推荐
首页 › 书库 › 管子

第 66 / 84 回

〔 三sān 〕   安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 此cǐ 當dāng 讀dú 『 請qǐng 以yǐ令lìng 隱yǐn 』 為wèi 句jù 。 謂wèi 以yǐ 號hào 令lìng 隱yǐn 之zhī , 使shǐ 越yuè 人rén 不bù 諭yù 。 」 孫sūn 詒yí 讓ràng 云yún: 「 隱yǐn 讀dú 為wèi 匽yǎn 。 《 毛máo 詩shī . 小xiǎo 雅yǎ . 魚yú 麗lì 傳chuán 》 『 士shì 不bù 隱yǐn 塞sāi 』, 《 釋shì 文wén 》 云yún : 『 隱yǐn 本běn 作zuò 偃yǎn 。 』 匽yǎn 、 偃yǎn 字zì 同tóng 。 《 荀xún 子zi .非fēi 相xiāng 篇piān . 楊yáng 注zhù 》 云yún : 『 梁liáng 匽yǎn 所suǒ 以yǐ 制zhì 水shuǐ 。 』 《 周zhōu 禮lǐ . ● 人rén. 鄭zhèng 眾zhòng 注zhù 》 云yún :『

梁liáng , 水shuǐ 偃yǎn 也yě 。 』 」 元yuán 材cái 案àn , 兩liǎng 氏shì 說shuō皆jiē 非fēi 也yě 。 隱yǐn 即jí 《 漢hàn 書shū . 賈jiǎ 山shān 傳chuán 》「

隱yǐn 以yǐ 金jīn 椎chuí 」 之zhī 隱yǐn 。 服fú 虔qián 云yún : 「 隱yǐn ,築zhù 也yě 」 。 此cǐ 當dāng 讀dú 「 請qǐng 以yǐ 令lìng 隱yǐn 三sān 川chuān 」 為wèi 句jù , 謂wèi 下xià 令lìng 築zhù 堤dī 壅yōng三sān 川chuān 之zhī 水shuǐ 而ér 立lì 為wèi 員yuán 都dōu 也yě 。 下xià 「 隱yǐn 」 字zì 與yǔ 此cǐ 同tóng 。 三sān 川chuān 有yǒu 三sān: 一yī 即jí 吳wú 越yuè 之zhī 三sān 川chuān 。 《 鹽yán 鐵tiě 論lùn . 西xī 域yù 篇piān 》 所suǒ 謂wèi 「 吳wú 越yuè 迫pò於yú 江jiāng 海hǎi , 三sān 川chuān 循xún 環huán 之zhī 」 。 二èr 即jí 秦qín 之zhī 三sān 川chuān 郡jùn , 蓋gài 以yǐ 河hé 、 洛luò、 伊yī 三sān 水shuǐ 得dé 名míng 。 三sān 即jí 西xī 周zhōu 之zhī 三sān 川chuān 。 《 國guó 語yǔ . 周zhōu 語yǔ 》 「 西xī周zhōu 三sān 川chuān 皆jiē 震zhèn 」 , 韋wéi 注zhù : 「 三sān 川chuān : 涇jīng 、 渭wèi 、 洛luò 。 出chū 於yú 岐qí 山shān也yě 。 」 《 史shǐ 記jì . 周zhōu 本běn 紀jì 》 「 西xī 周zhōu 」 作zuò 「 西xī 州zhōu 」 。 《 集jí 解jiě》 徐xú 廣guǎng 云yún : 「 涇jīng 、 渭wèi 、 洛luò 也yě 。 」 又yòu 《 初chū 學xué 記jì 》 引yǐn 《 關guān 中zhōng記jì 》 云yún : 「 涇jīng 與yǔ 渭wèi 、 洛luò 為wèi 關guān 中zhōng 三sān 川chuān 。 」 據jù 下xià 文wén 考kǎo 證zhèng , 本běn文wén 內nèi 容róng 為wèi 漢hàn 武wǔ 帝dì 時shí 事shì 之zhī 反fǎn 映yìng , 則zé 此cǐ 處chù 三sān 川chuān 乃nǎi 指zhǐ 西xī 周zhōu 之zhī 三sān川chuān 而ér 非fēi 吳wú 越yuè 與yǔ 秦qín 之zhī 三sān 川chuān 甚shèn 明míng 。 《 淮huái 南nán . 俶chù 真zhēn 篇piān 》 「 三sān 川chuān涸hé 」 , 高gāo 注zhù : 「 涇jīng 、 洛luò 、 ? 也yě 。 」 以yǐ ? 代dài 渭wèi , 與yǔ 韋wéi 、 徐xú說shuō 不bù 同tóng 。

〔 四sì 〕   安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 員yuán 、 圓yuán , 都dōu 、瀦zhū , 皆jiē 通tōng 。 瀦zhū , 水shuǐ 所suǒ 聚jù 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 說shuō 是shì 也yě 。 蓋gài 築zhù堤dī 壅yōng 水shuǐ , 立lì 為wèi 圓yuán 池chí , 猶yóu 今jīn 之zhī 游yóu 泳yǒng池chí 也yě 。 張zhāng 佩pèi 綸lún 以yǐ 「 立lì 員yuán 都dōu 」 為wèi 衍yǎn 文wén , 謂wèi 「 即jí 『 大dà 舟zhōu 之zhī 都dōu』 而ér 誤wù 複fù 」 者zhě 非fēi 。

〔 五wǔ 〕   王wáng 念niàn 孫sūn 云yún : 「 『 大dà 身shēn 之zhī 都dōu 』亦yì 當dāng 為wèi 『 大dà 舟zhōu 之zhī 都dōu 』 , 此cǐ 復fù 舉jǔ 上shàng 文wén 以yǐ 起qǐ 下xià 文wén 也yě 。 都dōu 即jí 《禹yǔ 貢gòng 》 『 大dà 野yě 既jì 豬zhū 』 之zhī 豬zhū 。 馬mǎ 注zhù 云yún : 『 水shuǐ 所suǒ 停tíng 止zhǐ , 深shēn 者zhě曰yuē 豬zhū 。 』 《 史shǐ 記jì . 夏xià 本běn 紀jì 》 『 豬zhū 』 作zuò 『 都dōu 』 。 」 元yuán 材cái 案àn: 王wáng 說shuō 是shì 也yě 。 大dà 舟zhōu 即jí 大dà 船chuán 。 壘lěi 與yǔ 纍léi 同tóng 。 八bā 尺chǐ 曰yuē 仞rèn 。 纍léi 十shí仞rèn , 謂wèi 不bù 止zhǐ 一yī 個gè 十shí 仞rèn , 蓋gài 極jí 言yán 其qí 深shēn 也yě 。 丁dīng 士shì 涵hán 以yǐ 「 大dà 舟zhōu」 之zhī 「 舟zhōu 」 當dāng 作zuò 「 周zhōu 」 , 謂wèi 「 大dà 舟zhōu 」 即jí 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 篇piān 》 「期qī 於yú 泰tài 周zhōu 」 之zhī 「 泰tài 周zhōu 」 , 安ān 井jǐng 衡héng 以yǐ 「 大dà 舟zhōu 」「

大dà 身shēn 」 皆jiē 為wèi 地dì 名míng 者zhě 皆jiē 失shī 之zhī 。

〔 六liù 〕   吳wú 闓kǎi 生shēng 云yún : 「 據jù 『 未wèi 能néng 用yòng 金jīn千qiān 』 句jù , 則zé 此cǐ 上shàng 句jù 『 賜cì 千qiān 金jīn 』 , 『 千qiān 』 乃nǎi 『 十shí 』 字zì 之zhī 誤wù。 」

〔 七qī 〕   元yuán 材cái 案àn : 避bì , 猶yóu 讓ràng 也yě 。 不bù 避bì吳wú 越yuè , 謂wèi 齊qí 人rén 游yóu 泳yǒng 技jì 術shù 之zhī 高gāo , 不bù 在zài 吳wú 越yuè 人rén 之zhī 下xià 也yě 。

〔 八bā 〕   戴dài 望wàng 云yún : 「 『 薔qiáng 』 為wèi 『 菑zāi 』字zì 之zhī 誤wù 。 『 曲qū 菑zāi 』 , 菑zāi 水shuǐ 之zhī 曲qū 處chù 也yě 。 菑zāi 水shuǐ 東dōng 流liú 過guò 臨lín 菑zāi 城chéng南nán , 又yòu 折zhé 而ér 北běi 過guò 其qí 中zhōng ( 見jiàn 《 水shuǐ 經jīng 注zhù 》 ) , 故gù 有yǒu 曲qū 菑zāi 之zhī 名míng。 若ruò 後hòu 人rén 之zhī 言yán 曲qū 江jiāng 矣yǐ 。 」 元yuán 材cái 案àn : 水shuǐ 即jí 《 漢hàn 書shū . 鄒zōu 陽yáng 傳chuán》「

水shuǐ 章zhāng 邯hán 」 之zhī 水shuǐ 。 應yīng 劭shào 云yún : 「 章zhāng 邯hán 為wèi雍yōng 王wáng , 高gāo 祖zǔ 以yǐ 水shuǐ 灌guàn 其qí 城chéng 破pò 之zhī 也yě 。 」 「 隱yǐn 曲qū 菑zāi 以yǐ 水shuǐ 齊qí 」 者zhě, 築zhù 堤dī 壅yōng 曲qū 菑zāi 之zhī 水shuǐ 以yǐ 灌guàn 齊qí 都dōu 也yě 。

〔 九jiǔ 〕   安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 扶fú 讀dú 為wèi 浮fú 。 」孫sūn 詒yí 讓ràng 云yún : 「 『 扶fú 身shēn 之zhī 士shì 』 難nán 通tōng , 疑yí 『 身shēn 』 為wèi 『 舟zhōu 』 之zhī誤wù 。 上shàng 文wén 『 大dà 舟zhōu 之zhī 都dōu 』 訛é 作zuò 『 大dà 身shēn 』 , 可kě 證zhèng 。 」 何hé 如rú 璋zhāng云yún : 「 『 扶fú 身shēn 』 當dāng 作zuò 『 扶fú 舟zhōu 』 。 言yán 齊qí 有yǒu 水shuǐ 軍jūn 五wǔ 萬wàn 待dài 戰zhàn 於yú曲qū 淄zī 。 」 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 『 扶fú 』 乃nǎi 『 斻háng 』 之zhī 誤wù 。 《 說shuō 文wén 》: 『 斻háng , 方fāng 舟zhōu 也yě 。 』 《 禮lǐ 》 : 『 天tiān 子zi 造zào 舟zhōu , 諸zhū 侯hóu 維wéi 舟zhōu ,大dà 夫fū 方fāng 舟zhōu , 士shì 特tè 舟zhōu 。 』 《 詩shī 》『

一yī 葦wěi 杭háng 之zhī 』 , 即jí 『 斻háng 』 字zì 。 『 扶fú 』『 杭háng 』 均jūn 形xíng 近jìn 『 斻háng 』 耳ěr 。 」 聞wén 一yī 多duō 云yún : 「 『 扶fú 』 疑yí 為wèi 『杕dì 』 。 杕dì 、 枻yì 音yīn 近jìn 可kě 通tōng ( 大dà , 世shì古gǔ 音yīn 近jìn , 故gù 大dà 子zi 一yī 曰yuē 世shì 子zi ) 。 《 淮huái 南nán 子zi . 道dào 應yīng 篇piān 》 『 佽cì非fēi 謂wèi 枻yì 船chuán 者zhě 曰yuē 』 , 注zhù 曰yuē 『 枻yì , 櫂zhào 也yě 。 』 杕dì 舟zhōu 之zhī 士shì 即jí 枻yì 船chuán之zhī 士shì 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 安ān 井jǐng 說shuō 是shì 也yě 。 扶fú 身shēn 即jí 浮fú 身shēn 。 《 水shuǐ 經jīng. 沂yí 水shuǐ 注zhù 》 : 「 浮fú 光guāng 山shān 一yī 曰yuē 扶fú 光guāng 山shān 。 」 即jí 扶fú 浮fú 通tōng 用yòng 之zhī 證zhèng。 浮fú 身shēn 之zhī 士shì , 即jí 習xí 水shuǐ 能néng 游yóu 之zhī 士shì 也yě 。

〔 一yī 0 〕 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 豫yù 字zì 與yǔ 《 山shān 權quán 數shù篇piān 》 「 物wù 有yǒu 豫yù 」 之zhī 豫yù 作zuò 誑kuáng 解jiě 者zhě 不bù 同tóng 。 此cǐ 豫yù 字zì 即jí 《 禮lǐ 記jì .中zhōng 庸yōng 》 「 凡fán 事shì 豫yù 則zé 立lì 」 之zhī 豫yù 。 此cǐ 言yán 事shì 先xiān 有yǒu 游yóu 水shuǐ 之zhī 訓xùn 練liàn ,得dé 以yǐ 戰zhàn 勝shèng 越yuè 人rén , 故gù 謂wèi 之zhī 水shuǐ 豫yù 。 謂wèi 戰zhàn 士shì 豫yù 習xí 水shuǐ 性xìng 也yě 。 又yòu 案àn此cǐ 文wén 內nèi 容róng , 似shì 是shì 以yǐ 漢hàn 武wǔ 帝dì 時shí 代dài 之zhī 事shì 蹟jī 為wèi 背bèi 景jǐng 者zhě 。 越yuè 於yú 春chūn秋qiū 諸zhū 國guó 最zuì 為wèi 後hòu 起qǐ , 在zài 齊qí 桓huán 公gōng 時shí 尚shàng 未wèi 通tōng 於yú 中zhōng 國guó 。 以yǐ 後hòu 勾gōu 踐jiàn北běi 上shàng 中zhōng 原yuán , 與yǔ 諸zhū 夏xià 爭zhēng 霸bà , 然rán 距jù 桓huán 公gōng 之zhī 卒zú 已yǐ 百bǎi 七qī 十shí 餘yú 年nián 。且qiě 為wèi 時shí 未wèi 久jiǔ , 即jí 又yòu 寂jì 焉yān 無wú 聞wén 。 至zhì 漢hàn 興xìng , 兩liǎng 粵yuè 之zhī 勢shì 燄yàn 始shǐ 大dà張zhāng 。 武wǔ 帝dì 即jí 位wèi , 猖chāng 獗jué 尤yóu 甚shèn 。 是shì 時shí , 漢hàn 正zhèng 與yǔ 匈xiōng 奴nú 對duì 抗kàng , 而ér兩liǎng 粵yuè 常cháng 內nèi 侵qīn , 為wèi 北běi 征zhēng 軍jūn 後hòu 顧gù 之zhī 憂yōu 。 武wǔ 帝dì 之zhī 欲yù 滅miè 此cǐ 朝cháo 食shí 也yě, 蓋gài 非fēi 一yī 朝cháo 一yī 夕xī 之zhī 故gù 矣yǐ 。 《 史shǐ 記jì . 平píng 準zhǔn 書shū 》 載zài : 「 故gù 吏lì皆jiē 適shì 令lìng 伐fá 棘jí 上shàng 林lín , 作zuò 昆kūn 明míng 池chí 。 」 又yòu 云yún : 「 是shì 時shí , 越yuè 欲yù 與yǔ漢hàn 用yòng 船chuán 戰zhàn 逐zhú , 乃nǎi 大dà 修xiū 昆kūn 明míng 池chí , 列liè 觀guān 環huán 之zhī 。 治zhì 樓lóu 船chuán , 高gāo 十shí餘yú 丈zhàng , 旗qí 幟zhì 加jiā 其qí 上shàng , 甚shèn 壯zhuàng 。 」 《 索suǒ 隱yǐn 》 云yún : 「 昆kūn 明míng 池chí 有yǒu豫yù 章zhāng 館guǎn 。 豫yù 章zhāng , 地dì 名míng 。 以yǐ 言yán 將jiāng 出chū 軍jūn 於yú 豫yù 章zhāng 也yě 。 」 初chū 修xiū 係xì元yuán 狩shòu 三sān 年nián 事shì , 大dà 修xiū 係xì 元yuán 鼎dǐng 二èr 年nián 事shì 。 至zhì 元yuán 鼎dǐng 五wǔ 年nián , 才cái 三sān 年nián耳ěr , 而ér 伏fú 波bō 將jiāng 軍jūn 路lù 博bó 德dé 等děng 果guǒ 將jiāng 江jiāng 淮huái 以yǐ 南nán 樓lóu 船chuán 十shí 萬wàn 人rén ( 《平píng 準zhǔn 書shū 》 作zuò 「 因yīn 南nán 方fāng 樓lóu 船chuán 卒zú 二èr 十shí 餘yú 萬wàn 人rén 」 ) 與yǔ 越yuè 馳chí 義yì 侯hóu所suǒ 將jiāng 巴bā 蜀shǔ 夜yè 郎láng 之zhī 兵bīng 咸xián 會huì 番fān 禺yú 。 次cì 年nián , 即jí 定dìng 越yuè 地dì , 以yǐ 為wèi 南nán海hǎi 等děng 九jiǔ 郡jùn , 列liè 入rù 大dà 漢hàn 版bǎn 圖tú 矣yǐ 。 今jīn 觀guān 此cǐ 文wén , 有yǒu 云yún 「 天tiān 下xià 之zhī國guó 莫mò 強qiáng 於yú 越yuè , 寡guǎ 人rén 欲yù 北běi 舉jǔ 事shì 孤gū 竹zhú 離lí 枝zhī , 恐kǒng 越yuè 人rén 之zhī 至zhì 」 ,非fēi 即jí 影yǐng 射shè 漢hàn 武wǔ 帝dì 欲yù 北běi 伐fá 匈xiōng 奴nú 而ér 先xiān 征zhēng 南nán 越yuè 之zhī 事shì 耶yé ? 「 隱yǐn 三sān川chuān 立lì 員yuán 都dōu , 立lì 大dà 舟zhōu 之zhī 都dōu 」 , 非fēi 即jí 影yǐng 射shè 穿chuān 昆kūn 明míng 池chí 之zhī 事shì 耶yé ?其qí 他tā 如rú 「 大dà 舟zhōu 」 云yún 云yún , 則zé 影yǐng 射shè 所suǒ 謂wèi 「 高gāo 十shí 餘yú 丈zhàng 而ér旗qí 幟zhì 加jiā 其qí 上shàng , 甚shèn 壯zhuàng 」 之zhī 樓lóu 船chuán 。 如rú 「 扶fú 身shēn 之zhī 士shì 五wǔ 萬wàn 人rén 」 ,則zé 影yǐng 射shè 路lù 博bó 德dé 等děng 所suǒ 率lǜ 江jiāng 淮huái 以yǐ 南nán 樓lóu 船chuán 十shí 萬wàn 人rén 。 如rú 「 曲qū 菑zāi 」則zé 影yǐng 射shè 番fān 禺yú 。 所suǒ 不bù 同tóng 者zhě , 只zhǐ 將jiāng 漢hàn 人rén 南nán 征zhēng , 改gǎi 為wèi 粵yuè 人rén 北běi 犯fàn耳ěr 。 然rán 則zé 本běn 文wén 之zhī 成chéng , 決jué 不bù 得dé 在zài 漢hàn 武wǔ 帝dì 元yuán 鼎dǐng 五wǔ 年nián 平píng 定dìng 南nán 粵yuè以yǐ 前qián , 不bù 已yǐ 彰zhāng 明míng 較jiào 著zhù 耶yé ? 郭guō 沫mò 若ruò 氏shì 對duì 於yú 以yǐ 上shàng 所suǒ 論lùn , 表biǎo 示shì反fǎn 對duì 。 其qí 言yán 曰yuē : 「 馬mǎ 說shuō 雖suī 辨biàn , 然rán 僅jǐn 出chū 以yǐ 臆yì 測cè 。 此cǐ 節jié 所suǒ 言yán固gù 是shì 漢hàn 代dài 事shì 蹟jī 之zhī 反fǎn 映yìng , 然rán 不bù 必bì 即jí 是shì 影yǐng 射shè 漢hàn 武wǔ 帝dì 治zhì 樓lóu 船chuán 事shì。 古gǔ 時shí 與yǔ 越yuè 構gòu 兵bīng , 必bì 須xū 水shuǐ 戰zhàn , 漢hàn 景jǐng 帝dì 建jiàn 元yuán 三sān 年nián 即jí 有yǒu 莊zhuāng 助zhù發fā 會huì 稽jī 兵bīng 浮fú 海hǎi 救jiù 東dōng 甌ōu 事shì ( 見jiàn 《 史shǐ 記jì . 東dōng 越yuè 列liè 傳chuán 》 ) 。 作zuò者zhě 蓋gài 察chá 知zhī 北běi 人rén 水shuǐ 戰zhàn 之zhī 不bù 習xí , 必bì 須xū 為wèi 之zhī 豫yù , 故gù 設shè 為wèi 此cǐ 豫yù 言yán。 漢hàn 武wǔ 帝dì 則zé 從cóng 而ér 實shí 踐jiàn 之zhī 耳ěr 。 」 今jīn 案àn : 此cǐ 論lùn 有yǒu 可kě 商shāng 者zhě 二èr 。其qí 一yī , 建jiàn 元yuán 乃nǎi 漢hàn 武wǔ 帝dì 年nián 號hào 。 建jiàn 元yuán 元yuán 年nián 即jí 公gōng 元yuán 前qián 一yī 四sì 0 年nián, 乃nǎi 中zhōng 國guó 歷lì 史shǐ 上shàng 帝dì 王wáng 有yǒu 年nián 號hào 之zhī 始shǐ 。 在zài 此cǐ 以yǐ 前qián , 如rú 漢hàn 文wén 景jǐng皆jiē 只zhǐ 有yǒu 前qián 中zhōng 後hòu 若ruò 干gàn 年nián 之zhī 分fēn 。 此cǐ 以yǐ 建jiàn 元yuán 三sān 年nián ( 前qián 一yī 三sān 八bā 年nián) 為wèi 漢hàn 景jǐng 帝dì 紀jì 元yuán , 當dāng 係xì 筆bǐ 誤wù 。 其qí 二èr , 則zé 牽qiān 及jí 一yī 個gè 知zhī 與yǔ 行xíng孰shú 先xiān 孰shú 後hòu 之zhī 問wèn 題tí 。 《 史shǐ 記jì . 平píng 準zhǔn 書shū 》 云yún : 「 故gù 吏lì 皆jiē 適shì 令lìng伐fá 棘jí 上shàng 林lín , 作zuò 昆kūn 明míng 池chí 。 」 《 通tōng 鑑jiàn 》 及jí 《 本běn 紀jì 》 皆jiē 列liè 在zài 元yuán狩shòu 三sān 年nián 。 《 索suǒ 隱yǐn 》 引yǐn 荀xún 悅yuè 云yún : 「 昆kūn 明míng 子zi 居jū 滇diān 河hé 中zhōng , 故gù 習xí水shuǐ 戰zhàn 以yǐ 伐fá 之zhī 也yě 。 」 此cǐ 為wèi 昆kūn 明míng 湖hú 建jiàn 立lì 之zhī 最zuì 初chū 動dòng 機jī 。 《 平píng 準zhǔn書shū 》 又yòu 云yún : 「 是shì 時shí 越yuè 欲yù 與yǔ 漢hàn 用yòng 船chuán 戰zhàn 逐zhú , 乃nǎi 大dà 修xiū 昆kūn 明míng 池chí ,列liè 觀guān 環huán 之zhī 。 治zhì 樓lóu 船chuán , 高gāo 十shí 餘yú 丈zhàng , 旗qí 幟zhì 加jiā 其qí 上shàng , 甚shèn 壯zhuàng 。 於yú是shì 天tiān 子zi 感gǎn 之zhī , 乃nǎi 作zuò 柏bǎi 梁liáng 臺tái 。 」 柏bǎi 梁liáng 臺tái 之zhī 作zuò , 據jù 《 本běn 紀jì 》作zuò 於yú 元yuán 鼎dǐng 二èr 年nián ( 前qián 一yī 一yī 五wǔ ) 。 《 索suǒ 隱yǐn 》 云yún : 「 蓋gài 始shǐ 穿chuān 昆kūn明míng 池chí , 欲yù 與yǔ 滇diān 王wáng 戰zhàn 。 今jīn 乃nǎi 更gèng 大dà 修xiū 之zhī , 將jiāng 與yǔ 南nán 越yuè 呂lǚ 嘉jiā 戰zhàn 逐zhú, 故gù 作zuò 樓lóu 船chuán 。 於yú 是shì 楊yáng 僕pú 有yǒu 將jiāng 軍jūn 之zhī 號hào 。 」 又yòu 下xià 文wén 云yún : 「 因yīn南nán 方fāng 樓lóu 船chuán 卒zú 二èr 十shí 餘yú 萬wàn 人rén 擊jī 南nán 越yuè 。 」 此cǐ 為wèi 第dì 二èr 次cì 大dà 修xiū 昆kūn 明míng池chí 之zhī 動dòng 機jī 。 無wú 論lùn 初chū 建jiàn 或huò 增zēng 修xiū , 皆jiē 是shì 出chū 於yú 當dāng 前qián 軍jūn 事shì 上shàng 之zhī 實shí際jì 需xū 要yào 。 若ruò 如rú 郭guō 氏shì 說shuō : 則zé 漢hàn 武wǔ 帝dì 之zhī 大dà 修xiū 昆kūn 明míng 池chí , 乃nǎi 由yóu 於yú本běn 書shū 著zhù 者zhě 「 故gù 設shè 為wèi 此cǐ 豫yù 言yán 」 , 而ér 漢hàn 武wǔ 帝dì 不bù 過guò 是shì 「 從cóng 而ér 實shí踐jiàn 之zhī 耳ěr 」 , 未wèi 免miǎn 有yǒu 把bǎ 事shì 情qíng 頭tóu 足zú 倒dào置zhì 之zhī 嫌xián 矣yǐ !

    齊qí 之zhī 北běi 澤zé 燒shāo , 火huǒ 光guāng 照zhào 堂táng 下xià 〔 一yī 〕 。

    管guǎn 子zi 入rù 賀hè 桓huán 公gōng 曰yuē : 「 吾wú 田tián 野yě 辟pì , 農nóng 夫fū 必bì 有yǒu 百bǎi 倍bèi 之zhī利lì 矣yǐ 。 」

    是shì 歲suì 租zū 稅shuì 〔 二èr 〕 九jiǔ 月yuè 而ér 具jù , 粟sù 又yòu 美měi 。

    桓huán 公gōng 召zhào 管guǎn 子zi 而ér 問wèn 曰yuē : 「 此cǐ 何hé 故gù 也yě ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 萬wàn 乘chéng 之zhī 國guó 千qiān 乘chéng 之zhī 國guó 不bù 能néng 無wú 薪xīn 而ér 炊chuī 。今jīn 北běi 澤zé 燒shāo , 莫mò 之zhī 續xù 。 則zé 是shì 農nóng 夫fū 得dé 居jū 裝zhuāng 而ér 賣mài 其qí 薪xīn 蕘ráo 〔 三sān 〕, 一yī 束shù 十shí 倍bèi 。 則zé 春chūn 有yǒu 以yǐ 倳zì 耜sì , 夏xià 有yǒu 以yǐ 決jué 芸yún 〔 四sì 〕 。 此cǐ 租zū稅shuì 所suǒ 以yǐ 九jiǔ 月yuè 而ér 具jù 也yě 。 」

〔 一yī 〕   尹yǐn 注zhù 云yún : 「 獵liè 而ér 行xíng 火huǒ 曰yuē 燒shāo 。」 元yuán 材cái 案àn : 謂wèi 為wèi 烈liè 火huǒ 所suǒ 燒shāo 也yě 。 堂táng 下xià , 朝cháo 堂táng 之zhī 下xià 。 《 孟mèng 子zi. 梁liáng 惠huì 王wáng 篇piān 》 「 有yǒu 牽qiān 牛niú 而ér 過guò 堂táng 下xià 者zhě 」 , 《 鹽yán 鐵tiě 論lùn . 刺cì 權quán篇piān 》 云yún 「 鳴míng 鼓gǔ 巴bā 俞yú 作zuò 於yú 堂táng 下xià 」 是shì 也yě 。

〔 二èr 〕   元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 處chù 租zū 稅shuì 二èr 字zì , 與yǔ《 國guó 蓄xù 篇piān 》 「 租zū 稅shuì 者zhě 所suǒ 慮lǜ 而ér 請qǐng 也yě 」 之zhī 租zū 稅shuì 不bù 同tóng , 彼bǐ 處chù 租zū稅shuì , 指zhǐ 各gè 種zhǒng 官guān 業yè 收shōu 入rù 而ér 言yán , 此cǐ 處chù 租zū 稅shuì 則zé 指zhǐ 田tián 畝mǔ 稅shuì 。 此cǐ 謂wèi農nóng 夫fū 因yīn 有yǒu 賣mài 薪xīn 之zhī 利lì , 故gù 租zū 稅shuì 九jiǔ 月yuè 而ér 具jù , 無wú 拖tuō 欠qiàn 者zhě 。

〔 三sān 〕   元yuán 材cái 案àn : 續xù , 繼jì 續xù 。 居jū , 積jī也yě , 解jiě 已yǐ 見jiàn 上shàng 文wén 。 裝zhuāng , 《 文wén 選xuǎn . 赭zhě 白bái 馬mǎ 賦fù . 注zhù 》 引yǐn 《 淮huái南nán . 許xǔ 注zhù 》 : 「 束shù 也yě 。 」 謂wèi 農nóng 夫fū 得dé 以yǐ 積jī 其qí 束shù 薪xīn 而ér 賣mài 之zhī 也yě。 薪xīn 蕘ráo , 尹yǐn 注zhù 云yún : 「 大dà 曰yuē 薪xīn , 小xiǎo 曰yuē 蕘ráo 。 」

〔 四sì 〕   元yuán 材cái 案àn : 「 春chūn 有yǒu 以yǐ 倳zì 耜sì 」 二èr語yǔ , 又yòu 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 。 倳zì 當dāng 讀dú 如rú 《 史shǐ 記jì . 張zhāng 耳ěr 陳chén 餘yú 傳chuán》 「 慈cí 父fù 孝xiào 子zi 不bù 敢gǎn 倳zì 刃rèn 於yú 公gōng 之zhī 腹fù」 之zhī 倳zì , 與yǔ「

倳zì 戟jǐ 」 之zhī 倳zì 之zhī 訓xùn 為wèi 立lì 者zhě 不bù 同tóng 。 李lǐ 奇qí注zhù 云yún : 「 東dōng 方fāng 人rén 以yǐ 物wù 插chā 地dì 皆jiē 曰yuē 倳zì 。 」 倳zì 耜sì 謂wèi 以yǐ 耜sì 插chā 入rù 田tián中zhōng 而ér 翻fān 其qí 土tǔ 也yě 。 決jué , 去qù 也yě 。 芸yún , 《 說shuō 文wén 》 : 「 草cǎo 也yě 。 」決jué 芸yún , 謂wèi 決jué 去qù 田tián 中zhōng 之zhī 草cǎo 也yě 。 又yòu 案àn 上shàng 文wén 言yán : 「 農nóng 夫fū 必bì 有yǒu 百bǎi倍bèi 之zhī 利lì 矣yǐ 。 」 又yòu 曰yuē : 「 農nóng 夫fū 得dé 居jū 裝zhuāng 而ér 賣mài 其qí 薪xīn 蕘ráo , 一yī 束shù 十shí倍bèi 。 」 均jūn 屬shǔ 誇kuā 飾shì 之zhī 詞cí , 事shì 實shí 上shàng 決jué 不bù 會huì 如rú 此cǐ 。

    桓huán 公gōng 憂yōu 北běi 郭guō 民mín 之zhī 貧pín , 召zhào 管guǎn 子zi 而ér 問wèn 曰yuē : 「 北běi 郭guō 者zhě ,盡jǐn 屨jù 縷lǚ 之zhī 甿méng 也yě , 〔 一yī 〕 以yǐ 唐táng 園yuán 〔 二èr 〕 為wèi 本běn 利lì 。 為wèi 此cǐ 有yǒu 道dào乎hū ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 請qǐng 以yǐ 令lìng : 禁jìn 百bǎi 鍾zhōng 之zhī 家jiā 不bù 得dé 事shì ● 〔 三sān〕 , 千qiān 鍾zhōng 之zhī 家jiā 不bù 得dé 為wèi 唐táng 園yuán , 去qù 市shì 三sān 百bǎi 步bù 者zhě 不bù 得dé 樹shù 葵kuí 菜cài 〔四sì 〕 。 若ruò 此cǐ , 則zé 空kōng 聞wén 有yǒu 以yǐ 相xiāng 給gěi 資zī 〔 五wǔ 〕 , 則zé 北běi 郭guō 之zhī 甿méng 有yǒu所suǒ 讎chóu 其qí 手shǒu 搔sāo 之zhī 功gōng 〔 六liù 〕 , 唐táng 園yuán 之zhī 利lì 。 故gù 有yǒu 十shí 倍bèi 之zhī 利lì 。 」

〔 一yī 〕   俞yú 樾yuè 云yún : 「 按àn 『 屨jù 縷lǚ 』 二èr 字zì無wú 義yì 。 乃nǎi 『 窶jù 數shù 』 之zhī 假jiǎ 字zì 。 《 釋shì 名míng . 釋shì 姿zī 容róng 》 曰yuē : 『 窶jù數shù 猶yóu 局jú 縮suō , 皆jiē 小xiǎo 之zhī 意yì 也yě 。 』 然rán 則zé 窶jù 數shù 之zhī 甿méng , 謂wèi 小xiǎo 民mín 也yě 。」 元yuán 材cái 案àn : 《 孟mèng 子zi . 滕téng 文wén 公gōng 篇piān 》 「 身shēn 織zhī 屨jù , 妻qī 辟pì 纑lú 以yǐ 易yì之zhī 」 , 縷lǚ 即jí 纑lú 也yě 。 甿méng , 《 史shǐ 記jì . 陳chén 涉shè 世shì 家jiā 》 「 甿méng 隸lì 之zhī 人rén」 , 《 集jí 解jiě 》 :「

田tián 民mín 曰yuē 甿méng 。 」 謂wèi 貧pín 民mín 也yě 。 屨jù 縷lǚ 之zhī 甿méng, 謂wèi 人rén 民mín 皆jiē 以yǐ 織zhī 屨jù 辟pì 纑lú 為wèi 業yè , 言yán 其qí 貧pín 也yě 。 俞yú 氏shì 說shuō 非fēi 。 又yòu案àn 《 呂lǚ 氏shì 春chūn 秋qiū . 節jié 士shì 篇piān 》 云yún : 「 齊qí 有yǒu 北běi 郭guō 騷sāo 者zhě , 結jié 罘fú 網wǎng, 捆kǔn 蒲pú 葦wěi , 織zhī 葩pā 屨jù , 以yǐ 養yǎng 其qí 母mǔ 。 」 此cǐ 云yún 北běi 郭guō 者zhě 盡jǐn 屨jù 縷lǚ 之zhī甿méng , 豈qǐ 即jí 取qǔ 義yì 於yú 是shì 耶yé ?

〔 二èr 〕   于yú 省shěng 吾wú 云yún : 「 按àn 『 唐táng 園yuán 』 即jí『 場chǎng 園yuán 』 。 詳xiáng 《 呂lǚ 氏shì 春chūn 秋qiū 新xīn 證zhèng . 尊zūn 師shī 篇piān 》 。 下xià 云yún : 『 千qiān鍾zhōng 之zhī 家jiā 不bù 得dé 為wèi 唐táng 園yuán , 去qù 市shì 三sān 百bǎi 步bù 者zhě 不bù 得dé 樹shù 葵kuí 菜cài 。 』 葵kuí 菜cài正zhèng 場chǎng 園yuán 所suǒ 生shēng , 尤yóu 其qí 明míng 徵zhēng 矣yǐ 。 」 元yuán 材cái 案àn : 《 荀xún 子zi . 大dà 略lüè 篇piān》 云yún : 「 大dà 夫fū 不bù 為wèi 場chǎng 園yuán 」 , 楊yáng 倞jìng 注zhù 云yún : 「 治zhì 稼jià 穡sè 曰yuē 場chǎng ,樹shù 菜cài 蔬shū 曰yuē 園yuán 。 」 其qí 字zì 即jí 作zuò 「 場chǎng 」 。 惟wéi 場chǎng 園yuán 乃nǎi 種zhǒng 植zhí 菜cài 蔬shū 之zhī所suǒ , 與yǔ 治zhì 稼jià 穡sè 無wú 關guān 。 《 鹽yán 鐵tiě 論lùn . 未wèi 通tōng 篇piān 》 云yún : 「 丁dīng 者zhě 治zhì其qí 田tián 里lǐ , 老lǎo 者zhě 修xiū 其qí 塘táng 園yuán 。 」 《 孝xiào 養yǎng 篇piān 》 云yún :「

老lǎo 親qīn 之zhī 腹fù 非fēi 唐táng 園yuán , 唯wéi 菜cài 是shì 盛shèng 。 」 又yòu《 鹽yán 鐵tiě 取qǔ 下xià 篇piān 》 云yún : 「 廣guǎng 第dì 唐táng 園yuán 良liáng 田tián 連lián 比bǐ 者zhě 不bù 知zhī 無wú 道dào 路lù之zhī 業yè , 竄cuàn 頭tóu 宅zhái 者zhě 之zhī 役yì 也yě 。 」 或huò 則zé 以yǐ 「 田tián 里lǐ 」 「 良liáng 田tián 」 與yǔ唐táng 園yuán 對duì 言yán , 或huò 則zé 逕jìng 言yán 唐táng 園yuán 唯wéi 菜cài 是shì 盛shèng , 即jí 其qí 證zhèng 。 楊yáng 說shuō 失shī 之zhī。

〔 三sān 〕   丁dīng 士shì 涵hán 云yún 「 上shàng 文wén 云yún , 『 北běi 郭guō之zhī 甿méng , 盡jǐn 屨jù 縷lǚ 之zhī 甿méng 也yě 。 』 則zé 『 ● 』 即jí 『 屩juē 』 , 謂wèi 履lǚ 也yě 。集jí 韻yùn : 『 屩juē , 或huò 作zuò ● 。 』 」 安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 『 ● 』 同tóng 『 屩juē』 , 草cǎo 履lǚ 也yě 。 『 事shì 』 謂wèi 作zuò 之zhī 。 」

〔 四sì 〕   尹yǐn 桐tóng 陽yáng 云yún : 「 『 葵kuí 菜cài 』 , 辛xīn菜cài , 今jīn 原yuán 荽suī 。 說shuō 文wén 作zuò 葰suī , 云yún 『 薑jiāng 屬shǔ , 可kě 以yǐ 香xiāng 口kǒu 。 』 《 既jì夕xī 記jì 》 謂wèi 之zhī 綏suī 。 《 爾ěr 雅yǎ 》 『 莃xī , 菟tú 葵kuí , 旱hàn 芹qín 也yě 。 芹qín , 楚chǔ葵kuí , 水shuǐ 芹qín 也yě 。 』 均jūn 以yǐ 香xiāng 同tóng 葵kuí 而ér 冒mào 名míng 葵kuí 耳ěr 。 《 楚chǔ 辭cí . 七qī 諫jiàn》 : 『 蓼liǎo 蟲chóng 不bù 徙xǐ 乎hū 葵kuí 菜cài 。 』 」

〔 五wǔ 〕   王wáng 念niàn 孫sūn 云yún : 「 『 空kōng 聞wén 』 當dāng 依yī宋sòng 本běn 作zuò 『 空kōng 閒xián 』 。 謂wèi 以yǐ 空kōng 閒xián 之zhī 地dì 給gěi 貧pín 民mín 。 」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún :「 『 空kōng 閒xián 有yǒu 以yǐ 相xiāng 給gěi 資zī 』 , 與yǔ 『 北běi 郭guō 之zhī 甿méng 有yǒu 所suǒ 讎chóu 其qí 手shǒu 搔sāo 之zhī功gōng 』 對duì 文wén 。 則zé 『 空kōng 閒xián 』 當dāng 指zhǐ 失shī 業yè 者zhě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 郭guō 說shuō 是shì也yě 。 千qiān 鍾zhōng 之zhī 家jiā 雖suī 不bù 得dé 為wèi 唐táng 園yuán , 去qù 市shì 三sān 百bǎi 步bù 者zhě 雖suī 不bù 得dé 樹shù 葵kuí菜cài , 然rán 此cǐ 可kě 為wèi 唐táng 園yuán 、 可kě 樹shù 葵kuí 菜cài 之zhī 土tǔ 地dì 則zé 仍réng 為wèi 各gè 該gāi 原yuán 主zhǔ 所suǒ私sī 有yǒu , 初chū 非fēi 無wú 主zhǔ 之zhī 物wù , 誰shuí 肯kěn 給gěi 之zhī 貧pín 民mín 乎hū ? 此cǐ 蓋gài 言yán 富fù 有yǒu 之zhī家jiā 不bù 得dé 兼jiān 營yíng 此cǐ 等děng 副fù 業yè 生shēng 產chǎn 以yǐ 與yǔ 貧pín 民mín 爭zhēng 利lì 耳ěr 。 社shè 會huì 上shàng 對duì 於yú ● 及jí 葵kuí 菜cài 等děng 之zhī 需xū 要yào , 原yuán 有yǒu 一yī 定dìng 之zhī 數shù 量liàng 。 如rú 富fù 有yǒu 之zhī 家jiā 皆jiē 得dé兼jiān 營yíng 其qí 業yè , 則zé 不bù 僅jǐn 富fù 有yǒu 之zhī 家jiā 對duì 於yú此cǐ 等děng 需xū 要yào 能néng 以yǐ 自zì 足zú 自zì 給gěi , 無wú 須xū 再zài 向xiàng 貧pín 民mín 購gòu 買mǎi , 且qiě 其qí 餘yú 力lì往wǎng 往wǎng 可kě 以yǐ 奪duó 去qù 貧pín 民mín 之zhī 其qí 他tā 市shì 場chǎng , 茫máng 茫máng 禹yǔ 域yù , 乃nǎi 真zhēn 無wú 貧pín 民mín謀móu 生shēng 之zhī 餘yú 地dì 矣yǐ 。 故gù 政zhèng 府fǔ 應yīng 以yǐ 令lìng 禁jìn 止zhǐ 之zhī , 則zé 不bù 僅jǐn 普pǔ 通tōng 人rén 民mín之zhī 需xū 要yào 鞋xié 履lǚ 者zhě 皆jiē 不bù 之zhī 百bǎi 鍾zhōng 之zhī 家jiā 而ér 之zhī 屨jù 縷lǚ 之zhī 甿méng , 需xū 要yào 葵kuí 菜cài者zhě 不bù 之zhī 千qiān 鍾zhōng 之zhī 家jiā 與yǔ 去qù 市shì 三sān 百bǎi 步bù 自zì 樹shù 葵kuí 菜cài 之zhī 人rén , 而ér 之zhī 北běi 郭guō之zhī 甿méng 之zhī 以yǐ 唐táng 園yuán 為wèi 本běn 利lì 者zhě , 即jí 百bǎi 鍾zhōng 千qiān 鍾zhōng 之zhī 家jiā 與yǔ 去qù 市shì 三sān 百bǎi 步bù之zhī 人rén 亦yì 將jiāng 唯wéi 北běi 郭guō 之zhī 甿méng 是shì 賴lài 。 所suǒ 謂wèi 「 空kōng 閒xián 有yǒu 以yǐ 相xiāng 給gěi 資zī 」 者zhě, 此cǐ 之zhī 謂wèi 也yě 。 王wáng 說shuō 失shī 之zhī 。

〔 六liù 〕   元yuán 材cái 案àn : 讎chóu 者zhě 售shòu 也yě 。 手shǒu 搔sāo 之zhī功gōng , 指zhǐ 屨jù 縷lǚ 及jí 葵kuí 菜cài 等děng 手shǒu 工gōng 生shēng 產chǎn 物wù 而ér 言yán 。 《 荀xún 子zi . 大dà 略lüè 篇piān》 云yún : 「 故gù 天tiān 子zi 不bù 言yán 多duō 少shǎo , 諸zhū 侯hóu 不bù 言yán 利lì 害hài , 大dà 夫fū 不bù 言yán 得dé喪sàng , 士shì 不bù 通tōng 貨huò 財cái 。 有yǒu 國guó 之zhī 君jūn 不bù 息xī 牛niú 羊yáng , 錯cuò 質zhì 之zhī 臣chén 不bù 息xī 雞jī豚tún , 眾zhòng 卿qīng 不bù 修xiū 幣bì , 大dà 夫fū 不bù 為wèi 場chǎng 園yuán 。 從cóng 士shì 以yǐ 上shàng 皆jiē 羞xiū 利lì 而ér 不bù與yǔ 民mín 爭zhēng 業yè , 樂lè 分fēn 施shī 而ér 恥chǐ 積jī 藏cáng 。 然rán 故gù 民mín 不bù 困kùn 財cái , 貧pín 窶jù 者zhě 有yǒu所suǒ 竄cuàn 其qí 手shǒu 。 」 又yòu 《 史shǐ 記jì . 循xún 吏lì 傳chuán 》 : 「 公gōng 儀yí 休xiū 為wèi 魯lǔ 相xiāng ,食shí 茹rú 而ér 美měi , 拔bá 其qí 園yuán 葵kuí 而ér 棄qì 之zhī 。 見jiàn 其qí 家jiā 織zhī 布bù 好hǎo , 而ér 疾jí 出chū 其qí家jiā 婦fù , 燔fán 其qí 機jī 。 云yún : 『 欲yù 令lìng 農nóng 士shì 工gōng 女nǚ 安ān 所suǒ 讎chóu 其qí 貨huò 乎hū ? 』」 又yòu 《 鹽yán 鐵tiě 論lùn . 救jiù 匱guì 篇piān 》 賢xián 良liáng 云yún : 「 農nóng 夫fū 有yǒu 所suǒ 施shī 其qí 功gōng ,女nǚ 工gōng 有yǒu 所suǒ 粥zhōu 其qí 業yè 。 」 竄cuàn 之zhī 為wèi 言yán 易yì 也yě 。 即jí 《 孟mèng 子zi 》 「 身shēn 織zhī屨jù 妻qī 辟pì 纑lú 以yǐ 易yì 之zhī 」 之zhī 易yì , 謂wèi 交jiāo 易yì 也yě 。 粥zhōu , 賣mài 也yě 。 「 竄cuàn 其qí手shǒu 」 、 「 讎chóu 其qí 貨huò 」 、 「 粥zhōu 其qí 業yè 」 , 與yǔ 此cǐ 處chù 「 有yǒu 所suǒ 讎chóu 其qí 手shǒu搔sāo 之zhī 功gōng 」 意yì 義yì 蓋gài 同tóng 。 楊yáng 倞jìng 以yǐ 竄cuàn 為wèi 容róng , 謂wèi 「 容róng 集jí 其qí 手shǒu 而ér 力lì作zuò 也yě 」 , 王wáng 先xiān 謙qiān 以yǐ 「 竄cuàn 其qí 手shǒu 」 為wèi 「 措cuò 其qí 手shǒu 」 , 皆jiē 不bù 可kě 從cóng。

    管guǎn 子zi 曰yuē : 「 陰yīn 王wáng 〔 一yī 〕 之zhī 國guó 有yǒu 三sān , 而ér 齊qí 與yǔ 在zài 焉yān 。」

    桓huán 公gōng 曰yuē : 「 此cǐ 若ruò 言yán 可kě 得dé 聞wén 乎hū ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 楚chǔ 有yǒu 汝rǔ 漢hàn 之zhī 黃huáng 金jīn , 而ér 齊qí 有yǒu 渠qú 展zhǎn 之zhī 鹽yán, 燕yàn 有yǒu 遼liáo 東dōng 之zhī 煮zhǔ , 此cǐ 陰yīn 王wáng 之zhī 國guó 也yě 。 且qiě 楚chǔ 之zhī 有yǒu 黃huáng 金jīn , 中zhōng 齊qí有yǒu 薔qiáng 石shí 也yě 〔 二èr 〕 。 苟gǒu 有yǒu 操cāo 之zhī 不bù 工gōng , 用yòng 之zhī 不bù 善shàn , 天tiān 下xià 倪ní 而ér是shì 耳ěr 〔 三sān 〕 。 使shǐ 夷yí 吾wú 〔 四sì 〕 得dé 居jū 〔 五wǔ 〕 楚chǔ 之zhī 黃huáng 金jīn , 吾wú 能néng令lìng 農nóng 毋wú 耕gēng 而ér 食shí , 女nǚ 毋wú 織zhī 而ér 衣yī 。 今jīn 齊qí 有yǒu 渠qú 展zhǎn 之zhī 鹽yán , 請qǐng 君jūn 伐fá菹jū 薪xīn , 煮zhǔ 沸fèi 火huǒ 〔 六liù 〕 為wèi 鹽yán , 正zhèng 而ér 積jī 之zhī 〔 七qī 〕 。 」

    桓huán 公gōng 曰yuē 「 諾nuò 。 」

    十shí 月yuè 始shǐ 正zhèng , 至zhì 於yú 正zhèng 月yuè , 成chéng 鹽yán 〔 八bā 〕 三sān 萬wàn 六liù 千qiān 鍾zhōng 。

    召zhào 管guǎn 子zi 而ér 問wèn 曰yuē : 「 安ān 用yòng 此cǐ 鹽yán 而ér 可kě ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 孟mèng 春chūn 既jì 至zhì , 農nóng 事shì 且qiě 起qǐ 。 大dà 夫fū 無wú 得dé 繕shàn冢zhǒng 墓mù , 理lǐ 宮gōng 室shì , 立lì 臺tái 榭xiè , 築zhù 牆qiáng 垣yuán 。 北běi 海hǎi 之zhī 眾zhòng 無wú 得dé 聚jù 庸yōng 而ér煮zhǔ 鹽yán 。 若ruò 此cǐ , 則zé 鹽yán 必bì 坐zuò 長zhǎng 而ér 十shí 倍bèi 〔 九jiǔ 〕 。 」

    桓huán 公gōng 曰yuē : 「 善shàn 。 行xíng 事shì 奈nài 何hé ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 請qǐng 以yǐ 令lìng 糶tiào 之zhī 梁liáng 趙zhào 宋sòng 衛wèi 濮pú 陽yáng 〔 一yī 0 〕。 彼bǐ 盡jǐn 饋kuì 食shí 之zhī 國guó 也yě , 無wú 鹽yán 則zé 腫zhǒng 。 守shǒu 圉yǔ 之zhī 國guó , 用yòng 鹽yán 獨dú 重zhòng 〔一yī 一yī 〕 。 」

    桓huán 公gōng 曰yuē 「 諾nuò 。 」

    乃nǎi 以yǐ 令lìng 使shǐ 糶tiào 之zhī , 得dé 成chéng 金jīn 萬wàn 壹yī 千qiān 餘yú 斤jīn 。

    桓huán 公gōng 召zhào 管guǎn 子zi 而ér 問wèn 曰yuē : 「 安ān 用yòng 金jīn 而ér 可kě ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 請qǐng 以yǐ 令lìng 使shǐ 賀hè 獻xiàn 、 出chū 正zhèng 籍jí 者zhě 必bì 以yǐ 金jīn 〔一yī 二èr 〕 , 金jīn 坐zuò 長zhǎng 而ér 百bǎi 倍bèi 。 運yùn 金jīn 之zhī 重zhòng 以yǐ 衡héng 萬wàn 物wù , 盡jǐn 歸guī 於yú 君jūn〔 一yī 三sān 〕 。 故gù 此cǐ 所suǒ 謂wèi 用yòng 若ruò 挹yì 於yú 河hé 海hǎi 〔 一yī 四sì 〕 , 若ruò 輸shū 之zhī 給gěi馬mǎ 〔 一yī 五wǔ 〕 。 此cǐ 陰yīn 王wáng 之zhī 業yè 。 」

〔 一yī 〕   安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 陰yīn , 影yǐng 也yě 。 諸zhū侯hóu 而ér 有yǒu 王wáng 者zhě 之zhī 利lì , 故gù 曰yuē 影yǐng 王wáng 。 」 尹yǐn 桐tóng 陽yáng 云yún : 「 陰yīn , 殷yīn 也yě, 富fù 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 《 揆kuí 度dù 篇piān 》 云yún : 「 天tiān 筴cè 陽yáng 也yě , 壤rǎng 筴cè陰yīn 也yě 。 」 齊qí 楚chǔ 燕yàn 三sān 國guó 各gè 據jù 有yǒu 自zì 然rán 特tè 產chǎn 為wèi 其qí 他tā 各gè 國guó 所suǒ 無wú ,足zú 以yǐ 造zào 成chéng 獨dú 占zhàn 之zhī 局jú 勢shì , 以yǐ 操cāo 縱zòng 天tiān 下xià , 所suǒ 謂wèi 得dé 地dì 獨dú 厚hòu 者zhě ,故gù 謂wèi 之zhī 「 陰yīn 王wáng 」 。 猶yóu 《 海hǎi 王wáng 篇piān 》 之zhī 以yǐ 有yǒu 海hǎi 之zhī 國guó 為wèi 「 海hǎi 王wáng」 矣yǐ 。 二èr 氏shì 說shuō 皆jiē 失shī 之zhī 。

〔 二èr 〕   王wáng 念niàn 孫sūn 云yún : 「 『 薔qiáng 』 亦yì 當dāng 為wèi『 菑zāi 』 。 中zhōng , 當dāng 也yě 。 言yán 楚chǔ 之zhī 有yǒu 黃huáng 金jīn , 當dāng 齊qí 之zhī 有yǒu 菑zāi 石shí 也yě 。《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 『 使shǐ 玉yù 人rén 刻kè 石shí 而ér 為wèi 璧bì 』 , 尹yǐn 注zhù : 『 刻kè 石shí ,刻kè 其qí ● 石shí 。 』 『 薔qiáng 石shí 』 、 『 ● 石shí 』 皆jiē 『 菑zāi 石shí 』 之zhī 誤wù 也yě 。」 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 說shuō 是shì 也yě 。 何hé 如rú 璋zhāng 謂wèi 「 『 薔qiáng 石shí 』 乃nǎi 『 菜cài 莒jǔ 』之zhī 誤wù , 『 菜cài 莒jǔ 』 即jí 下xià 文wén 所suǒ 謂wèi 『 菹jū 薪xīn 』 」 者zhě 非fēi 。

〔 三sān 〕   豬zhū 飼sì 彥yàn 博bó 云yún : 「 『 倪ní 』 、 『睨nì 』 同tóng 。 『 是shì 』 疑yí 當dāng 作zuò 『 走zǒu 』 。 言yán 望wàng 視shì 而ér 去qù 。 」 洪hóng 頤yí 楫jí說shuō 同tóng 。 宋sòng 翔xiáng 風fēng 云yún : 「 『 是shì 』 與yǔ 『 視shì 』 通tōng 用yòng 。 」 安ān 井jǐng 衡héng 云yún: 「 『 倪ní 』 、 『 睨nì 』 同tóng 。 『 是shì 』 讀dú 為wèi 『 ● 』 。 ● , 視shì 也yě。 」 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 『 是shì 』 當dāng 為wèi 『 ? 」 , 聲shēng 之zhī 誤wù 也yě 。 《 釋shì名míng 》 : 『 視shì , 是shì 也yě 。 』 『 倪ní 而ér 是shì 』 , 即jí 睨nì 而ér 視shì 之zhī 。 洪hóng 說shuō非fēi 。 」 聞wén 一yī 多duō 云yún : 「 『 是shì 』 讀dú 為wèi 『 睼tiàn 』 。 《 說shuō 文wén 》 : 『睼tiàn , 迎yíng 視shì 也yě 。 』 《 文wén 選xuǎn . 東dōng 都dōu 賦fù 》 『 弦xián 不bù 睼tiàn 禽qín 』 , 《 思sī玄xuán 賦fù 》 『 親qīn 所suǒ 睼tiàn 而ér 弗fú 識shí 兮xī 』 , 舊jiù 注zhù : 『 睼tiàn , 視shì 也yě 。 字zì 一yī作zuò ● 』 。 《 廣guǎng 雅yǎ . 釋shì 詁gǔ 》 : 『 ● , 視shì 也yě 。 』 」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún: 「 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 篇piān 》 : 『 民mín 之zhī 入rù 正zhèng 籍jí 者zhě 亦yì 萬wàn 有yǒu 餘yú 里lǐ , 故gù 有yǒu百bǎi 倍bèi 之zhī 力lì 而ér 不bù 至zhì 者zhě , 有yǒu 十shí 倍bèi 之zhī 力lì 而ér 不bù 至zhì 者zhě , 有yǒu 倪ní ( 睨nì )而ér 是shì 者zhě 。 』 彼bǐ 言yán 道dào 路lù 有yǒu 遠yuǎn 近jìn , 故gù 至zhì 者zhě 有yǒu 難nán 易yì 。 『 睨nì 而ér 是shì』 指zhǐ 近jìn 而ér 易yì 者zhě 言yán , 蓋gài 言yán 轉zhuǎn 瞬shùn 即jí 至zhì 。 此cǐ 文wén 『 苟gǒu 有yǒu ( 又yòu ) 操cāo之zhī 不bù 工gōng , 用yòng 之zhī 不bù 善shàn , 天tiān 下xià 睨nì 而ér 是shì耳ěr 』 , 二èr 『 不bù 』 字zì 當dāng 讀dú 為wèi 『 丕pī 』 。 『 天tiān 下xià 睨nì 而ér 是shì 』 者zhě ,言yán 天tiān 下xià 可kě 轉zhuǎn 眼yǎn 得dé 之zhī 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 「 倪ní 」 同tóng 「 睨nì 」 , 是shì也yě 。 「 是shì 」 仍réng 當dāng 作zuò 「 是shì 」 。 兩liǎng 「 不bù 」 字zì 亦yì 不bù 誤wù 。 「 有yǒu 」仍réng 讀dú 為wèi 「 有yǒu 」 。 此cǐ 處chù 「 倪ní 而ér 是shì 」 , 與yǔ 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 篇piān 》 意yì 義yì不bù 同tóng 。 彼bǐ 處chù 作zuò 「 轉zhuǎn 瞬shùn 即jí 至zhì 」 講jiǎng , 此cǐ 處chù 則zé 謂wèi 雖suī 有yǒu 黃huáng 金jīn 及jí 菑zāi石shí , 然rán 如rú 不bù 善shàn 於yú 運yùn 用yòng , 則zé 與yǔ 土tǔ 同tóng 價jià 耳ěr 。 與yǔ 土tǔ 同tóng 價jià , 則zé 天tiān下xià 俯fǔ 拾shí 即jí 是shì , 豈qǐ 足zú 貴guì 乎hū ? 今jīn 俗sú 所suǒ 云yún 「 閉bì 著zhù 眼yǎn 睛jīng 也yě 摸mō 得dé 著zhù」 , 即jí 「 倪ní 而ér 是shì 」 之zhī 義yì 矣yǐ 。

〔 四sì 〕   元yuán 材cái 案àn : 「 夷yí 吾wú 」 二èr 字zì 又yòu 兩liǎng見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 , 乃nǎi 管guǎn 仲zhòng 之zhī 字zì 。 聞wén 一yī 多duō 謂wèi 「 此cǐ 當dāng 刪shān 『 夷yí』 字zì 」 者zhě 非fēi 。

〔 五wǔ 〕   元yuán 材cái 案àn : 「 居jū 」 即jí 上shàng 文wén 「 吾wú國guó 之zhī 豪háo 家jiā 遷qiān 封fēng 食shí 邑yì 而ér 居jū 者zhě 」 與yǔ「

農nóng 夫fū 得dé 居jū 裝zhuāng 」 之zhī 居jū , 蓄xù 積jī 也yě 。

〔 六liù 〕   豬zhū 飼sì 彥yàn 博bó 云yún : 「 『 沸fèi 火huǒ 』 當dāng依yī 《 地dì 數shù 》 作zuò 『 泲jǐ 水shuǐ 』 。 」 何hé 如rú 璋zhāng 云yún : 「 『 沸fèi 火huǒ 』 乃nǎi 『海hǎi 水shuǐ 』 之zhī 訛é 。 《 通tōng 典diǎn 》 引yǐn 此cǐ 作zuò 『 煮zhǔ 水shuǐ 』 , 無wú『

沸fèi 』 字zì , 殆dài 其qí 誤wù 而ér 刪shān 之zhī 。 然rán 注zhù 有yǒu 『煮zhǔ 海hǎi 水shuǐ 』 三sān 字zì 可kě 證zhèng 。 」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「 抄chāo 本běn 《 冊cè 府fǔ 元yuán 龜guī 》四sì 百bǎi 九jiǔ 十shí 三sān 引yǐn 作zuò 『 使shǐ 國guó 人rén 煮zhǔ 水shuǐ 為wèi 鹽yán 』 , 下xià 亦yì 有yǒu 注zhù 『 煮zhǔ 海hǎi水shuǐ 也yě 』 四sì 字zì 。 注zhù 既jì 云yún 『 煮zhǔ 海hǎi 水shuǐ 』 , 則zé 原yuán 文wén 不bù 當dāng 有yǒu 『 泲jǐ 』字zì 或huò『

海hǎi 』 字zì 。 」 元yuán 材cái 案àn : 豬zhū 飼sì 說shuō 是shì 。 「泲jǐ 水shuǐ 」 及jí 「 菹jū 薪xīn 」 , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 地dì 數shù 篇piān 》 。

〔 七qī 〕   元yuán 材cái 案àn : 正zhèng 積jī , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 海hǎi王wáng 篇piān 》 。

〔 八bā 〕   元yuán 材cái 案àn : 「 成chéng 鹽yán 」 上shàng 脫tuō 「 得dé」 字zì 。 「 成chéng 鹽yán 」 與yǔ 下xià 文wén 「 成chéng 金jīn 」 語yǔ 法fǎ 相xiāng 同tóng 。 成chéng 即jí 《 禮lǐ 記jì. 檀tán 弓gōng 》 「 竹zhú 不bù 成chéng 用yòng 」 之zhī 成chéng , 注zhù 云yún : 「 成chéng , 猶yóu 善shàn 也yě 。 」謂wèi 善shàn 鹽yán 善shàn 金jīn , 猶yóu 言yán 純chún 鹽yán 純chún 金jīn 。

〔 九jiǔ 〕   元yuán 材cái 案àn : 《 通tōng 典diǎn . 食shí 貨huò 》 十shí引yǐn 此cǐ 「 孟mèng 春chūn 」 上shàng 有yǒu 「 下xià 令lìng 曰yuē 」 三sān 字zì 。 《 通tōng 志zhì 》 及jí 抄chāo 本běn 《冊cè 府fǔ 元yuán 龜guī 》 引yǐn 同tóng 。 餘yú 已yǐ 詳xiáng 《 地dì 數shù 篇piān 》 。

〔 一yī 0 〕 郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「 『 濮pú 陽yáng 』 , 《地dì 數shù 篇piān 》 同tóng 。 抄chāo 本běn 《 冊cè 府fǔ 元yuán 龜guī 》 四sì 百bǎi 九jiǔ 十shí 三sān 作zuò 『 淮huái 楊yáng 』, 似shì 較jiào 長zhǎng 。 『 楊yáng 』 乃nǎi 『 揚yáng 』 之zhī 誤wù。 濮pú 陽yáng 屬shǔ 於yú 衛wèi , 不bù 應yīng 於yú 衛wèi 之zhī 下xià 復fù 出chū 濮pú 陽yáng 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn :「 梁liáng 、 趙zhào 、 宋sòng 、 衛wèi 、 濮pú 陽yáng 」 皆jiē 漢hàn 人rén 言yán 當dāng 代dài 地dì 理lǐ 習xí 用yòng 地dì 名míng之zhī 部bù 分fēn 實shí 例lì , 說shuō 已yǐ 詳xiáng 《 地dì 數shù 篇piān 》 。 本běn 書shū 兩liǎng 處chù 皆jiē 作zuò 濮pú 陽yáng ,不bù 得dé 據jù 後hòu 人rén 抄chāo 本běn 誤wù 字zì 擅shàn 改gǎi 古gǔ 書shū 也yě 。

〔 一yī 一yī 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 糶tiào 之zhī 」 《 地dì 數shù 篇piān》 作zuò 「 南nán 輸shū 」 。 「 饋kuì 食shí 」 解jiě 已yǐ 見jiàn 上shàng 。 餘yú 詳xiáng 《 地dì 數shù 篇piān 》 。

〔 一yī 二èr 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 賀hè 獻xiàn 」 二èr 字zì 又yòu 分fēn見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 》 及jí 《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 。 賀hè 即jí 朝cháo 賀hè , 獻xiàn 即jí 貢gòng 獻xiàn 。《 漢hàn 書shū . 高gāo 紀jì 》 十shí 一yī 年nián 二èr 月yuè 詔zhào 曰yuē : 「 欲yù 省shěng 賦fù 甚shèn 。 今jīn 獻xiàn 未wèi有yǒu 程chéng , 吏lì 或huò 多duō 賦fù 以yǐ 為wèi 獻xiàn , 而ér 諸zhū 侯hóu 王wáng 尤yóu 多duō , 民mín 疾jí 之zhī 。 令lìng 諸zhū侯hóu 王wáng 通tōng 侯hóu 常cháng 以yǐ 十shí 月yuè 朝cháo 獻xiàn , 及jí 郡jùn 各gè 以yǐ 其qí 口kǒu 數shù , 率lǜ 人rén 歲suì 六liù 十shí三sān 錢qián 以yǐ 給gěi 獻xiàn 費fèi 。 」 朝cháo 獻xiàn 即jí 賀hè 獻xiàn 也yě 。 出chū 正zhèng 籍jí , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 揆kuí度dù 篇piān 》 。 賀hè 獻xiàn 屬shǔ 於yú 諸zhū 侯hóu 王wáng 通tōng 侯hóu , 正zhèng 籍jí 謂wèi 民mín 之zhī 賦fù 稅shuì 。 賀hè 獻xiàn及jí 出chū 正zhèng 籍jí 者zhě 必bì 以yǐ 金jīn , 謂wèi 諸zhū 侯hóu 王wáng 通tōng 侯hóu 之zhī 來lái 朝cháo 獻xiàn 者zhě 及jí 人rén 民mín 繳jiǎo納nà 各gè 種zhǒng 租zū 稅shuì , 皆jiē 須xū 一yī 律lǜ 用yòng 金jīn , 不bù 得dé 以yǐ 錢qián 為wèi 代dài 也yě 。

〔 一yī 三sān 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 運yùn 」 即jí 《 山shān 權quán 數shù篇piān 》 「 運yùn 五wǔ 如rú 行xíng 事shì 」 之zhī 運yùn 。 「 運yùn 金jīn 之zhī 重zhòng 以yǐ 衡héng 萬wàn 物wù 」 句jù 下xià脫tuō 「 萬wàn 物wù 」 二èr 字zì 。 謂wèi 金jīn 價jià 既jì 以yǐ 需xū 要yào 增zēng 加jiā 而ér 大dà 漲zhǎng , 黃huáng 金jīn 重zhòng而ér 萬wàn 物wù 輕qīng , 即jí 可kě 輾zhǎn 轉zhuǎn 運yùn 用yòng 黃huáng 金jīn 之zhī 重zhòng 以yǐ 權quán 衡héng 萬wàn 物wù , 因yīn 之zhī 萬wàn物wù 可kě 盡jǐn 為wèi 政zhèng 府fǔ 所suǒ 占zhàn 有yǒu , 故gù 曰yuē 「 萬wàn 物wù 盡jǐn 歸guī 於yú 君jūn 」 也yě 。

〔 一yī 四sì 〕 元yuán 材cái 案àn : 挹yì , 《 廣guǎng 韻yùn 》 : 「酌zhuó 也yě 。 」 「 用yòng 若ruò 挹yì 於yú 河hé 海hǎi 」 , 言yán 國guó 用yòng 之zhī 多duō , 如rú 酌zhuó 水shuǐ 於yú 河hé海hǎi 之zhī 中zhōng , 取qǔ 之zhī 不bù 竭jié 也yě 。 《 荀xún 子zi . 富fù 國guó 篇piān 》 云yún : 「 則zé 財cái 貨huò渾hún 渾hún 如rú 泉quán 源yuán , 汸fāng 汸fāng 如rú 河hé 海hǎi , 暴bào 暴bào 如rú 丘qiū 山shān 。 」 義yì 與yǔ 此cǐ 同tóng 。

〔 一yī 五wǔ 〕 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 『 輸shū 』 當dāng 作zuò 『輪lún 』 。 《 說shuō 苑yuàn . 指zhǐ 武wǔ 篇piān 》 : 『 如rú 龍lóng 之zhī 守shǒu 戶hù , 如rú 輪lún 之zhī 逐zhú 馬mǎ。 』 是shì 其qí 證zhèng 。 」 許xǔ 維wéi 遹yù 云yún : 「 張zhāng 說shuō 是shì 。 『 故gù 』 猶yóu 則zé 也yě 。『 給gěi 』 與yǔ 『 及jí 』 通tōng 。 『 及jí 馬mǎ 』 與yǔ 『 逐zhú 馬mǎ 』 字zì 異yì 而ér 義yì 同tóng 。」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「 此cǐ 節jié 『 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē請qǐng 以yǐ 令lìng 使shǐ 賀hè 獻xiàn 出chū 正zhèng 籍jí 者zhě 必bì 以yǐ 金jīn 』 以yǐ 下xià , 與yǔ 《 揆kuí 度dù 篇piān 》 『陰yīn 山shān 之zhī 馬mǎ 』 一yī 節jié 『 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē 君jūn 使shǐ 與yǔ 正zhèng 籍jí 者zhě 皆jiē 以yǐ 幣bì 還hái 於yú 金jīn』 以yǐ 下xià , 文wén 當dāng 互hù 易yì 。 此cǐ 云yún 『 輸shū 之zhī 給gěi 馬mǎ 』 , 即jí 謂wèi 輸shū 出chū 百bǎi 倍bèi之zhī 金jīn 以yǐ 給gěi 陰yīn 山shān 之zhī 馬mǎ 也yě 。 『 輸shū 』 字zì 不bù 當dāng 改gǎi 為wèi 輪lún 。 」 元yuán 材cái 案àn: 三sān 氏shì 說shuō 皆jiē 非fēi 也yě 。 「 馬mǎ 」 即jí 「 筴cè 乘chéng 馬mǎ 」 之zhī 馬mǎ , 指zhǐ 用yòng 以yǐ 計jì數shù 之zhī 籌chóu 碼mǎ 而ér 言yán , 解jiě 已yǐ 詳xiáng 《 巨jù ( 筴cè ) 乘chéng 馬mǎ 篇piān 》 , 與yǔ 陰yīn 山shān 之zhī馬mǎ 毫háo 無wú 關guān 係xì 。 此cǐ 處chù 「 管guǎn 子zi 對duì 曰yuē 請qǐng 以yǐ 令lìng 使shǐ 賀hè 獻xiàn 出chū 正zhèng 籍jí 者zhě 必bì以yǐ 金jīn 」 云yún 云yún , 乃nǎi 答dá 復fù 桓huán 公gōng 「 安ān 用yòng 金jīn 而ér 可kě 」 之zhī 詞cí 。 蓋gài 謂wèi 此cǐ令lìng 一yī 出chū , 國guó 內nèi 對duì 金jīn 之zhī 需xū 要yào 必bì 大dà 為wèi 增zēng 加jiā , 而ér 金jīn 價jià 亦yì 必bì 因yīn 之zhī而ér 坐zuò 長zhǎng 百bǎi 倍bèi 。 然rán 後hòu 又yòu 運yùn 用yòng 此cǐ 百bǎi 倍bèi 之zhī 金jīn 以yǐ 收shōu 購gòu 萬wàn 物wù , 如rú 此cǐ一yī 輾zhǎn 轉zhuǎn 間jiān , 政zhèng 府fǔ 獲huò 利lì 之zhī 多duō , 有yǒu 如rú 輸shū 入rù 籌chóu 碼mǎ 取qǔ 給gěi 無wú 窮qióng 也yě 。

❖
🔊 本页支持朗读:点屏幕底部控制条即可听书(Chrome / Edge / Safari 支持)。 若未出现控制条,说明当前浏览器不支持语音朗读。
相关推荐