推荐
首页 › 书库 › 管子

第 75 / 84 回

〔 九jiǔ 〕   元yuán 材cái 案àn : 漁yú 獵liè 取qǔ 薪xīn 蒸zhēng 而ér 為wèi 食shí者zhě , 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 云yún : 「 山shān 林lín 菹jū 澤zé 草cǎo 萊lái 者zhě , 薪xīn 蒸zhēng 之zhī 所suǒ 出chū, 犧xī 牲shēng 之zhī 所suǒ 起qǐ 也yě 。 」 西xī 方fāng 之zhī 氓máng 既jì 為wèi 帶dài 濟jì 負fù 河hé 菹jū 澤zé 之zhī 萌méng ,故gù 皆jiē 賴lài 漁yú 獵liè 取qǔ 薪xīn 蒸zhēng 以yǐ 為wèi 食shí , 極jí 言yán 其qí 生shēng 活huó 之zhī 艱jiān 苦kǔ 也yě 。

〔 一yī 0 〕 元yuán 材cái 案àn : 稱chēng 貸dài 之zhī 家jiā 即jí 高gāo 利lì 貸dài者zhě 。 《 史shǐ 記jì . 貨huò 殖zhí 傳chuán 》 謂wèi 之zhī 「 子zi 錢qián 家jiā 」 。 千qiān 鍾zhōng 、 六liù 七qī 百bǎi鍾zhōng , 謂wèi 稱chēng 貸dài 之zhī 家jiā 所suǒ 借jiè 出chū 之zhī 穀gǔ 數shù 。

〔 一yī 一yī 〕 豬zhū 飼sì 彥yàn 博bó 云yún : 「 『 鍾zhōng 也yě 一yī 鍾zhōng』 , 疑yí 當dāng 作zuò 『 中zhōng 鍾zhōng 二èr 釜fǔ 也yě 』 。 」 洪hóng 頤yí 楫jí 云yún : 「 上shàng 『 鍾zhōng 』字zì 當dāng 作zuò 『 中zhōng 』 , 下xià 文wén 『 其qí 出chū 之zhī 中zhōng 伯bó 伍wǔ 也yě 』 ,『

其qí 出chū 之zhī 中zhōng 鍾zhōng 五wǔ 釜fǔ 也yě 』 , 『 其qí 出chū 之zhī 中zhōng伯bó 二èr 十shí 也yě 』 , 字zì 皆jiē 作zuò 『 中zhōng 』 。 此cǐ 涉shè 上shàng 『 中zhōng 』 字zì 而ér 誤wù 。 」丁dīng 士shì 涵hán 云yún : 「 『 也yě 』 字zì 亦yì 當dāng 在zài 『 一yī 鍾zhōng 』 下xià 。 例lì 見jiàn 下xià 文wén 。」 安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 鍾zhōng 亦yì 一yī 鍾zhōng , 歲suì 收shōu 息xī 與yǔ 本běn 同tóng 。 」 何hé 如rú 璋zhāng 云yún: 「『

出chū 之zhī 』 下xià 脫tuō 『 中zhōng 』 字zì 。 中zhōng 即jí 息xī 也yě 。言yán 所suǒ 出chū 中zhōng 息xī , 貸dài 一yī 鍾zhōng 者zhě 還hái 須xū 加jiā 息xī 一yī 鍾zhōng 。 與yǔ 下xià 文wén 一yī 例lì 。 」張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 洪hóng 說shuō 非fēi 也yě 。 『 鍾zhōng 也yě 一yī 鍾zhōng 』 , 貸dài 以yǐ 一yī 鍾zhōng , 息xī亦yì 一yī 鍾zhōng 。 『 中zhōng 伯bó 伍wǔ 』 者zhě , 貸dài 百bǎi 而ér 息xī 五wǔ 十shí 。 『 中zhōng 鍾zhōng 五wǔ 釜fǔ 』者zhě , 貸dài 一yī 鍾zhōng 而ér 息xī 五wǔ 釜fǔ 。 『 伯bó 二èr 十shí 』 者zhě , 貸dài 百bǎi 而ér 息xī 二èr 十shí 。或huò 倍bèi 息xī , 或huò 半bàn 息xī , 或huò 二èr 分fēn 息xī 。 如rú 洪hóng 所suǒ 改gǎi , 則zé 中zhōng 一yī 鍾zhōng 也yě ,則zé 幾jǐ 何hé 鍾zhōng 而ér 當dāng 一yī 鍾zhōng 歟yú ? 不bù 可kě 通tōng 矣yǐ 。 」 于yú 鬯chàng 云yún : 「 此cǐ 本běn 當dāng作zuò 『 其qí 出chū 之zhī 中zhōng 鍾zhōng 一yī 釜fǔ 也yě 』 。 『 也yě 』 字zì 在zài 句jù 末mò 。 上shàng 『 鍾zhōng 』字zì 不bù 誤wù , 而ér 上shàng 脫tuō 一yī 『 中zhōng 』 字zì 。 下xià 『 鍾zhōng 』 字zì 則zé 當dāng 作zuò 『 釜fǔ 』。 出chū 者zhě 對duì 入rù 而ér 言yán 。 入rù 一yī 鍾zhōng 者zhě , 出chū 則zé 一yī 鍾zhōng 外wài 又yòu 加jiā 一yī 釜fǔ 之zhī 息xī。 故gù 曰yuē 『 其qí 出chū 之zhī 中zhōng 鍾zhōng 一yī 釜fǔ 也yě 』 。 」 姚yáo 永yǒng 概gài 云yún : 「 據jù 下xià 文wén云yún 云yún , 疑yí 當dāng 作zuò 『 其qí 出chū 之zhī 中zhōng 鍾zhōng 幾jǐ 釜fǔ 也yě 』 , 但dàn 不bù 可kě 確què 知zhī 釜fǔ 數shù耳ěr 。 』 」 元yuán 材cái 案àn : 安ān 井jǐng 及jí 張zhāng 氏shì 說shuō 是shì 也yě 。 鍾zhōng 也yě 一yī 鍾zhōng , 即jí 利lì率lǜ 百bǎi 分fēn 之zhī 百bǎi 之zhī 意yì 。

〔 一yī 二èr 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 山shān 居jū 谷gǔ 處chù 」 四sì 字zì, 又yòu 見jiàn 《 鹽yán 鐵tiě 論lùn . 輕qīng 重zhòng 篇piān 》 。 山shān 居jū 須xū 登dēng , 谷gǔ 處chù 須xū 降jiàng , 故gù曰yuē 「 登dēng 降jiàng 之zhī 萌méng 」 。

〔 一yī 三sān 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 上shàng 斷duàn 輪lún 軸zhóu 」 , 「斷duàn 」 , 截jié 斷duàn 。 謂wèi 上shàng 山shān 砍kǎn 伐fá 樹shù 木mù 以yǐ 為wèi 製zhì 造zào 車chē 輪lún 及jí 車chē 軸zhóu 之zhī 用yòng也yě 。 「 杼zhù 栗lì 」 即jí 《 莊zhuāng 子zi . 徐xú 無wú 鬼guǐ 篇piān 》 「 先xiān 生shēng 居jū 山shān 林lín 食shí 芧xù栗lì 」 之zhī 芧xù 栗lì , 小xiǎo 栗lì 也yě 。 南nán 方fāng 之zhī 萌méng , 或huò 以yǐ 製zhì 造zào 車chē 之zhī 輪lún 軸zhóu 為wèi生shēng , 或huò 以yǐ 採cǎi 取qǔ 芧xù 栗lì 及jí 田tián 獵liè 為wèi 生shēng , 其qí 貧pín 困kùn 與yǔ 上shàng 述shù 西xī 方fāng 之zhī 萌méng蓋gài 同tóng 。

〔 一yī 四sì 〕 安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 伯bó 伍wǔ , 貸dài 百bǎi 錢qián收shōu 息xī 五wǔ 錢qián 也yě 。 與yǔ 上shàng 下xià 相xiāng 比bǐ , 為wèi 數shù 太tài 少shǎo 。 且qiě 此cǐ 以yǐ 息xī 重zhòng 為wèi 次cì, 『 伍wǔ 』 字zì 下xià 疑yí 脫tuō 『 什shén 』 字zì 。 」 元yuán 材cái 案àn : 伯bó 伍wǔ 即jí 百bǎi 分fēn 之zhī五wǔ 十shí , 上shàng 引yǐn 張zhāng 佩pèi 綸lún 說shuō 已yǐ 言yán 之zhī , 不bù 必bì 改gǎi 字zì 。 此cǐ 與yǔ 下xià 文wén 北běi 方fāng稱chēng 貸dài 之zhī 家jiā , 其qí 稱chēng 貸dài 之zhī 對duì 象xiàng , 皆jiē 以yǐ 錢qián 計jì , 與yǔ 上shàng 文wén 西xī 方fāng 及jí 下xià文wén 東dōng 方fāng 之zhī 皆jiē 以yǐ 穀gǔ 計jì 者zhě 不bù 同tóng 。 故gù 南nán 方fāng 北běi 方fāng 皆jiē 曰yuē 「 多duō 者zhě 千qiān 萬wàn, 少shǎo 者zhě 六liù 七qī 百bǎi 萬wàn 」 。 西xī 方fāng 東dōng 方fāng 則zé 曰yuē 「 多duō 者zhě 千qiān 鍾zhōng , 少shǎo 者zhě 六liù七qī 百bǎi 鍾zhōng 」 及jí 「 多duō 者zhě 五wǔ 千qiān 鍾zhōng , 少shǎo 者zhě 三sān 千qiān 鍾zhōng 」 , 而ér 下xià 文wén 總zǒng 結jié亦yì 必bì 曰yuē 「 凡fán 稱chēng 貸dài 之zhī 家jiā 出chū 泉quán 參cān 千qiān 萬wàn , 出chū 粟sù 參cān 數shù 千qiān 萬wàn 鍾zhōng 」 也yě。 又yòu 案àn 中zhōng 字zì 除chú 上shàng 、 中zhōng 、 下xià 及jí 中zhōng 間jiān 之zhī 中zhōng 不bù 計jì 外wài , 在zài 本běn 書shū 中zhōng凡fán 十shí 八bā 見jiàn 。 乃nǎi 漢hàn 人rén 常cháng 用yòng 語yǔ , 即jí 相xiāng 當dāng 之zhī 意yì , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 山shān 國guó軌guǐ 篇piān 》 。 何hé 如rú 璋zhāng 謂wèi 「 中zhōng 即jí 息xī 」 者zhě 失shī 之zhī 。

〔 一yī 五wǔ 〕 豬zhū 飼sì 彥yàn 博bó 云yún : 「 『 苦kǔ 』 當dāng 作zuò『 谷gǔ 』 。 『 福fú 』 當dāng 作zuò 『 輻fú 』 。 或huò 云yún 『 苦kǔ 處chù 上shàng 斷duàn 福fú 』 五wǔ 字zì衍yǎn 。 」 王wáng 念niàn 孫sūn 云yún : 「 『 苦kǔ 處chù 』 當dāng 為wèi 『 谷gǔ 處chù 』 。 上shàng 文wén 『 山shān居jū 谷gǔ 處chù 』 , 即jí 其qí 證zhèng 。 『 上shàng 斷duàn 福fú 』 三sān 字zì 義yì 不bù 可kě 通tōng 。 案àn 上shàng 文wén云yún : 『 上shàng 斲zhuó 輪lún 軸zhóu 』 , 則zé 此cǐ 『 上shàng 斷duàn 福fú 』 當dāng 是shì 『 上shàng 斲zhuó 輻fú 』 之zhī訛é 。 上shàng 言yán 『 斲zhuó 輪lún 軸zhóu 』 , 此cǐ 言yán 『 斲zhuó 輻fú 』 , 若ruò 《 詩shī 》 之zhī 言yán 『伐fá 輪lún 伐fá 輻fú 』 矣yǐ 。 」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún :「

『 苦kǔ 處chù 上shàng 斷duàn 福fú 』 涉shè 上shàng 文wén 『 山shān 居jū 谷gǔ 處chù』 『 上shàng 斷duàn 輪lún 軸zhóu 』 而ér 衍yǎn , 『 谷gǔ 』 又yòu 誤wù 為wèi 『 苦kǔ 』 或huò 『 若ruò 』 ,『 輪lún 』 又yòu 誤wù 為wèi 『 福fú 』 耳ěr 。 當dāng 刪shān 。 」 元yuán 材cái 案àn : 上shàng 文wén 已yǐ 有yǒu 「谷gǔ 處chù 」 , 此cǐ 處chù 不bù 宜yí 重zhòng 出chū 。 《 爾ěr 雅yǎ . 釋shì 言yán 》 : 「 鹹xián , 苦kǔ 也yě。 」 注zhù : 「 苦kǔ 即jí 大dà 鹹xián 。 」 是shì 「 苦kǔ 處chù 」 意yì 為wèi 土tǔ 地dì 鹹xián 鹵lǔ , 不bù生shēng 五wǔ 穀gǔ 。 即jí 《 史shǐ 記jì . 貨huò 殖zhí 傳chuán 》 「 地dì 瀉xiè 鹵lǔ 」 之zhī 意yì , 猶yóu 今jīn 言yán鹽yán 鹼jiǎn 地dì 也yě 。 「 上shàng 斷duàn 福fú 」 即jí 「 上shàng 斷duàn 輻fú 」 。 上shàng 文wén 「 山shān 居jū 谷gǔ 處chù」 「 上shàng 斷duàn 輪lún 軸zhóu 」 , 是shì 對duì 「 南nán 方fāng 之zhī 萌méng 」 的de 生shēng 活huó 之zhī 描miáo 寫xiě , 此cǐ「 苦kǔ 處chù , 上shàng 斷duàn 輻fú 」 , 則zé 為wèi 對duì 「 東dōng 方fāng 之zhī 萌méng 」 的de 生shēng 活huó 之zhī 描miáo 寫xiě。 「 苦kǔ 處chù 」 承chéng 「 負fù 海hǎi 」 言yán , 「 上shàng 斷duàn 輻fú 」 承chéng 「 帶dài 山shān 」 言yán 。既jì 不bù 須xū 改gǎi 字zì , 更gèng 非fēi 衍yǎn 文wén 。

〔 一yī 六liù 〕 元yuán 材cái 案àn : 葛gé 縷lǚ , 以yǐ 葛gé 藤téng 纖xiān 維wéi為wèi 線xiàn , 織zhī 之zhī 為wèi 衣yī 履lǚ 。 貧pín 民mín 所suǒ 服fú 。

〔 一yī 七qī 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 下xià 惠huì 」 當dāng 為wèi 「 丁dīng惠huì 」 之zhī 訛é 。 解jiě 已yǐ 詳xiáng 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 篇piān 》 。 高gāo 國guó 即jí 高gāo 子zi 國guó 子zi 。 《左zuǒ 氏shì 襄xiāng 十shí 二èr 年nián 傳chuán 》 「 天tiān 子zi 之zhī 二èr 守shǒu 國guó 高gāo 在zài 」 是shì 也yě 。 此cǐ 亦yì 假jiǎ託tuō 之zhī 詞cí 。

〔 一yī 八bā 〕 元yuán 材cái 案àn : 釜fǔ 十shí 則zé 鍾zhōng , 說shuō 已yǐ 見jiàn《 海hǎi 王wáng 篇piān 》 。 今jīn 貸dài 出chū 一yī 鍾zhōng , 而ér 息xī 五wǔ 釜fǔ , 是shì 其qí 利lì 率lǜ 亦yì 為wèi 百bǎi分fēn 之zhī 五wǔ 十shí , 與yǔ 南nán 方fāng 同tóng 矣yǐ 。

〔 一yī 九jiǔ 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 衍yǎn 處chù 負fù 海hǎi 」 與yǔ 上shàng文wén 「 帶dài 山shān 負fù 海hǎi 」 對duì 文wén 。 此cǐ 「 衍yǎn 」 字zì 與yǔ 《 山shān 國guó 軌guǐ 篇piān 》 「 梁liáng渭wèi 陽yáng ? 之zhī 牛niú 馬mǎ 滿mǎn 齊qí 衍yǎn 」 及jí 《 山shān 至zhì 數shù 篇piān 》 「 伏fú 尸shī 滿mǎn 衍yǎn 」 之zhī衍yǎn 不bù 同tóng 。 彼bǐ 處chù 「 衍yǎn 」 字zì 皆jiē 當dāng 訓xùn 為wèi 原yuán 野yě , 此cǐ 處chù 衍yǎn 字zì 則zé 當dāng 作zuò「 澤zé 」 字zì 講jiǎng 。 《 小xiǎo 爾ěr 雅yǎ 》 云yún 「 澤zé 之zhī 廣guǎng 者zhě 謂wèi 之zhī 衍yǎn 」 是shì 也yě 。「 衍yǎn 處chù 」 謂wèi 處chù 於yú 卑bēi 濕shī 之zhī 地dì 。 猶yóu 《 鹽yán 鐵tiě 論lùn . 通tōng 有yǒu 篇piān 》 之zhī 言yán「 山shān 居jū 澤zé 處chù 」 矣yǐ ! 煮zhǔ 泲jǐ 為wèi 鹽yán , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 地dì 數shù 篇piān 》 。

〔 二èr 0 〕 元yuán 材cái 案àn : 梁liáng , 即jí 《 詩shī . 小xiǎo 雅yǎ》 「 敝bì 笱gǒu 在zài 梁liáng 」 之zhī 梁liáng 。 《 傳chuán 》 : 「 魚yú 梁liáng 也yě 。 」 即jí 堰yàn 水shuǐ 為wèi關guān 孔kǒng 以yǐ 捕bǔ 魚yú 之zhī 處chù 。 「 梁liáng 濟jì 取qǔ 魚yú 」 者zhě , 言yán 為wèi 梁liáng 於yú 濟jì 水shuǐ 之zhī 中zhōng以yǐ 捕bǔ 取qǔ 其qí 魚yú 也yě 。 張zhāng 佩pèi 綸lún 以yǐ 「 濟jì 」 為wèi 「 渡dù 」 者zhě 失shī 之zhī 。

〔 二èr 一yī 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 薪xīn 食shí 」 即jí 「 取qǔ 薪xīn蒸zhēng 而ér 為wèi 食shí 」 之zhī 意yì 。 》 漢hàn 書shū 。 朱zhū 買mǎi 臣chén 傳chuán 》 : 「 嘗cháng 艾ài 薪xīn 樵qiáo 賣mài以yǐ 給gěi 食shí 。 」 即jí 其qí 證zhèng 。

〔 二èr 二èr 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 中zhōng 伯bó 二èr 十shí 」 , 言yán其qí 利lì 率lǜ 相xiāng 當dāng 於yú 百bǎi 分fēn 之zhī 二èr 十shí 。 即jí《

史shǐ 記jì . 貨huò 殖zhí 列liè 傳chuán 》 所suǒ 云yún 「 中zhōng 什shén 二èr 」者zhě 也yě 。

〔 二èr 三sān 〕 安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 古gǔ 本běn 無wú 『 數shù 』字zì 。 據jù 上shàng 所suǒ 舉jǔ , 四sì 方fāng 受shòu 息xī 之zhī 萌méng 三sān 千qiān 五wǔ 百bǎi 餘yú 家jiā 。 萬wàn 當dāng 作zuò 千qiān。 」 元yuán 材cái 案àn : 古gǔ 人rén 臨lín 文wén , 對duì 於yú 數shù 字zì 本běn 不bù 十shí 分fēn 講jiǎng 究jiū , 往wǎng 往wǎng只zhǐ 言yán 其qí 大dà 概gài , 本běn 書shū 作zuò 者zhě 則zé 更gèng 喜xǐ 誇kuā 大dà 。 此cǐ 例lì 隨suí 處chù 而ér 有yǒu , 若ruò必bì 一yī 一yī 為wèi 之zhī 校xiào 改gǎi , 則zé 過guò 迂yū 矣yǐ 。 茲zī 為wèi 易yì 於yú 明míng 了le 起qǐ 見jiàn , 特tè 製zhì為wèi 簡jiǎn 表biǎo 如rú 左zuǒ :

        齊qí 國guó 四sì 方fāng 高gāo 利lì 貸dài 情qíng 況kuàng 調diào 查chá 表biǎo

調diào 查chá 區qū 域yù 地dì 理lǐ 環huán 境jìng 人rén 民mín 生shēng 活huó 狀zhuàng 況kuàng 稱chēng 貸dài 之zhī 對duì 象xiàng 及jí 其qí 數shù 量liàng 利lì 率lǜ 受shòu 息xī 者zhě 之zhī 約yuē 數shù 調diào 查chá 人rén

西xī 方fāng 帶dài 濟jì 負fù 海hǎi , 菹jū 澤zé 之zhī 萌méng 。 漁yú 獵liè 取qǔ 薪xīn 蒸zhēng 而ér 為wèi 食shí 。 粟sù 多duō 者zhě 千qiān 鍾zhōng , 少shǎo 者zhě 六liù 七qī 百bǎi 鍾zhōng。 鍾zhōng 也yě 一yī 鍾zhōng 九jiǔ 百bǎi 餘yú 家jiā 鮑bào 叔shū

南nán 方fāng 山shān 居jū 谷gǔ 處chù , 登dēng 降jiàng 之zhī 民mín 上shàng 斷duàn 輪lún 軸zhóu , 下xià 採cǎi 杼zhù 栗lì , 田tián 獵liè而ér 為wèi 食shí 。 泉quán 多duō 者zhě 千qiān 萬wàn , 少shǎo 者zhě 六liù 七qī 百bǎi 萬wàn。 中zhōng 伯bó 伍wǔ 也yě 八bā 百bǎi 餘yú 家jiā 賓bīn 胥xū 無wú

東dōng 方fāng 帶dài 山shān 負fù 海hǎi , 苦kǔ 處chù 之zhī 民mín 。 上shàng 斲zhuó 輻fú , 漁yú 獵liè 治zhì 葛gé 縷lǚ 以yǐ 為wèi 食shí。 粟sù 多duō 者zhě 五wǔ 千qiān 鍾zhōng , 少shǎo 者zhě 三sān 千qiān 鍾zhōng。 中zhōng 鍾zhōng 五wǔ 釜fǔ 八bā 九jiǔ 百bǎi 家jiā 甯níng 戚qī

北běi 方fāng 衍yǎn 處chù 負fù 海hǎi 之zhī 民mín 。 煮zhǔ 泲jǐ 為wèi 鹽yán , 梁liáng 濟jì 取qǔ 魚yú , 薪xīn 食shí。 泉quán 多duō 者zhě 千qiān 萬wàn , 少shǎo 者zhě 六liù 七qī 百bǎi 萬wàn。 中zhōng 伯bó 二èr 十shí 九jiǔ 百bǎi 餘yú 家jiā 隰xí 朋péng

總zǒng 計jì     泉quán 三sān 千qiān 萬wàn , 粟sù 三sān 數shù 千qiān 萬wàn 鍾zhōng 。   三sān 萬wàn 家jiā  

〔 二èr 四sì 〕 吳wú 志zhì 忠zhōng 云yún : 「 『 棄qì 』 乃nǎi 『 意yì』 字zì 誤wù 。 」 姚yáo 永yǒng 概gài 云yún : 「 『 棄qì 』 乃nǎi 『 幸xìng 』 字zì 之zhī 訛é 。 」 張zhāng佩pèi 綸lún 云yún : 「 不bù 棄qì 蓋gài 古gǔ 人rén 常cháng 語yǔ 。 《 詩shī 》 『 不bù 我wǒ 遐xiá 棄qì 』 是shì 也yě。 《 史shǐ 記jì . 范fàn 睢suī 傳chuán 》 秦qín 王wáng 曰yuē : 『 寡guǎ 人rén 得dé 受shòu 命mìng 於yú 先xiān 生shēng , 是shì天tiān 所suǒ 以yǐ 幸xìng 先xiān 王wáng , 而ér 不bù 棄qì 其qí 孤gū 也yě 。 』 」 元yuán 材cái 案àn : 張zhāng 說shuō 牽qiān 附fù太tài 甚shèn , 姚yáo 說shuō 亦yì 無wú 據jù , 吳wú 說shuō 近jìn 之zhī 。 《 漢hàn 書shū 。 嚴yán 延yán 年nián 傳chuán 》 :「 我wǒ 不bù 意yì 當dāng 老lǎo 見jiàn 壯zhuàng 子zi 被bèi 刑xíng 戮lù 也yě 。 」 顏yán 師shī 古gǔ 注zhù 云yún : 「 言yán 素sù意yì 不bù 自zì 謂wèi 如rú 此cǐ 也yě 。 」 猶yóu 俗sú 語yǔ 之zhī 言yán 「 沒méi 有yǒu 想xiǎng 到dào 」 矣yǐ 。

〔 二èr 五wǔ 〕 丁dīng 士shì 涵hán 云yún : 「 『 之zhī 正zhèng 』 二èr 字zì當dāng 是shì 『 五wǔ 王wáng 』 二èr 字zì 之zhī 誤wù 。 五wǔ 王wáng 猶yóu 五wǔ 君jūn 也yě 。 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》曰yuē : 『 故gù 為wèi 人rén 君jūn 而ér 不bù 審shěn 其qí 號hào 令lìng , 則zé 中zhōng 一yī 國guó 而ér 二èr 君jūn 二èr 王wáng 也yě。 』 是shì 其qí 證zhèng 。 」 元yuán 材cái 案àn : 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 「 二èr 王wáng 」 乃nǎi 「 之zhī正zhèng 」 之zhī 誤wù , 說shuō 已yǐ 詳xiáng 彼bǐ 篇piān 。 此cǐ 蓋gài 言yán 東dōng 西xī 南nán 北běi 四sì 方fāng 之zhī 民mín 皆jiē 為wèi各gè 區qū 域yù 稱chēng 貸dài 家jiā 之zhī 高gāo 利lì 貸dài 所suǒ 剝bō 削xuē , 每měi 年nián 除chú 對duì 國guó 家jiā 負fù 擔dān 租zū 稅shuì外wài , 尚shàng 須xū 負fù 擔dān 從cóng 百bǎi 分fēn 之zhī 二èr 十shí 至zhì 百bǎi 分fēn 之zhī 百bǎi 之zhī 高gāo 利lì 貸dài 的de 利lì 息xī, 是shì 一yī 國guó 之zhī 民mín 不bù 啻chì 同tóng 時shí 有yǒu 五wǔ 君jūn 之zhī 正zhèng 矣yǐ 。 丁dīng 氏shì 說shuō 非fēi 。

〔 二èr 六liù 〕 何hé 如rú 璋zhāng 云yún : 「 『 鐻jù 枝zhī 蘭lán 鼓gǔ 』, 殆dài 戟jǐ 枝zhī 兵bīng 架jià 之zhī 屬shǔ , 上shàng 設shè 此cǐ 為wèi 旌jīng 別bié 而ér 富fù 民mín 可kě 以yǐ 貲zī 得dé 者zhě 。《 山shān 權quán 數shù 》 之zhī 樹shù 表biǎo 置zhì 高gāo , 猶yóu 此cǐ 義yì 也yě 。 」 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 當dāng作zuò 『 鼓gǔ 鐻jù 枝zhī 蘭lán 』 。 」 并bìng 引yǐn 證zhèng 鼓gǔ 鐻jù 為wèi 樂lè 器qì , 枝zhī 蘭lán 為wèi 兵bīng 器qì 。而ér 曰yuē : 「 蓋gài 稱chēng 貸dài 之zhī 家jiā 皆jiē 卿qīng 大dà 夫fū , 賜cì 以yǐ 金jīn 石shí 之zhī 樂lè , 門mén 列liè 棨qǐ戟jǐ , 以yǐ 代dài 償cháng 貧pín 民mín 子zi 息xī 。 」 元yuán 材cái 案àn : 下xià 文wén 云yún : 「 寡guǎ 人rén 有yǒu 鐻jù枝zhī 蘭lán 鼓gǔ , 其qí 賈jiǎ 中zhōng 純chún 萬wàn 泉quán 也yě 。 」 又yòu 曰yuē : 「 所suǒ 出chū 棧zhàn 臺tái 之zhī 職zhí 未wèi能néng 參cān 千qiān 純chún 也yě , 而ér 決jué 四sì 方fāng 子zi 息xī 之zhī 數shù , 使shǐ 無wú 券quàn 契qì 之zhī 責zé 。 」 是shì其qí 物wù 皆jiē 以yǐ 「 純chún 」 為wèi 計jì 算suàn 單dān 位wèi 。 純chún 乃nǎi 絲sī 綿mián 布bù 帛bó 等děng 匹pǐ 端duān 之zhī 名míng, 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 。 樂lè 器qì 兵bīng 器qì 從cóng 無wú 以yǐ 純chún 言yán 者zhě 。 故gù 鐻jù枝zhī 蘭lán 鼓gǔ 當dāng 是shì 一yī 種zhǒng 美měi 錦jǐn 之zhī 特tè 有yǒu 名míng 稱chēng 。 其qí 取qǔ 義yì 之zhī 由yóu 或huò 因yīn 其qí 上shàng織zhī 有yǒu 象xiàng 形xíng 「 鐻jù 枝zhī 蘭lán 鼓gǔ 」 之zhī 花huā 紋wén 耳ěr 。 何hé 、 張zhāng 二èr 氏shì 說shuō 皆jiē 非fēi 。

〔 二èr 七qī 〕 豬zhū 飼sì 彥yàn 博bó 云yún : 「 『 職zhí 』 當dāng 作zuò『 藏cáng 』 。 下xià 同tóng 。 」 吳wú 志zhì 忠zhōng 說shuō 同tóng 。 何hé 如rú 璋zhāng 云yún : 「 《 山shān 至zhì 數shù》 『 棧zhàn 臺tái 之zhī 錢qián 』 , 此cǐ 亦yì 當dāng 作zuò 『 錢qián 』 。 下xià 文wén 『 棧zhàn 臺tái 之zhī 職zhí 未wèi能néng 三sān 千qiān 純chún 也yě 』 , 『 純chún 』 當dāng 為wèi 『 緡mín 』 , 聲shēng 之zhī 誤wù 也yě 。 」 許xǔ 維wéi遹yù 云yún : 「 『 職zhí 』 乃nǎi 『 織zhī 』 字zì 之zhī 訛é , 下xià 文wén 同tóng 。 織zhī , 布bù 帛bó 之zhī總zǒng 名míng 。 下xià 文wén 云yún 『 所suǒ 出chū 棧zhàn 臺tái 之zhī 職zhí 未wèi 能néng 參cān 千qiān 純chún 也yě 』 , 純chún 即jí 匹pǐ端duān 名míng , 是shì 其qí 證zhèng 。 《 山shān 至zhì 數shù 篇piān 》 云yún 『 請qǐng 散sàn 棧zhàn 臺tái 之zhī 錢qián 』 , 錢qián帛bó 以yǐ 類lèi 相xiāng 從cóng 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 《 史shǐ 記jì . 秦qín 始shǐ 皇huáng 本běn 紀jì 》 「 非fēi博bó 士shì 官guān 所suǒ 職zhí , 天tiān 下xià 敢gǎn 有yǒu 藏cáng 詩shī 書shū 百bǎi 家jiā 語yǔ 者zhě , 悉xī 詣yì 守shǒu 尉wèi 雜zá 燒shāo之zhī 。 」 職zhí 者zhě , 主zhǔ 也yě , 亦yì 有yǒu 藏cáng 義yì 。 原yuán 文wén 不bù 誤wù 。

〔 二èr 八bā 〕 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 『 太tài 宰zǎi 』 當dāng 作zuò『 宰zǎi 夫fū 』 , 或huò 衍yǎn 『 太tài 』 字zì 。 《 儀yí 禮lǐ 》 均jūn 言yán 『 膳shàn 宰zǎi 』 , 無wú以yǐ 太tài 宰zǎi 行xíng 觴shāng 者zhě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 太tài 宰zǎi , 奉fèng 常cháng 屬shǔ 官guān , 《 漢hàn 書shū 百bǎi官guān 公gōng 卿qīng 表biǎo 》 : 「 奉fèng 常cháng 屬shǔ 官guān 有yǒu 太tài 樂lè 、 太tài 祝zhù 、 太tài 宰zǎi … … 六liù 令lìng丞chéng 。 又yòu 有yǒu 癰yōng 太tài 宰zǎi 、 太tài 祝zhù 令lìng 丞chéng 。 」 師shī 古gǔ 注zhù 云yún : 「 雍yōng , 右yòu 扶fú風fēng 之zhī 縣xiàn 也yě 。 太tài 宰zǎi , 具jù 食shí 之zhī 官guān 。 」 是shì 太tài 宰zǎi 本běn 為wèi 具jù 食shí 之zhī 官guān 。張zhāng 說shuō 失shī 之zhī 。

〔 二èr 九jiǔ 〕 安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 古gǔ 本běn 『 衣yī 』 作zuò『 哀āi 』 。 」 張zhāng 文wén 虎hǔ 云yún : 「 哀āi 疑yí ● 字zì 之zhī 訛é 。 」 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún :「 『 衣yī 』 『 哀āi 』 均jūn 『 辰chén 』 之zhī 誤wù 。 『 ● 』 , 古gǔ 文wén 『 觶zhì 』 。蓋gài 『 ● 』 省shěng 為wèi 『 辰chén 』 而ér 壞huài 為wèi 『 衣yī 』 , 或huò 作zuò 『 哀āi 』 。 《 鄉xiāng飲yǐn 酒jiǔ 禮lǐ 》 、 《 燕yàn 禮lǐ 》 、 《 特tè 牲shēng 餽kuì 食shí 禮lǐ 》 均jūn 有yǒu 舉jǔ 觶zhì 之zhī 禮lǐ 。君jūn 當dāng 拜bài , 不bù 當dāng 舉jǔ ● 也yě 。 」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「 『 衣yī 』 或huò 『 哀āi 』殆dài 『 卮zhī 』 字zì 之zhī 訛é 。 」 元yuán 材cái 案àn : 作zuò 「 衣yī 」 者zhě 是shì 。 舉jǔ 者zhě 提tí 也yě, 猶yóu 攝shè 也yě 。 「 舉jǔ 衣yī 而ér 問wèn 」 即jí 攝shè 衣yī 起qǐ 立lì 而ér 問wèn , 所suǒ 以yǐ 示shì 尊zūn 敬jìng賓bīn 客kè 之zhī 意yì 。 《 管guǎn 子zi . 小xiǎo 稱chēng 篇piān 》 「 管guǎn 子zi 攝shè 衣yī 冠guān 起qǐ 對duì 曰yuē 」 云yún云yún , 即jí 其qí 證zhèng 。 兩liǎng 張zhāng 及jí 郭guō 氏shì 說shuō 皆jiē 非fēi 。

〔 三sān 0 〕 王wáng 壽shòu 同tóng 云yún : 「 『 終zhōng 』 當dāng 為wèi 『給gěi 』 。 下xià 文wén 『 民mín 多duō 稱chēng 貸dài 負fù 子zi 息xī 以yǐ 給gěi 上shàng 之zhī 急jí , 度dù 上shàng 之zhī 求qiú 。』 是shì 其qí 證zhèng 。 」 陶táo 鴻hóng 慶qìng 說shuō 同tóng 。 聞wén 一yī 多duō 云yún : 「 『 令lìng 』 當dāng 作zuò 『今jīn 』 , 屬shǔ 下xià 讀dú 。 」 元yuán 材cái 案àn : 王wáng 、 陶táo 說shuō 是shì , 聞wén 說shuō 非fēi 也yě 。 下xià文wén 云yún : 「 吾wú 聞wén 子zi 假jiǎ 貸dài 吾wú 貧pín 民mín , 使shǐ 有yǒu 以yǐ 給gěi 寡guǎ 人rén 之zhī 急jí , 度dù 寡guǎ人rén 之zhī 求qiú , 使shǐ 吾wú 萌méng 春chūn 有yǒu 以yǐ 倳zì 耜sì , 夏xià 有yǒu 以yǐ 決jué 芸yún 而ér 給gěi 上shàng 事shì , 子zi之zhī 力lì 也yě 。 」 此cǐ 言yán 「 給gěi 其qí 上shàng 令lìng 」 , 與yǔ 「 給gěi 寡guǎ 人rén 之zhī 急jí 」 「 給gěi上shàng 事shì 」 , 句jù 例lì 正zhèng 同tóng 。

〔 三sān 一yī 〕 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 『 齊qí 首shǒu 而ér 稽jī 顙sǎng』 , 當dāng 作zuò 『 拜bài 手shǒu 而ér 稽jī 首shǒu 』 。 飲yǐn 酒jiǔ 之zhī 禮lǐ 無wú 稽jī 顙sǎng 者zhě 。 《 儀yí 禮lǐ》 作zuò 『 再zài 拜bài 稽jī 首shǒu 』 。 」 元yuán 材cái 案àn : 下xià 文wén 亦yì 有yǒu 「 齊qí 首shǒu 稽jī 顙sǎng 」之zhī 語yǔ , 證zhèng 明míng 此cǐ 乃nǎi 著zhù 者zhě 習xí 用yòng 術shù 語yǔ , 與yǔ 古gǔ 禮lǐ 無wú 關guān 。 齊qí 首shǒu , 首shǒu與yǔ 地dì 齊qí ; 稽jī 首shǒu , 以yǐ 額é 叩kòu 地dì , 乃nǎi 封fēng 建jiàn 社shè 會huì 中zhōng 最zuì 恭gōng 敬jìng 之zhī 禮lǐ 節jié。 張zhāng 說shuō 太tài 拘jū 。

〔 三sān 二èr 〕 元yuán 材cái 案àn : 堂táng 下xià , 堂táng 陛bì 之zhī 下xià ,解jiě 已yǐ 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 。 不bù 言yán 獻xiàn 君jūn 而ér 言yán 獻xiàn 堂táng 下xià 者zhě , 敬jìng 君jūn 之zhī詞cí 。

〔 三sān 三sān 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 春chūn 有yǒu 以yǐ 倳zì 耜sì 」 二èr語yǔ , 又yòu 分fēn 見jiàn 本běn 篇piān 下xià 文wén 及jí 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 甲jiǎ 篇piān 》。

〔 三sān 四sì 〕 丁dīng 士shì 涵hán 云yún : 「 『 寵chǒng 』 疑yí 『 窮qióng』 字zì 誤wù 。 」 于yú 省shěng 吾wú 云yún : 「 按àn 丁dīng 說shuō 謬miù 。 寵chǒng 謂wèi 榮róng 寵chǒng 。 《 楚chǔ 語yǔ》 『 其qí 寵chǒng 大dà 矣yǐ 』 注zhù : 『 寵chǒng , 榮róng 也yě 。 』 此cǐ 言yán 寡guǎ 人rén 之zhī 德dé 子zi 而ér對duì 於yú 子zi 無wú 所suǒ 榮róng 寵chǒng 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 于yú 說shuō 是shì 也yě 。 《 漢hàn 書shū . 成chéng紀jì 》 陽yáng 朔shuò 五wǔ 年nián 詔zhào 曰yuē : 「 寵chǒng 其qí 強qiáng 力lì 。 」 師shī 古gǔ 注zhù 云yún : 「 謂wèi 優yōu寵chǒng 力lì 田tián 之zhī 人rén 。 」 與yǔ 此cǐ 寵chǒng 字zì 用yòng 法fǎ 正zhèng 同tóng 。

〔 三sān 五wǔ 〕 豬zhū 飼sì 彥yàn 博bó 云yún : 「 『 故gù 』 字zì 『曰yuē 』 字zì 衍yǎn 。 」 王wáng 念niàn 孫sūn 云yún : 「 衍yǎn『

曰yuē 』 字zì 。 」 聞wén 一yī 多duō 云yún : 「 『 曰yuē 』 『皆jiē 』 二èr 字zì 互hù 易yì 。 」 元yuán 材cái 案àn : 聞wén 說shuō 是shì 也yě 。

〔 三sān 六liù 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 使shǐ 無wú 券quàn 契qì 之zhī 責zé 」, 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 篇piān 》 。

〔 三sān 七qī 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 父fù 教jiào 其qí 子zi 」 二èr 句jù, 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 篇piān 》 。

〔 三sān 八bā 〕 王wáng 引yǐn 之zhī 云yún : 「 『 發fā 』 下xià 脫tuō 『草cǎo 』 字zì 。 《 國guó 蓄xù 篇piān 》 曰yuē : 『 耕gēng 田tián 發fā 草cǎo , 上shàng 得dé 其qí 數shù 矣yǐ 。 』《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 曰yuē : 『 今jīn 君jūn 躬gōng 耕gēng 墾kěn 田tián , 耕gēng 發fā 草cǎo 土tǔ 。 』 又yòu 曰yuē: 『 彊jiàng 本běn 趣qù 耕gēng , 發fā 草cǎo 立lì 幣bì 而ér 無wú 止zhǐ 。 』 是shì 也yě 。 『 務wù 』 字zì 屬shǔ下xià 讀dú 。 務wù 上shàng 之zhī 所suǒ 急jí 者zhě , 務wù 農nóng 也yě 。 農nóng 者zhě 上shàng 之zhī 所suǒ 急jí 也yě 。 」 元yuán材cái 案àn : 此cǐ 當dāng 以yǐ 「 夫fū 墾kěn 田tián 發fā 務wù 」 為wèi 句jù , 「 上shàng 之zhī 所suǒ 急jí 」 為wèi 句jù, 「 可kě 以yǐ 無wú 庶shù 乎hū 」 為wèi 句jù 。 務wù 與yǔ 蓩mǎo 同tóng 。 《 續xù 漢hàn 郡jùn 國guó 志zhì 》 「弘hóng 農nóng 郡jùn 有yǒu 務wù 鄉xiāng 」 , 《 劉liú 玄xuán 傳chuán 》 「 務wù 鄉xiāng 」 作zuò 「 蓩mǎo 鄉xiāng 」 , 即jí其qí 證zhèng 。 蓩mǎo 鄉xiāng 者zhě , 李lǐ 賢xián 注zhù 云yún : 「 蓩mǎo 音yīn 莫mò 老lǎo 反fǎn , 《 字zì 林lín 》 云yún:『

毒dú 草cǎo 也yě 。 』 因yīn 以yǐ 為wèi 地dì 名míng 。 」 是shì 發fā 蓩mǎo即jí 發fā 草cǎo 。 以yǐ 發fā 草cǎo 為wèi 發fā 蓩mǎo , 當dāng 是shì 著zhù 者zhě 採cǎi 用yòng 某mǒu 地dì 方fāng 言yán 為wèi 文wén ,猶yóu 《 海hǎi 王wáng 》 《 國guó 蓄xù 》 兩liǎng 篇piān 之zhī 以yǐ 「 吾wú 子zi 」 代dài 「 嬰yīng 兒ér 」 矣yǐ 。王wáng 說shuō 失shī 之zhī 。

〔 三sān 九jiǔ 〕 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 『 無wú 庶shù 』 即jí 『蕪wú 曠kuàng 』 。 庶shù 從cóng 苂yín , 黃huáng 亦yì 從cóng 苂yín , 形xíng 近jìn 而ér 誤wù 。 」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún :「 張zhāng 說shuō 近jìn 是shì 。 蓋gài 本běn 作zuò 『 無wú 廣guǎng 』 , 『 無wú 廣guǎng 』 即jí 無wú 曠kuàng 也yě 。 《形xíng 勢shì 篇piān 》 『 怠dài 倦juàn 者zhě 不bù 及jí , 無wú 廣guǎng 者zhě 疑yí 神shén 』 。 『 廣guǎng 』 與yǔ 『 庶shù』 形xíng 近jìn 而ér 訛é 。 」 元yuán 材cái 案àn : 張zhāng 、 郭guō 二èr 氏shì 說shuō 皆jiē 非fēi 。 「 無wú 庶shù 」二èr 字zì 不bù 詞cí , 「 庶shù 」 當dāng 作zuò 「 度dù 」 , 形xíng 近jìn 而ér 訛é 。 度dù 即jí 下xià 文wén 「給gěi 上shàng 之zhī 急jí , 度dù 上shàng 之zhī 求qiú 」 及jí 「 給gěi 寡guǎ 人rén 之zhī 急jí , 度dù 寡guǎ 人rén 之zhī 求qiú 」之zhī 度dù 。 「 度dù 上shàng 之zhī 求qiú 」 「 度dù 寡guǎ 人rén 之zhī 求qiú 」 , 乃nǎi 桓huán 公gōng 自zì 言yán 。 「上shàng 之zhī 所suǒ 急jí , 可kě 以yǐ 無wú 度dù 乎hū 」 , 則zé 受shòu 息xī 之zhī 民mín 之zhī 言yán 。 或huò 曰yuē 「 度dù求qiú 」 , 或huò 曰yuē 「 度dù 急jí 」 , 其qí 義yì 一yī 也yě 。

〔 四sì 0 〕 安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 反fǎn 准zhǔn , 償cháng 財cái 以yǐ重zhòng 物wù 價jià 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 說shuō 非fēi 是shì 。 准zhǔn 者zhě , 平píng 也yě 。 平píng 准zhǔn 之zhī意yì , 本běn 欲yù 調diào 治zhì 貧pín 富fù , 平píng 其qí 不bù 平píng 。 今jīn 乃nǎi 先xiān 將jiāng 某mǒu 種zhǒng 物wù 價jià 特tè 別bié提tí 高gāo , 然rán 後hòu 利lì 用yòng 此cǐ 高gāo 價jià 之zhī 物wù , 代dài 人rén 民mín 償cháng 還hái 其qí 子zi 息xī 之zhī 數shù ,然rán 則zé 反fǎn 准zhǔn 云yún 者zhě , 即jí 提tí 高gāo 物wù 價jià 以yǐ 償cháng 民mín 債zhài 之zhī 意yì 。 若ruò 如rú 安ān 井jǐng 氏shì說shuō , 是shì 倒dào 果guǒ 為wèi 因yīn 矣yǐ 。 又yòu 案àn 此cǐ 文wén 全quán 係xì 著zhù 者zhě 用yòng 管guǎn 子zi 口kǒu 氣qì , 說shuō明míng 其qí 所suǒ 謂wèi 「 反fǎn 准zhǔn 」 政zhèng 策cè 之zhī 具jù 體tǐ 實shí 施shī 方fāng 法fǎ 。 文wén 中zhōng 桓huán 公gōng 與yǔ 稱chēng貸dài 之zhī 家jiā 之zhī 互hù 相xiāng 應yīng 對duì 進jìn 退tuì 與yǔ 四sì 方fāng 之zhī 民mín 之zhī 聞wén 而ér 父fù 教jiào 其qí 子zi , 兄xiōng教jiào 其qí 弟dì , 亦yì 為wèi 管guǎn 子zi 假jiǎ 設shè 之zhī 詞cí 。 謂wèi 如rú 此cǐ 則zé 桓huán 公gōng 當dāng 如rú 何hé , 稱chēng貸dài 之zhī 家jiā 當dāng 如rú 何hé , 四sì 方fāng 之zhī 民mín 聞wén 之zhī 又yòu 當dāng 如rú 何hé 也yě 。 故gù 文wén 中zhōng 「 桓huán公gōng 舉jǔ 衣yī 而ér 問wèn 」 ,「

桓huán 公gōng 曰yuē 不bù 可kě 」 兩liǎng 句jù 中zhōng 之zhī 「 桓huán 公gōng 」 二èr字zì , 皆jiē 當dāng 作zuò 「 君jūn 」 字zì 講jiǎng , 使shǐ 與yǔ 上shàng 文wén 「 君jūn 之zhī 棧zhàn 臺tái 之zhī 職zhí 」 、「 君jūn 因yīn 酌zhuó 之zhī 」 二èr 句jù 用yòng 字zì 相xiāng 合hé 。 則zé 此cǐ 事shì 全quán 為wèi 著zhù 者zhě 假jiǎ 託tuō 管guǎn 子zi運yùn 籌chóu 帷wéi 幄wò 之zhī 言yán , 更gèng 為wèi 彰zhāng 明míng 較jiào 著zhù 矣yǐ 。 此cǐ 種zhǒng 文wén 法fǎ , 《 戰zhàn 國guó 策cè》 最zuì 常cháng 用yòng 之zhī 。 《 史shǐ 記jì 》 記jì 蒯kuǎi 通tōng 說shuō 范fàn 陽yáng 令lìng 事shì , 亦yì 與yǔ 此cǐ 同tóng 。

    管guǎn 子zi 曰yuē : 「 昔xī 者zhě 癸guǐ 度dù 〔 一yī 〕 居jū 人rén 之zhī 國guó , 必bì 四sì 面miàn 望wàng於yú 天tiān 下xià 〔 二èr 〕 。 下xià 高gāo 亦yì 高gāo 〔 三sān 〕 。 天tiān 下xià 高gāo , 我wǒ 獨dú 下xià , 必bì失shī 其qí 國guó 於yú 天tiān 下xià 。 」

    桓huán 公gōng 曰yuē : 「 此cǐ 若ruò 言yán 曷hé 謂wèi 也yě ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 昔xī 萊lái 人rén 善shàn 染rǎn , 練liàn 茈cí 之zhī 於yú 萊lái 純chún 錙zī , 緺guā綬shòu 之zhī 於yú 萊lái 亦yì 純chún 錙zī 也yě 〔 四sì 〕 。 其qí 周zhōu , 中zhōng 十shí 金jīn 〔 五wǔ 〕 。 萊lái 人rén知zhī 之zhī 〔 六liù 〕 , 間jiān 纂zuǎn 茈cí 空kōng 〔 七qī 〕 。 周zhōu 且qiě 斂liǎn 馬mǎ 作zuò 見jiàn 於yú 萊lái 人rén 操cāo之zhī 〔 八bā 〕 , 萊lái 有yǒu 推tuī 馬mǎ 〔 九jiǔ 〕 。 是shì 自zì 萊lái 失shī 纂zuǎn 茈cí 而ér 反fǎn 准zhǔn 於yú 馬mǎ也yě 〔 一yī 0 〕 。 故gù 可kě 因yīn 者zhě 因yīn 之zhī , 乘chéng 者zhě 乘chéng 之zhī , 此cǐ 因yīn 天tiān 下xià 以yǐ 制zhì天tiān 下xià 。 此cǐ 之zhī 謂wèi 國guó 准zhǔn 〔 一yī 一yī 〕 。 」

〔 一yī 〕   元yuán 材cái 案àn : 癸guǐ 度dù 之zhī 名míng , 已yǐ 見jiàn 《輕qīng 重zhòng 乙yǐ 篇piān 》 , 即jí 武wǔ 王wáng 所suǒ 問wèn 者zhě 。 與yǔ 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 桓huán 公gōng 所suǒ 迎yíng之zhī 癸guǐ 乙yǐ , 皆jiē 為wèi 著zhù 者zhě 所suǒ 假jiǎ 託tuō 之zhī 「 輕qīng 重zhòng 之zhī 家jiā 」 , 而ér 同tóng 以yǐ 「 癸guǐ」 稱chēng 。 《 史shǐ 記jì . 律lǜ 書shū 》 : 「 癸guǐ 之zhī 為wèi 言yán 揆kuí 也yě 。 言yán 萬wàn 物wù 可kě 揆kuí度dù 也yě , 故gù 曰yuē 癸guǐ 。 」 蓋gài 本běn 無wú 其qí 人rén , 故gù 隨suí 意yì 命mìng 字zì 。 解jiě 已yǐ 見jiàn 《揆kuí 度dù 篇piān 》 及jí 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 篇piān 》 。

〔 二èr 〕   元yuán 材cái 案àn : 四sì 面miàn 望wàng 於yú 天tiān 下xià , 謂wèi須xū 隨suí 時shí 注zhù 意yì 國guó 內nèi 及jí 國guó 際jì 之zhī 經jīng 濟jì 情qíng 況kuàng 。 蓋gài 經jīng 濟jì 情qíng 況kuàng 常cháng 因yīn 時shí因yīn 地dì 而ér 不bù 同tóng 。 故gù 善shàn 為wèi 國guó 者zhě , 必bì 須xū 以yǐ 極jí 銳ruì 敏mǐn 之zhī 眼yǎn 光guāng , 用yòng 極jí精jīng 密mì 之zhī 調diào 查chá 統tǒng 計jì , 將jiāng 國guó 內nèi 外wài 各gè 種zhǒng 不bù 同tóng 之zhī 經jīng 濟jì 情qíng 況kuàng 比bǐ 較jiào 研yán究jiū , 以yǐ 決jué 定dìng 其qí 因yīn 應yīng 變biàn 化huà 之zhī 術shù 。 夫fū 然rán 後hòu 可kě 以yǐ 進jìn 行xíng 戰zhàn 衡héng 、 戰zhàn準zhǔn 、 戰zhàn 權quán 、 戰zhàn 流liú 、 戰zhàn 勢shì 乃nǎi 至zhì 戰zhàn 兵bīng 而ér 無wú 慮lǜ 於yú 敗bài 。 此cǐ 白bái 圭guī 所suǒ以yǐ 「 樂lè 觀guān 時shí 變biàn 」 , 而ér 計jì 然rán 所suǒ 以yǐ 貴guì 「 睹dǔ 萬wàn 物wù 之zhī 情qíng 」 也yě 。 《舊jiù 唐táng 書shū . 劉liú 晏yàn 傳chuán 》 載zài 晏yàn 之zhī 理lǐ 財cái 「 四sì 方fāng 動dòng 靜jìng , 莫mò 不bù 先xiān 知zhī 」, 作zuò 用yòng 正zhèng 與yǔ 此cǐ 同tóng 。

〔 三sān 〕   張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 『 下xià 高gāo 亦yì 高gāo 』當dāng 作zuò 『 下xià 亦yì 下xià , 高gāo 亦yì 高gāo 』 。 《 地dì 數shù 篇piān 》 : 『 天tiān 下xià 高gāo 則zé 高gāo, 天tiān 下xià 下xià 則zé 下xià 。 天tiān 下xià 高gāo 我wǒ 下xià , 則zé 財cái 利lì 稅shuì 於yú 天tiān 下xià 矣yǐ 。 』 是shì其qí 證zhèng 。 」 聞wén 一yī 多duō 云yún : 「 當dāng 作zuò 『 天tiān 下xià 高gāo 亦yì 高gāo , 天tiān 下xià 下xià 亦yì 下xià』 。 《 地dì 數shù 篇piān 》 可kě 證zhèng 。 」 元yuán 材cái 案àn : 「 下xià 高gāo 亦yì 高gāo 」 上shàng 脫tuō 「天tiān 」 字zì 。 此cǐ 謂wèi 天tiān 下xià 高gāo 我wǒ 亦yì 當dāng 與yǔ 之zhī 同tóng 高gāo 。 若ruò 天tiān 下xià 高gāo 而ér 我wǒ 獨dú下xià , 則zé 我wǒ 國guó 之zhī 財cái 利lì 將jiāng 流liú 越yuè 而ér 之zhī 天tiān 下xià , 而ér 我wǒ 國guó 必bì 不bù 免miǎn 於yú 滅miè亡wáng 矣yǐ 。 此cǐ 數shù 語yǔ 又yòu 見jiàn 《 地dì 數shù 篇piān 》 。 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 乘chéng 馬mǎ 數shù 篇piān 》 。張zhāng 、 聞wén 二èr 氏shì 說shuō 非fēi 。

〔 四sì 〕   元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 當dāng 以yǐ 「 昔xī 萊lái 人rén 善shàn染rǎn 」 為wèi 句jù 。 善shàn 染rǎn 者zhě , 謂wèi 擅shàn 長zhǎng 於yú 染rǎn 色sè 之zhī 工gōng 藝yì 也yě 。 練liàn , 《 說shuō文wén 》 : 「 厚hòu 繒zēng 也yě 。 」 茈cí , 茈cí 草cǎo 也yě 。 《 山shān 海hǎi 經jīng . 西xī 山shān 經jīng 》「 勞láo 山shān 多duō 茈cí 草cǎo 」 , 《 御yù 覽lǎn 》 引yǐn 《 說shuō 文wén 》 作zuò 「 紫zǐ 草cǎo 」 。 段duàn玉yù 裁cái 云yún : 「 茈cí 、 紫zǐ 同tóng 音yīn 。 司sī 馬mǎ 彪biāo注zhù 《 上shàng 林lín 賦fù 》 曰yuē : 『 茈cí 薑jiāng , 紫zǐ 色sè 之zhī 薑jiāng 。 』 知zhī 古gǔ 茈cí 紫zǐ 通tōng 用yòng。 」 練liàn 茈cí 即jí 染rǎn 有yǒu 紫zǐ 色sè 之zhī 繒zēng 。 緺guā 音yīn 媧wā , 即jí 《 史shǐ 記jì . 滑huá 稽jī 列liè傳chuán 》 「 佩pèi 青qīng 緺guā 」 之zhī 緺guā 。 綬shòu , 組zǔ 也yě , 即jí 絲sī 絛tāo , 以yǐ 承chéng 受shòu 印yìn 環huán者zhě 。 紫zǐ 青qīng 色sè 之zhī 綬shòu , 故gù 曰yuē 緺guā 綬shòu 。 《 後hòu 漢hàn 書shū . 南nán 匈xiōng 奴nú 傳chuán 》 「詔zhào 賜cì 單dān 于yú 冠guān 帶dài 衣yī 裳shang 黃huáng 金jīn 璽xǐ 盭lì 緺guā 綬shòu … … 」 , 注zhù 云yún : 「 盭lì 音yīn戾lì , 草cǎo 名míng 。 以yǐ 戾lì 草cǎo 染rǎn 綬shòu , 因yīn 以yǐ 為wèi 名míng 。 則zé 漢hàn 諸zhū 侯hóu 王wáng 制zhì 。 戾lì綠lǜ 色sè 。 緺guā , 古gǔ 蛙wā 反fǎn , 《 說shuō 文wén 》 曰yuē : 『 紫zǐ 青qīng 色sè 也yě 。 』 」 練liàn茈cí 、 緺guā 綬shòu 兩liǎng 者zhě 蓋gài 均jūn 為wèi 萊lái 人rén 特tè 產chǎn , 而ér 其qí 價jià 則zé 極jí 低dī 廉lián , 不bù 過guò每měi 純chún 直zhí 金jīn 一yī 錙zī 而ér 已yǐ 。 純chún 、 錙zī 皆jiē 量liàng 名míng , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 》及jí 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 篇piān 》 。

〔 五wǔ 〕   郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「 『 其qí 周zhōu 中zhōng 十shí 金jīn』 , 舊jiù 均jūn 以yǐ 『 周zhōu 』 為wèi 周zhōu 人rén 。 周zhōu 與yǔ 萊lái 遠yuǎn 隔gé , 於yú 文wén 亦yì 難nán 通tōng 。『 周zhōu 』 當dāng 指zhǐ 萊lái 人rén 四sì 周zhōu 之zhī 鄰lín 國guó , 其qí 中zhōng 可kě 包bāo 含hán 齊qí 魯lǔ 。 下xià 『 周zhōu』 字zì 亦yì 同tóng 此cǐ 解jiě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 「 郭guō 氏shì 以yǐ 萊lái 周zhōu 遠yuǎn 隔gé , 於yú 文wén 難nán通tōng , 乃nǎi 從cóng 列liè 國guó 分fēn 立lì 時shí 言yán 之zhī 耳ěr 。 若ruò 在zài 天tiān 下xià 一yī 統tǒng 以yǐ 後hòu 則zé 有yǒu 如rú《 史shǐ 記jì . 貨huò 殖zhí 傳chuán 》 所suǒ 云yún : 「 漢hàn 興xìng , 海hǎi 內nèi 為wèi 一yī , 開kāi 關guān 梁liáng ,弛chí 山shān 澤zé 之zhī 禁jìn , 是shì 以yǐ 富fù 商shāng 大dà 賈jiǎ 周zhōu 流liú 天tiān 下xià , 交jiāo 易yì 之zhī 物wù 莫mò 不bù 通tōng得dé 其qí 所suǒ 欲yù 。 」 雖suī 遠yuǎn 在zài 萬wàn 里lǐ , 亦yì 如rú 在zài 目mù 前qián 矣yǐ 。「

周zhōu 」 字zì 在zài 本běn 書shū 凡fán 十shí 六liù 見jiàn ( 《 國guó 蓄xù 》一yī 、 《 山shān 國guó 軌guǐ 》 二èr 、 《 山shān 至zhì 數shù 》 一yī 、 《 地dì 數shù 》 一yī 、 《 揆kuí度dù 》 一yī 、 《 國guó 准zhǔn 》 一yī 、 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 》 一yī 、 《 輕qīng 重zhòng 乙yǐ 》 一yī 、《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 》 五wǔ 、 《 輕qīng 重zhòng 戊wù 》 一yī ) , 皆jiē 當dāng 作zuò 周zhōu 王wáng 朝cháo 或huò 周zhōu 地dì講jiǎng , 說shuō 已yǐ 詳xiáng 《 國guó 蓄xù 篇piān 》 。 此cǐ 「 周zhōu 」 字zì 及jí 下xià 「 周zhōu 」 字zì , 亦yì指zhǐ 周zhōu 地dì 而ér 言yán 。 周zhōu 地dì 包bāo 括kuò 長zhǎng 安ān ( 西xī 周zhōu ) 及jí 洛luò 陽yáng ( 東dōng 周zhōu ) 在zài內nèi 。 所suǒ 謂wèi 「 此cǐ 皆jiē 距jù 周zhōu 七qī 千qiān 八bā 百bǎi 里lǐ 」 係xì 指zhǐ 長zhǎng 安ān 之zhī 周zhōu 。 此cǐ 處chù「 周zhōu 」 字zì 則zé 似shì 指zhǐ 洛luò 陽yáng 之zhī 周zhōu 而ér 言yán 。 洛luò 陽yáng 之zhī 周zhōu , 俗sú 喜xǐ 以yǐ 商shāng 賈jiǎ為wèi 業yè 。 《 史shǐ 記jì . 貨huò 殖zhí 傳chuán 》 云yún : 「 洛luò 陽yáng 東dōng 賈jiǎ 齊qí 魯lǔ , 南nán 賈jiǎ 梁liáng楚chǔ 。 」 又yòu 云yún : 「 周zhōu 人rén 既jì 纖xiān , 而ér 師shī 史shǐ 尤yóu 甚shèn 。 轉zhuǎn 轂gǔ 以yǐ 百bǎi 數shù ,賈jiǎ 郡jùn 國guó 無wú 所suǒ 不bù 至zhì 。 洛luò 陽yáng 街jiē 居jū 在zài 齊qí 、 秦qín 、 楚chǔ 、 趙zhào 之zhī 中zhōng , 貧pín人rén 學xué 事shì 富fù 家jiā , 相xiāng 矜jīn 以yǐ 久jiǔ 賈jiǎ , 數shù 過guò 邑yì 不bù 入rù 門mén 。 設shè 任rèn 此cǐ 等děng , 故gù 師shī 史shǐ 能néng 致zhì 七qī 千qiān 萬wàn 。 」 《 漢hàn 書shū . 貨huò殖zhí 傳chuán 》 亦yì 云yún : 「 師shī 史shǐ 既jì 衰shuāi , 至zhì 成chéng 哀āi 王wáng 莽mǎng 時shí , 雒luò 陽yáng 張zhāng 長zhǎng 叔shū、 薛xuē 子zi 仲zhòng , 訾zī 亦yì 十shí 千qiān 萬wàn 。 」 據jù 此cǐ , 則zé 齊qí 、 秦qín 、 楚chǔ 、 趙zhào 、梁liáng 、 魯lǔ , 無wú 不bù 屬shǔ 於yú 周zhōu 人rén 活huó 動dòng 之zhī 範fàn 圍wéi , 萊lái 、 周zhōu 遠yuǎn 隔gé , 又yòu 何hé患huàn 耶yé ? 「 其qí 」 字zì 下xià 脫tuō 「 於yú 」 字zì 。 「 其qí 於yú 周zhōu 中zhōng 十shí 金jīn 」 者zhě ,謂wèi 練liàn 茈cí 及jí 緺guā 綬shòu 在zài 周zhōu 地dì 特tè 為wèi 貴guì 重zhòng , 每měi 純chún 可kě 直zhí 黃huáng 金jīn 十shí 斤jīn , 章zhāng炳bǐng 麟lín 所suǒ 謂wèi 「 在zài 周zhōu 則zé 賈jiǎ 中zhōng 十shí 金jīn 」 是shì 也yě 。 郭guō 說shuō 太tài 拘jū 。

〔 六liù 〕   郭guō 嵩sōng 燾dào 云yún : 「 『 萊lái 人rén 知zhī 之zhī 』者zhě , 言yán 四sì 面miàn 望wàng 於yú 天tiān 下xià , 高gāo 下xià 至zhì 憭liǎo 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 萊lái 人rén ,萊lái 國guó 之zhī 商shāng 人rén 。 知zhī 之zhī , 謂wèi 知zhī 曉xiǎo 萊lái 周zhōu 兩liǎng 地dì 價jià 格gé 懸xuán 殊shū 之zhī 情qíng 況kuàng 也yě。

〔 七qī 〕   何hé 如rú 璋zhāng 云yún : 「 纂zuǎn 者zhě 集jí 也yě 。 萊lái人rén 知zhī 練liàn 與yǔ 綬shòu 之zhī 價jià 高gāo , 恐kǒng 茈cí 草cǎo 不bù 繼jì , 乃nǎi 歛hān 以yǐ 備bèi 染rǎn 。 」 張zhāng 佩pèi綸lún 云yún : 「 間jiān , 少shǎo 間jiān 也yě 。 」 元yuán 材cái 案àn : 何hé 氏shì 以yǐ 纂zuǎn 為wèi 集jí 是shì 也yě 。惟wéi 此cǐ 處chù 茈cí 字zì 仍réng 當dāng 作zuò 染rǎn 織zhī 物wù 講jiǎng 。 上shàng 言yán 練liàn 綬shòu 在zài 周zhōu 地dì 純chún 直zhí 十shí 金jīn, 是shì 周zhōu 人rén 所suǒ 重zhòng 者zhě 乃nǎi 練liàn 與yǔ 綬shòu 而ér 非fēi 茈cí 草cǎo , 甚shèn 明míng 。 「 間jiān 」 即jí 《史shǐ 記jì . 貨huò 殖zhí 列liè 傳chuán 》 「 烏wū 氏shì ? 求qiú 奇qí 繒zēng 物wù , 間jiān 獻xiàn 遺yí 戎róng 王wáng 」 之zhī間jiān 。 《 集jí 解jiě 》 : 「 徐xú 廣guǎng 曰yuē : 『 間jiān 一yī 作zuò 奸jiān 。 不bù 以yǐ 公gōng 正zhèng , 謂wèi之zhī 奸jiān 也yě 。 』 」 《 索suǒ 隱yǐn 》 : 「 間jiān 獻xiàn 猶yóu 私sī 獻xiàn 也yě 。 」 「 空kōng 」 即jí《 詩shī . 小xiǎo 雅yǎ 》 「 杼zhù 柚yòu 其qí 空kōng 」 之zhī 空kōng , 盡jǐn 也yě 。 此cǐ 謂wèi 萊lái 國guó 商shāng 人rén既jì 知zhī 周zhōu 國guó 價jià 貴guì , 爭zhēng 以yǐ 收shōu 集jí 染rǎn 織zhī 物wù 為wèi 事shì , 故gù 全quán 國guó 為wèi 之zhī 一yī 空kōng也yě 。

〔 八bā 〕   朱zhū 長zhǎng 春chūn 云yún : 「 空kōng 則zé 市shì 難nán 得dé ,故gù 以yǐ 馬mǎ 作zuò 現xiàn 錢qián 而ér 易yì 之zhī 。 」 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 周zhōu 以yǐ 重zhòng 價jià 致zhì 綦qí 茈cí。 及jí 萊lái 之zhī 綦qí 茈cí 既jì 空kōng , 則zé 以yǐ 馬mǎ 作zuò 直zhí , 易yì 之zhī 萊lái 人rén 。 」 元yuán 材cái 案àn: 馬mǎ 即jí 《 禮lǐ . 投tóu 壺hú 》 「 為wèi 勝shèng 者zhě 立lì 馬mǎ , 一yī 馬mǎ 從cóng 二èr 馬mǎ , 三sān 馬mǎ既jì 立lì , 請qǐng 慶qìng 多duō 馬mǎ 」 之zhī 馬mǎ , 鄭zhèng 注zhù : 「 馬mǎ , 勝shèng 籌chóu 也yě 。 」 猶yóu 言yán籌chóu 碼mǎ 。 此cǐ 處chù 蓋gài 指zhǐ 某mǒu 種zhǒng 通tōng 行xíng 於yú 國guó 際jì 間jiān 之zhī 臨lín 時shí 票piào 據jù 而ér 言yán 。 作zuò見jiàn 即jí 作zuò 證zhèng 見jiàn , 猶yóu 言yán 抵dǐ 押yā 。 操cāo 即jí《

山shān 至zhì 數shù 篇piān 》 「 常cháng 操cāo 國guó 穀gǔ 三sān 分fēn 之zhī 一yī 」之zhī 操cāo , 持chí 也yě , 亦yì 據jù 也yě , 即jí 佔zhàn 有yǒu 之zhī意yì 。 蓋gài 周zhōu 人rén 以yǐ 此cǐ 項xiàng 染rǎn 織zhī 物wù 既jì 已yǐ 由yóu 萊lái 人rén 收shōu 集jí 一yī 空kōng , 因yīn 又yòu 以yǐ臨lín 時shí 票piào 據jù 為wèi 抵dǐ 押yā , 從cóng 萊lái 人rén 手shǒu 中zhōng 全quán 部bù 轉zhuǎn 購gòu 將jiāng 其qí 掌zhǎng 握wò 於yú 自zì 己jǐ手shǒu 中zhōng 。 朱zhū 、 張zhāng 二èr 氏shì 既jì 誤wù 籌chóu 碼mǎ 之zhī 馬mǎ 為wèi 車chē 騎qí 之zhī 馬mǎ , 又yòu 不bù 知zhī 所suǒ謂wèi 「 作zuò 見jiàn 操cāo 之zhī 」 者zhě 即jí 萊lái 人rén 所suǒ 收shōu 集jí 之zhī 染rǎn 織zhī 物wù , 蓋gài 兩liǎng 失shī 之zhī 矣yǐ。

❖
🔊 本页支持朗读:点屏幕底部控制条即可听书(Chrome / Edge / Safari 支持)。 若未出现控制条,说明当前浏览器不支持语音朗读。
相关推荐