 提tí 高gāo , 即jí 已yǐ 達dá 其qí 目mù的dì 。 所suǒ 謂wèi 「 國guó 穀gǔ 」 , 是shì 指zhǐ 國guó 內nèi 之zhī 穀gǔ 而ér 言yán , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 巨jù (筴cè ) 乘chéng 馬mǎ 篇piān 》 , 非fēi 謂wèi 國guó 家jiā 所suǒ 有yǒu 之zhī 粟sù 也yě 。 國guó 家jiā 所suǒ 有yǒu 之zhī 粟sù ,只zhǐ 是shì 「 巨jù 橋qiáo 之zhī 粟sù 」 。 故gù 下xià 文wén 「 市shì 繒zēng 帛bó 」 , 「 衡héng 黃huáng 金jīn 」 ,皆jiē 用yòng 此cǐ 粟sù 。 兩liǎng 言yán 「 以yǐ 巨jù 橋qiáo 之zhī 粟sù 」 者zhě , 乃nǎi 謂wèi 此cǐ 粟sù 可kě 以yǐ 分fēn 別bié作zuò 兩liǎng 種zhǒng 不bù 同tóng 之zhī 用yòng 途tú , 並bìng 非fēi 謂wèi 繒zēng 帛bó 黃huáng 金jīn 同tóng 時shí 收shōu 購gòu 也yě 。 謂wèi 之zhī「 百bǎi 萬wàn 」 者zhě , 蓋gài 亦yì 著zhù 者zhě 誇kuā 大dà 之zhī 詞cí , 猶yóu 《 海hǎi 王wáng 篇piān 》 之zhī 言yán 「百bǎi 倍bèi 」 矣yǐ 。 以yǐ 上shàng 各gè 說shuō 皆jiē 非fēi 。 准zhǔn 衡héng , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 山shān 至zhì 數shù 篇piān 》。

〔 一yī 0 〕 何hé 如rú 璋zhāng 云yún : 「 承chéng 上shàng 文wén 。 『 問wèn於yú 管guǎn 子zi 』 四sì 字zì 亦yì 衍yǎn 。 」

〔 一yī 一yī 〕 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 三sān 句jù 又yòu 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng甲jiǎ 篇piān 》 。 尹yǐn 注zhù 彼bǐ 處chù 云yún : 「 渠qú 展zhǎn , 齊qí 地dì 。 泲jǐ 水shuǐ 所suǒ 流liú 入rù 海hǎi 之zhī處chù , 可kě 煮zhǔ 鹽yán 之zhī 所suǒ 也yě 。 」 何hé 如rú 璋zhāng 云yún : 「 汝rǔ 、 漢hàn 二èr 水shuǐ 在zài 楚chǔ 界jiè, 渠qú 展zhǎn 齊qí 地dì , 遼liáo 東dōng 燕yàn 界jiè 。 煮zhǔ 即jí 煮zhǔ 鹽yán 。 與yǔ 上shàng 句jù 互hù 文wén 。 」 今jīn案àn : 汝rǔ 漢hàn 在zài 秦qín 漢hàn 時shí 嘗cháng 產chǎn 黃huáng 金jīn , 說shuō 已yǐ 詳xiáng 《 國guó 蓄xù 篇piān 》 。 《 漢hàn書shū . 地dì 理lǐ 志zhì 》 , 齊qí 地dì 置zhì 有yǒu 鹽yán 官guān 者zhě 有yǒu 勃bó 海hǎi 郡jùn 之zhī 章zhāng 武wǔ , 千qiān 乘chéng郡jùn , 及jí 瑯láng 邪xié 郡jùn 之zhī 海hǎi 曲qū 、 計jì 斤jīn 、 長zhǎng 廣guǎng 。 不bù 知zhī 此cǐ 渠qú 展zhǎn 係xì 指zhǐ 何hé地dì 。 又yòu 燕yàn 地dì 置zhì 有yǒu 鹽yán 官guān 者zhě , 有yǒu 遼liáo 西xī 郡jùn 之zhī 海hǎi 陽yáng 及jí 遼liáo 東dōng 郡jùn 之zhī 平píng郭guō 。 此cǐ 謂wèi 准zhǔn 衡héng 之zhī 數shù , 不bù 僅jǐn 限xiàn 於yú 粟sù 之zhī 一yī 端duān 而ér 已yǐ 。 即jí 楚chǔ 國guó 之zhī黃huáng 金jīn 與yǔ 燕yàn 齊qí 之zhī 鹽yán 亦yì 可kě 同tóng 樣yàng 為wèi 之zhī , 故gù 曰yuē 「 亦yì 可kě 以yǐ 當dāng 武wǔ 王wáng 之zhī數shù 」 也yě 。

〔 一yī 二èr 〕 孫sūn 星xīng 衍yǎn 云yún : 「 咶huài , 《 御yù 覽lǎn .飲yǐn 食shí 部bù 》 三sān 十shí 二èr 引yǐn 俱jù 作zuò ? 。 」 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 『 咶huài 』 , 『? 』 俗sú 字zì , 當dāng 作zuò 『 ? 』 。 然rán 鹽yán 非fēi 以yǐ 舌shé 食shí 者zhě , 當dāng 作zuò 『 ● 』。 《 說shuō 文wén 》 : 『 ● , 美měi 也yě 』 《 周zhōu 禮lǐ . 鹽yán 人rén 》 飴yí 鹽yán 注zhù : 『飴yí 鹽yán , 鹽yán 之zhī ● 者zhě 。 』 是shì 其qí 證zhèng 。 言yán 無wú 人rén 不bù 以yǐ 鹽yán 為wèi 美měi 。 」 錢qián文wén 霈pèi 云yún : 「 咶huài 、 餂tiǎn 通tōng , 以yǐ 舌shé 探tàn 物wù 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 《 荀xún 子zi. 彊jiàng 國guó 篇piān 》 云yún : 「 是shì 猶yóu 伏fú 而ér 咶huài 天tiān 。 」 楊yáng 倞jìng 注zhù 云yún : 「 咶huài 與yǔ? 同tóng 。 」 ? , 俗sú ? 字zì 。 《 說shuō 文wén 》 「 ? , 以yǐ 舌shé 取qǔ 物wù 也yě 。 」又yòu 作zuò ? 。 《 漢hàn 書shū . 吳wú 王wáng 濞bì 傳chuán 》 : 「 ? 糠kāng 及jí 米mǐ 」 。 《 說shuō 文wén》 : 「 ? , 犬quǎn 食shí 也yě 。 」 可kě 見jiàn ? 即jí 食shí 也yě 。 《 海hǎi 王wáng 篇piān 》 及jí 下xià文wén 「 凡fán 食shí 鹽yán 之zhī 數shù 」 皆jiē 作zuò 「 食shí 」 , 即jí 其qí 證zhèng 。

〔 一yī 三sān 〕 龐páng 樹shù 典diǎn 云yún : 「 『 一yī 月yuè 』 二èr 字zì蓋gài 『 一yī 歲suì 』 之zhī 訛é 。 後hòu 人rén 因yīn 《 海hǎi 王wáng 篇piān 》 有yǒu 『 終zhōng 月yuè 』 之zhī 語yǔ ,而ér 不bù 曉xiǎo 其qí 義yì , 遂suì 妄wàng 改gǎi 『 歲suì 』 為wèi 『 月yuè 』 , 遂suì 與yǔ 下xià 文wén 『 陽yáng 春chūn』 之zhī 語yǔ 不bù 相xiāng 應yīng 。 」 元yuán 材cái 案àn : 原yuán 文wén 不bù 誤wù 。 龐páng 說shuō 之zhī 謬miù , 辨biàn 已yǐ見jiàn《

海hǎi 王wáng 篇piān 》 。

〔 一yī 四sì 〕 錢qián 文wén 霈pèi 云yún : 「 此cǐ 當dāng 作zuò 『 升shēng 』字zì 為wèi 句jù 。 『 加jiā 』 字zì 下xià 脫tuō 『 五wǔ 』 字zì 。 下xià 文wén 『 千qiān 』 字zì 下xià 脫tuō 『升shēng 』 字zì 。 言yán 以yǐ 鹽yán 重zhòng 一yī 升shēng 為wèi 率lǜ , 加jiā 五wǔ 分fēn 耗hào , 則zé 一yī 釜fǔ 可kě 餘yú 五wǔ十shí 升shēng ; 加jiā 一yī 耗hào , 則zé 一yī 釜fǔ 可kě 餘yú 百bǎi 升shēng ; 加jiā 十shí 耗hào , 則zé 一yī 釜fǔ 可kě 餘yú千qiān 升shēng 也yě 。 鹽yán 以yǐ 輕qīng 重zhòng 計jì , 而ér 耗hào 以yǐ 升shēng 斗dòu 計jì 者zhě , 度dù 量liàng 衡héng 咸xián 起qǐ 於yú黃huáng 鍾zhōng , 衡héng 量liàng 之zhī 數shù 可kě 互hù 準zhǔn 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 說shuō 謬miù 甚shèn 。 耗hào ,《 海hǎi 王wáng 篇piān 》 作zuò 「 彊jiàng 」 , 皆jiē 指zhǐ 錢qián 而ér 言yán , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 海hǎi 王wáng 篇piān 》。

〔 一yī 五wǔ 〕 元yuán 材cái 案àn : 菹jū 薪xīn 又yòu 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ篇piān 》 , 尹yǐn 注zhù 彼bǐ 處chù 云yún : 「 草cǎo 枯kū 曰yuē 菹jū 。 」 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 又yòu 云yún: 「 山shān 林lín 菹jū 澤zé 草cǎo 萊lái 者zhě , 薪xīn 蒸zhēng 之zhī 所suǒ 出chū 。 」 然rán 則zé 菹jū 薪xīn 即jí 山shān 林lín菹jū 澤zé 草cǎo 萊lái 之zhī 縮suō 詞cí 矣yǐ 。

〔 一yī 六liù 〕 元yuán 材cái 案àn : 煮zhǔ 泲jǐ 水shuǐ 為wèi 鹽yán , 歷lì 來lái注zhù 者zhě 不bù 一yī 其qí 說shuō 。 洪hóng 頤yí 楫jí 謂wèi 「 『 泲jǐ 』 當dāng 作zuò 『 沸fèi 』 」 , 戴dài 望wàng說shuō 同tóng 。 何hé 如rú 璋zhāng 謂wèi 「 『 泲jǐ 』 當dāng 作zuò 『 海hǎi 』 」 , 聞wén 一yī 多duō 謂wèi 「 『泲jǐ 』 當dāng 為wèi 『 沛pèi 』 」 , 均jūn 不bù 可kě 通tōng 。 惟wéi 于yú 鬯chàng 謂wèi 「 泲jǐ 為wèi 鹽yán 之zhī 質zhì」 , 最zuì 為wèi 近jìn 之zhī 。 于yú 氏shì 云yún : 「 泲jǐ 蓋gài 謂wèi 鹽yán 之zhī 質zhì 。 鹽yán 者zhě 已yǐ 煮zhǔ 之zhī泲jǐ , 泲jǐ 者zhě 未wèi 煮zhǔ 之zhī 鹽yán 。 海hǎi 水shuǐ 之zhī 可kě 以yǐ 煮zhǔ 為wèi 鹽yán 者zhě , 正zhèng 以yǐ 其qí 水shuǐ 中zhōng有yǒu 此cǐ 泲jǐ 耳ěr , 故gù 曰yuē 『 煮zhǔ 泲jǐ 水shuǐ 為wèi 鹽yán 』 。 『 泲jǐ 』 非fēi 水shuǐ 名míng 之zhī 『 濟jì』 。 水shuǐ 名míng 之zhī 『 濟jì 』 , 《 管guǎn 子zi 》 書shū 中zhōng 自zì 通tōng 作zuò 『 濟jì 』 字zì , 不bù作zuò 『 泲jǐ 』 字zì 。 洪hóng 頤yí 楫jí 《 管guǎn 子zi 義yì 證zhèng 》 謂wèi 泲jǐ 水shuǐ 清qīng , 不bù 能néng 為wèi 鹽yán, 因yīn 援yuán 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 作zuò 『 煮zhǔ 沸fèi 水shuǐ 為wèi 鹽yán 』 , 以yǐ 『 泲jǐ 』 為wèi 『沸fèi 』 字zì 之zhī 誤wù 。 戴dài 望wàng 《 校xiào 正zhèng 》 據jù 宋sòng 本běn 此cǐ 『 泲jǐ 』 字zì 正zhèng 作zuò 『 沸fèi』 。 然rán 竊qiè 謂wèi 泲jǐ 、 沸fèi 二èr 字zì 既jì 各gè 本běn 岐qí 出chū , 未wèi 可kě 偏piān 執zhí 。 且qiě 在zài 古gǔ音yīn , ● 聲shēng 、 弗fú 聲shēng 同tóng 部bù , 又yòu 安ān 見jiàn 不bù 可kě 相xiāng 假jiǎ ? 要yào 作zuò 『 泲jǐ 』 非fēi水shuǐ 名míng 之zhī 『 濟jì 』 。 洪hóng 謂wèi 『 泲jǐ 水shuǐ 清qīng , 不bù 能néng 為wèi 鹽yán 』 , 則zé 誤wù 矣yǐ 。若ruò 作zuò 沸fèi , 亦yì 非fēi 煮zhǔ 海hǎi 水shuǐ 使shǐ 沸fèi 涫guàn 之zhī 謂wèi ( 沸fèi 涫guàn 之zhī 沸fèi , 《 說shuō 文wén .鬲gé 部bù 》 作zuò ● ) , 實shí 通tōng 指zhǐ 海hǎi 水shuǐ 中zhōng 鹽yán 質zhì 而ér 已yǐ 。 何hé 以yǐ 見jiàn 之zhī ? 《輕qīng 重zhòng 乙yǐ 篇piān 》 云yún : 『 夫fū 海hǎi 出chū 泲jǐ 無wú 止zhǐ 。 』 是shì 明míng 明míng 泲jǐ 出chū 於yú 海hǎi 水shuǐ。 出chū 於yú 海hǎi 水shuǐ 而ér 可kě 為wèi 鹽yán , 非fēi 鹽yán 之zhī 質zhì 乎hū ? 若ruò 為wèi 水shuǐ 名míng 之zhī 濟jì , 濟jì水shuǐ 何hé 嘗cháng 出chū 於yú 海hǎi ? 彼bǐ 文wén 『 泲jǐ 』 字zì , 宋sòng 本běn 亦yì 作zuò 『 沸fèi 』 。 若ruò 謂wèi煮zhǔ 海hǎi 水shuǐ 使shǐ 沸fèi 涫guàn , 則zé 曰yuē 海hǎi 出chū 沸fèi , 可kě 通tōng 乎hū ? 抑yì 泲jǐ 之zhī 言yán ● 也yě 。至zhì 今jīn 俗sú 語yǔ 鹽yán ● 連lián 稱chēng , ● 、 泲jǐ 並bìng 諧xié ● 聲shēng , 然rán 則zé 作zuò 『 泲jǐ 』 殆dài較jiào 作zuò 『 沸fèi 』 為wèi 近jìn 云yún 。 」 據jù 此cǐ , 則zé 泲jǐ 水shuǐ 云yún 者zhě , 當dāng 即jí 今jīn 之zhī 所suǒ謂wèi 鹵lǔ 水shuǐ 。 胡hú 寄jì 窗chuāng 謂wèi 「 煮zhǔ 沸fèi 水shuǐ , 即jí 等děng 於yú 煮zhǔ 白bái 開kāi 水shuǐ 」 ( 見jiàn 所suǒ著zhù 《 中zhōng 國guó 經jīng 濟jì 思sī 想xiǎng 史shǐ 》 第dì 十shí 章zhāng 三sān 五wǔ 八bā 頁yè ) , 則zé 失shī 之zhī 更gèng 遠yuǎn矣yǐ !

〔 一yī 七qī 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 正zhèng 積jī 」 之zhī 義yì , 解jiě已yǐ 詳xiáng 《 海hǎi 王wáng 篇piān 》 。

〔 一yī 八bā 〕 洪hóng 頤yí 楫jí 云yún : 「 『 丈zhàng 夫fū 』 當dāng 為wèi『 大dà 夫fū 』 。 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 『 孟mèng 春chūn 既jì 至zhì , 農nóng 事shì 且qiě 起qǐ , 大dà 夫fū毋wú 得dé 繕shàn 冢zhǒng 墓mù , 治zhì 宮gōng 室shì , 立lì 臺tái 榭xiè , 築zhù 牆qiáng 垣yuán 。 』 其qí 證zhèng 也yě 。 《御yù 覽lǎn . 飲yǐn 食shí 部bù 》 二èr 十shí 四sì 引yǐn 此cǐ 亦yì 作zuò 『 大dà 夫fū 』 。 」 豬zhū 飼sì 彥yàn 博bó、 安ān 井jǐng 衡héng 說shuō 同tóng 。

〔 一yī 九jiǔ 〕 元yuán 材cái 案àn : 尹yǐn 注zhù 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》云yún : 「 北běi 海hǎi 之zhī 眾zhòng , 謂wèi 北běi 海hǎi 煮zhǔ 鹽yán 之zhī 人rén 。 本běn 意yì 禁jìn 人rén 煮zhǔ 鹽yán , 託tuō以yǐ 農nóng 事shì , 慮lǜ 有yǒu 妨fáng 奪duó 。 先xiān 自zì 大dà 夫fū 起qǐ , 欲yù 人rén 不bù 知zhī 其qí 機jī , 斯sī 為wèi權quán 術shù 。 」 又yòu 云yún : 「 庸yōng , 功gōng 也yě 。 」 今jīn 案àn : 此cǐ 即jí 所suǒ 謂wèi 杜dù 絕jué 競jìng爭zhēng , 限xiàn 制zhì 生shēng 產chǎn 之zhī 意yì , 所suǒ 以yǐ 造zào 成chéng 鹽yán 之zhī 獨dú 占zhàn 價jià 格gé 也yě 。 庸yōng 與yǔ 傭yōng通tōng , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 巨jù(

筴cè ) 乘chéng 馬mǎ 篇piān 》 。 《 漢hàn 書shū . 景jǐng 紀jì 》 後hòu三sān 年nián 詔zhào 云yún : 「 吏lì 發fā 民mín 若ruò 取qǔ 庸yōng 採cǎi 黃huáng 金jīn 珠zhū 玉yù 者zhě 坐zuò 臧zāng 為wèi 盜dào 。 」所suǒ 謂wèi 取qǔ 庸yōng , 即jí 此cǐ 處chù 之zhī 聚jù 庸yōng 矣yǐ 。 又yòu 《 鹽yán 鐵tiě 論lùn . 復fù 古gǔ 篇piān 》 云yún: 「 往wǎng 者zhě 豪háo 強qiáng 大dà 家jiā 得dé 管guǎn 山shān 海hǎi 之zhī 利lì , 採cǎi 鐵tiě 石shí 鼓gǔ 鑄zhù , 煮zhǔ 鹽yán ,一yī 家jiā 聚jù 眾zhòng 或huò 至zhì 千qiān 餘yú 人rén 。 大dà 抵dǐ 盡jǐn 收shōu 放fàng 流liú 人rén 民mín 也yě 。 」 亦yì 作zuò 「聚jù 」 , 不bù 作zuò 「 取qǔ 」 。 ( 韋wéi 昭zhāo 注zhù 《 漢hàn 書shū 》 以yǐ 取qǔ 庸yōng 為wèi 「 用yòng 其qí資zī 以yǐ 顧gù 庸yōng 」 者zhě 非fēi 。 )

〔 二èr 0 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 然rán 鹽yán 之zhī 賈jiǎ 必bì 四sì 什shén倍bèi 」 , 然rán 即jí 《 國guó 蓄xù 篇piān 》 「 然rán 者zhě 何hé 也yě 」 之zhī 然rán , 指zhǐ 上shàng 文wén 云yún 云yún而ér 言yán , 猶yóu 言yán 「 如rú 此cǐ 」 也yě 。 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 即jí 作zuò「

若ruò 此cǐ 則zé 鹽yán 必bì 坐zuò 長zhǎng 而ér 十shí 倍bèi 」 。 聞wén 一yī 多duō以yǐ 「 然rán 」 為wèi 「 然rán 則zé 」 者zhě 失shī 之zhī 。

〔 二èr 一yī 〕 丁dīng 士shì 涵hán 云yún : 「 『 四sì 什shén 』 下xià 脫tuō『 倍bèi 』 字zì 。 」

〔 二èr 二èr 〕 王wáng 念niàn 孫sūn 云yún : 「 案àn 『 脩xiū 』 當dāng 為wèi『 循xún 』 。 言yán 循xún 河hé 濟jì 而ér 南nán 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 說shuō 是shì 也yě 。 《 太tài平píng 御yù 覽lǎn 》 八bā 百bǎi 六liù 十shí 五wǔ 引yǐn 此cǐ , 正zhèng 作zuò 「 循xún 」 。

〔 二èr 三sān 〕 元yuán 材cái 案àn : 惡è 食shí 謂wèi 所suǒ 食shí 不bù 美měi 也yě。 《 史shǐ 記jì . 貨huò 殖zhí 傳chuán 》 : 「 鴻hóng 溝gōu 以yǐ 東dōng , 芒máng 碭dàng 以yǐ 北běi 屬shǔ 巨jù 野yě ,此cǐ 梁liáng 宋sòng 也yě 。 雖suī 無wú 山shān 川chuān 之zhī 饒ráo , 能néng 惡è 衣yī 食shí , 致zhì 其qí 畜chù 藏cáng 。 」 然rán則zé 惡è 食shí 者zhě 乃nǎi 漢hàn 時shí 梁liáng 宋sòng 一yī 帶dài 之zhī 通tōng 俗sú 矣yǐ 。 又yòu 案àn : 「 梁liáng 趙zhào 宋sòng 衛wèi濮pú 陽yáng 」 , 又yòu 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 。 梁liáng 趙zhào 又yòu 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 戊wù 篇piān 》 。梁liáng 指zhǐ 漢hàn 時shí 梁liáng 孝xiào 王wáng 之zhī 梁liáng 國guó 而ér 言yán , 說shuō 詳xiáng 《 輕qīng 重zhòng 戊wù 篇piān 》 。 趙zhào 亦yì三sān 家jiā 分fēn 晉jìn 後hòu 之zhī 國guó 名míng 。 管guǎn 子zi 時shí 安ān 得dé 有yǒu 梁liáng 趙zhào ? 至zhì 「 濮pú 陽yáng 」 二èr字zì , 既jì 非fēi 國guó 名míng , 又yòu 非fēi 特tè 別bié 重zhòng 要yào 之zhī 地dì 。 惟wéi 《 戰zhàn 國guó 策cè 》 稱chēng 呂lǚ不bù 韋wéi 為wèi 濮pú 陽yáng 人rén 。 至zhì 《 史shǐ 記jì . 貨huò 殖zhí 傳chuán 》 始shǐ 有yǒu 「 濮pú 上shàng 之zhī 邑yì 徙xǐ野yě 王wáng 」 之zhī 語yǔ 。 蓋gài 漢hàn 代dài 天tiān 下xià 一yī 統tǒng , 採cǎi 用yòng 郡jùn 國guó 並bìng 行xíng 制zhì 。 有yǒu 不bù少shǎo 諸zhū 侯hóu 國guó 名míng , 多duō 沿yán 用yòng 周zhōu 末mò 舊jiù 諸zhū 侯hóu 國guó 名míng 。 統tǒng 計jì 本běn 書shū 所suǒ 提tí 國guó名míng , 共gòng 有yǒu 虞yú ( 《 巨jù 乘chéng 馬mǎ 》 、 《 乘chéng 馬mǎ 數shù 》 、 《 國guó 准zhǔn 》 、 《輕qīng 重zhòng 戊wù 》 ) 、 夏xià ( 《 國guó 准zhǔn 》 、 《 輕qīng 重zhòng 戊wù 》 ) 、 殷yīn ( 《 國guó准zhǔn 》 、 《 輕qīng 重zhòng 戊wù 》 ) 、 周zhōu ( 《 國guó 蓄xù 》 、 《 山shān 國guó 軌guǐ 》 、 《山shān 至zhì 數shù 》 、 《 地dì 數shù 》 、 《 揆kuí 度dù 》 、 《 國guó 准zhǔn 》 、 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ、 乙yǐ 、 丁dīng 、 戊wù 》 ) 、 齊qí ( 凡fán 五wǔ 十shí 七qī 見jiàn , 不bù 具jù 引yǐn 所suǒ 見jiàn 篇piān 名míng) 城chéng 陽yáng 、 濟jì 陰yīn ( 《 山shān 至zhì 數shù 》 、《

輕qīng 重zhòng 丁dīng 》 ) 、 晉jìn ( 《 山shān 權quán 數shù 》 ) 、孤gū 竹zhú 、 離lí 枝zhī ( 《 山shān 權quán 數shù 》 、 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 》 ) 、 秦qín ( 《 山shān 至zhì數shù 》 、 《 揆kuí 度dù 》 、 《 輕qīng 重zhòng 戊wù 》 ) 、 楚chǔ ( 《 地dì 數shù 》 、 《 輕qīng重zhòng 甲jiǎ 》 、 《 輕qīng 重zhòng 戊wù 》 ) 、 燕yàn ( 《 地dì 數shù 》 、 《 揆kuí 度dù 》 、 《輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 、 戊wù 》 ) 、 梁liáng 、 趙zhào 、 宋sòng 、 衛wèi 、 濮pú 陽yáng ( 《 地dì 數shù 》 、《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 、 戊wù 》 ) 、 越yuè 、 吳wú ( 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 》 ) 、 發fā 、 朝cháo 鮮xiān( 《 揆kuí 度dù 》 、 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 》 ) 、 禺yú 氏shì ( 牛niú 氏shì ) ( 《 國guó 蓄xù 》、 《 地dì 數shù 》 、 《 揆kuí 度dù 》 、 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 、 乙yǐ 》 ) 、 紀jì 氏shì ( 《輕qīng 重zhòng 乙yǐ 》 ) 、 萊lái 、 莒jǔ ( 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 、 丁dīng 、 戊wù 》 ) 、 滕téng 、 魯lǔ( 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 》 ) 、 衡héng 山shān ( 《 輕qīng 重zhòng 戊wù 》 ) 、 代dài ( 《 輕qīng 重zhòng 戊wù》 ) 等děng 三sān 十shí 國guó 。 其qí 中zhōng , 吳wú 、 楚chǔ 、 魯lǔ 、 衡héng 山shān 、 齊qí 、 城chéng 陽yáng 、燕yàn 、 趙zhào 、 梁liáng 、 濟jì 陰yīn 、 代dài 等děng 十shí 一yī 國guó , 見jiàn 於yú 《 史shǐ 記jì . 景jǐng 紀jì 》及jí 《 漢hàn 興xìng 以yǐ 來lái 諸zhū 侯hóu 年nián 表biǎo 》 , 滕téng 國guó 見jiàn 於yú 《 史shǐ 記jì . 惠huì 景jǐng 間jiān 侯hóu者zhě 年nián 表biǎo 》 , 發fā ( 北běi 發fā ) 、 禺yú 氏shì ( 月yuè 氏shì ) 見jiàn 於yú 《 漢hàn 書shū . 王wáng恢huī 傳chuán 》 及jí 《 西xī 域yù 傳chuán 》 , 朝cháo 鮮xiān 、 越yuè 國guó 見jiàn 於yú 《 史shǐ 記jì . 平píng 準zhǔn 書shū》 、 《 朝cháo 鮮xiān 傳chuán 》 及jí《

南nán 越yuè 傳chuán 》 。 以yǐ 上shàng 皆jiē 屬shǔ 於yú 漢hàn 代dài 所suǒ 建jiàn 國guó名míng 或huò 兄xiōng 弟dì 民mín 族zú 國guó 名míng 。 又yòu 除chú 萊lái 、 莒jǔ 、 滕téng 、 紀jì 、 離lí 枝zhī 、 孤gū 竹zhú、 禺yú 氏shì 、 城chéng 陽yáng 、 濟jì 陰yīn 等děng 九jiǔ 國guó 外wài , 其qí 餘yú 二èr 十shí 一yī 國guó 皆jiē 見jiàn 於yú 《史shǐ 記jì . 貨huò 殖zhí 傳chuán 》 中zhōng 。 僅jǐn 《 輕qīng 重zhòng 戊wù 》 一yī 篇piān 所suǒ 舉jǔ 虞yú 、 夏xià 、 殷yīn、 周zhōu 、 齊qí 、 魯lǔ 、 梁liáng 、 萊lái 、 莒jǔ 、 楚chǔ 、 代dài 、 衡héng 山shān 、 燕yàn 、 秦qín 、趙zhào 共gòng 十shí 五wǔ 國guó 中zhōng , 即jí 有yǒu 魯lǔ 、 梁liáng 、 楚chǔ 、 代dài 、 衡héng 山shān 、 燕yàn 、 齊qí 、趙zhào 八bā 國guó 與yǔ 《 史shǐ 記jì . 景jǐng 紀jì 》 相xiāng 同tóng , 及jí 虞yú 、 夏xià 、 殷yīn 、 周zhōu 、 齊qí、 秦qín 、 代dài 、 魯lǔ 、 趙zhào 、 燕yàn 、 梁liáng 、 楚chǔ 、 衡héng 山shān 等děng 十shí 三sān 國guó 與yǔ 《 貨huò殖zhí 傳chuán 》 相xiāng 同tóng 。 而ér 且qiě 《 貨huò 殖zhí 傳chuán 》 以yǐ 「 魯lǔ 梁liáng 」 及jí 「 燕yàn 代dài 」 連lián稱chēng ,《

輕qīng 重zhòng 戊wù 篇piān 》 亦yì 以yǐ 「 魯lǔ 梁liáng 」 「 燕yàn 代dài 」連lián 稱chēng 。 又yòu 本běn 書shū 所suǒ 舉jǔ 國guó 名míng , 如rú 齊qí 、 趙zhào 、 周zhōu 、 魯lǔ 、 燕yàn 、 楚chǔ 、宋sòng 、 衛wèi 、 梁liáng 、 吳wú 、 越yuè 、 秦qín 、 衡héng 山shān 、 孤gū 竹zhú 、 令lìng 支zhī 、 晉jìn 、 虞yú、 夏xià 、 殷yīn 、 朝cháo 鮮xiān 等děng 二èr 十shí 國guó , 皆jiē 見jiàn 於yú 《 鹽yán 鐵tiě 論lùn 》 中zhōng , 《 貨huò殖zhí 傳chuán 》 為wèi 司sī 馬mǎ 遷qiān 對duì 中zhōng 國guó 經jīng 濟jì 主zhǔ 要yào 是shì 漢hàn 代dài 經jīng 濟jì 活huó 動dòng 之zhī 具jù 體tǐ記jì 載zài , 《 鹽yán 鐵tiě 論lùn 》 則zé 為wèi 參cān 加jiā 會huì 議yì 各gè 方fāng 代dài 表biǎo 之zhī 發fā 言yán 記jì 錄lù 。決jué 不bù 能néng 謂wèi 為wèi 兩liǎng 書shū 所suǒ 有yǒu 國guó 名míng , 皆jiē 是shì 從cóng 《 輕qīng 重zhòng 篇piān 》 抄chāo 襲xí 而ér 來lái, 而ér 必bì 係xì 《 輕qīng 重zhòng 篇piān 》 抄chāo 襲xí 兩liǎng 書shū 。 關guān 於yú 此cǐ 點diǎn , 予yǔ 將jiāng 在zài 有yǒu 關guān各gè 篇piān 中zhōng 分fēn 別bié 論lùn 之zhī 。 此cǐ 又yòu 本běn 書shū 為wèi 漢hàn 人rén 所suǒ 作zuò 之zhī 一yī 證zhèng 也yě 。

〔 二èr 四sì 〕 許xǔ 維wéi 遹yù 云yún : 「 本běn 猶yóu 國guó 也yě 。 《輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 作zuò 『 守shǒu 圉yǔ 之zhī 國guó 』 , 足zú 證zhèng 『 本běn 』 與yǔ 『 國guó 』 同tóng 義yì。 」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「 『 本běn 』 乃nǎi 『 邦bāng 』 之zhī 替tì 字zì 。 漢hàn 人rén 諱huì 邦bāng ,或huò 易yì 以yǐ 義yì 同tóng 之zhī 「 國guó 」 , 或huò 代dài 以yǐ 音yīn 近jìn 之zhī 『 本běn 』 。 」 元yuán 材cái 案àn: 兩liǎng 說shuō 是shì 也yě 。 尹yǐn 注zhù 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 云yún : 「 本běn 國guó 自zì 無wú 鹽yán , 遠yuǎn饋kuì 而ér 食shí 。 圉yǔ 與yǔ 禦yù 同tóng 。 」

〔 二èr 五wǔ 〕 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 『 天tiān 下xià 不bù 減jiǎn 矣yǐ』 , 當dāng 依yī 《 山shān 至zhì 數shù 篇piān 》 作zuò 『 天tiān 下xià 不bù 吾wú 洩xiè 矣yǐ 』 , 語yǔ 意yì 始shǐ 明míng。 」 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 說shuō 是shì 也yě 。 洩xiè 即jí 泄xiè , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 乘chéng 馬mǎ 數shù 篇piān 》。 錢qián 文wén 霈pèi 謂wèi 「 減jiǎn , 損sǔn 也yě , 言yán 不bù 損sǔn 於yú 文wén 武wǔ 之zhī 數shù 」 者zhě 非fēi 。 此cǐ正zhèng 承chéng 上shàng 文wén 桓huán 公gōng 問wèn 「 毋wú 稅shuì 於yú 天tiān 下xià 而ér 外wài 因yīn 天tiān 下xià 」 及jí 管guǎn 子zi 答dá 「內nèi 守shǒu 國guó 財cái 而ér 外wài 因yīn 天tiān 下xià 」 之zhī 意yì 而ér 言yán 。 「 然rán 鹽yán 之zhī 賈jiǎ 必bì 四sì 十shí 倍bèi」 以yǐ 上shàng , 即jí 「 內nèi 守shǒu 國guó 財cái 」 之zhī 事shì 也yě 。 自zì 此cǐ 以yǐ 下xià , 即jí 「 外wài 因yīn天tiān 下xià 」 之zhī 事shì 也yě 。 若ruò 作zuò 不bù 減jiǎn , 則zé 不bù 可kě 通tōng 矣yǐ 。

    桓huán 公gōng 問wèn 於yú 管guǎn 子zi 曰yuē : 「 吾wú 欲yù 富fù 本běn 〔 一yī 〕 而ér 豐fēng 五wǔ 穀gǔ ,可kě 乎hū ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 不bù 可kě 。 夫fū 本běn 富fù 而ér 財cái 物wù 眾zhòng , 不bù 能néng 守shǒu ,則zé 稅shuì 於yú 天tiān 下xià 。 五wǔ 穀gǔ 興xìng 豐fēng 〔 二èr 〕 , 巨jù 錢qián 〔 三sān 〕 而ér 天tiān 下xià 貴guì ,則zé 稅shuì 於yú 天tiān 下xià 。 然rán 則zé 吾wú 民mín 常cháng 為wèi 天tiān 下xià 虜lǔ 矣yǐ 。 夫fū 善shàn 用yòng 本běn 者zhě , 若ruò以yǐ 身shēn 濟jì 於yú 大dà 海hǎi 〔 四sì 〕 , 觀guān 風fēng 之zhī 所suǒ 起qǐ 。 天tiān 下xià 高gāo 則zé 高gāo , 天tiān 下xià下xià 則zé 下xià 。 天tiān 高gāo 我wǒ 下xià 〔 五wǔ 〕 , 則zé 財cái 利lì 稅shuì 於yú 天tiān 下xià 矣yǐ 。 」

    桓huán 公gōng 問wèn 於yú 管guǎn 子zi 曰yuē 〔 六liù 〕 : 「 事shì 盡jǐn 於yú 此cǐ 乎hū ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 未wèi 也yě 。 夫fū 齊qí 衢qú 處chù 之zhī 本běn 〔 七qī 〕 , 通tōng 達dá〔 八bā 〕 所suǒ 出chū 也yě , 游yóu 子zi 勝shèng 商shāng 之zhī 所suǒ 道dào 〔 九jiǔ 〕 。 人rén 求qiú 本běn 〔 一yī 0〕 者zhě , 食shí 吾wú 本běn 粟sù , 因yīn 吾wú 本běn 幣bì , 〔 一yī 一yī 〕 騏qí 驥jì 黃huáng 金jīn 然rán 後hòu 出chū。 令lìng 有yǒu 徐xú 疾jí , 物wù 有yǒu 輕qīng 重zhòng , 然rán 後hòu 天tiān 下xià 之zhī 寶bǎo 壹yī 為wèi 我wǒ 用yòng 。 善shàn 者zhě用yòng 非fēi 有yǒu , 使shǐ 非fēi 人rén 〔 一yī 二èr 〕 。 」

〔 一yī 〕   元yuán 材cái 案àn : 本běn 節jié 「 本běn 」 字zì 凡fán 七qī見jiàn , 皆jiē 當dāng 作zuò 「 國guó 」 字zì 講jiǎng , 與yǔ 上shàng 文wén 「 守shǒu 圉yǔ 之zhī 本běn 」 之zhī 「 本běn 」字zì 相xiāng 同tóng 。

〔 二èr 〕   戴dài 望wàng 云yún : 「 『 興xìng 』 乃nǎi 『 與yǔ 』字zì 之zhī 誤wù 。 與yǔ 讀dú 為wèi 舉jǔ , 皆jiē 也yě 。 言yán 五wǔ 穀gǔ 皆jiē 豐fēng 也yě 。 」 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún: 「 『 興xìng 』 當dāng 為wèi 『 舉jǔ 』 之zhī 壞huài 。 」 元yuán 材cái 案àn : 「 興xìng 豐fēng 」 一yī 詞cí在zài 本běn 書shū 凡fán 四sì 見jiàn , 即jí 豐fēng 盛shèng 之zhī 意yì , 乃nǎi 本běn 書shū 習xí 用yòng 術shù 語yǔ , 解jiě 已yǐ 見jiàn《 巨jù ( 筴cè ) 乘chéng 馬mǎ 篇piān 》 。 二èr 氏shì 說shuō 非fēi 。

〔 三sān 〕   俞yú 樾yuè 云yún : 「 此cǐ 本běn 作zuò 『 吾wú 賤jiàn 而ér天tiān 下xià 貴guì 』 。 言yán 五wǔ 穀gǔ 興xìng 豐fēng , 則zé 吾wú 國guó 之zhī 穀gǔ 價jià 賤jiàn 而ér 天tiān 下xià 貴guì 矣yǐ 。故gù 曰yuē 『 五wǔ 穀gǔ 興xìng 豐fēng , 吾wú 賤jiàn 而ér 天tiān 下xià 貴guì , 則zé 稅shuì 於yú 天tiān 下xià , 然rán 則zé 吾wú民mín 常cháng 為wèi 天tiān 下xià 虜lǔ 矣yǐ 』 。 今jīn 作zuò 『 巨jù 錢qián 』 者zhě , 『 吾wú 』 字zì 缺quē 壞huài ,止zhǐ 存cún 上shàng 半bàn 之zhī 『 五wǔ 』 , 遂suì 誤wù 為wèi 『 巨jù 』 。 至zhì 『 賤jiàn 』 之zhī 與yǔ 『 錢qián』 , 字zì 形xíng 相xiāng 似shì , 音yīn 又yòu 相xiāng 同tóng , 致zhì 誤wù 尤yóu 易yì 矣yǐ 。 」 張zhāng 佩pèi 綸lún 說shuō 同tóng。

〔 四sì 〕   戴dài 望wàng 云yún : 「 『 身shēn 』 疑yí 『 舟zhōu 』字zì 之zhī 誤wù 。 」

〔 五wǔ 〕   王wáng 念niàn 孫sūn 云yún : 「 『 天tiān 高gāo 』 當dāng 作zuò『 天tiān 下xià 高gāo 』 。 《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 作zuò『

天tiān 下xià 高gāo 我wǒ 獨dú 下xià 』 。 」 安ān 井jǐng 衡héng 說shuō 同tóng 。元yuán 材cái 案àn : 「 天tiān 下xià 高gāo 」 二èr 句jù , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 乘chéng 馬mǎ 數shù 篇piān 》 。

〔 六liù 〕   何hé 如rú 璋zhāng 云yún : 「 文wén 承chéng 上shàng 。 『 問wèn於yú 管guǎn 子zi 』 四sì 字zì 衍yǎn 。 」 聞wén 一yī 多duō 說shuō 同tóng 。

〔 七qī 〕   元yuán 材cái 案àn : 「 夫fū 齊qí 衢qú 處chù 之zhī 本běn 」云yún 云yún , 又yòu 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 篇piān 》 。 惟wéi 彼bǐ 處chù 作zuò 癸guǐ 度dù 答dá 武wǔ 王wáng 語yǔ , 又yòu改gǎi 「 齊qí 」 為wèi 「 吾wú 國guó 」 。 衢qú 處chù 之zhī 義yì , 已yǐ 詳xiáng 《 國guó 蓄xù 篇piān 》 。 惟wéi此cǐ 處chù 及jí 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 篇piān 》 所suǒ 謂wèi 之zhī 「 衢qú 處chù 」 , 與yǔ 《 國guó 蓄xù 篇piān 》 及jí《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 所suǒ 謂wèi 之zhī 「 衢qú 處chù 」 , 內nèi 容róng 略lüè 有yǒu 不bù 同tóng 。 《 國guó 蓄xù篇piān 》 及jí 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 , 從cóng 國guó 防fáng 上shàng 立lì 言yán , 故gù 有yǒu 「 託tuō 食shí 」 「壤rǎng 削xuē 」 之zhī 虞yú 。 此cǐ 及jí 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 篇piān 》 則zé 從cóng 經jīng 濟jì 上shàng 立lì 言yán , 故gù 交jiāo通tōng 愈yù 便biàn 利lì 則zé 商shāng 業yè 愈yù 發fā 達dá , 國guó 家jiā 所suǒ 得dé 之zhī 利lì 益yì 亦yì 因yīn 之zhī 而ér 愈yù 大dà。 《 史shǐ 記jì . 貨huò 殖zhí 傳chuán 》 云yún : 「 洛luò 陽yáng 街jiē 居jū 在zài 齊qí 、 楚chǔ 、 秦qín 、 趙zhào之zhī 中zhōng 。 」 「 街jiē 居jū 」 即jí 「 衢qú 處chù 」 也yě 。 又yòu 《 鹽yán 鐵tiě 論lùn . 通tōng 有yǒu 篇piān》 大dà 夫fū 云yún : 「 燕yàn 之zhī 涿zhuō 薊jì , 趙zhào 之zhī 邯hán 鄲dān , 魏wèi 之zhī 溫wēn 軹zhǐ , 韓hán 之zhī 滎xíng陽yáng , 齊qí 之zhī 臨lín 淄zī , 楚chǔ 之zhī 宛wǎn 邱qiū , 鄭zhèng 之zhī 陽yáng 翟dí , 二èr 周zhōu 之zhī 三sān 川chuān , 富fù冠guān 海hǎi 內nèi , 皆jiē 為wèi 天tiān 下xià 名míng 都dōu 。 非fēi 有yǒu 助zhù 之zhī 耕gēng 其qí 野yě 而ér 田tián 其qí 地dì 者zhě 也yě。 居jū 五wǔ 諸zhū 侯hóu 之zhī 衢qú , 跨kuà 街jiē 衝chōng 之zhī 路lù 也yě 。 故gù 物wù 豐fēng 者zhě 民mín 衍yǎn , 宅zhái 近jìn市shì 者zhě 家jiā 富fù 。 富fù 在zài 術shù 數shù 不bù 在zài 勞láo 身shēn , 利lì 在zài 勢shì 居jū 不bù 在zài 力lì 耕gēng 也yě 。」 兩liǎng 處chù 所suǒ 論lùn , 亦yì 是shì 從cóng 經jīng 濟jì 上shàng 立lì 言yán 者zhě 也yě 。

〔 八bā 〕   戴dài 望wàng 云yún : 「 『 達dá 』 字zì 當dāng 是shì 『道dào 』 字zì 之zhī 誤wù 。 」 錢qián 文wén 霈pèi 說shuō 同tóng 。 元yuán 材cái 案àn : 《 荀xún 子zi . 王wáng 霸bà 篇piān》 : 「 通tōng 達dá 之zhī 屬shǔ 莫mò 不bù 服fú 從cóng 。 」 《 儒rú 效xiào 篇piān 》 同tóng 。 楊yáng 倞jìng 注zhù :「 通tōng 達dá 之zhī 屬shǔ , 謂wèi 舟zhōu 車chē 所suǒ 至zhì 之zhī 處chù 也yě 。 」 《 莊zhuāng 子zi 》 : 「 通tōng 達dá之zhī 中zhōng 有yǒu 數shù 。 」 又yòu 《 史shǐ 記jì . 酈lì 食shí 其qí 傳chuán 》 : 「 夫fū 陳chén 留liú 天tiān 下xià 之zhī衝chōng , 四sì 通tōng 五wǔ 達dá 之zhī 郊jiāo 也yě 。 」 此cǐ 處chù 「 通tōng 達dá 」 , 承chéng 上shàng 文wén 「 衢qú 處chù」 而ér 言yán , 即jí 「 四sì 通tōng 五wǔ 達dá 」 之zhī 意yì 。 戴dài 氏shì 說shuō 非fēi 。

〔 九jiǔ 〕   豬zhū 飼sì 彥yàn 博bó 云yún : 「 『 游yóu 子zi 勝shèng 商shāng』 , 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 》 作zuò 『 游yóu 客kè 蓄xù 商shāng 』 。 」 丁dīng 士shì 涵hán 云yún : 「 『 勝shèng』 當dāng 作zuò 『 媵yìng 』 。 《 方fāng 言yán 》 《 廣guǎng 雅yǎ 》 並bìng 曰yuē : 『 媵yìng , 寄jì 也yě 。』 『 寄jì 商shāng 』 猶yóu 『 客kè 商shāng 』 也yě 。 」 尹yǐn 桐tóng 陽yáng 云yún : 「 『 勝shèng 商shāng 』 ,任rèn 商shāng 也yě 。 謂wèi 行xíng 商shāng 而ér 自zì 任rèn 物wù 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 「 勝shèng 」 當dāng 作zuò 「? 」 。 ? 即jí 縢téng 。《

國guó 策cè . 秦qín 策cè 》 : 「 贏yíng 縢téng 履lǚ 蹻juē 。 」 縢téng, 囊náng 也yě 。 《 左zuǒ 成chéng 三sān 年nián 傳chuán 》 : 「 鄭zhèng 賈jiǎ 人rén 有yǒu 將jiāng 寘zhì 於yú 褚chǔ 中zhōng 以yǐ 出chū。 」 郭guō 慶qìng 藩fān 注zhù 《 莊zhuāng 子zi 》 , 釋shì 褚chǔ 為wèi 囊náng , 云yún : 「 褚chǔ 可kě 以yǐ 囊náng 物wù, 亦yì 可kě 以yǐ 囊náng 人rén 也yě 。 」 然rán 則zé ? 與yǔ 褚chǔ 皆jiē 商shāng 賈jiǎ 隨suí 身shēn 必bì 帶dài 之zhī 物wù ,? 商shāng 猶yóu 云yún 負fù 擔dān 貨huò 囊náng 之zhī 商shāng 人rén 也yě 。

〔 一yī 0 〕 俞yú 樾yuè 云yún : 「 『 求qiú 』 乃nǎi 『 來lái 』字zì 之zhī 誤wù 。 言yán 人rén 來lái 吾wú 國guó 也yě 。 」

〔 一yī 一yī 〕 元yuán 材cái 案àn : 因yīn 者zhě 用yòng 也yě 。 「 因yīn 吾wú本běn 幣bì 」 , 謂wèi 使shǐ 用yòng 吾wú 國guó 之zhī 貨huò 幣bì 。

〔 一yī 二èr 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 騏qí 驥jì 黃huáng 金jīn 然rán 後hòu 出chū」 , 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 篇piān 》 作zuò 「 然rán 後hòu 載zài 黃huáng 金jīn 而ér 出chū 」 。 蓋gài 皆jiē 指zhǐ 外wài 人rén之zhī 來lái 吾wú 國guó 者zhě 將jiāng 其qí 國guó 之zhī 騏qí 驥jì 黃huáng 金jīn 輸shū 入rù 吾wú 國guó 而ér 言yán 。 蓋gài 齊qí 為wèi 天tiān下xià 名míng 都dōu , 街jiē 衢qú 五wǔ 通tōng , 乃nǎi 商shāng 賈jiǎ 之zhī 所suǒ 臻zhēn , 萬wàn 物wù 之zhī 所suǒ 殖zhí 者zhě , 故gù天tiān 下xià 之zhī 商shāng 人rén 來lái 齊qí 貿mào 易yì 者zhě 必bì 多duō 。 司sī 馬mǎ 遷qiān 所suǒ 謂wèi 「 人rén 物wù 歸guī 之zhī ,繈qiǎng 至zhì 而ér 輻fú 協xié 」 者zhě 是shì 也yě 。 此cǐ 等děng 商shāng 人rén 既jì 至zhì 齊qí 國guó , 不bù 能néng 無wú 食shí 無wú用yòng 。 而ér 欲yù 有yǒu 食shí 有yǒu 用yòng , 非fēi 以yǐ 彼bǐ 國guó 之zhī 騏qí 驥jì 黃huáng 金jīn 及jí 其qí 他tā 寶bǎo 物wù 換huàn成chéng 齊qí 之zhī 國guó 幣bì 以yǐ 與yǔ 齊qí 之zhī 商shāng 人rén 交jiāo 易yì 不bù 可kě 。 故gù 所suǒ 食shí 者zhě 必bì 齊qí 之zhī 粟sù, 所suǒ 用yòng 者zhě 必bì 齊qí 之zhī 幣bì 。 然rán 後hòu 政zhèng 府fǔ 運yùn 用yòng 命mìng 令lìng 之zhī 徐xú 疾jí , 輕qīng 重zhòng 其qí食shí 用yòng 與yǔ 騏qí 驥jì 黃huáng 金jīn 萬wàn 物wù 之zhī 比bǐ 價jià 。 若ruò 是shì 則zé 天tiān 下xià 之zhī 寶bǎo 物wù 本běn 非fēi 齊qí之zhī 所suǒ 有yǒu 者zhě , 皆jiē 可kě 源yuán 源yuán 而ér 來lái , 盡jǐn 為wèi 我wǒ 所suǒ 利lì 用yòng 矣yǐ 。 所suǒ 謂wèi 「 善shàn者zhě 用yòng 非fēi 有yǒu , 使shǐ 非fēi 人rén 」 , 即jí 此cǐ 道dào 也yě 。 何hé 如rú 璋zhāng 以yǐ 「 騏qí 驥jì 黃huáng 金jīn然rán 後hòu 出chū 」 為wèi 「 外wài 人rén 載zài 吾wú 之zhī 騏qí 驥jì 黃huáng 金jīn 以yǐ 出chū 」 , 錢qián 文wén 霈pèi 以yǐ 「騏qí 驥jì 黃huáng 金jīn 」 四sì 字zì 當dāng 在zài 「 然rán 後hòu 」 之zhī 下xià , 「 天tiān 下xià 之zhī 寶bǎo 」 之zhī 上shàng者zhě 皆jiē 非fēi 。 又yòu 案àn 此cǐ 段duàn 文wén 字zì 及jí 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 篇piān 》 癸guǐ 度dù 所suǒ 言yán , 皆jiē 與yǔ前qián 在zài 《 乘chéng 馬mǎ 數shù 篇piān 》 所suǒ 引yǐn 《 鹽yán 鐵tiě 論lùn . 力lì 耕gēng 篇piān 》 大dà 夫fū 論lùn 「 異yì物wù 內nèi 流liú , 利lì 不bù 外wài 泄xiè 」 一yī 段duàn 語yǔ 意yì 略lüè 同tóng 。 所suǒ 謂wèi 「 騏qí 驥jì 黃huáng 金jīn 然rán後hòu 出chū 」 及jí 癸guǐ 度dù 所suǒ 謂wèi 「 然rán 後hòu 載zài 黃huáng 金jīn 而ér 出chū 」 , 即jí 彼bǐ 處chù 「 夫fū 中zhōng國guó 一yī 端duān 之zhī 縵màn , 得dé 匈xiōng 奴nú 累lèi 金jīn 之zhī 物wù 」 與yǔ 「 ? 驢lǘ 駝tuó 銜xián 尾wěi 入rù 塞sāi, 驒tuó 騱xí 騵yuán 馬mǎ 盡jǐn 為wèi 我wǒ 畜chù 」 之zhī 說shuō 也yě 。 所suǒ 謂wèi 「 天tiān 下xià 之zhī 寶bǎo 壹yī 為wèi 我wǒ用yòng 」 , 即jí 彼bǐ 處chù 「 釣diào 羌qiāng 胡hú 之zhī 寶bǎo 」 , 「 鼲hún 狐hú 貉háo 采cǎi 旃zhān 文wén 罽jì 充chōng於yú 內nèi 府fǔ , 而ér 璧bì 玉yù 珊shān 瑚hú 琉liú 璃lí 咸xián 為wèi 國guó 之zhī 寶bǎo 」 之zhī 說shuō 也yě 。 「 善shàn 者zhě用yòng 非fēi 有yǒu , 使shǐ 非fēi 人rén 」 二èr 語yǔ 又yòu 見jiàn 《 事shì 語yǔ 篇piān 》 及jí 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》。 惟wéi 《 事shì 語yǔ 篇piān 》 此cǐ 二èr 語yǔ 乃nǎi 桓huán 公gōng 轉zhuǎn 述shù 佚yì 田tián 之zhī 言yán 而ér 管guǎn 子zi 非fēi 之zhī, 此cǐ 處chù 及jí 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 則zé 又yòu 極jí 口kǒu 稱chēng 贊zàn 之zhī , 此cǐ 又yòu 本běn 書shū 各gè 篇piān不bù 出chū 自zì 一yī 時shí 一yī 人rén 之zhī 手shǒu 之zhī 一yī 證zhèng 也yě 。

❖
🔊 本页支持朗读:点屏幕底部控制条即可听书(Chrome / Edge / Safari 支持)。 若未出现控制条,说明当前浏览器不支持语音朗读。
相关推荐