推荐
首页 › 书库 › 管子

第 73 / 84 回

〔 六liù 〕   尹yǐn 注zhù 云yún : 「 提tí , 持chí 也yě 。 合hé 眾zhòng弱ruò 以yǐ 事shì 一yī 強qiáng 者zhě 謂wèi 之zhī 衡héng 。 秩zhì , 次cì 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn 「 提tí 衡héng 」 二èr字zì , 《 韓hán 非fēi 子zi 》 書shū 屢lǚ 用yòng 之zhī 。 《 有yǒu 度dù 篇piān 》 云yún 「 愚yú 智zhì 提tí 衡héng 而ér立lì 。 」 《 八bā 經jīng 篇piān 》 云yún : 「 大dà 臣chén 兩liǎng 重zhòng , 提tí 衡héng 而ér 不bù 踦yǐ 者zhě 曰yuē 卷juǎn禍huò 。 」 《 飾shì 邪xié 篇piān 》 云yún : 「 自zì 以yǐ 為wèi 與yǔ 秦qín 提tí 衡héng 。 」 又yòu 《 漢hàn 書shū. 杜dù 周zhōu 傳chuán . 贊zàn 》 云yún : 「 張zhāng 湯tāng 杜dù 周zhōu 俱jù 有yǒu 良liáng 子zi , 爵jué 位wèi 尊zūn 顯xiǎn ,繼jì 世shì 立lì 朝cháo , 相xiāng 與yǔ 提tí 衡héng 。 」 臣chén 瓚zàn 曰yuē: 「 衡héng , 平píng 也yě 。 言yán 二èr 人rén 齊qí 也yě 。 」 皆jiē 是shì 並bìng 肩jiān 而ér 立lì , 不bù 相xiāng 上shàng下xià 之zhī 意yì 。 「 衡héng 」 亦yì 有yǒu 作zuò 「 珩háng 」 者zhě 。 《 鹽yán 鐵tiě 論lùn . 論lùn 功gōng 篇piān 》云yún : 「 七qī 國guó 之zhī 時shí , 皆jiē 據jù 萬wàn 乘chéng , 南nán 面miàn 稱chēng 王wáng , 提tí 珩háng 為wèi 敵dí 國guó 累lèi世shì 。 」 是shì 也yě 。 張zhāng 之zhī 象xiàng 釋shì 之zhī 云yún : 「 提tí , 舉jǔ 也yě 。 珩háng , 佩pèi 玉yù 也yě, 所suǒ 以yǐ 飾shì 行xíng 止zhǐ 也yě 。 行xíng 止zhǐ 之zhī 飾shì 相xiāng 同tóng , 故gù 可kě 以yǐ 互hù 相xiāng 平píng 行xíng 。 」尹yǐn 氏shì 說shuō 非fēi 。 爭zhēng 秩zhì 一yī 詞cí , 又yòu 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 。 謂wèi 爭zhēng 先xiān 後hòu 位wèi次cì 。 如rú 《 左zuǒ 氏shì 哀āi 十shí 三sān 年nián 傳chuán 》 「 吳wú 晉jìn 爭zhēng 先xiān 」 , 是shì 其qí 例lì 也yě 。此cǐ 謂wèi 與yǔ 天tiān 子zi 並bìng 駕jià 馳chí 驅qū , 爭zhēng 先xiān 後hòu 位wèi 序xù 於yú 諸zhū 侯hóu 。 張zhāng 文wén 虎hǔ 謂wèi 「『 子zi 』 疑yí 當dāng 作zuò 『 下xià 』 」 者zhě 失shī 之zhī 。

〔 七qī 〕   尹yǐn 注zhù 云yún : 「 屯tún , 戍shù 也yě 。 發fā 師shī置zhì 屯tún , 人rén 有yǒu 粟sù 者zhě 則zé 不bù 行xíng 。 」 元yuán 材cái 案àn : 置zhì 屯tún 即jí 立lì 戍shù 。 《 地dì數shù 篇piān 》 云yún 「 武wǔ 王wáng 立lì 重zhòng 泉quán 之zhī 戍shù 」 是shì 也yě 。 籍jí 農nóng , 謂wèi 登dēng 記jì 農nóng 民mín藏cáng 穀gǔ 之zhī 數shù 。 又yòu 案àn 「 發fā 師shī 置zhì 屯tún 籍jí 農nóng 」 本běn 為wèi 一yī 事shì , 張zhāng 佩pèi 綸lún 乃nǎi分fēn 之zhī 為wèi 三sān , 謂wèi 「 桓huán 公gōng 所suǒ 慮lǜ 三sān 端duān , 管guǎn 子zi 以yǐ 令lìng 答dá 之zhī 」 , 穿chuān 鑿záo之zhī 至zhì !

〔 八bā 〕   陶táo 鴻hóng 慶qìng 云yún : 「 『 十shí 鍾zhōng 』 當dāng 與yǔ『 千qiān 鍾zhōng 』 互hù 易yì 。 蓋gài 初chū 令lìng 止zhǐ 及jí 『 千qiān 鍾zhōng 之zhī 家jiā 』 , 次cì 及jí 『 百bǎi 鍾zhōng』 , 又yòu 次cì 及jí 於yú 『 十shí 鍾zhōng 』 。 至zhì 十shí 鍾zhōng 之zhī 家jiā 亦yì 不bù 行xíng , 則zé 當dāng 行xíng 者zhě少shǎo 。 故gù 曰yuē 『 行xíng 者zhě 不bù 能néng 百bǎi 之zhī 一yī , 千qiān 之zhī 十shí , 而ér 囷qūn 窌jiào 之zhī 數shù 皆jiē 見jiàn於yú 上shàng 也yě 』 。 今jīn 本běn 誤wù 倒dào , 則zé 不bù 通tōng 矣yǐ 。 」 元yuán 材cái 案àn : 陶táo 說shuō 大dà 迂yū。 此cǐ 謂wèi 家jiā 有yǒu 十shí 鍾zhōng 百bǎi 鍾zhōng 千qiān 鍾zhōng 者zhě 皆jiē 可kě 免miǎn 役yì , 並bìng 非fēi 分fēn 三sān 次cì 發fā 令lìng也yě 。 「 囷qūn 窌jiào 」 , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 。 「 見jiàn 」 即jí 《 漢hàn 書shū. 韓hán 信xìn 傳chuán 》 「 情qíng 見jiàn 力lì 屈qū 」 之zhī 見jiàn , 顏yán 師shī 古gǔ 注zhù 云yún : 「 見jiàn , 顯xiǎn露lù 也yě 。 」 猶yóu 令lìng 言yán 暴bào 露lù 。

〔 九jiǔ 〕   尹yǐn 注zhù 云yún : 「 挹yì , 猶yóu 謂wèi 減jiǎn 其qí 數shù。 」 安ān 井jǐng 衡héng 說shuō 同tóng 。 何hé 如rú 璋zhāng 云yún :「

挹yì 損sǔn 猶yóu 言yán 加jiā 減jiǎn , 謂wèi 必bì 如rú 其qí 所suǒ 存cún 之zhī 數shù也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 《 荀xún 子zi . 宥yòu 坐zuò 篇piān 》 云yún : 「 此cǐ 所suǒ 謂wèi 挹yì 而ér 損sǔn之zhī 之zhī 道dào 也yě 。 」 楊yáng 倞jìng 注zhù : 「 挹yì 亦yì 退tuì 也yě 。 挹yì 而ér 損sǔn 之zhī , 猶yóu 言yán 損sǔn之zhī 又yòu 損sǔn 。 」 與yǔ 尹yǐn 注zhù 合hé 。 然rán 考kǎo 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 云yún 「 用yòng 若ruò 挹yì 於yú河hé 海hǎi 」 , 則zé 「 挹yì 」 字zì 實shí 不bù 能néng 訓xùn 為wèi 「 退tuì 」 或huò 「 減jiǎn 」 。 挹yì 有yǒu 取qǔ 義yì 。 此cǐ 處chù 當dāng 訓xùn 為wèi 益yì , 挹yì 損sǔn 猶yóu 言yán 益yì 損sǔn, 即jí 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 所suǒ 謂wèi 「 侈chǐ 弇yǎn 」 之zhī 意yì 。 《 荀xún 子zi 》 上shàng 文wén 云yún: 「 孔kǒng 子zi 曰yuē : 聰cōng 明míng 聖shèng 智zhì , 守shǒu 之zhī 以yǐ 愚yú 。 功gōng 被bèi 天tiān 下xià , 守shǒu 之zhī 以yǐ讓ràng 。 勇yǒng 力lì 撫fǔ 世shì , 守shǒu 之zhī 以yǐ 怯qiè 。 富fù 有yǒu 四sì 海hǎi , 守shǒu 之zhī 以yǐ 謙qiān 。 」 正zhèng是shì 上shàng 句jù 言yán 益yì , 下xià 句jù 言yán 損sǔn 也yě 。 又yòu 《 史shǐ 記jì . 十shí 二èr 諸zhū 侯hóu 年nián 表biǎo .序xù 》 云yún : 「 七qī 十shí 子zi 之zhī 徒tú 口kǒu 受shòu 其qí 傳chuán 指zhǐ , 為wèi 有yǒu 所suǒ 刺cì 譏jī 褒bāo 諱huì 挹yì損sǔn 之zhī 文wén 辭cí 不bù 可kě 以yǐ 書shū 見jiàn 也yě 。 」 亦yì 作zuò 損sǔn 益yì 講jiǎng 。 何hé 說shuō 得dé 之zhī 。

〔 一yī 0 〕 尹yǐn 注zhù 云yún ; 「 直zhí 猶yóu 當dāng 也yě 。 謂wèi 決jué其qí 積jī 粟sù 之zhī 數shù 。 」 元yuán 材cái 案àn : 決jué 謂wèi 解jiě 除chú 債zhài 務wù 關guān 係xì , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《山shān 至zhì 數shù 篇piān 》 。

〔 一yī 一yī 〕 尹yǐn 注zhù 云yún : 「 分fēn 之zhī 曰yuē 券quàn , 合hé 之zhī曰yuē 契qì 。 責zé 讀dú 曰yuē 債zhài 。 使shǐ 百bǎi 姓xìng 皆jiē 稱chēng 貸dài 於yú 君jūn , 則zé 無wú 契qì 券quàn 之zhī 債zhài 。」 元yuán 材cái 案àn : 「 使shǐ 無wú 券quàn 契qì 之zhī 責zé 」 一yī 語yǔ 。 又yòu 兩liǎng 見jiàn《

輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 , 唯wéi 此cǐ 處chù 券quàn 契qì 與yǔ 《 丁dīng 篇piān》 微wēi 有yǒu 不bù 同tóng 。 《 丁dīng 篇piān 》 券quàn 契qì 指zhǐ 人rén 民mín 向xiàng 稱chēng 貸dài 之zhī 家jiā 借jiè 債zhài 而ér 立lì之zhī 借jiè 據jù 而ér 言yán , 此cǐ 處chù 則zé 指zhǐ 政zhèng 府fǔ 定dìng 購gòu 存cún 穀gǔ 時shí 所suǒ 發fā 出chū 之zhī 穀gǔ 價jià 支zhī款kuǎn 單dān 據jù 。 使shǐ 無wú 券quàn 契qì 之zhī 責zé , 謂wèi 政zhèng 府fǔ 以yǐ 現xiàn 款kuǎn 按àn 市shì 價jià 支zhī 付fù 之zhī ,不bù 再zài 負fù 債zhài 於yú 藏cáng 穀gǔ 之zhī 家jiā 也yě 。 尹yǐn 謂wèi 「 使shǐ 百bǎi 姓xìng 皆jiē 稱chēng 貸dài 於yú 君jūn 」 ,失shī 其qí 指zhǐ 矣yǐ 。

〔 一yī 二èr 〕 元yuán 材cái 案àn : 九jiǔ 州zhōu 有yǒu 二èr , 一yī 為wèi 大dà九jiǔ 州zhōu , 鄒zōu 衍yǎn 主zhǔ 之zhī , 見jiàn 《 史shǐ 記jì . 孟mèng 荀xún 列liè 傳chuán 》 及jí 《 鹽yán 鐵tiě 論lùn .論lùn 鄒zōu 篇piān 》 。 二èr 為wèi 中zhōng 國guó 境jìng 內nèi 之zhī 九jiǔ 州zhōu 。 此cǐ 又yòu 有yǒu 《 禹yǔ 貢gòng 》 九jiǔ 州zhōu( 冀jì 、 兗yǎn 、 青qīng 、 徐xú 、 揚yáng 、 荊jīng 、 豫yù 、 梁liáng 、 雍yōng ) 《 爾ěr 雅yǎ 》 九jiǔ州zhōu(

冀jì 、 幽yōu 、 兗yǎn 、 營yíng 、 徐xú 、 揚yáng 、 荊jīng 、 豫yù、 雍yōng ) 及jí 《 周zhōu 禮lǐ 》 九jiǔ 州zhōu ( 冀jì 、 幽yōu 、 并bìng 、 兗yǎn 、 青qīng 、 揚yáng 、 荊jīng、 豫yù 、 雍yōng ) 之zhī 分fēn 。 ( 王wáng 莽mǎng 九jiǔ 州zhōu 從cóng 《 禹yǔ 貢gòng 》 , 見jiàn《

漢hàn 書shū . 王wáng 莽mǎng 傳chuán 》 。 《 漢hàn 書shū . 地dì 理lǐ 志zhì》 從cóng 《 周zhōu 禮lǐ 》 。 ) 漢hàn 人rén 最zuì 喜xǐ 以yǐ 九jiǔ 州zhōu 代dài 表biǎo 全quán 國guó 。 僅jǐn 《 鹽yán 鐵tiě論lùn 》 一yī 書shū 中zhōng , 稱chēng 九jiǔ 州zhōu 者zhě , 即jí 達dá 八bā 處chù 之zhī 多duō 。 除chú 《 論lùn 鄒zōu 篇piān 》之zhī 九jiǔ 州zhōu 係xì 指zhǐ 大dà 九jiǔ 州zhōu 而ér 言yán 者zhě 外wài , 其qí 餘yú 則zé 皆jiē 指zhǐ 中zhōng 國guó 國guó 境jìng 以yǐ 內nèi 之zhī 九jiǔ 州zhōu 而ér 言yán 。 此cǐ 處chù 及jí 《 輕qīng 重zhòng 戊wù 篇piān 》之zhī 九jiǔ 州zhōu 亦yì 然rán 。 「 九jiǔ 州zhōu 無wú 敵dí 」 者zhě , 猶yóu 《 孟mèng 子zi 》 之zhī 言yán 「 天tiān 下xià無wú 敵dí 」 矣yǐ 。 竟jìng 同tóng 境jìng 。 此cǐ 謂wèi 民mín 間jiān 之zhī 穀gǔ 既jì 盡jǐn 歸guī 於yú 政zhèng 府fǔ , 於yú 是shì政zhèng 府fǔ 手shǒu 中zhōng 掌zhǎng 握wò 有yǒu 大dà 量liàng 之zhī 穀gǔ , 以yǐ 攻gōng 則zé 天tiān 下xià 無wú 敵dí , 以yǐ 守shǒu 則zé 境jìng上shàng 無wú 患huàn 。 賈jiǎ 誼yì 所suǒ 謂wèi 「 苟gǒu 粟sù 多duō 而ér 財cái 有yǒu 餘yú , 何hé 為wèi 而ér 不bù 成chéng ? 以yǐ攻gōng 則zé 取qǔ , 以yǐ 守shǒu 則zé 固gù , 以yǐ 戰zhàn 則zé 勝shèng , 懷huái 敵dí 附fù 遠yuǎn , 何hé 招zhāo 而ér 不bù 至zhì」 , 意yì 與yǔ 此cǐ 同tóng 。

〔 一yī 三sān 〕 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 『 無wú 所suǒ 用yòng 之zhī 管guǎn子zi 曰yuē 』 , 顯xiǎn 有yǒu 脫tuō 爛làn 字zì 句jù 。 」 元yuán 材cái 案àn : 「 令lìng 曰yuē 」 當dāng 作zuò 「 公gōng曰yuē 」 。 乃nǎi 桓huán 公gōng 於yú 聽tīng 取qǔ 上shàng 項xiàng 陳chén 述shù 之zhī 後hòu , 追zhuī 問wèn 管guǎn 子zi 之zhī 詞cí 。 「罷bà 師shī 歸guī 農nóng 」 對duì 「 發fā 師shī 置zhì 屯tún 」 而ér 言yán 。 謂wèi 當dāng 發fā 師shī 置zhì 屯tún 之zhī 初chū ,假jiǎ 名míng 國guó 防fáng , 實shí 則zé 其qí 本běn 意yì 祇qí 在zài 騙piàn 取qǔ 民mín 間jiān 之zhī 藏cáng 穀gǔ , 今jīn 穀gǔ 已yǐ 盡jǐn歸guī 於yú 君jūn , 是shì 騙piàn 取qǔ 藏cáng 穀gǔ 之zhī 目mù 的de 已yǐ 達dá , 然rán 則zé 罷bà 師shī 歸guī 農nóng 之zhī 後hòu ,此cǐ 項xiàng 藏cáng 穀gǔ 究jiū 將jiāng 何hé 以yǐ 用yòng 之zhī 耶yé ? 下xià 文wén 「 管guǎn 子zi 曰yuē 」 云yún 云yún , 即jí 對duì答dá 桓huán 公gōng 此cǐ 問wèn 者zhě 也yě 。 若ruò 作zuò 「 令lìng 曰yuē 」 , 則zé 「 管guǎn 子zi 曰yuē 」 三sān 字zì 為wèi重zhòng 出chū 矣yǐ 。

〔 一yī 四sì 〕 豬zhū 飼sì 彥yàn 博bó 云yún : 「 『 管guǎn 子zi 曰yuē 』三sān 字zì 衍yǎn 。 」 何hé 如rú 璋zhāng 、 聞wén 一yī 多duō 說shuō 同tóng 。 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 與yǔ 上shàng 文wén 「公gōng 曰yuē 」 云yún 云yún 一yī 問wèn 一yī 答dá , 何hé 得dé 謂wèi 為wèi 衍yǎn 文wén 。 唯wéi 「 曰yuē 」 字zì 上shàng 當dāng有yǒu 「 對duì 」 字zì 。

〔 一yī 五wǔ 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 甿méng 」 字zì 及jí 「 發fā 草cǎo」 之zhī 義yì , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 。 「 無wú 兵bīng 則zé 以yǐ 賜cì 貧pín 甿méng 」 者zhě, 蓋gài 假jiǎ 資zī 於yú 貧pín 民mín , 使shǐ 作zuò 為wèi 耕gēng 發fā 草cǎo 萊lái 之zhī 用yòng , 非fēi 徒tú 賜cì 之zhī 而ér 已yǐ。 此cǐ 蓋gài 對duì 於yú 桓huán 公gōng 「 罷bà 師shī 歸guī 農nóng , 無wú 所suǒ 用yòng 之zhī 」 之zhī 疑yí 問wèn 加jiā 以yǐ 解jiě釋shì 。 謂wèi 積jī 藏cáng 之zhī 穀gǔ , 不bù 僅jǐn 戰zhàn 時shí 不bù 可kě 或huò 缺quē , 即jí 平píng 時shí 亦yì 有yǒu 其qí 必bì要yào 也yě 。 《 揆kuí 度dù 篇piān 》 云yún : 「 彼bǐ 輕qīng 重zhòng 者zhě , 諸zhū 侯hóu 不bù 服fú 以yǐ 出chū 戰zhàn ,諸zhū 侯hóu 賓bīn 服fú 以yǐ 行xíng 仁rén 義yì 。 」 又yòu 《 鹽yán 鐵tiě 論lùn . 力lì 耕gēng 篇piān 》 云yún : 「 往wǎng者zhě 財cái 用yòng 不bù 足zú , 戰zhàn 士shì 頗pō 不bù 得dé 祿lù 。 而ér 山shān 東dōng 被bèi 災zāi , 齊qí 趙zhào 大dà 饑jī 。賴lài 均jūn 輸shū 之zhī 富fù , 倉cāng 廩lǐn 之zhī 積jī , 戰zhàn 士shì 以yǐ 奉fèng , 饑jī 民mín 以yǐ 賑zhèn 。 故gù 均jūn 輸shū之zhī 物wù , 府fǔ 庫kù 之zhī 財cái , 非fēi 所suǒ 以yǐ 賈jiǎ 萬wàn 民mín 而ér專zhuān 奉fèng 兵bīng 師shī 之zhī 用yòng , 亦yì 所suǒ 以yǐ 賑zhèn 困kùn 乏fá 而ér 備bèi 水shuǐ 旱hàn 之zhī 災zāi 也yě 。 」 義yì 與yǔ此cǐ 同tóng 。

    管guǎn 子zi 曰yuē : 「 滕téng 魯lǔ 之zhī 粟sù 釜fǔ 百bǎi , 則zé 使shǐ 吾wú 國guó 之zhī 粟sù 釜fǔ 千qiān 。滕téng 魯lǔ 之zhī 粟sù 四sì 流liú 而ér 歸guī 我wǒ , 若ruò 下xià 深shēn 谷gǔ 者zhě , 非fēi 歲suì 凶xiōng 而ér 民mín 飢jī 也yě 。辟pì 之zhī 以yǐ 號hào 令lìng , 引yǐn 之zhī 以yǐ 徐xú 疾jí , 施shī 平píng 其qí 歸guī 我wǒ 若ruò 流liú 水shuǐ 。 」 〔 一yī〕

〔 一yī 〕   安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 辟pì , 召zhào 也yě 。 『平píng 』 當dāng 為wèi 『 乎hū 』 。 『 施shī 乎hū 』 , 舒shū 行xíng 貌mào 。 」 俞yú 樾yuè 云yún : 「 『施shī 』 乃nǎi 『 也yě 』 字zì 之zhī 誤wù , 『 乎hū 』 上shàng 當dāng 有yǒu 『 粟sù 』 字zì 。 《 輕qīng 重zhòng甲jiǎ 篇piān 》 曰yuē : 『 故gù 申shēn 之zhī 以yǐ 號hào 令lìng , 抗kàng 之zhī 以yǐ 徐xú 疾jí 也yě , 民mín 乎hū 其qí 歸guī我wǒ 若ruò 流liú 水shuǐ 。 』 文wén 法fǎ 與yǔ 此cǐ 同tóng 。 知zhī 此cǐ 文wén 是shì 『 粟sù 乎hū 』 非fēi 『 民mín 乎hū』 者zhě , 以yǐ 本běn 文wén 是shì 言yán 粟sù 事shì 耳ěr 。 」 張zhāng 佩pèi 綸lún 說shuō 同tóng 。 元yuán 材cái 案àn : 安ān井jǐng 說shuō 是shì , 俞yú 、 張zhāng 說shuō 非fēi 也yě 。 施shī ,《

說shuō 文wén 》 : 「 旗qí 貌mào 。 」 徐xú 鍇kǎi 曰yuē : 「 旗qí之zhī 逶wēi 迤yí 。 」 施shī 乎hū 其qí 歸guī 我wǒ 若ruò 流liú 水shuǐ , 猶yóu 言yán 滕téng 魯lǔ 之zhī 粟sù 逶wēi 迤yí 而ér 來lái, 如rú 水shuǐ 之zhī 就jiù 下xià 也yě 。 又yòu 案àn 《 山shān 至zhì 數shù 篇piān 》 : 「 彼bǐ 諸zhū 侯hóu 之zhī 穀gǔ 十shí, 使shǐ 吾wú 國guó 穀gǔ 二èr 十shí , 則zé 諸zhū 侯hóu 穀gǔ 歸guī 吾wú 國guó 矣yǐ 。 諸zhū 侯hóu 穀gǔ 二èr 十shí , 吾wú國guó 穀gǔ 十shí , 則zé 吾wú 國guó 穀gǔ 歸guī 於yú 諸zhū 侯hóu 矣yǐ 。 故gù 善shàn 為wèi 天tiān 下xià 者zhě , 謹jǐn 守shǒu 重zhòng流liú 而ér 天tiān 下xià 不bù 吾wú 洩xiè 矣yǐ 。 彼bǐ 重zhòng 之zhī 相xiāng 歸guī , 如rú 水shuǐ 之zhī 就jiù 下xià 。 吾wú 國guó 歲suì非fēi 凶xiōng 也yě , 以yǐ 幣bì 藏cáng 之zhī , 故gù 國guó 穀gǔ 倍bèi 重zhòng , 故gù 諸zhū 侯hóu 之zhī 穀gǔ 至zhì 也yě 。 」文wén 義yì 與yǔ 此cǐ 略lüè 同tóng 。

    桓huán 公gōng 曰yuē : 「 吾wú 欲yù 殺shā 正zhèng 商shāng 賈jiǎ 之zhī 利lì 而ér 益yì 農nóng 夫fū 之zhī 事shì 〔 一yī〕 , 為wèi 此cǐ 有yǒu 道dào 乎hū ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 粟sù 重zhòng 而ér 萬wàn 物wù 輕qīng , 粟sù 輕qīng 而ér 萬wàn 物wù 重zhòng , 兩liǎng者zhě 不bù 衡héng 立lì 〔 二èr 〕 。 故gù 殺shā 正zhèng 商shāng 賈jiǎ 之zhī 利lì 而ér 益yì 農nóng 夫fū 之zhī 事shì , 則zé 請qǐng重zhòng 粟sù 之zhī 賈jiǎ 金jīn 三sān 百bǎi 〔 三sān 〕 。 若ruò 是shì 則zé 田tián 野yě 大dà 辟pì 〔 四sì 〕 , 而ér 農nóng夫fū 勸quàn 其qí 事shì 矣yǐ 。 」

    桓huán 公gōng 曰yuē : 「 重zhòng 之zhī 有yǒu 道dào 乎hū ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 請qǐng 以yǐ 令lìng 與yǔ 大dà 夫fū 城chéng 藏cáng 〔 五wǔ 〕 , 使shǐ 卿qīng 諸zhū侯hóu 藏cáng 千qiān 鍾zhōng , 令lìng 大dà 夫fū 藏cáng 五wǔ 百bǎi 鍾zhōng , 列liè 大dà 夫fū 藏cáng 百bǎi 鍾zhōng , 富fù 商shāng 蓄xù 賈jiǎ藏cáng 五wǔ 十shí 鍾zhōng 〔 六liù 〕 。 內nèi 可kě 以yǐ 為wèi 國guó 委wěi , 外wài 可kě 以yǐ 益yì 農nóng 夫fū 之zhī 事shì 〔七qī 〕 。 」

    桓huán 公gōng 曰yuē : 「 善shàn 。 」

    下xià 令lìng 卿qīng 諸zhū 侯hóu 令lìng 大dà 夫fū 城chéng 藏cáng 。 農nóng 夫fū 辟pì 其qí 五wǔ 穀gǔ 〔 八bā 〕 ,三sān 倍bèi 其qí 賈jiǎ 。 則zé 正zhèng 商shāng 失shī 其qí 事shì , 而ér 農nóng 夫fū 有yǒu 百bǎi 倍bèi 之zhī 利lì 〔 九jiǔ 〕 矣yǐ。

〔 一yī 〕   何hé 如rú 璋zhāng 云yún : 「 殺shā , 減jiǎn 也yě 。 正zhèng謂wèi 世shì 業yè 商shāng 者zhě 。 」 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「《

通tōng 典diǎn 》 無wú 『 正zhèng 』 字zì 。 蓋gài 一yī 本běn 作zuò 『 殺shā』 , 一yī 本běn 作zuò 『 正zhèng 』 , 校xiào 者zhě 據jù 《 通tōng 典diǎn 》 加jiā 『 殺shā 』 字zì 耳ěr 。 『正zhèng 商shāng 失shī 其qí 事shì 』 , 『 正zhèng 』 字zì 衍yǎn 。 」 許xǔ 維wéi 遹yù 云yún : 「《

通tōng 典diǎn . 食shí 貨huò 》 十shí 二èr 引yǐn 無wú 『 正zhèng 』 字zì 。『 殺shā 』 猶yóu 甚shèn 也yě , 其qí 義yì 為wèi 多duō , 今jīn 東dōng 齊qí 猶yóu 存cún 此cǐ 遺yí 語yǔ 。 『 正zhèng 』讀dú 如rú 『 征zhēng 』 。 征zhēng , 稅shuì 也yě 。 下xià 文wén 同tóng 。 」 聞wén 一yī 多duō 云yún : 「 下xià 文wén『 則zé 正zhèng 商shāng 失shī 其qí 事shì 』 , 許xǔ 云yún 『 正zhèng 當dāng 為wèi 任rèn 』 , 是shì 也yě 。 余yú 謂wèi 此cǐ『 正zhèng 』 亦yì 『 任rèn 』 之zhī 訛é , 『 商shāng 』 下xià 又yòu 衍yǎn 『 賈jiǎ 』 字zì 。 下xià 文wén 『則zé 正zhèng 商shāng 失shī 其qí 事shì 』 , 下xià 無wú 『 賈jiǎ 』 字zì , 即jí 其qí 證zhèng 。 殺shā , 減jiǎn 也yě 。殺shā 任rèn 商shāng 之zhī 事shì , 益yì 農nóng 夫fū 之zhī 事shì , 文wén 相xiāng 偶ǒu 。 」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「 『正zhèng 』 疑yí 『 巨jù 』 字zì 之zhī 誤wù 。 下xià 文wén 兩liǎng 『 正zhèng 商shāng 』 同tóng 誤wù 。 」 元yuán 材cái 案àn: 何hé 說shuō 是shì , 諸zhū 說shuō 皆jiē 非fēi 。 殺shā 《 廣guǎng 韻yùn 》 、 《 集jí 韻yùn 》 、 《 韻yùn 會huì》 並bìng 音yīn 鎩shā , 降jiàng 也yě , 減jiǎn 削xuē 也yě 。 下xià 文wén 兩liǎng 言yán 「 正zhèng 商shāng 」 , 「 正zhèng 」字zì 非fēi 衍yǎn 非fēi 誤wù 可kě 知zhī 。 又yòu 云yún 「 則zé 正zhèng 商shāng 失shī 其qí 事shì 」 , 「 正zhèng 商shāng 」 連lián文wén 為wèi 名míng 詞cí , 則zé 「 正zhèng 」 不bù 讀dú 「 征zhēng 」 又yòu 可kě 知zhī 。 《 史shǐ 記jì . 平píng 準zhǔn書shū 》 「 諸zhū 賈jiǎ 人rén 末mò 作zuò 貰shì 貸dài 賣mài 買mǎi 居jū 邑yì 稽jī 諸zhū 物wù 及jí 商shāng 以yǐ 取qǔ 利lì 者zhě ,雖suī 無wú 市shì 籍jí , 各gè 以yǐ 其qí 物wù 自zì 占zhàn 。 率lǜ 緡mín 錢qián 二èr 千qiān 而ér 一yī 算suàn 。 」 據jù 此cǐ, 則zé 商shāng 賈jiǎ 有yǒu 「 有yǒu 市shì 籍jí 」 與yǔ 「 無wú 市shì 籍jí 」 之zhī 分fēn 。 此cǐ 言yán 「 正zhèng 商shāng賈jiǎ 」 , 即jí 有yǒu 市shì 籍jí 之zhī 商shāng 賈jiǎ , 猶yóu 言yán 正zhèng 式shì 商shāng 賈jiǎ 也yě 。 正zhèng 商shāng 賈jiǎ 獲huò 利lì多duō , 故gù 欲yù 減jiǎn 削xuē 之zhī 以yǐ 益yì 農nóng 夫fū 。 下xià 仿fǎng 此cǐ 。

〔 二èr 〕   元yuán 材cái 案àn : 粟sù 即jí 穀gǔ 。 「 穀gǔ 重zhòng 而ér萬wàn 物wù 輕qīng 」 二èr 語yǔ , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 乘chéng 馬mǎ 數shù 篇piān 》 。 「 兩liǎng 者zhě 不bù 衡héng 立lì 」, 即jí 「 兩liǎng 者zhě 為wèi 敵dí 則zé 不bù 俱jù 平píng 」 之zhī 意yì , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》。

〔 三sān 〕   安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 古gǔ 本běn 『 金jīn 』 作zuò『 釜fǔ 』 。 」 丁dīng 士shì 涵hán 云yún : 「 元yuán 本běn 作zuò 『 釜fǔ 三sān 百bǎi 』 , 是shì 也yě 。 謂wèi每měi 釜fǔ 加jiā 價jià 三sān 百bǎi 。 下xià 文wén 所suǒ 謂wèi 『 三sān 倍bèi 其qí 賈jiǎ 』 也yě 。 」 俞yú 樾yuè 云yún :「 按àn 此cǐ 言yán 粟sù 價jià 而ér 云yún 『 金jīn 三sān 百bǎi 』 , 義yì 不bù 可kě 通tōng 。 『 金jīn 』 乃nǎi 『釜fǔ 』 之zhī 誤wù 。 『 釜fǔ 』 字zì 壞huài 其qí 上shàng 半bàn , 故gù 成chéng 『 金jīn 』 字zì 矣yǐ 。 據jù 《輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 云yún :『

故gù 善shàn 者zhě 重zhòng 粟sù 之zhī 賈jiǎ 釜fǔ 四sì 百bǎi , 則zé 是shì 鍾zhōng 四sì千qiān 也yě 。 十shí 鍾zhōng 四sì 萬wàn , 二èr 十shí 鍾zhōng 者zhě 八bā 萬wàn 。 』 然rán 則zé 此cǐ 文wén 亦yì 與yǔ 彼bǐ 同tóng。 『 三sān 百bǎi 』 當dāng 作zuò 『 四sì 百bǎi 』 。 古gǔ 書shū 『 四sì 』 字zì 或huò 作zuò『

? 』 , 因yīn 誤wù 為wèi 『 三sān 』 耳ěr 。 」 元yuán 材cái 案àn: 「 金jīn 」 當dāng 為wèi 「 釜fǔ 」 , 是shì 矣yǐ 。 謂wèi 提tí 高gāo 粟sù 價jià 為wèi 每měi 釜fǔ 三sān 百bǎi ,下xià 文wén 所suǒ 謂wèi 「 三sān 倍bèi 其qí 賈jiǎ 」 也yě 。 丁dīng 氏shì 謂wèi 為wèi 「 每měi 釜fǔ 加jiā 價jià 三sān 百bǎi 」, 俞yú 氏shì 謂wèi 「 三sān 百bǎi 當dāng 作zuò 四sì 百bǎi 」 者zhě 皆jiē 非fēi 。

〔 四sì 〕   元yuán 材cái 案àn : 辟pì 即jí 上shàng 文wén 「 辟pì 方fāng 都dōu二èr 」 之zhī 辟pì , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 事shì 語yǔ 篇piān 》 。 《 漢hàn 書shū . 食shí 貨huò 志zhì 》 云yún 「田tián 野yě 益yì 闢pì 」 , 即jí 「 田tián 野yě 大dà 辟pì 」 之zhī 義yì 也yě 。

〔 五wǔ 〕   王wáng 引yǐn 之zhī 云yún : 「 此cǐ 當dāng 作zuò 『 請qǐng 以yǐ令lìng 與yǔ 卿qīng 諸zhū 侯hóu 令lìng 大dà 夫fū 城chéng 藏cáng 』 。 城chéng 藏cáng 者zhě , 藏cáng 粟sù 於yú 城chéng 中zhōng 也yě 。 下xià文wén 曰yuē 『 下xià 令lìng 卿qīng 諸zhū 侯hóu 令lìng 大dà 夫fū 城chéng 藏cáng 』 , 正zhèng 承chéng 此cǐ 句jù 言yán 之zhī 。 其qí 曰yuē『 使shǐ 卿qīng 諸zhū 侯hóu 藏cáng 千qiān 鍾zhōng , 令lìng 大dà 夫fū 藏cáng 五wǔ 百bǎi 鍾zhōng , 列liè 大dà 夫fū 藏cáng 百bǎi 鍾zhōng 』, 則zé 分fēn 承chéng 此cǐ 句jù 言yán 之zhī 也yě 。 今jīn 本běn 『 大dà 夫fū 』 上shàng 脫tuō 『 卿qīng 諸zhū 侯hóu 令lìng 』四sì 字zì , 則zé 與yǔ 下xià 文wén 不bù 合hé 。 」 何hé 如rú 璋zhāng 云yún : 「 『 令lìng 』 下xià 脫tuō 『 卿qīng諸zhū 侯hóu 』 三sān 字zì 。 卿qīng , 王wáng 朝cháo 之zhī 卿qīng 。 城chéng 藏cáng 者zhě , 於yú 城chéng 中zhōng 築zhù 倉cāng 廩lǐn 。『 令lìng 』 字zì 貫guàn 卿qīng 諸zhū 侯hóu 大dà 夫fū , 謂wèi 號hào 令lìng 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 「 令lìng 」下xià 脫tuō 「 卿qīng 諸zhū 侯hóu 」 三sān 字zì , 何hé 說shuō 是shì 也yě 。 下xià 文wén 城chéng 藏cáng 者zhě 有yǒu 四sì 種zhǒng 人rén, 此cǐ 僅jǐn 言yán 卿qīng 諸zhū 侯hóu 與yǔ 大dà 夫fū 者zhě , 概gài 括kuò 言yán 之zhī 也yě 。 下xià 文wén 「 下xià 令lìng 卿qīng諸zhū 侯hóu 令lìng 大dà 夫fū 城chéng 藏cáng 」 , 例lì 與yǔ 此cǐ 同tóng 。 卿qīng 諸zhū 侯hóu 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ篇piān 》 。 城chéng 藏cáng 非fēi 藏cáng 粟sù 於yú 城chéng 中zhōng , 亦yì 非fēi於yú 城chéng 中zhōng 築zhù 倉cāng 廩lǐn 。 此cǐ 「 城chéng 」 字zì 即jí 《 周zhōu 禮lǐ . 考kǎo 工gōng 記jì . 匠jiàng 人rén 》「 囷qūn 窌jiào 倉cāng 城chéng 」 之zhī 城chéng 。 注zhù 云yún : 「 地dì 上shàng 為wèi 之zhī , 圓yuán 曰yuē 囷qūn , 方fāng 曰yuē倉cāng 。 穿chuān 地dì 曰yuē 窌jiào 。 」 謂wèi 之zhī 「 城chéng 」 者zhě , 猶yóu 楊yáng 倞jìng 《 荀xún 子zi . 富fù 國guó篇piān . 注zhù 》 所suǒ 謂wèi 「 垣yuán , 築zhù 牆qiáng 四sì 周zhōu 以yǐ 藏cáng 穀gǔ 」 之zhī 「 垣yuán 」 矣yǐ 。 一yī九jiǔ 六liù 九jiǔ 年nián , 洛luò 陽yáng 市shì 文wén 物wù 管guǎn 理lǐ 委wěi 員yuán 會huì 發fā 掘jué 隋suí 唐táng 洛luò 陽yáng 含hán 嘉jiā 倉cāng遺yí 跡jī 時shí , 即jí 發fā 現xiàn 該gāi 倉cāng 周zhōu 圍wéi 有yǒu 城chéng 牆qiáng 。 牆qiáng 基jī 最zuì 寬kuān 處chù 達dá 十shí 七qī 米mǐ, 城chéng 牆qiáng 東dōng 西xī 長zhǎng 六liù 百bǎi 一yī 十shí 二èr 米mǐ , 南nán 北běi 長zhǎng 七qī 百bǎi 五wǔ 十shí 米mǐ 。 倉cāng 城chéng內nèi 有yǒu 分fēn 布bù 密mì 集jí , 排pái 列liè 整zhěng 齊qí 之zhī 地dì 下xià 儲chǔ 糧liáng 倉cāng 窖jiào , 大dà 小xiǎo 有yǒu 數shù 百bǎi座zuò 之zhī 多duō 。 倉cāng 窖jiào 結jié 構gòu 大dà 體tǐ 相xiāng 似shì , 皆jiē 是shì 口kǒu 大dà 底dǐ 小xiǎo 之zhī 圓yuán 形xíng 土tǔ 坑kēng, 坑kēng 底dǐ 十shí 分fēn 堅jiān 硬yìng 。 ( 見jiàn 一yī 九jiǔ 七qī 二èr 年nián 九jiǔ 月yuè 人rén 民mín 美měi 術shù 出chū 版bǎn 社shè出chū 版bǎn , 《 文wén 化huà 大dà 革gé 命mìng 期qī 間jiān 出chū 土tǔ 文wén 物wù 》 三sān 十shí 五wǔ 頁yè , 《 隋suí 唐táng時shí 期qī 的de 洛luò 陽yáng 含hán 嘉jiā 倉cāng 》 。 ) 此cǐ 處chù 「 圓yuán 形xíng 土tǔ 坑kēng 」 , 即jí 《 周zhōu 禮lǐ. 注zhù 》 所suǒ 謂wèi 「 穿chuān 地dì 曰yuē 窌jiào 」 也yě 。

〔 六liù 〕   安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 古gǔ 本běn 『 十shí 』 作zuò『 千qiān 』 。 」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「 當dāng 依yī 古gǔ 本běn 作zuò 『 五wǔ 千qiān 』 。 足zú 證zhèng 富fù商shāng 蓄xù 賈jiǎ 之zhī 雄xióng 厚hòu 五wǔ 倍bèi 於yú 卿qīng 諸zhū 侯hóu , 此cǐ 其qí 所suǒ 以yǐ 為wèi 『 二èr 君jūn 二èr 王wáng 』也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 文wén 「 城chéng 藏cáng 」 者zhě , 從cóng 「 卿qīng 諸zhū 侯hóu 」 至zhì 「 富fù商shāng 蓄xù 賈jiǎ 」 凡fán 四sì 種zhǒng 人rén , 所suǒ 應yīng 城chéng 藏cáng 之zhī 數shù , 亦yì 分fēn 四sì 等děng , 即jí : 「千qiān 鍾zhōng 」 「 五wǔ 百bǎi 鍾zhōng 」 「 百bǎi 鍾zhōng 」 「 五wǔ 十shí 鍾zhōng 」 , 按àn 級jí 排pái 列liè , 秩zhì序xù 井jǐng 然rán , 似shì 不bù 當dāng 改gǎi 「 十shí 」 為wèi 「 千qiān 」 。 又yòu 「 二èr 君jūn 二èr 王wáng 」 ,乃nǎi 「 二èr 君jūn 之zhī 正zhèng 」 之zhī 誤wù , 說shuō 已yǐ 詳xiáng 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 。

〔 七qī 〕   元yuán 材cái 案àn : 委wěi , 委wěi 積jī 也yě 。 謂wèi 城chéng藏cáng 之zhī 令lìng 一yī 下xià , 既jì 可kě 以yǐ 增zēng 加jiā 國guó 內nèi 之zhī 儲chǔ 蓄xù , 又yòu 因yīn 為wèi 從cóng 卿qīng 諸zhū 侯hóu至zhì 商shāng 賈jiǎ 皆jiē 爭zhēng 相xiāng 買mǎi 穀gǔ , 而ér 穀gǔ 價jià 必bì 貴guì , 故gù 農nóng 夫fū 得dé 利lì 必bì 多duō 也yě 。

〔 八bā 〕   元yuán 材cái 案àn : 「 辟pì 」 即jí 上shàng 文wén 「 田tián野yě 大dà 辟pì 」 之zhī 辟pì , 言yán 農nóng 夫fū 因yīn 受shòu 穀gǔ 價jià 高gāo 漲zhǎng 之zhī 刺cì 激jī , 爭zhēng 相xiāng 開kāi 闢pì草cǎo 萊lái , 擴kuò 大dà 耕gēng 地dì , 以yǐ 期qī 增zēng 加jiā 五wǔ 穀gǔ 產chǎn 量liàng 也yě 。

〔 九jiǔ 〕   元yuán 材cái 案àn : 上shàng 言yán 「 三sān 倍bèi 其qí 賈jiǎ 」, 此cǐ 言yán 「 百bǎi 倍bèi 之zhī 利lì 」 , 乃nǎi 著zhù 者zhě 故gù 意yì 誇kuā 大dà 之zhī 詞cí 。 本běn 書shū 此cǐ 類lèi說shuō 法fǎ 隨suí 處chù 皆jiē 是shì 。 予yǔ 在zài 《 海hǎi 王wáng 篇piān 》已yǐ 詳xiáng 論lùn 之zhī 矣yǐ 。

    桓huán 公gōng 問wèn 於yú 管guǎn 子zi 曰yuē : 「 衡héng 有yǒu 數shù 〔 一yī 〕 乎hū ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 衡héng 無wú 數shù 也yě 。 衡héng 者zhě 使shǐ 物wù 壹yī 高gāo 壹yī 下xià , 不bù得dé 常cháng 固gù 〔 二èr 〕 。 」

    桓huán 公gōng 曰yuē : 「 然rán 則zé 衡héng 數shù 不bù 可kě 調diào 耶yé ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 不bù 可kě 調diào 。 調diào 則zé 澄chéng 〔 三sān 〕 , 澄chéng 則zé 常cháng ,常cháng 則zé 高gāo 下xià 不bù 貳èr , 〔 四sì 〕 高gāo 下xià 不bù 貳èr 則zé 萬wàn 物wù 不bù 可kě 得dé 而ér 使shǐ 固gù 〔五wǔ 〕 。 」

    桓huán 公gōng 曰yuē : 「 然rán 則zé 何hé 以yǐ 守shǒu 時shí 〔 六liù 〕 ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 夫fū 歲suì 有yǒu 四sì 秋qiū 〔 七qī 〕 , 而ér 分fēn 有yǒu 四sì 時shí 〔八bā 〕 。 故gù 曰yuē : 農nóng 事shì 且qiě 作zuò 〔 九jiǔ 〕 , 請qǐng 以yǐ 什shén 伍wǔ 農nóng 夫fū 賦fù 耜sì 鐵tiě 〔一yī 0 〕 , 此cǐ 之zhī 謂wèi 春chūn 之zhī 秋qiū 。 大dà 夏xià 且qiě 至zhì 〔 一yī 一yī 〕 , 絲sī 纊kuàng 之zhī 〔一yī 二èr 〕 所suǒ 作zuò , 此cǐ 之zhī 謂wèi 夏xià 之zhī 秋qiū 。 而ér 大dà 秋qiū 成chéng 〔 一yī 三sān 〕 , 五wǔ 穀gǔ之zhī 所suǒ 會huì , 此cǐ 之zhī 謂wèi 秋qiū 之zhī 秋qiū 。 大dà 冬dōng 營yíng 室shì 中zhōng 〔 一yī 四sì 〕 , 女nǚ 事shì 紡fǎng績jī 緝jī 縷lǚ 之zhī 所suǒ 作zuò 也yě , 此cǐ 之zhī 謂wèi 冬dōng 之zhī 秋qiū 〔 一yī 五wǔ 〕 。 故gù 歲suì 有yǒu 四sì 秋qiū, 而ér 分fēn 有yǒu 四sì 時shí 。 已yǐ 得dé 四sì 者zhě 之zhī 序xù , 發fā 號hào 出chū 令lìng , 物wù 之zhī 輕qīng 重zhòng 相xiāng什shén 而ér 相xiāng 伯bó 〔 一yī 六liù 〕 。 故gù 物wù 不bù 得dé 有yǒu 常cháng 固gù 。 故gù 曰yuē 衡héng 無wú 數shù 。 」

〔 一yī 〕   元yuán 材cái 案àn : 衡héng 字zì 之zhī 義yì , 解jiě 已yǐ 見jiàn《 巨jù ( 筴cè ) 乘chéng 馬mǎ 篇piān 》 。 此cǐ 處chù 當dāng 作zuò 平píng 準zhǔn , 即jí 物wù 價jià 政zhèng 策cè 講jiǎng 。數shù 謂wèi 「 定dìng 數shù 」 。 下xià 文wén 「 衡héng 無wú 數shù 」 , 即jí 「 輕qīng 重zhòng 無wú 數shù 」 之zhī 意yì, 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 。

〔 二èr 〕   王wáng 念niàn 孫sūn 云yún : 「 『 固gù 』 當dāng 為wèi 『調diào 』 。 ( 下xià 文wén 兩liǎng 固gù 字zì 並bìng 同tóng 。 )『

調diào 』 誤wù 為wèi 『 周zhōu 』 , 又yòu 誤wù 為wèi 『 固gù 』 耳ěr。 下xià 文wén 『 衡héng 數shù 不bù 可kě 調diào 』 , 即jí 承chéng 此cǐ 句jù 而ér 言yán 。 《 國guó 蓄xù 篇piān 》 云yún: 『 衡héng 者zhě 使shǐ 物wù 一yī 高gāo 一yī 下xià , 不bù 得dé 有yǒu 調diào 也yě 。 』 ( 今jīn 本běn 脫tuō 此cǐ 文wén, 說shuō 見jiàn 《 國guó 蓄xù 篇piān 》 。 ) 是shì 其qí 證zhèng 。 」 何hé 如rú 璋zhāng 云yún : 「 輕qīng 重zhòng 者zhě物wù , 使shǐ 之zhī 高gāo 下xià 者zhě 衡héng 。 固gù 者zhě 滯zhì 也yě , 固gù 則zé 滯zhì 而ér 不bù 通tōng , 權quán 與yǔ 準zhǔn無wú 所suǒ 施shī 矣yǐ 。 固gù 與yǔ 下xià 、 數shù 音yīn 協xié 。 王wáng 云yún 『 固gù 乃nǎi 調diào 之zhī 誤wù 』 , 非fēi。 」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「 王wáng 校xiào 非fēi 也yě 。 『 不bù 得dé 有yǒu 調diào 』 即jí 『 不bù 得dé 常cháng固gù 』 。 如rú 改gǎi 『 不bù 得dé 常cháng 固gù 』 為wèi 『 不bù 得dé 常cháng 調diào 』 , 則zé 是shì 可kě 以yǐ 不bù常cháng 調diào 而ér 成chéng 為wèi 『 有yǒu 調diào 』 矣yǐ 。 細xì 審shěn , 衡héng 乃nǎi 物wù 價jià 之zhī 意yì , 本běn 書shū 中zhōng常cháng 以yǐ ● 字zì 為wèi 之zhī 。 何hé 以yǐ 天tiān 秤chèng 為wèi 解jiě , 亦yì 非fēi 。 桓huán 公gōng 問wèn 『 衡héng 有yǒu 數shù乎hū 』 , 管guǎn 子zi 答dá 以yǐ 『 衡héng 無wú 數shù 』 , 乃nǎi 謂wèi 物wù 價jià 無wú 定dìng 準zhǔn 。 故gù 申shēn 之zhī以yǐ 『 衡héng 者zhě 使shǐ 物wù 一yī 高gāo 一yī 下xià , 不bù 得dé 常cháng 固gù 』 , 而ér 下xià 文wén 更gèng 云yún 『 物wù之zhī 輕qīng 重zhòng ( 貴guì 賤jiàn ) 相xiāng 什shén 而ér 相xiāng 伯bó , 故gù 物wù 不bù 得dé 有yǒu 常cháng 固gù , 故gù 衡héng 無wú數shù 』 。 在zài 舊jiù 社shè 會huì 中zhōng , 物wù 價jià 不bù 能néng 經jīng 常cháng 固gù 定dìng , 此cǐ 乃nǎi 常cháng 識shí 。 『調diào 』 是shì 劃huà 一yī 物wù 價jià 之zhī 意yì 。 物wù 價jià 劃huà 一yī 則zé 死sǐ , 死sǐ 則zé 貨huò 物wù 不bù 能néng 購gòu買mǎi 。 故gù 云yún 『 不bù 可kě 調diào 』 , 或huò 『 不bù 得dé 有yǒu 調diào 』 ; 故gù 云yún 『 調diào 則zé 澄chéng, 澄chéng 則zé 常cháng , 常cháng 則zé 高gāo 下xià 不bù 貳èr , 高gāo 下xià 不bù 貳èr , 則zé 萬wàn 物wù 不bù 得dé 而ér 使shǐ用yòng 』 。 『 澄chéng 』 者zhě 靜jìng 止zhǐ 也yě 。 『 貳èr 』 , 如rú 字zì , 不bù 當dāng 改gǎi 為wèi 貣tè 。『 使shǐ 用yòng 』 , 『 用yòng 』 字zì 誤wù 作zuò 『 固gù 』 , 當dāng 校xiào 改gǎi 。 」 元yuán 材cái 案àn :王wáng 、 何hé 說shuō 皆jiē 非fēi , 郭guō 說shuō 近jìn 之zhī 。 但dàn 釋shì 「 衡héng 」 為wèi 「 物wù 價jià 」 , 似shì不bù 妥tuǒ 。 若ruò 如rú 所suǒ 云yún , 則zé 「 衡héng 者zhě 使shǐ 物wù 一yī 高gāo 一yī 下xià 」 , 乃nǎi 為wèi 「 物wù價jià 者zhě 使shǐ 物wù ( 價jià ) 一yī 高gāo 一yī 下xià 」 , 殊shū 不bù 詞cí 。 衡héng 指zhǐ 平píng 準zhǔn 政zhèng 策cè 言yán。 此cǐ 乃nǎi 作zuò 者zhě 反fǎn 對duì 物wù 價jià 穩wěn 定dìng 之zhī 意yì 。 謂wèi 善shàn 於yú 執zhí 行xíng 平píng 準zhǔn 政zhèng 策cè 者zhě只zhǐ 有yǒu 使shǐ 「 物wù 不bù 得dé 常cháng 固gù 」 , 「 物wù 之zhī 輕qīng 重zhòng 相xiāng 什shén 而ér 相xiāng 伯bó 」 , 然rán後hòu 封fēng 建jiàn 國guó 家jiā 始shǐ 能néng 獲huò 得dé 最zuì 大dà 之zhī 贏yíng 利lì , 否fǒu 則zé 萬wàn 物wù 即jí 「 不bù 可kě 得dé而ér 使shǐ 用yòng 」 。 ( 用yòng 原yuán 作zuò 「 固gù 」 , 誤wù , 以yǐ 意yì 改gǎi , 說shuō 詳xiáng 下xià 。 )蓋gài 物wù 價jià 之zhī 不bù 穩wěn 定dìng , 乃nǎi 私sī 有yǒu 制zhì 社shè 會huì 中zhōng 價jià 值zhí 規guī 律lǜ 自zì 發fā 作zuò 用yòng 之zhī自zì 然rán 表biǎo 現xiàn 。 但dàn 此cǐ 文wén 所suǒ 論lùn , 卻què 不bù 是shì 對duì 此cǐ 一yī 客kè 觀guān 規guī 律lǜ 之zhī 有yǒu 意yì識shí 或huò 無wú 意yì 識shí 的de 認rèn 識shí , 而ér 只zhǐ 是shì 作zuò 者zhě 主zhǔ 觀guān 上shàng 有yǒu 此cǐ 種zhǒng 要yào 求qiú 。 胡hú寄jì 窗chuāng 以yǐ 此cǐ 為wèi 作zuò 者zhě 要yào 使shǐ 「 商shāng 品pǐn 價jià 格gé不bù 斷duàn 繞rào 一yī 個gè 中zhōng 心xīn 而ér 上shàng 下xià 擺bǎi 動dòng 的de 均jūn 衡héng 運yùn 動dòng 」(

見jiàn 所suǒ 著zhù 《 中zhōng 國guó 經jīng 濟jì 史shǐ 》 上shàng 冊cè 第dì 三sān 四sì六liù 頁yè ) , 未wèi 免miǎn 估gū 計jì 過guò 高gāo 。 事shì 實shí 上shàng , 本běn 書shū 各gè 篇piān 所suǒ 論lùn 之zhī 物wù 價jià波bō 動dòng , 根gēn 本běn 無wú 中zhōng 心xīn 之zhī 可kě 言yán , 而ér 且qiě 作zuò 者zhě 亦yì 絕jué 不bù 要yào 求qiú 「 均jūn 衡héng」 。 上shàng 文wén 云yún : 「 桓huán 公gōng 曰yuē : 『 天tiān 下xià 之zhī 朝cháo 夕xī 可kě 定dìng 乎hū ? 』 管guǎn 子zi對duì 曰yuē : 『 終zhōng 身shēn 不bù 定dìng 』 。 」 《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 亦yì 云yún : 「 舉jǔ 國guó 而ér一yī 則zé 無wú 貲zī , 舉jǔ 國guó 而ér 十shí 則zé 有yǒu 百bǎi 。 」 即jí 其qí 證zhèng 矣yǐ 。 又yòu 調diào 即jí 調diào 節jié或huò 調diào 劑jì , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 國guó 蓄xù 篇piān 》 。 惟wéi 以yǐ 前qián 各gè 篇piān 「 調diào 」 字zì 凡fán 十shí六liù 見jiàn , 皆jiē 極jí 言yán 「 調diào 」 之zhī 重zhòng 要yào , 此cǐ 獨dú 標biāo 「 衡héng 數shù 不bù 可kě 調diào 」 者zhě, 表biǎo 面miàn 上shàng 似shì 極jí 為wèi 矛máo 盾dùn , 但dàn 實shí 際jì 上shàng 則zé 並bìng 不bù 矛máo 盾dùn 。 本běn 書shū 作zuò 者zhě一yī 方fāng 面miàn 為wèi 維wéi 持chí 封fēng 建jiàn 秩zhì 序xù 之zhī 穩wěn 定dìng , 必bì 須xū 適shì 當dāng 限xiàn 制zhì 地dì 主zhǔ 及jí 富fù商shāng 蓄xù 賈jiǎ 借jiè 助zhù 於yú 流liú 通tōng 過guò 程chéng 而ér 進jìn 行xíng 商shāng 業yè 兼jiān 併bìng , 因yīn 而ér 要yào 求qiú 調diào 節jié商shāng 品pǐn 流liú 通tōng , 以yǐ 縮suō 小xiǎo 物wù 價jià 波bō 動dòng 之zhī 幅fú 度dù 。 但dàn 另lìng 一yī 方fāng 面miàn , 為wèi 儘jǐn可kě 能néng 擴kuò 充chōng 封fēng 建jiàn 國guó 家jiā 之zhī 財cái 政zhèng 收shōu 入rù , 又yòu 要yào 求qiú 人rén 為wèi 地dì 製zhì 造zào 供gōng 求qiú關guān 係xì 之zhī 失shī 調diào , 通tōng 過guò 物wù 價jià 之zhī 大dà 幅fú 度dù 的de 波bō 動dòng , 以yǐ 便biàn 攫jué 取qǔ 最zuì 大dà限xiàn 度dù 之zhī 商shāng 業yè 贏yíng 利lì 。 此cǐ 兩liǎng 種zhǒng 思sī 想xiǎng , 在zài 全quán 書shū 中zhōng 隨suí 處chù 皆jiē 有yǒu 所suǒ 表biǎo現xiàn 。 然rán 前qián 者zhě 只zhǐ 處chù 於yú 次cì 要yào 從cóng 屬shǔ 之zhī 地dì 位wèi , 事shì 實shí 上shàng 則zé 本běn 書shū 所suǒ 提tí出chū 之zhī 各gè 種zhǒng 措cuò 施shī , 只zhǐ 不bù 過guò 是shì 一yī 種zhǒng 單dān 純chún 為wèi 封fēng 建jiàn 國guó 家jiā 追zhuī 求qiú 最zuì 大dà限xiàn 度dù 商shāng 業yè 利lì 潤rùn 而ér 服fú 務wù 之zhī 一yī 種zhǒng 經jīng 濟jì 理lǐ 論lùn 而ér 已yǐ !

〔 三sān 〕   王wáng 引yǐn 之zhī 云yún : 「 『 澄chéng 』 訓xùn 為wèi 清qīng, 與yǔ 調diào 字zì 常cháng 字zì 義yì 不bù 相xiāng 承chéng , 當dāng 是shì『

? 』 字zì 之zhī 誤wù 。 《 說shuō 文wén 》 : 『 ? , 平píng也yě 。 』 物wù 之zhī 高gāo 者zhě 有yǒu 時shí 而ér 下xià , 下xià 者zhě 有yǒu 時shí 而ér 高gāo , 其qí 數shù 不bù 能néng 均jūn平píng 。 調diào 之zhī 則zé 前qián 後hòu 相xiāng 等děng 而ér 高gāo 下xià 平píng 矣yǐ , 故gù 曰yuē 『 調diào 則zé ? 』 。 平píng則zé 高gāo 者zhě 常cháng 高gāo , 下xià 者zhě 常cháng 下xià 矣yǐ , 故gù 曰yuē 『 ? 則zé 常cháng 』 。 」 元yuán 材cái 案àn: 《 增zēng 韻yùn 》 : 「 澄chéng , 水shuǐ 靜jìng 而ér 清qīng 也yě 。 」 然rán 則zé 澄chéng 本běn 有yǒu 靜jìng 清qīng 二èr義yì 。 靜jìng 即jí 靜jìng 止zhǐ , 亦yì 即jí 穩wěn 定dìng 。 因yīn 物wù 價jià 一yī 經jīng 以yǐ 強qiáng 力lì 調diào 劑jì , 便biàn將jiāng 入rù 於yú 絕jué 對duì 穩wěn 定dìng 狀zhuàng 態tài 之zhī 中zhōng 。 如rú 此cǐ 則zé 無wú 有yǒu 變biàn 化huà , 無wú 有yǒu 變biàn 化huà之zhī 謂wèi 常cháng , 不bù 得dé 云yún 與yǔ 調diào 字zì 常cháng 字zì 義yì 不bù 相xiāng 承chéng 也yě 。 王wáng 說shuō 失shī 之zhī 。

〔 四sì 〕   王wáng 念niàn 孫sūn 云yún : 「 貳èr 當dāng 為wèi 貣tè 。 貣tè音yīn 他tā 得dé 反fǎn 。 貣tè , 善shàn 也yě 。 言yán 衡héng 數shù 有yǒu 常cháng , 則zé 高gāo 下xià 不bù 善shàn 也yě 。 」元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 說shuō 亦yì 非fēi 。 貳èr 即jí 二èr , 不bù 二èr 即jí 一yī 也yě 。 蓋gài 輕qīng 重zhòng 之zhī 大dà利lì , 原yuán 在zài 物wù 價jià 之zhī 有yǒu 高gāo 下xià 。 而ér 高gāo 下xià 之zhī 發fā 生shēng , 有yǒu 因yīn 地dì 而ér 起qǐ 者zhě,《

揆kuí 度dù 篇piān 》 所suǒ 謂wèi 「 守shǒu 四sì 方fāng 之zhī 高gāo 下xià 」 是shì也yě 。 有yǒu 因yīn 時shí 而ér 起qǐ 者zhě , 《 山shān 國guó 軌guǐ 篇piān 》 所suǒ 謂wèi 「 此cǐ 物wù 之zhī 高gāo 下xià 之zhī時shí 也yě 」 , 《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 所suǒ 謂wèi 「 王wáng 霸bà 之zhī 不bù 求qiú 於yú 人rén , 而ér 求qiú 之zhī終zhōng 始shǐ , 四sì 時shí 之zhī 高gāo 下xià , 令lìng 之zhī 徐xú 疾jí 而ér 已yǐ 矣yǐ 」 是shì 也yě 。 然rán 此cǐ 僅jǐn 屬shǔ自zì 然rán 之zhī 高gāo 下xià , 守shǒu 之zhī 乘chéng 之zhī 尚shàng 不bù 足zú 以yǐ 盡jǐn 輕qīng 重zhòng 之zhī 筴cè 之zhī 能néng 事shì 。 必bì也yě 本běn 無wú 高gāo 下xià , 而ér 以yǐ 人rén 為wèi 之zhī 力lì 造zào 成chéng 之zhī , 或huò 則zé 更gèng 進jìn 一yī 步bù 以yǐ 人rén為wèi 之zhī 力lì 造zào 成chéng 與yǔ 自zì 然rán 高gāo 下xià 相xiāng 反fǎn 之zhī 高gāo 下xià 。 上shàng 文wén 所suǒ 謂wèi 「 衡héng 者zhě 使shǐ物wù 一yī 高gāo 一yī 下xià 」 , 即jí 以yǐ 人rén 為wèi 之zhī 力lì 造zào 成chéng 高gāo 下xià 之zhī 義yì 也yě 。

〔 五wǔ 〕   何hé 如rú 璋zhāng 云yún : 「 『 萬wàn 物wù 』 下xià 衍yǎn『 不bù 』 字zì 。 上shàng 下xià 文wén 可kě 證zhèng 。 」 聞wén 一yī 多duō 云yún : 「 『 固gù 』 當dāng 作zuò 『調diào 』 。 」 元yuán 材cái 案àn : 「 固gù 」 當dāng 作zuò 「 用yòng 」 , 字zì 之zhī 誤wù 也yě 。 《 事shì語yǔ 篇piān 》 云yún : 「 善shàn 者zhě 用yòng 非fēi 其qí 有yǒu , 使shǐ 非fēi 其qí 人rén 。 」 《 地dì 數shù 篇piān 》云yún : 「 善shàn 者zhě 用yòng 非fēi 有yǒu , 使shǐ 非fēi 人rén 。 」 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 云yún : 「 故gù聖shèng 人rén 善shàn 用yòng 非fēi 其qí 有yǒu , 使shǐ 非fēi 其qí 人rén 。 」 《 山shān 至zhì 數shù 篇piān 》 云yún : 「 彼bǐ善shàn 為wèi 國guó 者zhě , 不bù 曰yuē 使shǐ 之zhī , 使shǐ 不bù 得dé 不bù 使shǐ 。 不bù 曰yuē 用yòng 之zhī ( 原yuán 作zuò 貧pín之zhī , 誤wù , 依yī 王wáng 念niàn 孫sūn 校xiào 改gǎi ) , 使shǐ 不bù 得dé 不bù 用yòng 。 故gù 使shǐ 民mín 無wú 有yǒu 不bù用yòng 不bù 使shǐ 者zhě 。 」 又yòu 《 揆kuí 度dù 篇piān 》 云yún : 「 夫fū 天tiān 下xià 者zhě 使shǐ 之zhī 不bù 使shǐ ,用yòng 之zhī 不bù 用yòng 。 故gù 善shàn 為wèi 天tiān 下xià 者zhě , 毋wú 曰yuē 使shǐ 之zhī , 使shǐ 不bù 得dé 不bù 使shǐ 。 毋wú曰yuē 用yòng 之zhī , 使shǐ 不bù 得dé 不bù 用yòng 也yě 。 」 《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 云yún : 「 使shǐ 用yòng 若ruò河hé 海hǎi 。 」 皆jiē 以yǐ 「 使shǐ 用yòng 」 二èr 字zì 對duì 言yán , 與yǔ 此cǐ 正zhèng 同tóng 。 蓋gài 謂wèi 萬wàn 物wù之zhī 能néng 為wèi 我wǒ 使shǐ 、 能néng 為wèi 我wǒ 用yòng 者zhě , 正zhèng 以yǐ 其qí 有yǒu 高gāo 下xià 之zhī 分fēn 。 若ruò 無wú 高gāo下xià 之zhī 分fēn , 則zé 不bù 可kě 得dé 而ér 使shǐ 之zhī 用yòng 之zhī 矣yǐ 。 何hé 、 聞wén 兩liǎng 氏shì 說shuō 皆jiē 非fēi 。郭guō 沫mò 若ruò 說shuō 與yǔ 予yǔ 同tóng 。

〔 六liù 〕   元yuán 材cái 案àn : 守shǒu 時shí , 即jí 守shǒu 物wù 之zhī 高gāo下xià 之zhī 時shí 。

〔 七qī 〕   元yuán 材cái 案àn : 秋qiū 者zhě 成chéng 也yě , 收shōu 也yě 。四sì 時shí 皆jiē 有yǒu 所suǒ 收shōu 成chéng , 故gù 曰yuē 「 歲suì 有yǒu 四sì 秋qiū 」 也yě 。

〔 八bā 〕   王wáng 念niàn 孫sūn 云yún : 「 按àn 此cǐ 言yán 以yǐ 四sì 秋qiū分fēn 屬shǔ 四sì 時shí 也yě 。 『 分fēn 』 下xià 不bù 當dāng 有yǒu『

有yǒu 』 字zì 。 蓋gài 涉shè 上shàng 『 有yǒu 』 字zì 而ér 衍yǎn 。 (下xià 文wén 同tóng 。 ) 《 太tài 平píng 御yù 覽lǎn . 時shí 序xù 部bù 》 二èr 引yǐn 此cǐ 無wú 『 有yǒu 』 字zì 。」 何hé 如rú 璋zhāng 云yún : 「 『 分fēn 』 乃nǎi 分fēn 數shù 之zhī 分fēn , 謂wèi 萬wàn 物wù 之zhī 本běn 數shù 也yě 。王wáng 欲yù 去qù 『 分fēn 』 下xià 『 有yǒu 』 字zì , 解jiě 為wèi 分fēn 屬shǔ 四sì 時shí , 殊shū 失shī 本běn 旨zhǐ 。」 元yuán 材cái 案àn : 「 分fēn 」 即jí 《 國guó 蓄xù 篇piān 》 「 分fēn 并bìng 財cái 利lì 而ér 調diào 民mín 事shì 」( 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 作zuò「

分fēn 并bìng 財cái 」 ) 之zhī 分fēn , 即jí 財cái 產chǎn 再zài 分fēn 配pèi 之zhī意yì 。 時shí , 指zhǐ 季jì 節jié 。 「 分fēn 有yǒu 四sì 時shí 」 , 承chéng 「 歲suì 有yǒu 四sì 秋qiū 」 而ér 言yán。 謂wèi 一yī 年nián 之zhī 中zhōng , 有yǒu 四sì 個gè 季jì 節jié , 皆jiē 「 物wù 之zhī 高gāo 下xià 之zhī 時shí , 民mín 之zhī所suǒ 以yǐ 相xiāng 兼jiān 并bìng 之zhī 時shí 」 , 亦yì 即jí 人rén 民mín 受shòu 物wù 價jià 規guī 律lǜ 自zì 發fā 調diào 節jié 作zuò 用yòng支zhī 配pèi 而ér 向xiàng 貧pín 富fù 兩liǎng 極jí 分fēn 化huà 之zhī 時shí 。 政zhèng 府fǔ 如rú 欲yù 實shí 行xíng 財cái 產chǎn 再zài 分fēn 配pèi之zhī 政zhèng 策cè , 此cǐ 蓋gài 其qí 最zuì 好hǎo 時shí 機jī , 故gù 曰yuē 「 分fēn 有yǒu 四sì 時shí 」 也yě 。 王wáng 、何hé 兩liǎng 氏shì 說shuō 皆jiē 失shī 之zhī 。

❖
🔊 本页支持朗读:点屏幕底部控制条即可听书(Chrome / Edge / Safari 支持)。 若未出现控制条,说明当前浏览器不支持语音朗读。
相关推荐