推荐
首页 › 书库 › 管子

第 72 / 84 回

〔 五wǔ 〕   元yuán 材cái 案àn : 「 時shí 雨yǔ 」 , 《 孟mèng 子zi. 盡jǐn 心xīn 篇piān . 朱zhū 注zhù 》 : 「 及jí 時shí 之zhī 雨yǔ 也yě 。 」 又yòu 案àn : 此cǐ 文wén 似shì 是shì以yǐ 漢hàn 代dài 史shǐ 實shí 為wèi 背bèi 景jǐng 。 《 漢hàn 書shū . 食shí 貨huò 志zhì 》 董dǒng 仲zhòng 舒shū 說shuō 上shàng 曰yuē :「 《 春chūn 秋qiū 》 他tā 穀gǔ 不bù 書shū , 至zhì 於yú 麥mài 禾hé 不bù 成chéng 則zé 書shū 之zhī 。 以yǐ 此cǐ 見jiàn 聖shèng人rén 於yú 五wǔ 穀gǔ , 最zuì 重zhòng 麥mài 與yǔ 禾hé 也yě 。 今jīn 關guān 中zhōng 俗sú 不bù 好hǎo 種zhǒng 麥mài , 是shì 歲suì 失shī《 春chūn 秋qiū 》 之zhī 所suǒ 重zhòng 而ér 損sǔn 生shēng 民mín 之zhī 具jù 也yě 。 願yuàn 陛bì 下xià 幸xìng 詔zhào 大dà 司sī 農nóng 使shǐ 關guān 中zhōng 民mín 益yì 種zhǒng 宿sù 麥mài , 令lìng 毋wú 後hòu 時shí 。 」 此cǐ「 九jiǔ 月yuè 種zhǒng 麥mài 」 之zhī 所suǒ 自zì 昉fǎng 也yě 。 又yòu 《 史shǐ 記jì . 平píng 準zhǔn 書shū 》 云yún : 「及jí 楊yáng 可kě 告gào 緡mín 錢qián , 上shàng 林lín 財cái 物wù 眾zhòng … … 乃nǎi 分fēn 緡mín 錢qián 諸zhū 官guān , 而ér 水shuǐ 衡héng、 少shǎo 府fǔ 、 大dà 農nóng 、 太tài 僕pú 各gè 置zhì 農nóng 官guān , 往wǎng 往wǎng 即jí 郡jùn 縣xiàn 比bǐ 沒méi 入rù 田tián 田tián之zhī 。 」 又yòu 曰yuē : 「 初chū 置zhì 張zhāng 掖yē 、 酒jiǔ 泉quán 郡jùn , 而ér 上shàng 郡jùn 、 朔shuò 方fāng 、 西xī河hé 、 河hé 西xī 開kāi 田tián 官guān , 斥chì 塞sāi , 卒zú 六liù 十shí 萬wàn 人rén 戍shù 田tián 之zhī 。 」 又yòu《

鹽yán 鐵tiě 論lùn . 園yuán 池chí 篇piān 》 大dà 夫fū 云yún : 「 是shì 以yǐ縣xiàn 官guān 開kāi 園yuán 池chí , 總zǒng 山shān 海hǎi , 致zhì 利lì 以yǐ 助zhù 貢gòng 賦fù ; 脩xiū 溝gōu 渠qú 、 立lì 諸zhū 農nóng, 廣guǎng 田tián 牧mù ( 原yuán 作zuò 收shōu , 據jù 《 西xī 域yù 篇piān 》 校xiào 改gǎi , 下xià 同tóng ) , 盛shèng 苑yuàn囿yòu 。 太tài 僕pú 、 水shuǐ 衡héng 、 少shǎo 府fǔ 、 大dà 農nóng 歲suì 課kè 諸zhū 入rù 田tián 牧mù 之zhī 利lì , 池chí 篽yù之zhī 假jiǎ , 及jí 北běi 邊biān 置zhì 任rèn 田tián 官guān 以yǐ 贍shàn 諸zhū 用yòng 而ér 猶yóu 未wèi 足zú … … 」 又yòu 文wén 學xué云yún : 「 今jīn 縣xiàn 官guān 之zhī 多duō 張zhāng 苑yuàn 囿yòu 、 公gōng 田tián 、 池chí 澤zé , 公gōng 家jiā 有yǒu 障zhàng 假jiǎ 之zhī名míng , 而ér 利lì 歸guī 權quán 家jiā 。 」 可kě 見jiàn 漢hàn 武wǔ 昭zhāo 時shí , 曾céng 有yǒu 國guó 營yíng 農nóng 田tián 之zhī 事shì。 今jīn 此cǐ 文wén 言yán 西xī 自zì 今jīn 陝shǎn 西xī 省shěng 境jìng 內nèi 之zhī 涇jīng 水shuǐ , 東dōng 至zhì 今jīn 山shān 東dōng 省shěng 境jìng內nèi 之zhī 汶wèn 水shuǐ 洙zhū 水shuǐ 等děng 地dì 方fāng , 均jūn 應yīng 於yú 九jiǔ 月yuè 種zhǒng 麥mài , 如rú 果guǒ 所suǒ 指zhǐ 者zhě 不bú是shì 國guó 營yíng 農nóng 田tián , 而ér 為wèi 民mín 田tián , 決jué 無wú 以yǐ 命mìng 令lìng 統tǒng 一yī 行xíng 動dòng 之zhī 可kě 能néng 。本běn 書shū 各gè 篇piān 所suǒ 言yán 地dì 名míng , 大dà 都dōu 以yǐ 天tiān 下xià 一yī 統tǒng 為wèi 範fàn 圍wéi , 並bìng 不bù 限xiàn 於yú春chūn 秋qiū 時shí 之zhī 齊qí 國guó 一yī 地dì 。 張zhāng 佩pèi 綸lún 不bù 明míng 此cǐ 理lǐ , 乃nǎi 謂wèi 「 涇jīng 」 當dāng 為wèi「 淄zī 」 , 必bì 使shǐ 其qí 與yǔ 管guǎn 仲zhòng 之zhī 齊qí 地dì 相xiāng 強qiáng 合hé , 真zhēn 未wèi 免miǎn「

許xǔ 子zi 之zhī 不bù 憚dàn 煩fán 」 矣yǐ ! 郭guō 沫mò 若ruò 以yǐ 「 涇jīng水shuǐ 十shí 二èr 空kōng 」 當dāng 為wèi 「 涇jīng 水shuǐ 上shàng 下xià 控kòng 」 , 謂wèi 「 涇jīng 水shuǐ 乃nǎi 小xiǎo 水shuǐ , 小xiǎo水shuǐ 因yīn 地dì 形xíng 之zhī 高gāo 下xià 加jiā 以yǐ 控kòng 制zhì , 不bù 使shǐ 流liú 失shī , 汶wèn 淵yuān 洙zhū 沿yán 之zhī 水shuǐ 量liàng因yīn 而ér 豐fēng 滿mǎn , 可kě 增zēng 加jiā 三sān 倍bèi 」 者zhě , 改gǎi 字zì 太tài 多duō , 亦yì 不bù 可kě 從cóng 。

〔 六liù 〕   丁dīng 士shì 涵hán 云yún : 「 『 艾ài 』 與yǔ 『 刈yì』 同tóng 。 『 收shōu 』 當dāng 為wèi 『 畝mǔ 』 。 『 中zhōng 方fāng 都dōu 二èr 』 之zhī 數shù 雖suī 不bù 止zhǐ 一yī畝mǔ 之zhī 積jī , 要yào 其qí 所suǒ 量liàng 可kě 於yú 一yī 畝mǔ 約yuē 知zhī 其qí 數shù 也yě 。 」 于yú 省shěng 吾wú 云yún :「 按àn 丁dīng 氏shì 改gǎi 『 收shōu 』 為wèi 『 畝mǔ 』 , 殊shū 無wú 可kě 據jù 。 田tián 有yǒu 一yī 歲suì 二èr 穫huò, 此cǐ 言yán 一yī 收shōu , 但dàn 就jiù 其qí 一yī 穫huò 量liàng 之zhī , 已yǐ 可kě 抵dǐ 方fāng 都dōu 二èr 也yě 。 」 元yuán材cái 案àn : 「 一yī 收shōu 」 謂wèi 一yī 歲suì 之zhī 收shōu 穫huò 也yě 。 《 漢hàn 書shū . 食shí 貨huò 志zhì 》 云yún: 「 一yī 歲suì 之zhī 收shōu 常cháng 過guò 縵màn 田tián ? 一yī 斛hú 以yǐ 上shàng 。 」 又yòu 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》云yún : 「 一yī 農nóng 之zhī 事shì 終zhōng 歲suì 耕gēng 百bǎi 畝mǔ , 百bǎi 畝mǔ 之zhī 收shōu 不bù 過guò 二èr 十shí 鍾zhōng。 」 皆jiē 其qí 證zhèng 。 本běn 篇piān 下xià 文wén 所suǒ 謂wèi 「 終zhōng 歲suì 之zhī 租zū 金jīn 四sì 萬wàn 二èr 千qiān 金jīn 」, 即jí 此cǐ 一yī 歲suì 之zhī 收shōu 之zhī 貨huò 幣bì 數shù 字zì 也yě 。 兩liǎng 氏shì 說shuō 皆jiē 非fēi 。

〔 七qī 〕   元yuán 材cái 案àn : 「 善shàn 因yīn 天tiān 時shí 」 , 承chéng「 九jiǔ 月yuè 種zhǒng 麥mài , 日rì 至zhì 而ér 穫huò 」 言yán 。「

辯biàn 於yú 地dì 利lì 」 , 承chéng 「 涇jīng 水shuǐ 十shí 二èr 空kōng 」 云yún云yún 言yán 。

〔 八bā 〕   元yuán 材cái 案àn : 「 入rù 復fù 」 二èr 字zì 又yòu 兩liǎng見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 。 復fù 即jí 《 管guǎn 子zi . 小xiǎo 問wèn 篇piān 》 「 以yǐ 復fù 於yú 管guǎn 仲zhòng」 之zhī 復fù 。 尹yǐn 注zhù : 「 復fù 猶yóu 告gào 也yě 。 」 「 入rù 復fù 」 猶yóu 今jīn 言yán 向xiàng 上shàng 匯huì報bào 。 各gè 本běn 均jūn 以yǐ 「 管guǎn 子zi 入rù 復fù 桓huán 公gōng 曰yuē 」 , 與yǔ 上shàng 段duàn 隔gé 開kāi , 別bié 為wèi一yī 節jié , 殊shū 屬shǔ 不bù 合hé 。 細xì 玩wán 「 入rù 復fù 」 二èr 字zì 及jí 「 終zhōng 歲suì 之zhī 租zū 金jīn 」云yún 云yún , 即jí 知zhī 此cǐ 本běn 承chéng 上shàng 段duàn 而ér 言yán 。 若ruò 別bié 為wèi 一yī 節jié , 則zé 不bù 僅jǐn 所suǒ 謂wèi「 終zhōng 歲suì 之zhī 租zū 金jīn 」 不bù 知zhī 從cóng 何hé 而ér 來lái , 即jí 「 入rù 復fù 」 二èr 字zì 亦yì 無wú 根gēn據jù 矣yǐ 。

〔 九jiǔ 〕   元yuán 材cái 案àn : 租zū 金jīn 即jí 上shàng 文wén 種zhǒng 麥mài 一yī歲suì 之zhī 收shōu 穫huò 。 租zū 而ér 曰yuē 金jīn , 蓋gài 指zhǐ 貨huò 幣bì 地dì 租zū 而ér 言yán 。 貨huò 幣bì 地dì 租zū ,戰zhàn 國guó 時shí 始shǐ 有yǒu 之zhī 。 《 國guó 策cè . 周zhōu 策cè 》 : 「 綦qí 母mǔ 恢huī 說shuō 魏wèi 王wáng 曰yuē :『 周zhōu 君jūn 事shì 秦qín 而ér 好hǎo 小xiǎo 利lì 。 今jīn 王wáng 許xǔ 戍shù 三sān 萬wàn 人rén , 與yǔ 溫wēn 囿yòu , 周zhōu 君jūn必bì 不bù 合hé 於yú 秦qín 。 臣chén 嘗cháng 聞wén 溫wēn 囿yòu 之zhī 利lì , 歲suì 八bā 十shí 金jīn 。 周zhōu 君jūn 得dé 溫wēn 囿yòu, 其qí 以yǐ 事shì 王wáng 者zhě 歲suì 百bǎi 二èr 十shí 金jīn 。 是shì 上shàng 黨dǎng 無wú 患huàn 而ér 贏yíng 四sì 十shí 金jīn 。 』」 高gāo 注zhù : 「 溫wēn 囿yòu 貢gòng 於yú 魏wèi 王wáng 八bā 十shí 金jīn 耳ěr 。 周zhōu 君jūn 得dé 之zhī , 則zé 貢gòng 百bǎi二èr 十shí 金jīn , 故gù 曰yuē 是shì 贏yíng 四sì 十shí 金jīn 也yě 。 」 又yòu 《 莊zhuāng 子zi . 外wài 物wù 篇piān 》 「莊zhuāng 周zhōu 家jiā 貧pín , 欲yù 往wǎng 貸dài 粟sù 於yú 監jiān 河hé 侯hóu 。 監jiān 河hé 侯hóu 曰yuē : 『 諾nuò , 我wǒ 將jiāng得dé 邑yì 金jīn , 將jiāng 貸dài 子zi 三sān 百bǎi 金jīn , 可kě 乎hū ? 』 」 是shì 皆jiē 貨huò 幣bì 地dì 租zū 之zhī 例lì, 在zài 此cǐ 以yǐ 前qián 無wú 有yǒu 也yě 。 至zhì 漢hàn 代dài 田tián 賦fù , 亦yì 以yǐ 貨huò 幣bì 為wèi 主zhǔ 。 《 漢hàn書shū . 昭zhāo 紀jì 》 元yuán 鳳fèng 二èr 年nián 詔zhào 曰yuē : 「 三sān 輔fǔ 太tài 常cháng 郡jùn 得dé 以yǐ 菽shū 粟sù 當dāng 今jīn年nián 賦fù 。 」 六liù 年nián 詔zhào 曰yuē : 「 夫fū 穀gǔ 賤jiàn 傷shāng 農nóng 。 今jīn 三sān 輔fǔ 太tài 常cháng 穀gǔ 常cháng 賤jiàn, 其qí 令lìng 以yǐ 菽shū 粟sù 當dāng 今jīn 年nián 賦fù 。 」 顏yán 師shī 古gǔ 注zhù 云yún : 「 諸zhū 應yīng 出chū 賦fù 算suàn租zū 稅shuì 者zhě 皆jiē 聽tīng 以yǐ 菽shū 粟sù 當dāng 錢qián 物wù 也yě 。 」 此cǐ 言yán 租zū 金jīn 四sì 萬wàn 二èr 千qiān 金jīn ,亦yì 本běn 文wén 晚wǎn 出chū 之zhī 一yī 證zhèng 也yě 。

〔 一yī 0 〕 豬zhū 飼sì 彥yàn 博bó 云yún : 「 『 素sù 』 , 猶yóu豫yù 也yě 。 」 洪hóng 頤yí 楫jí 云yún : 「 『 素sù 」 古gǔ 通tōng 作zuò 『 索suǒ 』 。 索suǒ , 盡jǐn 也yě。 」 安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 『 素sù 』 , 空kōng 也yě 。 無wú 功gōng 而ér 賞shǎng , 故gù 曰yuē 『 素sù』 。 」 戴dài 望wàng 云yún : 「 『 素sù 』 讀dú 為wèi 『 索suǒ 』 。 鄭zhèng 注zhù 《 檀tán 弓gōng 》 云yún:『

索suǒ 猶yóu 散sàn 也yě 。 』 」 張zhāng 佩pèi 綸lún 說shuō 同tóng 豬zhū 飼sì 。于yú 鬯chàng 、 顏yán 昌chāng 嶢yáo 說shuō 同tóng 安ān 井jǐng 。 元yuán 材cái 案àn : 以yǐ 素sù 為wèi 空kōng , 安ān 井jǐng 說shuō 是shì也yě 。 但dàn 此cǐ 處chù 素sù 賞shǎng 不bù 僅jǐn 指zhǐ 「 無wú 功gōng 而ér 賞shǎng 」 而ér 言yán , 而ér 且qiě 含hán 有yǒu 空kōng頭tóu 支zhī 票piào 之zhī 意yì 。 據jù 下xià 文wén 云yún 「 故gù 未wèi 列liè 地dì 而ér 封fēng , 未wèi 出chū 金jīn 而ér 賞shǎng 」, 則zé 上shàng 文wén 所suǒ 謂wèi 「 賜cì 之zhī 百bǎi 金jīn 千qiān 金jīn 十shí 金jīn 」 者zhě 乃nǎi 預yù 許xǔ 之zhī 詞cí , 非fēi真zhēn 賞shǎng , 乃nǎi 空kōng 賞shǎng 也yě , 故gù 謂wèi 之zhī 「 素sù 賞shǎng 」 。

〔 一yī 一yī 〕 王wáng 念niàn 孫sūn 云yún : 「 下xià 『 期qī 』 字zì 當dāng依yī 《 治zhì 要yào 》 作zuò 『 朝cháo 』 。 言yán 與yǔ 軍jūn 士shì 期qī 於yú 泰tài 舟zhōu 之zhī 野yě 而ér 朝cháo 之zhī 也yě。 」 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 《 治zhì 要yào 》 作zuò 『 朝cháo 』 , 涉shè 上shàng 文wén 『 一yī 朝cháo 』而ér 誤wù 。 『 以yǐ 令lìng 至zhì 鼓gǔ 期qī 』 句jù 。 『 至zhì 』 當dāng 為wèi 『 致zhì 』 。 『 期qī 』當dāng 為wèi 『 旗qí 』 。 《 論lùn 語yǔ 》 『 巫wū 馬mǎ 期qī 』 , 《 史shǐ 記jì . 弟dì 子zi 傳chuán 》作zuò 『 巫wū 馬mǎ 施shī 字zì 子zi 旗qí 』 。 《 禮lǐ 記jì . 射shè 義yì 》 『 耄mào 期qī 』 , 《 釋shì文wén 》 『 本běn 作zuò 旗qí 』 。 是shì 其qí 證zhèng 。 《 周zhōu 禮lǐ . 大dà 司sī 徒tú 》 『 以yǐ 旗qí 致zhì萬wàn 民mín 』 , 《 大dà 司sī 馬mǎ 》 『 以yǐ 旗qí 致zhì 民mín 』 , 注zhù : 『 以yǐ 旗qí 者zhě , 立lì旗qí 期qī 民mín 於yú 其qí 下xià 也yě 。 』 下xià 文wén 『 期qī 軍jūn 士shì 』 及jí 『 鼓gǔ 旗qí 未wèi 相xiāng 望wàng 』, 正zhèng 承chéng 『 鼓gǔ 旗qí 』 言yán 。 」 元yuán 材cái 案àn : 張zhāng 說shuō 是shì 也yě 。 「 致zhì 」 , 《周zhōu 禮lǐ . 地dì 官guān . 遂suì 人rén 》 「 凡fán 治zhì 野yě 以yǐ 下xià 劑jì 致zhì 甿méng 」 , 注zhù : 「 致zhì猶yóu 會huì 也yě 。 」 猶yóu 今jīn 言yán 召zhào 集jí 。 下xià 「 期qī 」 字zì , 讀dú 如rú 《 史shǐ 記jì . 項xiàng羽yǔ 本běn 紀jì 》 「 乃nǎi 與yǔ 期qī 洹huán 水shuǐ 南nán 殷yīn 墟xū 上shàng 」 之zhī 期qī 。 《 說shuō 文wén 》 : 「期qī , 會huì 也yě 。 」 王wáng 說shuō 失shī 之zhī 。

〔 一yī 二èr 〕 元yuán 材cái 案àn : 壇tán , 築zhù 土tǔ 為wèi 臺tái , 解jiě已yǐ 見jiàn 《 地dì 數shù 篇piān 》 。 此cǐ 處chù 當dāng 作zuò 期qī 會huì 之zhī 所suǒ 講jiǎng , 猶yóu 今jīn 日rì 大dà 會huì 場chǎng中zhōng 之zhī 主zhǔ 席xí 臺tái 。

〔 一yī 三sān 〕 王wáng 念niàn 孫sūn 云yún : 「 易yì 牙yá 二èr 字zì , 後hòu人rén 所suǒ 加jiā 也yě 。 《 小xiǎo 匡kuāng 篇piān 》 云yún : 『 其qí 相xiāng 曰yuē 夷yí 吾wú , 大dà 夫fū 曰yuē 甯níng 戚qī、 隰xí 朋péng 、 賓bīn 胥xū 無wú 、 鮑bào 叔shū 牙yá 。 』 易yì牙yá 小xiǎo 臣chén , 豈qǐ 得dé 與yǔ 四sì 大dà 夫fū 差chà 肩jiān 而ér 立lì 乎hū ? 《 藝yì 文wén 類lèi 聚jù . 居jū 處chù部bù 》 四sì 引yǐn 此cǐ 無wú 『 易yì 牙yá 」 二èr 字zì , 明míng 是shì 後hòu 人rén 所suǒ 加jiā 。 下xià 文wén 『 五wǔ子zi 曰yuē 善shàn 』 , 『 五wǔ 子zi 』 本běn 作zuò 『 四sì 子zi 』 。 因yīn 增zēng 入rù 易yì 牙yá , 故gù 又yòu改gǎi 『 四sì 』 為wèi 『 五wǔ 』 耳ěr 。 」 張zhāng 文wén 虎hǔ 云yún : 「 『 易yì 』 字zì 衍yǎn 。『

牙yá 』 字zì 當dāng 在zài 『 鮑bào 叔shū 』 下xià , 誤wù 倒dào 在zài 『朋péng 』 字zì 下xià , 後hòu 人rén 遂suì 妄wàng 增zēng 『 易yì 』 字zì 耳ěr 。 」 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 皆jiē 是shì著zhù 者zhě 就jiù 記jì 憶yì 中zhōng 所suǒ 及jí 之zhī 齊qí 桓huán 公gōng 諸zhū 臣chén 姓xìng 名míng , 隨suí 意yì 列liè 舉jǔ 充chōng 數shù ,非fēi 謂wèi 當dāng 日rì 真zhēn 有yǒu 此cǐ 事shì 實shí 也yě 。 王wáng 、 張zhāng 二èr 氏shì 說shuō 太tài 迂yū 。 差chà 肩jiān , 解jiě已yǐ 見jiàn《

輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 。

〔 一yī 四sì 〕 元yuán 材cái 案àn : 枹bāo , 《 說shuō 文wén 》 : 「擊jī 鼓gǔ 杖zhàng 也yě 。 」 即jí 鼓gǔ 搥chuí 。

〔 一yī 五wǔ 〕 孫sūn 星xīng 衍yǎn 云yún : 「 『 誰shuí 能néng 陷xiàn 陳chén 破pò眾zhòng 』 云yún 云yún , 《 史shǐ 記jì . 李lǐ 牧mù 傳chuán . 集jí 解jiě 》 引yǐn 作zuò 『 能néng 破pò 敵dí 禽qín 將jiāng者zhě 賞shǎng 百bǎi 金jīn 』 。 」

〔 一yī 六liù 〕 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 又yòu 秉bǐng 劍jiàn 者zhě 之zhī 言yán 也yě。

〔 一yī 七qī 〕 元yuán 材cái 案àn : 從cóng 下xià 文wén 「 故gù 未wèi 列liè 地dì而ér 封fēng , 未wèi 出chū 金jīn 而ér 賞shǎng 」 觀guān 之zhī , 則zé 當dāng 時shí 並bìng 非fēi 真zhēn 以yǐ 百bǎi 金jīn 賞shǎng 之zhī ,祗zhī 是shì 以yǐ 命mìng 令lìng 預yù 許xǔ 之zhī 而ér 已yǐ , 故gù 曰yuē 「 此cǐ 素sù 賞shǎng 之zhī 計jì 也yě 」 。 下xià 仿fǎng此cǐ 。

〔 一yī 八bā 〕 陶táo 鴻hóng 慶qìng 云yún : 「 『 卒zú 』 字zì 衍yǎn 。文wén 本běn 云yún 『 幾jǐ 何hé 人rén 之zhī 長zhǎng 也yě 』 。 與yǔ 上shàng 文wén 『 問wèn 曰yuē 幾jǐ 何hé 人rén 之zhī 眾zhòng 也yě』 句jù 例lì 同tóng 。 」 金jīn 廷tíng 桂guì 說shuō 同tóng 。 元yuán 材cái 案àn : 「 卒zú 」 字zì 不bù 衍yǎn 。 當dāng作zuò 「 幾jǐ 何hé 人rén 之zhī 卒zú 長zhǎng 」 。 上shàng 文wén 所suǒ 問wèn 為wèi 「 誰shuí 能néng 得dé 卒zú 長zhǎng 者zhě 」 。可kě 見jiàn 「 卒zú 長zhǎng 」 乃nǎi 一yī 官guān 名míng 。 《 周zhōu 禮lǐ . 大dà 司sī 馬mǎ 》 「 卒zú 長zhǎng 執zhí 鐃náo」 , 《 尉wèi 繚liáo 子zi . 兵bīng 教jiào 》 「 什shén 長zhǎng 教jiào 成chéng , 合hé 之zhī 卒zú 長zhǎng 」 , 臨lín 沂yí漢hàn 墓mù 出chū 土tǔ 《 孫sūn 子zi 兵bīng 法fǎ 》 第dì 一yī 九jiǔ 四sì 簡jiǎn 亦yì 有yǒu 「 卒zú 長zhǎng 之zhī 罪zuì 也yě 」一yī 語yǔ ( 見jiàn 《 文wén 物wù 》 一yī 九jiǔ 七qī 四sì 年nián 第dì 十shí 二èr 期qī 《 臨lín 沂yí 銀yín 雀què 山shān 漢hàn墓mù 出chū 土tǔ 孫sūn 子zi 兵bīng 法fǎ . 釋shì 文wén 》 ) 。 是shì 其qí 證zhèng 。

〔 一yī 九jiǔ 〕 俞yú 樾yuè 云yún : 「 執zhí 將jiāng 即jí 主zhǔ 將jiāng 也yě 。《 淮huái 南nán . 說shuō 山shān 訓xùn 》 『 執zhí 獄yù 牢láo 者zhě 無wú 病bìng 』 , 高gāo 注zhù : 『 執zhí , 主zhǔ也yě 。 』 」 戴dài 望wàng 說shuō 同tóng 。 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 『 得dé 執zhí 將jiāng 首shǒu 』 , 當dāng 作zuò『 執zhí 將jiāng 得dé 首shǒu 』 。 執zhí , 囚qiú 也yě 。 或huò 生shēng 執zhí 其qí 將jiāng , 或huò 得dé 其qí 將jiāng 之zhī 首shǒu。 」 于yú 省shěng 吾wú 云yún : 「 『 執zhí 』 即jí 『 執zhí 訊xùn 獲huò 醜chǒu 』 之zhī 執zhí 。 」 許xǔ 維wéi遹yù 云yún : 「 執zhí 將jiāng 首shǒu , 猶yóu 言yán 獲huò 甲jiǎ 首shǒu 。 《 呂lǚ 氏shì 春chūn 秋qiū . 愛ài 士shì 篇piān 》『 皆jiē 先xiān 登dēng 而ér 獲huò 甲jiǎ 首shǒu 』 , 《 韓hán 詩shī 外wài 傳chuán 》 十shí 『 獲huò 甲jiǎ 首shǒu 而ér 獻xiàn 之zhī』 , 《 說shuō 苑yuàn . 復fù 思sī 篇piān 》 亦yì 有yǒu 『 獲huò 甲jiǎ 首shǒu 』 語yǔ 。 」 元yuán 材cái 案àn :當dāng 以yǐ 俞yú 說shuō 為wèi 是shì 。 此cǐ 與yǔ 上shàng 文wén 「 誰shuí 能néng 得dé 卒zú 長zhǎng 者zhě 」 , 皆jiē 以yǐ 「 得dé」 字zì 為wèi 動dòng 詞cí 。 故gù 下xià 文wén 「 言yán 能néng 得dé 者zhě 」 云yún 云yún , 亦yì 承chéng 此cǐ 「 得dé 」字zì 言yán 之zhī 。 若ruò 如rú 于yú 、 許xǔ 說shuō , 則zé 「 得dé 」 字zì 為wèi 重zhòng 出chū , 如rú 張zhāng 說shuō 則zé下xià 文wén 為wèi 不bù 接jiē 矣yǐ 。

〔 二èr 0 〕 安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 『 千qiān 』 當dāng 為wèi 『十shí 』 。 」 何hé 如rú 璋zhāng 云yún : 「 『 千qiān 人rén 』 當dāng 作zuò 『 十shí 人rén 』 。 若ruò 『 千qiān人rén 』 , 則zé 四sì 萬wàn 二èr 千qiān 金jīn 不bù 敷fū 賞shǎng 矣yǐ 。 」 張zhāng 佩pèi 綸lún 、 陶táo 鴻hóng 慶qìng 、 于yú鬯chàng 說shuō 同tóng 。 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 說shuō 是shì 也yě 。 壘lěi 與yǔ 纍léi 同tóng , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng甲jiǎ 篇piān 》 。

〔 二èr 一yī 〕 安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 外wài , 出chū 列liè 迫pò 敵dí也yě 。 」 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 外wài 字zì 涉shè 下xià『

外wài 為wèi 名míng 』 而ér 衍yǎn 。 」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「 『外wài 』 即jí 『 能néng 』 字zì 草cǎo 書shū 之zhī 誤wù 。 蓋gài 原yuán 本běn 作zuò 『 能néng 』 , 別bié 本běn 誤wù 為wèi『 外wài 』 , 校xiào 書shū 者zhě 不bù 察chá 而ér 並bìng 存cún 之zhī 。 」 元yuán 材cái 案àn : 安ān 井jǐng 說shuō 是shì 。

〔 二èr 二èr 〕 元yuán 材cái 案àn : 廓kuò 然rán , 又yòu 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng丁dīng 篇piān 》 , 空kōng 虛xū 之zhī 貌mào 。 《 漢hàn 書shū . 東dōng 方fāng 朔shuò 傳chuán 》 : 「 今jīn 世shì 之zhī 處chù士shì 魁kuí 然rán 無wú 徒tú , 廓kuò 然rán 獨dú 居jū 。 」

〔 二èr 三sān 〕 元yuán 材cái 案àn : 惕tì 然rán , 驚jīng 懼jù 貌mào 。 猶yóu言yán 為wèi 之zhī 一yī 驚jīng 。

〔 二èr 四sì 〕 安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 識shí , 志zhì 也yě 。 吾wú何hé 以yǐ 記jì 志zhì 此cǐ 受shòu 賞shǎng 者zhě 以yǐ 責zé 其qí 成chéng 功gōng 哉zāi ? 」 戴dài 望wàng 云yún : 「 識shí , 職zhí之zhī 借jiè 字zì 。 」 顏yán 昌chāng 嶢yáo 云yún : 「 戴dài 說shuō 非fēi 也yě 。 此cǐ 言yán 上shàng 文wén 所suǒ 素sù 賞shǎng 之zhī人rén 各gè 自zì 誇kuā 其qí 能néng 者zhě , 吾wú 何hé 以yǐ 識shí 之zhī 以yǐ 責zé 其qí 後hòu 效xiào 耶yé ? 」 元yuán 材cái 案àn:「

識shí 」 即jí 《 漢hàn 書shū . 景jǐng 紀jì 》 「 朕zhèn 既jì 不bù 敏mǐn, 弗fú 能néng 勝shèng 識shí 」 之zhī 識shí , 師shī 古gǔ 注zhù 曰yuē :「

勝shèng 識shí , 盡jǐn 知zhī 之zhī 。 」 即jí 了le 解jiě 之zhī 意yì 。 吾wú曷hé 以yǐ 識shí 此cǐ , 猶yóu 言yán 我wǒ 不bù 解jiě 所suǒ 謂wèi 。 諸zhū說shuō 皆jiē 非fēi 。

〔 二èr 五wǔ 〕 安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 『 且qiě 使shǐ 外wài 為wèi 名míng 於yú其qí 內nèi , 鄉xiāng 為wèi 功gōng 於yú 其qí 親qīn 』 , 『 內nèi 鄉xiāng 』 當dāng 為wèi 『 鄉xiāng 內nèi 』 , 誤wù 倒dào耳ěr 。 」 吳wú 志zhì 忠zhōng 、 陶táo 鴻hóng 慶qìng 、 金jīn 廷tíng 桂guì 說shuō 皆jiē 同tóng 。 郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「『 內nèi 鄉xiāng 』 二èr 字zì 並bìng 未wèi 誤wù 倒dào 。 此cǐ 『 外wài 』 與yǔ 『 內nèi 』 為wèi 對duì , 『 鄉xiāng』 與yǔ 『 親qīn 』 為wèi 對duì , 『 家jiā 』 與yǔ 『 妻qī 子zi 』 為wèi 對duì 。 『 內nèi 』 可kě 以yǐ包bāo 含hán 鄉xiāng 、 親qīn 、 家jiā 與yǔ 妻qī 子zi , 蓋gài 內nèi 之zhī 中zhōng 又yòu 有yǒu 內nèi 也yě 。 『 外wài 為wèi 名míng於yú 其qí 內nèi , 鄉xiāng 為wèi 功gōng 於yú 其qí 親qīn , 家jiā 為wèi 德dé 於yú 其qí 妻qī 子zi 』 者zhě , 言yán 一yī 人rén在zài 外wài 建jiàn 立lì 功gōng 名míng , 則zé 鄉xiāng 黨dǎng 增zēng 光guāng , 父fù 母mǔ 榮róng 顯xiǎn , 妻qī 子zi 有yǒu 德dé 色sè 也yě。 」 元yuán 材cái 案àn : 仍réng 當dāng 以yǐ 安ān 井jǐng 說shuō 為wèi 是shì 。 外wài 、 內nèi 、 家jiā 對duì 文wén , 鄉xiāng、 親qīn 、 妻qī 子zi 對duì 文wén 。

〔 二èr 六liù 〕 元yuán 材cái 案àn : 北běi 即jí 《 呂lǚ 氏shì 春chūn 秋qiū .權quán 勛xūn 篇piān 》 「 卒zú 北běi 」 之zhī 北běi , 高gāo 注zhù 云yún : 「 北běi , 走zǒu 也yě 。 」 猶yóu 言yán臨lín 陣zhèn 脫tuō 逃táo 。

〔 二èr 七qī 〕 元yuán 材cái 案àn ; 五wǔ 子zi 指zhǐ 上shàng 文wén 甯níng 戚qī 等děng五wǔ 人rén 而ér 言yán 。 王wáng 念niàn 孫sūn 、 何hé 如rú 璋zhāng 刪shān 去qù 「 易yì 牙yá 」 並bìng 改gǎi 「 五wǔ 」 為wèi「 四sì 」 , 未wèi 免miǎn 多duō 事shì !

〔 二èr 八bā 〕 安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 百bǎi 人rén 之zhī 長zhǎng 朝cháo 見jiàn, 必bì 為wèi 之zhī 禮lǐ 容róng , 不bù 得dé 坐zuò 受shòu 之zhī 。 千qiān 人rén 之zhī 長zhǎng 則zé 拜bài 而ér 送sòng 之zhī , 降jiàng階jiē 二èr 等děng 。 」

〔 二èr 九jiǔ 〕 元yuán 材cái 案àn : 親qīn 戚qī 謂wèi 父fù 母mǔ , 解jiě 已yǐ見jiàn 《 揆kuí 度dù 篇piān 》 。 遺yí , 餽kuì 贈zèng 也yě 。

〔 三sān 0 〕 元yuán 材cái 案àn : 行xíng 教jiào 之zhī 教jiào , 令lìng 也yě ,解jiě 已yǐ 見jiàn 《 地dì 數shù 篇piān 》 。 「 父fù 教jiào 其qí 子zi , 兄xiōng 教jiào 其qí 弟dì 」 二èr 語yǔ , 又yòu見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 。 此cǐ 兩liǎng 「 教jiào 」 字zì , 皆jiē 作zuò 訓xùn 誨huì 講jiǎng 。

〔 三sān 一yī 〕 王wáng 念niàn 孫sūn 云yún : 「 『 見jiàn 其qí 』 當dāng 依yī《 群qún 書shū 治zhì 要yào 》 作zuò 『 見jiàn 禮lǐ 』 。 見jiàn 禮lǐ 二èr 字zì 總zǒng 承chéng 上shàng 文wén 而ér 言yán 。 今jīn本běn 『 禮lǐ 』 作zuò 『 其qí 』 者zhě , 涉shè 上shàng 下xià 文wén 諸zhū 『 其qí 』 字zì 而ér 誤wù 。 」 姚yáo永yǒng 概gài 云yún : 「 『 見jiàn 其qí 』 之zhī 『 其qí 』 當dāng 作zuò 『 期qī 』 。 《 莊zhuāng 子zi . 寓yù言yán 》 『 以yǐ 期qī 年nián 耆qí 者zhě 』 , 注zhù : 『 期qī, 待dài 也yě 。 』 此cǐ 『 期qī 』 字zì 脫tuō 其qí 半bàn 而ér 誤wù 為wèi 『 其qí 』 。 『 見jiàn 期qī 如rú此cǐ 其qí 厚hòu 』 , 即jí 見jiàn 待dài 如rú 此cǐ 其qí 厚hòu 。 」 于yú 省shěng 吾wú 云yún : 「 上shàng 『 其qí 』字zì 應yīng 讀dú 作zuò 『 期qī 』 , 謂wèi 期qī 待dài 也yě 。 其qí 、 期qī 古gǔ 字zì 通tōng 。 《 武wǔ 梁liáng 祠cí畫huà 像xiàng 》 『 樊fán 於yú 其qí 頭tóu 』 , 『 其qí 』 同tóng 『 期qī 』 。 是shì 其qí 證zhèng 。 」 許xǔ維wéi 遹yù 云yún : 「 下xià 『 其qí 』 字zì 猶yóu『

之zhī 』 也yě 。 《 治zhì 要yào 》 引yǐn 刪shān 『 其qí 厚hòu 』 非fēi是shì 。 」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「 上shàng 『 其qí 』 字zì 乃nǎi 『 共gòng 』 字zì 之zhī 誤wù , 謂wèi 供gōng養yǎng 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 當dāng 以yǐ 姚yáo 、 于yú 說shuō 為wèi 是shì 。 《 治zhì 要yào 》 往wǎng 往wǎng 以yǐ意yì 改gǎi 古gǔ 書shū , 不bù 可kě 從cóng 。 共gòng 養yǎng 乃nǎi 下xià 對duì 上shàng 之zhī 詞cí , 郭guō 說shuō 亦yì 不bù 合hé 。

〔 三sān 二èr 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 可kě 以yǐ 反fǎn 於yú 鄉xiāng 乎hū 」, 猶yóu 言yán 必bì 死sǐ 。 《 商shāng 君jūn 書shū . 畫huà 策cè 篇piān 》 云yún : 「 彊jiàng 國guó 之zhī 民mín , 父fù教jiào 其qí 子zi , 兄xiōng 遺yí 其qí 弟dì , 妻qī 遺yí 其qí 夫fū , 皆jiē 曰yuē : 『 不bù 得dé , 無wú 返fǎn 。』 」 義yì 與yǔ 此cǐ 同tóng 。

〔 三sān 三sān 〕 戴dài 望wàng 云yún : 「 宋sòng 本běn 無wú 『 終zhōng 』 字zì。 」 許xǔ 維wéi 遹yù 云yún : 「 墨mò 寶bǎo 堂táng 本běn 無wú『

終zhōng 』 字zì 。 此cǐ 『 衍yǎn 』 字zì 蓋gài 校xiào 者zhě 據jù 別bié 本běn無wú 『 終zhōng 』 字zì 而ér 注zhù 『 衍yǎn 』 字zì 於yú 『 終zhōng 』 旁páng , 今jīn 本běn 復fù 混hùn 入rù 正zhèng 文wén, 當dāng 刪shān 。 」

〔 三sān 四sì 〕 元yuán 材cái 案àn : 必bì 市shì 里lǐ , 莒jǔ 地dì 名míng 。此cǐ 亦yì 假jiǎ 託tuō 之zhī 詞cí 。

〔 三sān 五wǔ 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 列liè 」 同tóng 「 裂liè 」 。「 裂liè 地dì 而ér 封fēng 」 , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 山shān 至zhì 數shù 篇piān 》 。

〔 三sān 六liù 〕 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 齊qí 桓huán 公gōng 之zhī 世shì ,無wú 伐fá 萊lái 事shì 。 左zuǒ 氏shì 襄xiāng 四sì 年nián 傳chuán : 『 齊qí 靈líng 公gōng 滅miè 萊lái , 王wáng 湫jiǎo 正zhèng 輿yú 子zi奔bēn 莒jǔ 。 』 戰zhàn 國guó 之zhī 士shì 因yīn 此cǐ 附fù 會huì 之zhī 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 亦yì 著zhù 者zhě設shè 為wèi 此cǐ 役yì 以yǐ 為wèi 說shuō 明míng 其qí 所suǒ 謂wèi 「 素sù 賞shǎng 之zhī 計jì 」 之zhī 例lì 。 乃nǎi 緊jǐn 承chéng 上shàng文wén「

辟pì 方fāng 都dōu 之zhī 道dào 」 而ér 言yán 。 與yǔ 《 地dì 數shù 篇piān 》之zhī 「 武wǔ 王wáng 有yǒu 重zhòng 泉quán 之zhī 戍shù 」 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 之zhī 「 水shuǐ 豫yù 」 , 《 輕qīng重zhòng 丁dīng 篇piān 》 之zhī 「 石shí 璧bì 謀móu 」 「 菁jīng 茅máo 謀móu 」 , 及jí 《 輕qīng 重zhòng 戊wù 篇piān 》 之zhī以yǐ 輕qīng 重zhòng 之zhī 筴cè 征zhēng 服fú 魯lǔ 、 梁liáng 、 趙zhào 、 代dài 、 楚chǔ 、 衡héng 山shān 等děng 國guó , 同tóng 一yī性xìng 質zhì 。 非fēi 謂wèi 武wǔ 王wáng 與yǔ 齊qí 桓huán 公gōng 真zhēn 有yǒu 此cǐ 等děng 事shì 實shí 也yě 。

    桓huán 公gōng 曰yuē : 「 曲qū 防fáng 之zhī 戰zhàn 〔 一yī 〕 , 民mín 多duō 假jiǎ 貸dài 而ér 給gěi 上shàng 事shì者zhě 。 寡guǎ 人rén 欲yù 為wèi 之zhī 出chū 賂lù 〔 二èr 〕 , 為wèi 之zhī 奈nài 何hé ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 請qǐng 以yǐ 令lìng 令lìng 富fù 商shāng 蓄xù 賈jiǎ 百bǎi 符fú 而ér 一yī 馬mǎ , 無wú有yǒu 者zhě 取qǔ 於yú 公gōng 家jiā 。 〔 三sān 〕 若ruò 此cǐ , 則zé 馬mǎ 必bì 坐zuò 長zhǎng 而ér 百bǎi 倍bèi 其qí 本běn 矣yǐ。 是shì 公gōng 家jiā 之zhī 馬mǎ 不bù 離lí 其qí 牧mù 皁zào 〔 四sì 〕 , 而ér 曲qū 防fáng 之zhī 戰zhàn 賂lù 足zú 矣yǐ 。」

〔 一yī 〕   元yuán 材cái 案àn : 曲qū 防fáng , 地dì 名míng , 未wèi 詳xiáng所suǒ 在zài 。 《 孟mèng 子zi . 告gào 子zi 篇piān 》 言yán 齊qí 桓huán 公gōng 葵kuí 丘qiū 之zhī 會huì , 「 五wǔ 命mìng 曰yuē無wú 曲qū 防fáng 」 。 乃nǎi 謂wèi 「 不bù 得dé 曲qū 為wèi 隄dī 防fáng , 壅yōng 泉quán 激jī 水shuǐ 以yǐ 專zhuān 小xiǎo 利lì ,病bìng 鄰lín 國guó 」 ( 用yòng 朱zhū 熹xī 《 集jí 注zhù 》 語yǔ ) , 與yǔ 此cǐ 曲qū 防fáng 無wú 關guān 。 實shí 亦yì著zhù 者zhě 假jiǎ 託tuō 之zhī 詞cí 。

〔 二èr 〕   何hé 如rú 璋zhāng 云yún : 「 出chū 賂lù , 欲yù 代dài 民mín還hái 所suǒ 貸dài 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 猶yóu 言yán 解jiě 除chú 債zhài 務wù 關guān 係xì 。

〔 三sān 〕   安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 符fú , 券quàn 也yě 。 貸dài財cái 於yú 人rén , 符fú 券quàn 及jí 百bǎi 者zhě 使shǐ 之zhī 獻xiàn 馬mǎ 一yī 匹pǐ , 無wú 有yǒu 馬mǎ 者zhě 買mǎi 之zhī 公gōng 家jiā。 蓋gài 五wǔ 十shí 符fú 者zhě 二èr 家jiā 一yī 馬mǎ , 二èr 十shí 五wǔ 符fú 者zhě 四sì 家jiā 一yī 馬mǎ , 其qí 獻xiàn 不bù止zhǐ 百bǎi 符fú 也yě 。 」 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 《 韓hán 詩shī 外wài 傳chuán 》 六liù : 『 古gǔ 者zhě 有yǒu命mìng , 民mín 之zhī 能néng 敬jìng 長zhǎng 憐lián 孤gū 取qǔ 舍shě 好hǎo 讓ràng 居jū 事shì 力lì 者zhě 告gào 於yú 其qí 君jūn , 然rán 後hòu君jūn 命mìng 得dé 乘chéng 飾shì 車chē 駢pián 馬mǎ 。 未wèi 得dé 命mìng 者zhě 不bù 得dé 乘chéng 飾shì 車chē 駢pián 馬mǎ , 皆jiē 有yǒu 罰fá。 』 《 尚shàng 書shū 大dà 傳chuán 》 同tóng 。 《 史shǐ 記jì . 平píng 準zhǔn 書shū 》 : 『 天tiān 下xià 已yǐ 平píng, 高gāo 祖zǔ 乃nǎi 令lìng 賈jiǎ 人rén 不bù 得dé 衣yī 絲sī 乘chéng 車chē , 重zhòng 租zū 稅shuì 以yǐ 困kùn 弱ruò 之zhī 。 』 漢hàn制zhì 蓋gài 準zhǔn 古gǔ 命mìng 。 管guǎn 子zi 此cǐ 策cè , 商shāng 賈jiǎ 有yǒu 二èr 百bǎi 券quàn 者zhě 許xǔ 之zhī 乘chéng 車chē , 蓋gài傅fù 古gǔ 者zhě 取qǔ 舍shě 好hǎo 讓ràng 之zhī 科kē , 以yǐ 一yī 馬mǎ 準zhǔn 百bǎi 符fú , 命mìng 民mín 償cháng 之zhī 。 其qí 無wú馬mǎ 者zhě 取qǔ 諸zhū 公gōng 家jiā 。 如rú 此cǐ 則zé 賈jiǎ 人rén 以yǐ 得dé 乘chéng 車chē 為wèi 榮róng , 而ér 公gōng 私sī 均jūn 無wú償cháng 債zhài 之zhī 耗hào 。 雖suī 若ruò 弛chí 商shāng 賈jiǎ 之zhī 律lǜ , 而ér 實shí 節jié 官guān 民mín 之zhī 財cái 。 蓋gài 古gǔ 法fǎ馭yù 商shāng 賈jiǎ 甚shèn 嚴yán , 故gù 能néng 行xíng 一yī 時shí 權quán 宜yí 之zhī 計jì 。 後hòu 世shì 富fù 商shāng 大dà 賈jiǎ 蹛dài 財cái役yì 貧pín , 轉zhuǎn 轂gǔ 百bǎi 數shù , 則zé 其qí 策cè 不bù 直zhí 一yī 吷xuè 矣yǐ 。 」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「張zhāng 說shuō 大dà 謬miù 。 此cǐ 乃nǎi 控kòng 制zhì 富fù 商shāng 蓄xù 賈jiǎ 之zhī 策cè 。 凡fán有yǒu 債zhài 券quàn 者zhě 必bì 須xū 登dēng 記jì , 及jí 百bǎi 枚méi 者zhě 獻xiàn 馬mǎ 一yī 匹pǐ , 無wú 馬mǎ 者zhě 則zé 向xiàng 公gōng家jiā 購gòu 馬mǎ 以yǐ 獻xiàn 。 如rú 此cǐ , 則zé 富fù 商shāng 蓄xù 賈jiǎ 必bì 爭zhēng 先xiān 購gòu 馬mǎ , 故gù 下xià 言yán 『馬mǎ 必bì 坐zuò 長zhǎng 』 , 而ér 『 公gōng 家jiā 之zhī 馬mǎ 不bù 離lí 其qí 牧mù 皁zào 』 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn: 安ān 井jǐng 及jí 郭guō 說shuō 非fēi 也yě 。 本běn 書shū 著zhù 者zhě 最zuì 主zhǔ 張zhāng 「 故gù 見jiàn 予yǔ 之zhī 形xíng , 不bù見jiàn 奪duó 之zhī 理lǐ 」 者zhě 。 若ruò 令lìng 貸dài 財cái 於yú 人rén 者zhě 無wú 酬chóu 獻xiàn 馬mǎ , 是shì 「 廢fèi 其qí 所suǒ宜yí 得dé 而ér 斂liǎn 其qí 所suǒ 強qiáng 求qiú 」 也yě 。 不bù 僅jǐn 與yǔ 著zhù 者zhě 之zhī 主zhǔ 張zhāng 不bù 合hé , 而ér 且qiě亦yì 必bì 不bù 為wèi 「 財cái 或huò 累lèi 萬wàn 金jīn 而ér 不bù 佐zuǒ 國guó 家jiā 之zhī 急jí 」 之zhī 富fù 商shāng 蓄xù 賈jiǎ 所suǒ歡huān 迎yíng , 則zé 豈qǐ 能néng 免miǎn 於yú 「 囂xiāo 號hào 」 之zhī 患huàn 乎hū ? 張zhāng 氏shì 以yǐ 「 百bǎi 符fú 一yī 馬mǎ」 為wèi 政zhèng 府fǔ 特tè 許xǔ 商shāng 人rén 乘chéng 車chē , 其qí 識shí 甚shèn 卓zhuó 。 惟wéi 細xì 按àn 原yuán 文wén 之zhī 意yì ,乃nǎi 謂wèi 商shāng 人rén 持chí 有yǒu 借jiè 券quàn 百bǎi 件jiàn 者zhě , 即jí 可kě 自zì 備bèi 一yī 馬mǎ 以yǐ 為wèi 駕jià 車chē 之zhī 用yòng, 無wú 馬mǎ 者zhě 得dé 向xiàng 公gōng 家jiā 備bèi 價jià 請qǐng 購gòu , 並bìng 非fēi 令lìng 民mín 以yǐ 馬mǎ 償cháng 債zhài 也yě 。 且qiě政zhèng 府fǔ 之zhī 所suǒ 以yǐ 特tè 許xǔ 商shāng 人rén 乘chéng 車chē 者zhě , 正zhèng 欲yù 借jiè 此cǐ 提tí 高gāo 馬mǎ 價jià 以yǐ 為wèi 代dài民mín 還hái 債zhài 之zhī 用yòng 也yě , 若ruò 仍réng 令lìng 人rén 民mín 購gòu 馬mǎ 償cháng 債zhài , 則zé 舊jiù 債zhài 未wèi 完wán , 又yòu須xū 負fù 馬mǎ 價jià 百bǎi 倍bèi 之zhī 新xīn 債zhài , 豈qǐ 得dé 謂wèi 之zhī 「 出chū 賂lù 」 耶yé ? 又yòu 案àn : 賈jiǎ人rén 不bù 得dé 乘chéng 車chē , 乃nǎi 漢hàn 高gāo 祖zǔ 之zhī 創chuàng 制zhì 。 此cǐ 文wén 作zuò 者zhě 乃nǎi 欲yù 利lì 用yòng 商shāng 賈jiǎ之zhī 虛xū 榮róng 心xīn , 大dà 弛chí 商shāng 賈jiǎ 之zhī 律lǜ , 不bù 僅jǐn 要yào 求qiú 高gāo 利lì 貸dài 者zhě 自zì 動dòng 放fàng 棄qì債zhài 權quán , 而ér 且qiě 還hái 可kě 以yǐ 使shǐ 國guó 家jiā 獲huò 得dé 馬mǎ 價jià 百bǎi 倍bèi 其qí 本běn 之zhī 暴bào 利lì 。 此cǐ與yǔ 《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 所suǒ 謂wèi 兩liǎng 個gè 「 繆móu 數shù 」 之zhī 或huò 用yòng 「 請qǐng 罪zuì 」 方fāng 法fǎ或huò 用yòng「

旌jīng 表biǎo 」 方fāng 法fǎ , 促cù 使shǐ 高gāo 利lì 貸dài 者zhě 自zì 動dòng 放fàng棄qì 其qí 高gāo 利lì 剝bō 削xuē 行xíng 徑jìng 者zhě , 蓋gài 同tóng 為wèi 不bù 合hé 實shí 際jì 之zhī 幻huàn 想xiǎng 而ér 已yǐ 。

〔 四sì 〕   元yuán 材cái 案àn : 皁zào 即jí 《 漢hàn 書shū . 鄒zōu 陽yáng傳chuán 》 「 與yǔ 牛niú 驥jì 同tóng 皁zào 」 之zhī 皁zào , 顏yán 師shī 古gǔ 注zhù : 「 皁zào , 歷lì 也yě 。 揚yáng雄xióng 《 方fāng 言yán 》 云yún : 『 梁liáng 宋sòng 齊qí 楚chǔ 燕yàn 之zhī 間jiān 謂wèi 歷lì 曰yuē 皁zào 。 』 」 《 史shǐ記jì . 鄒zōu 陽yáng 傳chuán . 集jí 解jiě 》 引yǐn 《 漢hàn 書shū 音yīn 義yì 》 云yún : 「 皁zào , 食shí 牛niú 馬mǎ器qì 也yě 。 以yǐ 木mù 作zuò , 如rú 槽cáo 。 」 此cǐ 言yán 牧mù 皁zào , 即jí 今jīn 言yán 養yǎng 馬mǎ 槽cáo 。 《輕qīng 重zhòng 戊wù 》 「 立lì 帛bó 牢láo 」 , 「 帛bó 」 即jí 「 皁zào 」 之zhī 誤wù 。

    桓huán 公gōng 問wèn 於yú 管guǎn 子zi 曰yuē : 「 崇chóng 弟dì 蔣jiǎng 弟dì 丁dīng 惠huì 〔 一yī 〕 之zhī 功gōng 世shì吾wú 歲suì 罔wǎng 〔 二èr 〕 , 寡guǎ 人rén 不bù 得dé 籍jí 斗dòu 升shēng 焉yān 。 去qù 菹jū 菜cài 鹹xián 鹵lǔ 斥chì 澤zé 山shān間jiān ? ● 不bù 為wèi 用yòng 之zhī 壤rǎng 〔 三sān 〕 , 寡guǎ 人rén 不bù 得dé 籍jí 斗dòu 升shēng 焉yān 。 去qù 一yī 。列liè 稼jià 緣yuán 封fēng 十shí 五wǔ 里lǐ 之zhī 原yuán , 強qiáng 耕gēng 而ér 自zì 以yǐ 為wèi 落luò 〔 四sì 〕 , 其qí 民mín ,寡guǎ 人rén 不bù 得dé 籍jí 斗dòu 升shēng 焉yān 。 則zé 是shì 寡guǎ 人rén 之zhī 國guó , 五wǔ 分fēn 而ér 不bù 能néng 操cāo 其qí 二èr, 〔 五wǔ 〕 是shì 有yǒu 萬wàn 乘chéng 之zhī 號hào 而ér 無wú 千qiān 乘chéng 之zhī 用yòng 也yě 。 以yǐ 是shì 與yǔ 天tiān 子zi 提tí衡héng 爭zhēng 秩zhì 於yú 諸zhū 侯hóu , 〔 六liù 〕 為wèi 之zhī 有yǒu 道dào 乎hū ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 唯wéi 籍jí 於yú 號hào 令lìng 為wèi 可kě 耳ěr 。 」

    桓huán 公gōng 曰yuē : 「 行xíng 事shì 奈nài 何hé ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 請qǐng 以yǐ 令lìng 發fā 師shī 置zhì 屯tún 籍jí 農nóng 〔 七qī 〕 , 十shí 鍾zhōng之zhī 家jiā 不bù 行xíng , 百bǎi 鍾zhōng 之zhī 家jiā 不bù 行xíng , 千qiān 鍾zhōng 之zhī 家jiā 不bù 行xíng 。 行xíng 者zhě 不bù 能néng 百bǎi之zhī 一yī , 千qiān 之zhī 十shí , 而ér 囷qūn 窌jiào 之zhī 數shù 皆jiē 見jiàn 於yú 上shàng 矣yǐ 〔 八bā 〕 。 君jūn 案àn 囷qūn窌jiào 之zhī 數shù , 令lìng 之zhī 曰yuē : 『 國guó 貧pín 而ér 用yòng 不bù 足zú , 請qǐng 以yǐ 平píng 賈jiǎ 取qǔ 之zhī 子zi ,皆jiē 案àn 囷qūn 窌jiào 而ér 不bù 能néng 挹yì 損sǔn 〔 九jiǔ 〕 焉yān 。 』 君jūn 直zhí 幣bì 之zhī 輕qīng 重zhòng 以yǐ 決jué 其qí數shù 〔 一yī 0 〕 , 使shǐ 無wú 券quàn 契qì 之zhī 責zé 〔 一yī 一yī 〕 , 則zé 積jī 藏cáng 囷qūn 窌jiào 之zhī 數shù皆jiē 歸guī 於yú 君jūn 矣yǐ 。 故gù 九jiǔ 州zhōu 無wú 敵dí , 竟jìng 上shàng 無wú 患huàn 〔 一yī 二èr 〕 。 」

    令lìng 曰yuē : 「 罷bà 師shī 歸guī 農nóng , 無wú 所suǒ 用yòng 之zhī 〔 一yī 三sān 〕 。 」

    管guǎn 子zi 曰yuē 〔 一yī 四sì 〕 : 「 天tiān 下xià 有yǒu 兵bīng , 則zé 積jī 藏cáng 之zhī 粟sù 足zú 以yǐ備bèi 其qí 糧liáng 。 天tiān 下xià 無wú 兵bīng , 則zé 以yǐ 賜cì 貧pín 甿méng 。 若ruò 此cǐ , 則zé 菹jū 菜cài 鹹xián 鹵lǔ 斥chì澤zé 山shān 間jiān ? ● 之zhī 壤rǎng 無wú 不bù 發fā 草cǎo 。 此cǐ 之zhī 謂wèi 籍jí 於yú 號hào 令lìng 〔 一yī 五wǔ 〕 。」

〔 一yī 〕   何hé 如rú 璋zhāng 云yún : 「 崇chóng 、 蔣jiǎng 二èr 家jiā 無wú可kě 考kǎo 。 丁dīng 當dāng 是shì 丁dīng 公gōng 之zhī 後hòu , 惠huì 當dāng 是shì 桓huán 公gōng 之zhī 後hòu , 惠huì 公gōng 乃nǎi 桓huán 公gōng子zi 。 足zú 證zhèng 此cǐ 文wén 後hòu 人rén 所suǒ 託tuō 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 亦yì 著zhù 者zhě 假jiǎ 託tuō 之zhī詞cí 。 且qiě 正zhèng 因yīn 其qí 丁dīng 惠huì 並bìng 稱chēng , 與yǔ 《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 之zhī 以yǐ 丁dīng 惠huì 高gāo 國guó 並bìng 稱chēng 者zhě , 同tóng 足zú 證zhèng 明míng 兩liǎng 篇piān 所suǒ 述shù 與yǔ 當dāng 日rì 之zhī史shǐ 實shí 初chū 無wú 關guān 係xì , 蓋gài 猶yóu 本běn 篇piān 上shàng 文wén 之zhī 言yán「

程chéng 諸zhū 侯hóu 」 「 狄dí 諸zhū 侯hóu 」 , 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān》 之zhī 言yán 「 癸guǐ 乙yǐ 」 , 《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 之zhī 言yán 「 癸guǐ 度dù 」 及jí 《 輕qīng 重zhòng戊wù 篇piān 》 之zhī 言yán 「 王wáng 邑yì 」 「 王wáng 師shī 北běi 」 矣yǐ 。 「 功gōng 世shì 」 疑yí 當dāng 作zuò 「功gōng 臣chén 世shì 家jiā 」 , 《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 「 功gōng 臣chén 世shì 家jiā 」 一yī 語yǔ 凡fán 四sì 見jiàn ,可kě 證zhèng 。

〔 二èr 〕   俞yú 樾yuè 云yún : 「 『 吾wú 歲suì 罔wǎng 』 者zhě ,即jí 吾wú 歲suì 無wú 也yě 。 罔wǎng 、 無wú 一yī 聲shēng 之zhī 轉zhuǎn 。 《 尚shàng 書shū . 湯tāng 誓shì 》 『 罔wǎng 有yǒu攸yōu 赦shè 』 , 《 西xī 伯bó 戡kān 黎lí 》 『 罔wǎng 敢gǎn 知zhī 吉jí 』 , 《 微wēi 子zi 》 『 乃nǎi 罔wǎng恒héng 獲huò 』 , 《 金jīn 縢téng 》 『 王wáng 其qí 罔wǎng 害hài 』 , 《 史shǐ 記jì 》 並bìng 易yì 以yǐ 『 無wú』 字zì , 是shì 其qí 證zhèng 。 『 歲suì 無wú 』 即jí 『 歲suì 凶xiōng 』 。 或huò 疑yí 『 罔wǎng 』 為wèi 『凶xiōng 』 字zì 之zhī 誤wù , 非fēi 是shì 。 」 元yuán 材cái 案àn : 「 吾wú 歲suì 罔wǎng 」 三sān 字zì , 疑yí 有yǒu訛é 誤wù , 依yī 俞yú 說shuō 亦yì 與yǔ 上shàng 下xià 文wén 不bù 相xiāng 銜xián 接jiē , 仍réng 以yǐ 闕què 疑yí 為wèi 是shì 。

〔 三sān 〕   元yuán 材cái 案àn : 「 去qù 」 字zì 無wú 義yì , 疑yí衍yǎn , 說shuō 見jiàn 下xià 。 「 菹jū 菜cài 」 乃nǎi 「 菹jū 萊lái 」 之zhī 訛é , 下xià 同tóng 。 「 鹹xián 鹵lǔ」 , 鹼jiǎn 地dì 。 「 斥chì 澤zé 」 , 《 漢hàn 書shū . 刑xíng 法fǎ 志zhì 》 顏yán 師shī 古gǔ 注zhù 云yún :「 斥chì , 鹹xián 鹵lǔ 之zhī 地dì 。 」 山shān 間jiān 猶yóu 言yán 山shān 中zhōng 。 「 ? ● 」 , 安ān 井jǐng 衡héng云yún : 「 蓋gài ? ● 之zhī 別bié 字zì 。 ? ● , 不bù 平píng 也yě 。 」 今jīn 案àn 《 莊zhuāng 子zi .庚gēng 桑sāng 楚chǔ 篇piān 》 作zuò 「 畏wèi 壘lěi 」 。 《 史shǐ 記jì . 老lǎo 莊zhuāng 申shēn 韓hán 傳chuán 》 作zuò 「 畏wèi累lèi 」 。 「 不bù 為wèi 用yòng 」 , 何hé 如rú 璋zhāng 云yún : 「 言yán 不bù 可kě 耕gēng 也yě 。 」

〔 四sì 〕   元yuán 材cái 案àn : 「 去qù 一yī 」 二èr 字zì 疑yí 衍yǎn, 說shuō 見jiàn 下xià 。 列liè 即jí 本běn 篇piān 上shàng 文wén 「 立lì 壤rǎng 列liè 」 之zhī 列liè 。 稼jià , 稼jià 穡sè ,此cǐ 處chù 指zhǐ 農nóng 田tián 。 緣yuán , 邊biān 緣yuán 。 封fēng , 封fēng 疆jiāng 。 原yuán , 平píng 地dì 。 此cǐ 謂wèi 靠kào近jìn 封fēng 疆jiāng 邊biān 緣yuán 寬kuān 達dá 十shí 五wǔ 里lǐ 之zhī 平píng 地dì , 皆jiē 為wèi 無wú 數shù 大dà 小xiǎo 不bù 等děng 之zhī 農nóng田tián 所suǒ 布bù 滿mǎn 。 此cǐ 等děng 農nóng 田tián 皆jiē 為wèi 強qiáng 人rén 所suǒ 私sī 墾kěn 而ér 自zì 成chéng 村cūn 落luò 者zhě , 故gù下xià 文wén 云yún 「 其qí 民mín 寡guǎ 人rén 不bù 得dé 籍jí 斗dòu 升shēng 」 也yě 。 張zhāng 佩pèi 綸lún 謂wèi 「 『 列liè 稼jià緣yuán 封fēng 』 無wú 義yì , 『 稼jià 』 當dāng 作zuò 『 冢zhǒng 』 , 山shān 頂dǐng 曰yuē 冢zhǒng , 上shàng 所suǒ 言yán 『山shān 間jiān 』 乃nǎi 群qún 山shān , 此cǐ 則zé 指zhǐ 泰tài 山shān 言yán 」 者zhě 非fēi 。

〔 五wǔ 〕   俞yú 樾yuè 云yún : 「 按àn 此cǐ 文wén 凡fán 三sān 云yún 『寡guǎ 人rén 不bù 得dé 籍jí 斗dòu 升shēng 焉yān 』 , 句jù 下xià 當dāng 並bìng 有yǒu 『 去qù 一yī 』 兩liǎng 字zì 。 言yán 如rú此cǐ 則zé 是shì 去qù 其qí 一yī 分fēn 也yě 。 今jīn 第dì 一yī 句jù 下xià有yǒu 『 去qù 』 字zì 而ér 奪duó 『 一yī 』 字zì , 第dì 二èr 句jù 下xià 『 去qù 一yī 』 兩liǎng 字zì 俱jù 存cún, 而ér 誤wù 屬shǔ 下xià 讀dú , 第dì 三sān 句jù 下xià『

去qù 一yī 』 兩liǎng 字zì 俱jù 奪duó 矣yǐ , 而ér 句jù 上shàng 有yǒu 『 其qí民mín 』 兩liǎng 字zì , 甚shèn 為wèi 不bù 詞cí , 蓋gài 『 其qí 民mín 』 即jí 『 去qù 一yī 』 之zhī 誤wù 。 古gǔ文wén 『 一yī 』 作zuò 『 ? 』 , 因yīn 誤wù 為wèi 『 民mín 』 。 ? 誤wù 為wèi 民mín , 因yīn 改gǎi 『去qù 』 為wèi 『 其qí 』 , 屬shǔ 之zhī 句jù 上shàng , 而ér 義yì 全quán 失shī 矣yǐ 。 『 不bù 能néng 操cāo 其qí 二èr』 當dāng 作zuò 『 不bù 能néng 操cāo 其qí 三sān 』 。 蓋gài 上shàng 文wén 三sān 言yán 『 去qù 一yī 』 , 則zé 是shì 去qù其qí 三sān 分fēn , 故gù 桓huán 公gōng 言yán 五wǔ 分fēn 不bù 能néng 操cāo 其qí 三sān 也yě 。 如rú 今jīn 本běn 則zé 皆jiē 不bù 得dé其qí 指zhǐ 矣yǐ 。 」 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 文wén 訛é 誤wù 甚shèn 多duō , 不bù 可kě 強qiáng 解jiě 。 俞yú 說shuō 甚shèn辨biàn , 但dàn 增zēng 改gǎi 字zì 數shù 太tài 多duō , 未wèi 免miǎn 有yǒu 削xuē 足zú 適shì 屨jù 之zhī 嫌xián 。 且qiě 「 其qí 民mín」 者zhě , 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún 「 言yán 此cǐ 等děng 人rén 寡guǎ 人rén 亦yì 不bù 得dé 籍jí 」 , 郭guō 沫mò 若ruò 云yún「 言yán 民mín 在zài 邊biān 疆jiāng 隙xì 地dì , 強qiáng 力lì 耕gēng 作zuò , 自zì 為wèi 部bù 落luò 而ér 不bù 納nà 稅shuì 籍jí 」, 文wén 義yì 皆jiē 順shùn , 何hé 得dé 謂wèi 為wèi 「 不bù 詞cí 」 ? 竊qiè 意yì 此cǐ 文wén 上shàng 「 去qù 」 字zì下xià 挩tuō 「 一yī 」 字zì , 「 去qù 一yī 」 與yǔ 下xià 「 去qù 一yī 」 皆jiē 是shì 校xiào 者zhě 按àn 照zhào 下xià文wén 「 五wǔ 分fēn 而ér 不bù 能néng 操cāo 其qí 二èr 」 句jù 而ér 添tiān 注zhù 於yú 「 寡guǎ 人rén 不bù 得dé 籍jí 斗dòu 升shēng焉yān 」 句jù 旁páng 者zhě , 後hòu 人rén 遂suì 誤wù 以yǐ 入rù 正zhèng 文wén 而ér 又yòu 奪duó 其qí 「 一yī 」 字zì 耳ěr 。朱zhū 長zhǎng 春chūn 釋shì 此cǐ 文wén 云yún : 「 其qí 一yī , 公gōng 族zú 采cǎi 地dì 世shì 祿lù , 不bù 入rù 於yú 公gōng 稅shuì也yě 。 其qí 二èr , 棄qì 土tǔ 不bù 毛máo , 不bù 入rù 於yú 公gōng 稅shuì 也yě 。 其qí 三sān , 近jìn 郊jiāo 村cūn 落luò, 自zì 占zhàn 土tǔ 為wèi 耕gēng , 不bù 入rù 於yú 公gōng 稅shuì 也yě 。 」 亦yì 以yǐ 「 其qí 一yī 」 「 其qí 二èr」 「 其qí 三sān 」 對duì 原yuán 文wén 進jìn 行xíng 分fēn 析xī , 即jí 「 去qù 一yī 」 云yún 云yún 之zhī 義yì 矣yǐ 。「 五wǔ 分fēn 而ér 不bù 能néng 操cāo 其qí 二èr 」 句jù 亦yì 不bù 必bì 改gǎi 。 上shàng 述shù 三sān 種zhǒng 土tǔ 地dì 有yǒu 大dà有yǒu 小xiǎo , 並bìng 不bù 是shì 每měi 一yī 種zhǒng 皆jiē 等děng 於yú 五wǔ 分fēn 之zhī 一yī 。 則zé 此cǐ 處chù 五wǔ 分fēn 之zhī 二èr, 乃nǎi 謂wèi 上shàng 述shù 三sān 種zhǒng 土tǔ 地dì 已yǐ 占zhàn 去qù 公gōng 稅shuì 五wǔ 分fēn 之zhī 三sān 以yǐ 上shàng 也yě 。 張zhāng 佩pèi綸lún 謂wèi 「 五wǔ 分fēn 當dāng 作zuò 四sì 分fēn , 四sì 分fēn 而ér 去qù 其qí 三sān , 故gù 曰yuē 不bù 能néng 操cāo 二èr 」者zhě 亦yì 不bù 可kě 從cóng 。

❖
🔊 本页支持朗读:点屏幕底部控制条即可听书(Chrome / Edge / Safari 支持)。 若未出现控制条,说明当前浏览器不支持语音朗读。
相关推荐