推荐
首页 › 书库 › 管子

第 80 / 84 回

〔 二èr 二èr 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 六liù ● 」 二èr 字zì 亦yì 未wèi詳xiáng 。

〔 二èr 三sān 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 並bìng 用yòng 」 , 《 國guó 准zhǔn篇piān 》 作zuò 「 兼jiān 用yòng 」 。 「 毋wú 俱jù 盡jǐn 」 即jí 「 俱jù 毋wú 盡jǐn 」 之zhī 意yì 。 《 國guó蓄xù 篇piān 》 云yún : 「 五wǔ 者zhě 不bù 可kě 畢bì 用yòng , 故gù 王wáng 者zhě 遍biàn 行xíng 而ér 不bù 盡jǐn 也yě 。 」義yì 與yǔ 此cǐ 同tóng 。 何hé 如rú 璋zhāng 謂wèi 「 『 俱jù 』 字zì 衍yǎn 」 者zhě 非fēi 。

〔 二èr 四sì 〕 元yuán 材cái 案àn : 戰zhàn 國guó 末mò 葉yè 以yǐ 前qián 之zhī 人rén無wú 言yán 及jí 帝dì 道dào 者zhě 。 孔kǒng 子zi 但dàn 言yán 王wáng 道dào , 《 孟mèng 子zi 》 始shǐ 創chuàng 為wèi 王wáng 霸bà 之zhī說shuō , 荀xún 子zi 亦yì 有yǒu 《 王wáng 霸bà 篇piān 》 。 《 韓hán 非fēi 子zi 》 始shǐ 以yǐ 帝dì 與yǔ 王wáng 並bìng 稱chēng。 至zhì 漢hàn 代dài 則zé 「 帝dì 王wáng 之zhī 道dào 」 一yī 語yǔ 乃nǎi 成chéng 為wèi 常cháng 用yòng 之zhī 口kǒu 頭tóu 語yǔ 。 《鹽yán 鐵tiě 論lùn ? 相xiāng 刺cì 篇piān 》 及jí 《 擊jī 之zhī 篇piān 》 此cǐ 語yǔ 凡fán 兩liǎng 見jiàn 。 《 漢hàn 書shū ? 王wáng 莽mǎng 傳chuán 》 王wáng 莽mǎng 策cè 命mìng 中zhōng 亦yì 有yǒu 之zhī 。 此cǐ 又yòu 本běn 書shū 成chéng 於yú 漢hàn 代dài 之zhī 一yī 證zhèng也yě 。

〔 二èr 五wǔ 〕 元yuán 材cái 案àn : 亢kàng , 過guò 也yě , 又yòu 極jí 也yě。 強qiáng 之zhī 極jí 者zhě 曰yuē 亢kàng 強qiáng 。 聘pìn , 問wèn 也yě 。 享xiǎng , 獻xiàn 也yě 。 《 禮lǐ ? 曲qū 禮lǐ》 「 五wǔ 官guān 致zhì 貢gòng 曰yuē 享xiǎng 」 , 孔kǒng 安ān 國guó 云yún : 「 奉fèng 上shàng 之zhī 謂wèi 享xiǎng 。 」 起qǐ, 興xìng 也yě 。 考kǎo 桓huán 公gōng 之zhī 時shí , 周zhōu 天tiān 子zi 雖suī 弱ruò , 但dàn 無wú 甚shèn 年nián 幼yòu 者zhě , 桓huán公gōng 生shēng 於yú 周zhōu 莊zhuāng 王wáng 十shí 二èr 年nián , 卒zú 於yú 襄xiāng 王wáng 九jiǔ 年nián 。 莊zhuāng 王wáng 立lì 十shí 五wǔ 年nián 卒zú, 子zi 釐lí 王wáng 立lì 。 釐lí 王wáng 立lì 三sān 年nián , 桓huán 公gōng 始shǐ 霸bà 。 釐lí 王wáng 立lì 五wǔ 年nián 卒zú ,子zi 惠huì 王wáng 立lì 。 惠huì 王wáng 立lì 二èr 十shí 五wǔ 年nián 卒zú , 子zi 襄xiāng 王wáng 立lì 。 襄xiāng 王wáng 有yǒu 弟dì 曰yuē叔shū 帶dài 。 襄xiāng 王wáng 即jí 位wèi 時shí , 叔shū 帶dài 與yǔ 王wáng 爭zhēng 立lì , 幾jǐ 次cì 逐zhú 王wáng 於yú 外wài 。 賴lài晉jìn 文wén 公gōng 納nà 王wáng 而ér 誅zhū 叔shū 帶dài , 大dà 難nán 始shǐ 平píng 。 以yǐ 上shàng 各gè 王wáng , 有yǒu 子zi 有yǒu 弟dì, 皆jiē 非fēi 幼yòu 主zhǔ 可kě 知zhī 。 依yī 照zhào 本běn 書shū 各gè 篇piān 所suǒ 反fǎn 映yìng 之zhī 歷lì 史shǐ 事shì 實shí , 已yǐ證zhèng 實shí 為wèi 漢hàn 人rén 作zuò 品pǐn 。 則zé 此cǐ 處chù 所suǒ 謂wèi 「 天tiān 子zi 幼yòu 弱ruò 」 者zhě 必bì 係xì 著zhù 者zhě於yú 無wú 意yì 中zhōng 以yǐ 漢hàn 事shì 攙chān 入rù , 與yǔ 其qí 他tā 各gè 處chù 之zhī 牽qiān 涉shè 漢hàn 事shì 者zhě 情qíng 形xíng 蓋gài完wán 全quán 相xiāng 同tóng 。 漢hàn 代dài 共gòng 十shí 三sān 帝dì , 幼yòu 主zhǔ 凡fán 三sān : 一yī 為wèi 昭zhāo 帝dì , 即jí 位wèi時shí 年nián 僅jǐn 八bā 歲suì 。 二èr 為wèi 平píng 帝dì , 即jí 位wèi 時shí 亦yì 僅jǐn 九jiǔ 歲suì 。 三sān 為wèi 孺rú 子zi 嬰yīng, 即jí 位wèi 時shí 年nián 纔cái 二èr 歲suì 。 平píng 帝dì 時shí , 無wú 「 諸zhū 侯hóu 亢kàng 強qiáng , 聘pìn 享xiǎng 不bù 上shàng」 之zhī 事shì 。 惟wéi 昭zhāo 帝dì 時shí , 燕yàn 王wáng 旦dàn 與yǔ 上shàng 官guān 桀jié 等děng 有yǒu 與yǔ 昭zhāo 帝dì 爭zhēng 位wèi 之zhī行xíng 為wèi 。 孺rú 子zi 嬰yīng 時shí , 亦yì 有yǒu 安ān 眾zhòng 侯hóu 劉liú 崇chóng 與yǔ 其qí 相xiāng 張zhāng 紹shào 等děng 百bǎi 餘yú 人rén起qǐ 兵bīng 攻gōng 宛wǎn 及jí 東dōng 郡jùn 太tài 守shǒu 翟dí 義yì 立lì 嚴yán 鄉xiāng 侯hóu 劉liú 信xìn 為wèi 天tiān 子zi , 移yí 檄xí 郡jùn國guó , 共gòng 起qǐ 誅zhū 莽mǎng 之zhī 舉jǔ 。 然rán 昭zhāo 帝dì 時shí ,武wǔ 帝dì 有yǒu 子zi 甚shèn 多duō , 天tiān 子zi 雖suī 云yún 幼yòu 弱ruò , 但dàn 不bù 得dé 言yán 「 繼jì 絕jué 」 。 惟wéi哀āi 帝dì 死sǐ 後hòu , 確què 有yǒu 「 大dà 統tǒng 幾jǐ 絕jué 」 情qíng 事shì 。 《 漢hàn 書shū ? 王wáng 莽mǎng 傳chuán 》: 「 哀āi 帝dì 崩bēng , 無wú 子zi 。 太tài 皇huáng 太tài 后hòu 即jí 日rì 駕jià 之zhī 未wèi 央yāng 宮gōng , 遣qiǎn 使shǐ 者zhě馳chí 召zhào 莽mǎng , 拜bài 莽mǎng 為wèi 大dà 司sī 馬mǎ , 與yǔ 議yì 立lì 嗣sì 。 莽mǎng 白bái 以yǐ 安ān 陽yáng 侯hóu 王wáng 舜shùn為wèi 車chē 騎qí 將jiāng 軍jūn , 使shǐ 迎yíng 中zhōng 山shān 王wáng 奉fèng 成chéng 帝dì 後hòu , 是shì 為wèi 孝xiào 平píng 皇huáng 帝dì 。 帝dì年nián 九jiǔ 歲suì , 太tài 后hòu 臨lín 朝cháo 稱chēng 制zhì , 委wěi 政zhèng 於yú 莽mǎng 。 」 又yòu 云yún : 「 張zhāng 竦sǒng 為wèi劉liú 嘉jiā 作zuò 奏zòu 曰yuē : 『 建jiàn 平píng 元yuán 壽shòu 之zhī 間jiān , 大dà 統tǒng 幾jǐ 絕jué , 宗zōng 室shì 幾jǐ 棄qì 。賴lài 蒙méng 陛bì 下xià 聖shèng 德dé , 扶fú 服fú 振zhèn 救jiù , 遮zhē 扞gǎn 匡kuāng 衛wèi , 國guó 命mìng 復fù 延yán 。 』 」可kě 見jiàn 此cǐ 文wén 內nèi 容róng , 必bì 係xì 暗àn 指zhǐ 王wáng 莽mǎng 居jū 攝shè 時shí 而ér 言yán , 實shí 甚shèn 顯xiǎn 明míng 。此cǐ 本běn 篇piān 成chéng 於yú 漢hàn 末mò 王wáng 莽mǎng 時shí 之zhī 又yòu 一yī 證zhèng 也yě 。

    桓huán 公gōng 曰yuē : 「 魯lǔ 梁liáng 之zhī 於yú 齊qí 也yě , 千qiān 穀gǔ 也yě 〔 一yī 〕 , 蜂fēng 螫shì也yě 〔 二èr 〕 , 齒chǐ 之zhī 有yǒu 脣chún 也yě 。 今jīn 吾wú 欲yù 下xià 魯lǔ 梁liáng , 何hé 行xíng 而ér 可kě ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 魯lǔ 梁liáng 之zhī 民mín 俗sú 為wèi 綈tí 〔 三sān 〕 。 公gōng 服fú 綈tí ,令lìng 左zuǒ 右yòu 服fú 之zhī , 民mín 從cóng 而ér 服fú 之zhī 。 公gōng 因yīn 令lìng 齊qí 勿wù 敢gǎn 為wèi , 必bì 仰yǎng 〔 四sì〕 於yú 魯lǔ 梁liáng , 則zé 是shì 魯lǔ 梁liáng 釋shì 其qí 農nóng 事shì 而ér 作zuò 綈tí 矣yǐ 〔 五wǔ 〕 。 」

    桓huán 公gōng 曰yuē : 「 諾nuò 。 」

    即jí 為wèi 服fú 於yú 泰tài 山shān 之zhī 陽yáng 〔 六liù 〕 , 十shí 日rì 而ér 服fú 之zhī 。

    管guǎn 子zi 告gào 魯lǔ 梁liáng 之zhī 賈jiǎ 人rén 曰yuē : 「 子zi 為wèi 我wǒ 致zhì 綈tí 千qiān 匹pǐ , 賜cì 子zi金jīn 三sān 百bǎi 斤jīn 。 什shén 至zhì 而ér 金jīn 三sān 千qiān 斤jīn 。 」 則zé 是shì 魯lǔ 梁liáng 不bù 賦fù 於yú 民mín , 財cái用yòng 足zú 也yě 。 魯lǔ 梁liáng 之zhī 君jūn 聞wén 之zhī 。 則zé 教jiào 其qí 民mín 為wèi 綈tí 。 十shí 三sān 月yuè , 而ér 管guǎn子zi 令lìng 人rén 之zhī 魯lǔ 梁liáng 〔 七qī 〕 。 魯lǔ 梁liáng 郭guō 中zhōng 之zhī 民mín 道dào 路lù 揚yáng 塵chén , 十shí 步bù 不bù相xiāng 見jiàn , 絏xiè 繑qiāo 而ér 踵zhǒng 相xiāng 隨suí 〔 八bā 〕 , 車chē 轂gǔ 齺zōu , 騎qí 連lián 伍wǔ 而ér 行xíng 〔 九jiǔ〕 。

    管guǎn 子zi 曰yuē : 「 魯lǔ 梁liáng 可kě 下xià 矣yǐ 〔 一yī 0 〕 。 」

    公gōng 曰yuē : 「 奈nài 何hé ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 公gōng 宜yí 服fú 帛bó , 率lǜ 民mín 去qù 綈tí 〔 一yī 一yī 〕 。 閉bì關guān , 毋wú 與yǔ 魯lǔ 梁liáng 通tōng 使shǐ 〔 一yī 二èr 〕 。 」

    公gōng 曰yuē : 「 諾nuò 。 」

    後hòu 十shí 月yuè , 管guǎn 子zi 令lìng 人rén 之zhī 魯lǔ 梁liáng 。 魯lǔ 梁liáng 之zhī 民mín 餓è 餒něi 相xiāng 及jí 〔一yī 三sān 〕 , 應yīng 聲shēng 之zhī 正zhèng 無wú 以yǐ 給gěi 上shàng 〔 一yī 四sì 〕 。 魯lǔ 梁liáng 之zhī 君jūn 即jí 令lìng 其qí民mín 去qù 綈tí 修xiū 農nóng 〔 一yī 五wǔ 〕 。 穀gǔ 不bù 可kě 以yǐ 三sān 月yuè 而ér 得dé 。 魯lǔ 梁liáng 之zhī 人rén 糴dí十shí 百bǎi , 齊qí 糶tiào 十shí 錢qián 〔 一yī 六liù 〕 。 二èr 十shí 四sì 月yuè 〔 一yī 七qī 〕 , 魯lǔ 梁liáng 之zhī民mín 歸guī 齊qí 者zhě 十shí 分fēn 之zhī 六liù 。 三sān 年nián , 魯lǔ 梁liáng 之zhī 君jūn 請qǐng 服fú 〔 一yī 八bā 〕 。

〔 一yī 〕   朱zhū 長zhǎng 春chūn 云yún : 「 『 千qiān 』 即jí 『 阡qiān』 。 阡qiān 之zhī 穀gǔ 兩liǎng 畔pàn 爭zhēng 食shí 之zhī , 比bǐ 於yú 鄰lín 界jiè 也yě 。 」 俞yú 樾yuè 云yún : 「 按àn『 千qiān 』 字zì 一yī 本běn 作zuò 『 子zi 』 , 當dāng 從cóng 之zhī 。 『 子zi 穀gǔ 』 蓋gài 穀gǔ 之zhī 不bù 成chéng者zhě , 猶yóu 言yán 『 童tóng ? 』 矣yǐ 。 《 說shuō 文wén ? 艸cǎo 部bù 》 ? 篆zhuàn 下xià 云yún : 「 禾hé粟sù 之zhī ● ( 音yīn 穗suì ) 生shēng 而ér 不bù 成chéng 者zhě , 謂wèi 之zhī 童tóng ? 。 』 子zi 穀gǔ 、 童tóng ?, 其qí 義yì 一yī 也yě 。 」 王wáng 紹shào 蘭lán 云yún : 「 『 千qiān 穀gǔ 』 蓋gài 『 干gàn ● 』 之zhī 訛é。 《 說shuō 文wén 》 ● 繫xì 連lián 文wén , 引yǐn 《 周zhōu 書shū 》 云yún 『 ● 乃nǎi 干gàn 』 。 此cǐ 言yán干gàn 不bù 可kě 無wú ● , 蜂fēng 不bù 可kě 無wú 螫shì , 齒chǐ 不bù 可kě 無wú 脣chún , 以yǐ 況kuàng 齊qí 不bù 可kě 無wú魯lǔ 梁liáng 。 因yīn 欲yù 服fú 而ér 下xià 之zhī , 以yǐ 為wèi 齊qí 有yǒu 矣yǐ 。 」 金jīn 廷tíng 桂guì 云yún : 「 按àn文wén 義yì 『 千qiān 穀gǔ 』 疑yí 作zuò 『 車chē 轂gǔ 』 , 如rú 車chē 之zhī 有yǒu 轂gǔ 也yě 。 三sān 句jù 言yán 其qí利lì 害hài 關guān 係xì 之zhī 切qiè 。 」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「 『 千qiān 穀gǔ 』 即jí 『 蜂fēng 螫shì 』 二èr字zì 之zhī 壞huài 殘cán , 蓋gài 一yī 本běn 壞huài 為wèi 『 千qiān 穀gǔ 』 , 一yī 本běn 作zuò 『 蜂fēng 螫shì 』 , 後hòu人rén 乃nǎi 並bìng 錄lù 之zhī 。 」 元yuán 材cái 案àn : 「 千qiān 穀gǔ 」 無wú 義yì , 各gè 家jiā 所suǒ 釋shì 亦yì 不bù可kě 通tōng , 疑yí 原yuán 文wén 確què 有yǒu 訛é 誤wù , 不bù 可kě 強qiáng 解jiě 。

〔 二èr 〕   尹yǐn 注zhù 云yún : 「 『 』 , 古gǔ 『 蜂fēng』 字zì 。 螫shì 音yīn 尸shī 亦yì 反fǎn 。 言yán 魯lǔ 梁liáng 二èr 國guó 常cháng 為wèi 齊qí 患huàn 也yě 。 」 何hé 如rú 璋zhāng云yún : 「 《 通tōng 典diǎn 》 引yǐn 此cǐ 只zhǐ 『 蜂fēng 螫shì 』 二èr 字zì 。 『 千qiān 穀gǔ 』 字zì 無wú 義yì, 『 脣chún 齒chǐ 』 之zhī 喻yù 不bù 一yī 類lèi 。 尋xún 注zhù 僅jǐn 釋shì 『 蜂fēng 螫shì 』 , 是shì 『 千qiān 穀gǔ』『

齒chǐ 唇chún 』 二èr 句jù 或huò 唐táng 以yǐ 後hòu 所suǒ 加jiā , 當dāng 據jù 《通tōng 典diǎn 》 刪shān 去qù 。 」 聞wén 一yī 多duō 云yún : 「 尹yǐn 注zhù 云yún 『 言yán 魯lǔ 梁liáng 二èr 國guó 常cháng 為wèi齊qí 患huàn 』 , 是shì 『 齒chǐ 之zhī 有yǒu 脣chún 』 當dāng 作zuò 『 齒chǐ 之zhī 有yǒu ● 』 。《

說shuō 文wén 》 : 『 ● , 齒chǐ 蠹dù 也yě 。 』 重zhòng 文wén 作zuò齲qǔ 。 淺qiǎn 人rén 習xí 聞wén 脣chún 齒chǐ 相xiāng 依yī 之zhī 喻yù , 因yīn 改gǎi ● 為wèi 脣chún , 失shī 其qí 義yì 矣yǐ 。」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「 『 齒chǐ 之zhī 有yǒu 脣chún 也yě 』 不bù 誤wù 。 蜂fēng 去qù 螫shì 則zé 死sǐ , 齒chǐ無wú 脣chún 則zé 寒hán , 故gù 連lián 類lèi 而ér 及jí 。 《 通tōng 典diǎn 》 無wú 齒chǐ 脣chún 句jù 者zhě , 乃nǎi 因yīn 誤wù解jiě 蜂fēng 螫shì 為wèi 患huàn 害hài 而ér 刪shān 去qù 之zhī 。 」 元yuán 材cái 案àn : 蜂fēng 螫shì 齒chǐ 脣chún , 是shì 從cóng 兩liǎng方fāng 面miàn 分fēn 析xī 齊qí 與yǔ 魯lǔ 梁liáng 之zhī 關guān 係xì 。 前qián 者zhě 指zhǐ 國guó 交jiāo 破pò 裂liè 時shí 期qī 而ér 言yán ,後hòu 者zhě 則zé 指zhǐ 國guó 交jiāo 和hé 睦mù 時shí 期qī 而ér 言yán 。 謂wèi 國guó 交jiāo 破pò 裂liè 則zé 常cháng 為wèi 齊qí 患huàn ,國guó 交jiāo 和hé 睦mù 則zé 兩liǎng 相xiāng 依yī 靠kào 也yě 。 尹yǐn 注zhù 是shì , 何hé 、 聞wén 說shuō 失shī 之zhī 。 郭guō 以yǐ蜂fēng 螫shì 為wèi 非fēi 患huàn 害hài , 亦yì 有yǒu 未wèi 照zhào 。

〔 三sān 〕   尹yǐn 注zhù 云yún : 「 綈tí , 徒tú 奚xī 反fǎn 。 繒zēng之zhī 厚hòu 者zhě 謂wèi 之zhī 綈tí 。 」 元yuán 材cái 案àn 「 綈tí 」 , 漢hàn 人rén 常cháng 用yòng 之zhī 衣yī 服fú 原yuán 料liào。 《 史shǐ 記jì ? 文wén 紀jì 》 : 「 上shàng 常cháng 衣yī 綈tí 衣yī 。 」 《 集jí 解jiě 》 如rú 淳chún 云yún: 「 賈jiǎ 誼yì 云yún : 『 身shēn 衣yī 皂zào 綈tí 』 。 」 是shì 其qí 證zhèng 。

〔 四sì 〕   元yuán 材cái 案àn : 仰yǎng 即jí 「 宮gōng 室shì 器qì 械xiè 非fēi山shān 無wú 所suǒ 仰yǎng 」 之zhī 仰yǎng , 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 山shān 國guó 軌guǐ 篇piān 》 。

〔 五wǔ 〕   元yuán 材cái 案àn : 釋shì , 《 廣guǎng 韻yùn 》 : 「舍shě 也yě 。 」 《 漢hàn 書shū ? 食shí 貨huò 志zhì 》 「 釋shì 其qí 耒lěi 耜sì 」 , 義yì 與yǔ 此cǐ 同tóng 。此cǐ 言yán 魯lǔ 梁liáng 見jiàn 綈tí 之zhī 利lì 大dà , 故gù 皆jiē 舍shě 其qí 農nóng 事shì 而ér 從cóng 事shì 綈tí 之zhī 生shēng 產chǎn 也yě。

〔 六liù 〕   尹yǐn 注zhù 云yún : 「 魯lǔ 梁liáng 二èr 國guó 在zài 泰tài 山shān之zhī 南nán , 故gù 為wèi 服fú 於yú 此cǐ , 近jìn 其qí 境jìng 也yě 。 欲yù 魯lǔ 梁liáng 人rén 速sù 知zhī 之zhī 。 」 宋sòng井jǐng 衡héng 云yún : 「 春chūn 秋qiū 有yǒu 梁liáng , 地dì 近jìn 秦qín , 秦qín 伯bó 城chéng 之zhī 。《

輕qīng 重zhòng 》 諸zhū 篇piān 固gù 不bù 足zú 信xìn , 然rán 至zhì 地dì 理lǐ ,必bì 不bù 以yǐ 近jìn 秦qín 之zhī 梁liáng 為wèi 近jìn 在zài 泰tài 山shān 之zhī 陽yáng 。 此cǐ 梁liáng 蓋gài 魯lǔ 邑yì 之zhī 近jìn 齊qí 境jìng者zhě , 下xià 文wén 因yīn 稱chēng 其qí 長zhǎng 為wèi 魯lǔ 梁liáng 之zhī 君jūn , 非fēi 魯lǔ 梁liáng 二èr 國guó 也yě 。 」 張zhāng 佩pèi綸lún 云yún : 「 魯lǔ 梁liáng 二èr 國guó , 地dì 不bù 相xiāng 接jiē 。春chūn 秋qiū 時shí , 梁liáng 國guó 近jìn 秦qín 。 《 漢hàn 志zhì 》 『 左zuǒ 馮féng 翊yì 夏xià 陽yáng 地dì 』 , 《 左zuǒ氏shì 傳chuán 》 襄xiāng 公gōng 十shí 八bā 年nián 『 楚chǔ 銳ruì 師shī 侵qīn 鄭zhèng 費fèi 滑huá , 獻xiàn 於yú 雍yōng 梁liáng 』 , 三sān十shí 三sān 年nián 『 鄭zhèng 伯bó 有yǒu 奔bēn 雍yōng 梁liáng 』 , 江jiāng 永yǒng 謂wèi 『 雍yōng 即jí 雍yōng 氏shì 。 梁liáng 者zhě ,漢hàn 河hé 南nán 郡jùn 之zhī 梁liáng 縣xiàn 』 。 哀āi 四sì 年nián 『 楚chǔ 為wèi 一yī 昔xī 之zhī 期qī , 襲xí 梁liáng 及jí 霍huò』 , 杜dù 注zhù 『 梁liáng , 河hé 南nán 梁liáng 縣xiàn 西xī 南nán 故gù 城chéng 』 。 《 漢hàn 志zhì 》 『 河hé 南nán郡jùn 梁liáng 縣xiàn ? 狐hú 聚jù , 秦qín 滅miè 西xī 周zhōu , 遷qiān 其qí 君jūn 於yú 此cǐ 』 , 亦yì 與yǔ 齊qí 魯lǔ 甚shèn遠yuǎn 。 惟wéi 《 漢hàn 志zhì 》 『 東dōng 平píng 國guó , 故gù 梁liáng 國guó , 治zhì 無wú 鹽yán , 莽mǎng 曰yuē 有yǒu 鹽yán』 , 屬shǔ 兗yǎn 州zhōu , 在zài 今jīn 泰tài 安ān 府fǔ 東dōng 平píng 州zhōu 東dōng 三sān 十shí 里lǐ 。 所suǒ 謂wèi 故gù 梁liáng 國guó者zhě , 乃nǎi 漢hàn 之zhī 梁liáng 孝xiào 王wáng 故gù 國guó , 非fēi 春chūn 秋qiū 梁liáng 國guó 。 此cǐ 節jié 即jí 漢hàn 人rén 偽wěi 託tuō管guǎn 子zi , 不bù 應yīng 並bìng 漢hàn 郡jùn 國guó 不bù 知zhī 而ér 疏shū 舛chuǎn 若ruò 此cǐ 。 」 金jīn 廷tíng 桂guì 云yún : 「春chūn 秋qiū 之zhī 梁liáng , 周zhōu 平píng 王wáng 少shǎo 子zi 康kāng 所suǒ 封fēng 國guó , 在zài 夏xià 陽yáng , 西xī 近jìn 秦qín , 國guó小xiǎo 而ér 遠yuǎn 於yú 齊qí , 何hé 足zú 為wèi 齊qí 患huàn 。 《 地dì 數shù 篇piān 》 並bìng 言yán 梁liáng 趙zhào , 蓋gài 指zhǐ三sān 晉jìn 之zhī 魏wèi 趙zhào 言yán , 當dāng 管guǎn 子zi 時shí 未wèi 為wèi 國guó 也yě 。 殆dài 傅fù 玄xuán 所suǒ 謂wèi 好hǎo 事shì 者zhě為wèi 之zhī 。 」 元yuán 材cái 案àn : 以yǐ 上shàng 各gè 說shuō 拘jū 甚shèn 。 本běn 書shū 著zhù 者zhě 只zhǐ 是shì 任rèn 意yì 借jiè用yòng 其qí 所suǒ 能néng 記jì 憶yì 之zhī 國guó 名míng 人rén 名míng 以yǐ 為wèi 說shuō 明míng 其qí 所suǒ 謂wèi 輕qīng 重zhòng 之zhī 筴cè 之zhī 實shí例lì 耳ěr 。 至zhì 於yú 所suǒ 借jiè 用yòng 之zhī 地dì 名míng 人rén 名míng , 為wèi 古gǔ 為wèi 今jīn 為wèi 遠yuǎn 為wèi 近jìn , 皆jiē不bù 在zài 其qí 考kǎo 慮lǜ 之zhī 列liè , 予yǔ 在zài 以yǐ 前qián 各gè 篇piān 中zhōng 固gù 已yǐ 數shù 數shù 論lùn 之zhī 矣yǐ 。 蓋gài齊qí 桓huán 公gōng 時shí , 齊qí 魯lǔ 附fù 近jìn 無wú 梁liáng 國guó 。 至zhì 戰zhàn 國guó 魏wèi 都dōu 大dà 梁liáng , 始shǐ 以yǐ 梁liáng名míng 。 漢hàn 人rén 喜xǐ 以yǐ 梁liáng 鄭zhèng 齊qí 魯lǔ 連lián 稱chēng 。 如rú 《 史shǐ 記jì ? 貨huò 殖zhí 傳chuán 》 云yún :「 鄭zhèng 衛wèi 俗sú 與yǔ 趙zhào 相xiāng 類lèi , 然rán 近jìn 梁liáng 魯lǔ 。 」 又yòu 云yún : 「 洛luò 陽yáng 東dōng 賈jiǎ 齊qí魯lǔ , 南nán 賈jiǎ 梁liáng 鄭zhèng 。 」 又yòu 云yún : 「 故gù 秦qín 夏xià 梁liáng 魯lǔ 好hǎo 農nóng 而ér 重zhòng 民mín 。 」此cǐ 文wén 亦yì 以yǐ 魯lǔ 梁liáng 連lián 稱chēng 。 又yòu 《 地dì 數shù 篇piān 》 及jí 《 輕qīng 重zhòng 甲jiǎ 篇piān 》 皆jiē 有yǒu「 梁liáng 趙zhào 宋sòng 衛wèi 濮pú 陽yáng 」 之zhī 語yǔ , 不bù 僅jǐn 梁liáng 為wèi 桓huán 公gōng 以yǐ 後hòu 之zhī 國guó , 即jí 趙zhào亦yì 為wèi 桓huán 公gōng 以yǐ 後hòu 之zhī 國guó , 即jí 其qí 證zhèng 矣yǐ 。 惟wéi 張zhāng 氏shì 以yǐ 梁liáng 為wèi 漢hàn 梁liáng 孝xiào 王wáng故gù 國guó , 則zé 極jí 為wèi 有yǒu 見jiàn 。 考kǎo 《 漢hàn 書shū ? 文wén 三sān 王wáng 傳chuán 》 : 「 梁liáng 孝xiào 王wáng武wǔ 以yǐ 孝xiào 文wén 二èr 年nián 與yǔ 太tài 原yuán 王wáng 參cān 、 梁liáng 王wáng 揖yī 同tóng 日rì 立lì , 武wǔ 為wèi 代dài 王wáng 。四sì 年nián , 徙xǐ 為wèi 淮huái 陽yáng 王wáng 。 十shí 二èr 年nián 徙xǐ 梁liáng 。 」 又yòu 云yún : 「 漢hàn 立lì 太tài 子zi( 案àn 在zài 漢hàn 景jǐng 帝dì 四sì 年nián ) , 梁liáng 王wáng 最zuì 親qīn 有yǒu 功gōng , 又yòu 為wèi 大dà 國guó , 居jū 天tiān下xià 膏gāo 腴yú 。 北běi 界jiè 泰tài 山shān , 西xī 至zhì 高gāo 陽yáng , 四sì 十shí 餘yú 城chéng , 多duō 大dà 縣xiàn 。 」又yòu 《 賈jiǎ 誼yì 傳chuán 》 : 「 梁liáng 王wáng 勝shèng 死sǐ , 誼yì上shàng 疏shū 曰yuē : 『 臣chén 之zhī 愚yú 計jì , 願yuàn 舉jǔ 淮huái 南nán 地dì 以yǐ 益yì 淮huái 陽yáng , 而ér 為wèi 梁liáng 王wáng立lì 後hòu 。 割gē 淮huái 陽yáng 北běi 邊biān 二èr 三sān 列liè 城chéng 與yǔ 東dōng 郡jùn 以yǐ 益yì 梁liáng 。 不bù 可kě 者zhě 可kě 徙xǐ代dài 王wáng 而ér 都dōu 睢suī 陽yáng 。 梁liáng 起qǐ 於yú 新xīn 郪qī 以yǐ 北běi 著zhù 之zhī 河hé , 淮huái 陽yáng 包bāo 陳chén 以yǐ 南nán捷jié 之zhī 江jiāng 。 則zé 大dà 諸zhū 侯hóu 之zhī 有yǒu 異yì 心xīn 者zhě 破pò 膽dǎn 而ér 不bù 敢gǎn 謀móu 。 梁liáng 足zú 以yǐ 捍hàn齊qí 趙zhào , 淮huái 陽yáng 足zú 以yǐ 禁jìn 吳wú 楚chǔ 。 陛bì 下xià 高gāo 枕zhěn , 終zhōng 無wú 山shān 東dōng 之zhī 憂yōu 矣yǐ 。』 文wén 帝dì 於yú 是shì 從cóng 誼yì 計jì 。 乃nǎi 徙xǐ 淮huái 陽yáng 王wáng 武wǔ 為wèi 梁liáng 王wáng , 北běi 界jiè 泰tài 山shān ,西xī 至zhì 高gāo 陽yáng , 得dé 大dà 縣xiàn 四sì 十shí 餘yú 城chéng 。 」 據jù 此cǐ , 是shì 「 北běi 界jiè 泰tài 山shān 」之zhī 梁liáng , 至zhì 漢hàn 文wén 帝dì 十shí 二èr 年nián 用yòng 賈jiǎ 誼yì 言yán 始shǐ 有yǒu 之zhī 。 今jīn 此cǐ 文wén 言yán 梁liáng 與yǔ魯lǔ 既jì 皆jiē 在zài 泰tài 山shān 之zhī 陽yáng , 更gèng 足zú 證zhèng 其qí 所suǒ 謂wèi 梁liáng 者zhě , 不bù 僅jǐn 為wèi 近jìn 齊qí 之zhī梁liáng 而ér 非fēi 近jìn 秦qín 之zhī 梁liáng , 而ér 且qiě 確què 為wèi 漢hàn 文wén 帝dì 時shí「

割gē 淮huái 陽yáng 北běi 邊biān 二èr 三sān 列liè 城chéng 與yǔ 東dōng 郡jùn 以yǐ 益yì 梁liáng, 而ér 起qǐ 於yú 新xīn 郪qī 以yǐ 北běi 著zhù 之zhī 河hé 」 以yǐ 後hòu「

北běi 界jiè 泰tài 山shān 」 之zhī 梁liáng 。 然rán 則zé 本běn 篇piān 之zhī 作zuò ,至zhì 早zǎo 不bù 得dé 在zài 漢hàn 文wén 帝dì 十shí 二èr 年nián 徙xǐ 淮huái 陽yáng 王wáng 武wǔ 為wèi 梁liáng 王wáng 以yǐ 前qián , 不bù 亦yì彰zhāng 明míng 較jiào 著zhù 耶yé ?

〔 七qī 〕   元yuán 材cái 案àn : 「 令lìng 人rén 之zhī 魯lǔ 梁liáng 」 ,謂wèi 派pài 人rén 前qián 往wǎng 魯lǔ 梁liáng 二èr 國guó , 密mì 探tàn 其qí 國guó 內nèi 之zhī 情qíng 況kuàng 也yě 。 下xià 仿fǎng 此cǐ 。

〔 八bā 〕   尹yǐn 注zhù 云yún : 「 絏xiè 繑qiāo 謂wèi 連lián 續xù 也yě 。絏xiè , 息xī 列liè 反fǎn 。 繑qiāo , 丘qiū 喬qiáo 反fǎn 。 」 豬zhū 飼sì 彥yàn 博bó 云yún : 「 『 絏xiè 繑qiāo 』與yǔ 『 曳yè 屩juē 』 同tóng 。 屩juē , 履lǚ 也yě 。 」 王wáng 念niàn 孫sūn 云yún : 「『

繑qiāo 』 與yǔ 『 屩juē 』 同tóng ( 《 集jí 韻yùn 》 : 『 屩juē或huò 作zuò 繑qiāo 』 ) 。 『 絏xiè 』 當dāng 作zuò 『 曳yè 』 。 曳yè , 引yǐn 也yě 。 言yán 引yǐn 屩juē 而ér踵zhǒng 相xiāng 隨suí 也yě 。 今jīn 作zuò 『 絏xiè 』 者zhě , 因yīn 『 繑qiāo 』 字zì 而ér 誤wù 加jiā 糸mì 耳ěr 。 尹yǐn注zhù 非fēi 。 」 元yuán 材cái 案àn : 兩liǎng 氏shì 說shuō 是shì 也yě 。 《 禮lǐ ? 玉yù 藻zǎo 》 : 「 執zhí 龜guī玉yù , 舉jǔ 前qián 曳yè 踵zhǒng , 蹜sù 蹜sù 如rú 也yě 。 」 《 疏shū 》 : 「 踵zhǒng 謂wèi 足zú 後hòu 跟gēn 。謂wèi 將jiāng 行xíng 之zhī 時shí , 初chū 舉jǔ 足zú 前qián , 後hòu 曳yè 足zú 跟gēn , 行xíng 不bù 離lí 地dì , 舉jǔ 足zú 狹xiá數shù 也yě 。 」 「 曳yè 屩juē 而ér 踵zhǒng 相xiāng 隨suí 」 與yǔ 「 舉jǔ 前qián 曳yè 踵zhǒng 」 意yì 義yì 略lüè 同tóng 。蓋gài 謂wèi 魯lǔ 梁liáng 郭guō 中zhōng 道dào 路lù 擁yōng 擠jǐ , 行xíng 人rén 但dàn 能néng 緩huǎn 步bù 而ér 前qián , 足zú 不bù 舉jǔ 踵zhǒng也yě 。

〔 九jiǔ 〕   尹yǐn 注zhù 云yún : 「 齺zōu , 齧niè 也yě , 士shì 角jiǎo反fǎn 。 言yán 其qí 車chē 轂gǔ 往wǎng 來lái 相xiāng 齧niè , 而ér 騎qí 東dōng 西xī 連lián 而ér 行xíng , 皆jiē 趨qū 綈tí 利lì 耳ěr。 」 安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 騎qí 始shǐ 於yú 趙zhào 武wǔ 靈líng王wáng 胡hú 服fú 。 然rán 宣xuān 十shí 二èr 年nián 邲bì 之zhī 戰zhàn , 趙zhào 穿chuān 以yǐ 其qí 良liáng 馬mǎ 二èr 濟jì 其qí 兄xiōng 與yǔ叔shū 父fù , 則zé 古gǔ 未wèi 必bì 無wú 騎qí 法fǎ 。 但dàn 如rú 『 騎qí 連lián 伍wǔ 』 , 春chūn 秋qiū 之zhī 時shí 恐kǒng未wèi 有yǒu 焉yān 。 」 桂guì 馥fù 云yún : 「 案àn 《 說shuō 文wén 》 又yòu 云yún : 『 齺zōu , 齰zé 也yě 。』 『 齰zé , 齧niè 也yě 。 』 注zhù 與yǔ 齰zé 義yì 合hé 。 但dàn 『 齧niè 騎qí 』 未wèi 安ān 。 《 說shuō文wén 》 又yòu 云yún : 『 齺zōu , 一yī 曰yuē 馬mǎ 口kǒu 中zhōng 橛jué 也yě 。 』 『 齺zōu 騎qí 』 言yán 馬mǎ 連lián伍wǔ 受shòu 橛jué 。 司sī 馬mǎ 相xiāng 如rú 諫jiàn 獵liè 書shū 云yún : 『 猶yóu 時shí 有yǒu 銜xián 橛jué 之zhī 變biàn 。 』 張zhāng揖yī 曰yuē : 『 橛jué , 騑fēi 馬mǎ 口kǒu 長zhǎng 銜xián 也yě 。 』 」 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 當dāng 作zuò 「 車chē轂gǔ 齺zōu 」 句jù , 「 騎qí 連lián 伍wǔ 」 句jù , 二èr 句jù 互hù 為wèi 對duì 文wén 。 與yǔ 《 史shǐ 記jì ? 蘇sū 秦qín 傳chuán 》 所suǒ 謂wèi 「 臨lín 淄zī 之zhī 塗tú 車chē 轂gǔ 擊jī , 人rén 肩jiān 摩mó 」 者zhě , 語yǔ 法fǎ 相xiāng同tóng 。 齺zōu 即jí 擊jī 也yě 。 《 蘇sū 秦qín 傳chuán 》 又yòu 云yún : 「 車chē 不bù 得dé 方fāng 軌guǐ , 騎qí 不bù得dé 比bǐ 行xíng 。 」《

漢hàn 書shū ? 韓hán 延yán 壽shòu 傳chuán 》 : 「 五wǔ 騎qí 為wèi 伍wǔ 。」 「 騎qí 比bǐ 行xíng 」 , 「 五wǔ 騎qí 為wèi 伍wǔ 」 , 皆jiē 「 騎qí 連lián 伍wǔ 」 之zhī 義yì 也yě 。桂guì 說shuō 失shī 之zhī 。

〔 一yī 0 〕 元yuán 材cái 案àn : 「 可kě 下xià 」 猶yóu 言yán 可kě 以yǐ征zhēng 服fú 。 謂wèi 根gēn 據jù 上shàng 述shù 情qíng 報bào 分fēn 析xī , 魯lǔ 梁liáng 之zhī 民mín 皆jiē 趨qū 綈tí 利lì , 農nóng 事shì必bì 廢fèi , 故gù 曰yuē 「 可kě 下xià 」 也yě 。

〔 一yī 一yī 〕 元yuán 材cái 案àn : 《 韓hán 非fēi 子zi ? 外wài 儲chǔ 說shuō左zuǒ 上shàng 》 云yún : 「 齊qí 桓huán 公gōng 好hǎo 服fú 紫zǐ , 一yī 國guó 盡jǐn 服fú 紫zǐ 。 當dāng 是shì 時shí 也yě ,五wǔ 素sù 不bù 一yī 紫zǐ 。 桓huán 公gōng 患huàn 之zhī , 謂wèi 管guǎn 仲zhòng 曰yuē : 『 寡guǎ 人rén 好hǎo 服fú 紫zǐ , 貴guì甚shèn 。 一yī 國guó 百bǎi 姓xìng 好hǎo 服fú 紫zǐ 不bù 已yǐ 。 寡guǎ 人rén 奈nài 何hé ? 』 管guǎn 仲zhòng 曰yuē : 『 君jūn欲yù , 何hé 不bù 試shì 勿wù 衣yī 紫zǐ 也yě ? 謂wèi 左zuǒ 右yòu 曰yuē : 吾wú 甚shèn 惡è 紫zǐ 之zhī 臭chòu 。 於yú 是shì左zuǒ 右yòu 適shì 有yǒu 衣yī 紫zǐ 而ér 進jìn 者zhě , 公gōng 必bì 曰yuē 少shǎo 卻què , 吾wú 惡è 紫zǐ 臭chòu 。 』 公gōng 曰yuē: 『 諾nuò 。 』 於yú 是shì 日rì , 郎láng 中zhōng 莫mò 衣yī 紫zǐ 。 其qí 明míng 日rì , 國guó 中zhōng 莫mò 衣yī 紫zǐ。 三sān 日rì , 境jìng 內nèi 莫mò 衣yī 紫zǐ 也yě 。 」 此cǐ 文wén 言yán 「 服fú 帛bó 去qù 綈tí 」 之zhī 法fǎ ,與yǔ 此cǐ 略lüè 同tóng 。

〔 一yī 二èr 〕 元yuán 材cái 案àn : 此cǐ 「 閉bì 關guān 不bù 與yǔ 通tōng 使shǐ」 一yī 語yǔ , 關guān 係xì 頗pō 為wèi 重zhòng 要yào 。 下xià 文wén 云yún : 「 魯lǔ 梁liáng 之zhī 糴dí 十shí 百bǎi , 齊qí糶tiào 十shí 錢qián 。 」 是shì 魯lǔ 梁liáng 之zhī 穀gǔ 價jià 高gāo 而ér 齊qí 之zhī 穀gǔ 價jià 下xià 。 然rán 而ér 齊qí 之zhī 穀gǔ不bù 流liú 越yuè 而ér 歸guī 於yú 魯lǔ 梁liáng 者zhě , 賴lài 有yǒu 此cǐ 耳ěr 。 下xià 文wén 下xià 楚chǔ 與yǔ 制zhì 衡héng 山shān 二èr 段duàn , 亦yì 皆jiē 有yǒu 「 閉bì 關guān 不bù 與yǔ 通tōng 使shǐ 」 一yī 語yǔ, 足zú 證zhèng 古gǔ 人rén 行xíng 文wén 用yòng 心xīn 之zhī 密mì 。

〔 一yī 三sān 〕 尹yǐn 注zhù 云yún : 「 相xiāng 及jí , 猶yóu 相xiāng 繼jì 也yě。 」

〔 一yī 四sì 〕 尹yǐn 注zhù 云yún : 「 應yīng 聲shēng 之zhī 正zhèng , 謂wèi 急jí速sù 之zhī 賦fù 。 正zhèng 音yīn 征zhēng 。 」 李lǐ 哲zhé 明míng 云yún : 「 『 聲shēng 』 疑yí 當dāng 作zuò 『 穀gǔ 』。 緣yuán 俗sú 書shū 『 穀gǔ 』 或huò 為wèi 『 ● 』 , 與yǔ 『 聲shēng 』 字zì 形xíng 近jìn , 因yīn 誤wù 。」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「 『 應yīng 聲shēng 之zhī 正zhèng 』 本běn 篇piān 中zhōng 凡fán 三sān 見jiàn 。 尹yǐn 謂wèi 『 急jí速sù 之zhī 賦fù 』 , 意yì 指zhǐ 為wèi 額é 外wài 稅shuì , 於yú 理lǐ 不bù 合hé 。 蓋gài 魯lǔ 梁liáng 之zhī 民mín 既jì 『餓è 餒něi 相xiāng 及jí 』 , 即jí 正zhèng 規guī 稅shuì 亦yì 應yīng 無wú 以yǐ 付fù 矣yǐ , 何hé 能néng 付fù 及jí 額é 外wài 哉zāi? 余yú 謂wèi 『 聲shēng 』 假jiǎ 為wèi 『 程chéng 』 , 『 應yīng 程chéng 之zhī 正zhèng 』 即jí 法fǎ 定dìng 之zhī 正zhèng 規guī稅shuì 也yě 。 古gǔ 『 聲shēng 』 字zì 或huò 假jiǎ 為wèi 『 聖shèng 』 , 『 聖shèng 』 從cóng 壬rén 聲shēng , 程chéng 從cóng呈chéng 聲shēng 而ér 呈chéng 從cóng 壬rén 聲shēng 。 故gù 『 聲shēng 』 既jì 可kě 假jiǎ 為wèi 『 聖shèng 』 , 亦yì 可kě 假jiǎ 為wèi『 程chéng 』 矣yǐ 。 ( 古gǔ 程chéng 字zì 亦yì 逕jìng 作zuò 呈chéng 。 ) 元yuán 材cái 案àn 「 應yīng 聲shēng 」 一yī 語yǔ, 乃nǎi 古gǔ 籍jí 中zhōng 常cháng 用yòng 語yǔ 。 《 管guǎn 子zi ? 任rèn 法fǎ 篇piān 》 云yún : 「 然rán 故gù 下xià 之zhī事shì 上shàng 也yě , 如rú 響xiǎng 之zhī 應yīng 聲shēng 也yě 。 臣chén 之zhī 事shì 主zhǔ 也yě , 如rú 影yǐng 之zhī 從cóng 形xíng 也yě 。」 《 心xīn 術shù 上shàng 篇piān 》 云yún : 「 若ruò 影yǐng 之zhī 象xiàng 形xíng , 響xiǎng 之zhī 應yīng 聲shēng 也yě 。 」 又yòu《 荀xún 子zi ? 彊jiàng 國guó 篇piān 》 云yún : 「 夫fū 下xià 之zhī 和hé 上shàng , 譬pì 之zhī 猶yóu 響xiǎng 之zhī 應yīng 聲shēng, 影yǐng 之zhī 像xiàng 形xíng 。 』 《 呂lǚ 氏shì 春chūn 秋qiū ? 貴guì 卒zú 篇piān 》 云yún : 「 所suǒ 為wèi 貴guì 鏃zú矢shǐ 者zhě , 為wèi 其qí 應yīng 聲shēng 而ér 至zhì 。 終zhōng 日rì 而ér 至zhì , 則zé 與yǔ 無wú 至zhì 同tóng 。 」 應yīng 聲shēng之zhī 義yì 蓋gài 如rú 此cǐ 。 本běn 篇piān 「 應yīng 聲shēng 之zhī 正zhèng 」 一yī 語yǔ 凡fán 三sān 見jiàn , 蓋gài 謂wèi 平píng 時shí不bù 待dài 終zhōng 日rì 而ér 至zhì 之zhī 正zhèng 常cháng 賦fù 稅shuì , 猶yóu 《 國guó 蓄xù 篇piān 》 之zhī 言yán 『 朝cháo 令lìng 而ér夕xī 具jù 』 也yě 。 李lǐ 、 郭guō 說shuō 皆jiē 非fēi 。

〔 一yī 五wǔ 〕 元yuán 材cái 案àn : 去qù 綈tí 修xiū 農nóng , 謂wèi 停tíng 上shàng綈tí 業yè 生shēng 產chǎn , 重zhòng 新xīn 修xiū 治zhì 農nóng 事shì 。

〔 一yī 六liù 〕 尹yǐn 注zhù 云yún : 「 糴dí 十shí 百bǎi , 穀gǔ 斗dòu 千qiān錢qián 。 糶tiào 十shí 錢qián , 穀gǔ 斗dòu 十shí 錢qián 。 」 郭guō 沫mò 若ruò 云yún : 「 正zhèng 文wén 有yǒu 誤wù 。 『糴dí 十shí 百bǎi 』 , 當dāng 為wèi 『 糴dí 石shí 百bǎi 』 , 如rú 此cǐ 方fāng 近jìn 情qíng 理lǐ 。 」 元yuán 材cái 案àn: 尹yǐn 注zhù 二èr 「 斗dòu 」 字zì 當dāng 作zuò 「 石shí 」 字zì , 下xià 文wén 「 趙zhào 糴dí 十shí 五wǔ , 隰xí朋péng 取qǔ 之zhī 石shí 五wǔ 十shí 」 , 即jí 以yǐ 「 石shí 」 言yán , 是shì 其qí 證zhèng 。 謂wèi 之zhī 十shí 百bǎi 者zhě, 極jí 言yán 其qí 貴guì 也yě 。 郭guō 說shuō 非fēi 。

〔 一yī 七qī 〕 孫sūn 星xīng 衍yǎn 云yún : 「 『 二èr 十shí 四sì 月yuè 』, 《 通tōng 典diǎn 》 十shí 二èr 引yǐn 作zuò 『 周zhōu 月yuè 』 。 」 元yuán 材cái 案àn : 下xià 文wén 有yǒu 「 二èr十shí 八bā 月yuè 」 、 「 三sān 月yuè 」 、 「 二èr 十shí 四sì 月yuè 」 、 「 十shí 七qī 月yuè 」 等děng 語yǔ, 此cǐ 「 二èr 十shí 四sì 月yuè 」 不bù 誤wù 。

〔 一yī 八bā 〕 元yuán 材cái 案àn : 服fú 即jí 降jiàng 服fú 之zhī 意yì , 謂wèi魯lǔ 梁liáng 之zhī 君jūn 自zì 願yuàn 降jiàng 服fú 於yú 齊qí 為wèi 齊qí 之zhī 屬shǔ 國guó 也yě 。 此cǐ 與yǔ 以yǐ 下xià 服fú 萊lái 莒jǔ、 服fú 楚chǔ 、 服fú 代dài 、 服fú 衡héng 山shān 等děng 段duàn , 均jūn 是shì 以yǐ 輕qīng 重zhòng 之zhī 筴cè 滅miè 亡wáng 人rén 國guó之zhī 具jù 體tǐ 說shuō 教jiào , 而ér 其qí 中zhōng 心xīn 思sī 想xiǎng , 則zé 只zhǐ 是shì 一yī 個gè 陰yīn 謀móu , 即jí 運yùn 用yòng「 天tiān 下xià 下xià 我wǒ 高gāo 」 之zhī 原yuán 則zé , 將jiāng 某mǒu 種zhǒng 外wài 國guó 特tè 產chǎn 之zhī 國guó 內nèi 價jià 格gé 提tí高gāo 到dào 比bǐ 出chū 產chǎn 國guó 更gèng 高gāo 之zhī 辦bàn 法fǎ , 使shǐ 其qí 變biàn 成chéng 單dān 一yī 經jīng 濟jì 之zhī 殖zhí 民mín 地dì或huò 半bàn 殖zhí 民mín 地dì 而ér 已yǐ 。

    桓huán 公gōng 問wèn 管guǎn 子zi 曰yuē : 「 民mín 飢jī 而ér 無wú 食shí , 寒hán 而ér 無wú 衣yī , 應yīng 聲shēng之zhī 正zhèng 無wú 以yǐ 給gěi 上shàng , 室shì 屋wū 漏lòu 而ér 不bù 居jū 〔 一yī 〕 , 牆qiáng 垣yuán 壞huài 而ér 不bù 築zhù ,為wèi 之zhī 奈nài 何hé ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 沐mù 涂tú 樹shù 之zhī 枝zhī 也yě 〔 二èr 〕 。 」

    桓huán 公gōng 曰yuē : 「 諾nuò 。 」

    令lìng 謂wèi 左zuǒ 右yòu 伯bó 〔 三sān 〕 沐mù 涂tú 樹shù 之zhī 枝zhī 。 左zuǒ 右yòu 伯bó 受shòu 沐mù 涂tú 樹shù之zhī 枝zhī 闊kuò 〔 四sì 〕 。 其qí 年nián , 民mín 被bèi 白bái 布bù 〔 五wǔ 〕 , 清qīng 中zhōng 而ér 濁zhuó 〔 六liù〕 , 應yīng 聲shēng 之zhī 正zhèng 有yǒu 以yǐ 給gěi 上shàng , 室shì 屋wū 漏lòu 者zhě 得dé 居jū , 牆qiáng 垣yuán 壞huài 者zhě 得dé 築zhù。

    公gōng 召zhào 管guǎn 子zi 問wèn 曰yuē : 「 此cǐ 何hé 故gù 也yě ? 」

    管guǎn 子zi 對duì 曰yuē : 「 齊qí 者zhě , 夷yí 萊lái 之zhī 國guó 〔 七qī 〕 也yě 。 一yī 樹shù 而ér百bǎi 乘chéng 息xī 其qí 下xià 者zhě , 〔 八bā 〕 以yǐ 其qí 不bù ● 〔 九jiǔ 〕 也yě 。 眾zhòng 鳥niǎo 居jū 其qí 上shàng, 丁dīng 壯zhuàng 者zhě 胡hú 〔 一yī 0 〕 丸wán 操cāo 彈dàn 居jū 其qí 下xià , 終zhōng 日rì 不bù 歸guī 。 父fù 老lǎo 拊fǔ枝zhī 〔 一yī 一yī 〕 而ér 論lùn , 終zhōng 日rì 不bù 歸guī 。 歸guī 市shì 〔 一yī 二èr 〕 亦yì 惰duò 倪ní 〔 一yī三sān 〕 , 終zhōng 日rì 不bù 歸guī 。 今jīn 吾wú 沐mù 涂tú 樹shù 之zhī 枝zhī , 日rì 中zhōng 無wú 尺chǐ 寸cùn 之zhī 陰yīn ,出chū 入rù 者zhě 長zhǎng 時shí 〔 一yī 四sì 〕 , 行xíng 者zhě 疾jí 走zǒu , 父fù 老lǎo 歸guī 而ér 治zhì 生shēng , 丁dīng 壯zhuàng者zhě 歸guī 而ér 薄báo 業yè 〔 一yī 五wǔ 〕 。 彼bǐ 臣chén 歸guī 其qí 三sān 不bù 歸guī , 此cǐ 以yǐ 鄉xiāng 不bù 資zī 也yě〔 一yī 六liù 〕 。 」

〔 一yī 〕   王wáng 念niàn 孫sūn 云yún : 「 居jū 當dāng 為wèi 治zhì , 字zì之zhī 誤wù 也yě 。 《 齊qí 民mín 要yào 術shù 》 一yī 、 《 太tài 平píng 御yù 覽lǎn ? 木mù 部bù 》 一yī 引yǐn 此cǐ並bìng 作zuò 『 治zhì 』 。 下xià 文wén 『 室shì 屋wū 漏lòu 者zhě 得dé 居jū 』 , 二èr 書shū『

居jū 』 亦yì 作zuò 『 治zhì 』 。 」 元yuán 材cái 案àn : 「 居jū」 無wú 治zhì 義yì , 亦yì 無wú 由yóu 誤wù 為wèi 「 治zhì 」 字zì 。 疑yí 是shì 「 ● 」 字zì 之zhī 誤wù 。《 玉yù 篇piān 》 「 ● , 茲zī 力lì 反fǎn , 音yīn 即jí , 理lǐ 也yě 。 」 理lǐ , 即jí 治zhì 也yě 。

〔 二èr 〕   沐mù 字zì 解jiě 已yǐ 見jiàn 《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 。涂tú 樹shù 之zhī 枝zhī 即jí 道dào 路lù 兩liǎng 旁páng 樹shù 木mù 之zhī 枝zhī 。 《 丁dīng 篇piān 》 正zhèng 作zuò 「 涂tú 旁páng 之zhī樹shù 枝zhī 」 。

〔 三sān 〕   元yuán 材cái 案àn : 關guān 於yú 左zuǒ 右yòu 伯bó , 余yú 在zài本běn 書shū 第dì 三sān 稿gǎo 中zhōng , 曾céng 根gēn 據jù 《 漢hàn 書shū ? 王wáng 莽mǎng 傳chuán 》 始shǐ 建jiàn 國guó 二èr 年nián 用yòng甄zhēn 豐fēng 子zi 尋xún 言yán : 「 新xīn 室shì 當dāng 分fēn 陝shǎn 立lì 二èr 伯bó , 以yǐ 豐fēng 為wèi 右yòu 伯bó , 太tài 傅fù平píng 晏yàn 為wèi 左zuǒ 伯bó , 如rú 周zhōu 召zhào 故gù 事shì 」 , 拜bài 豐fēng 為wèi 右yòu 伯bó , 認rèn 為wèi 此cǐ 文wén 所suǒ述shù , 即jí 王wáng 莽mǎng 時shí 作zuò 品pǐn 的de 證zhèng 據jù 。 但dàn 沐mù 涂tú 樹shù 之zhī 枝zhī , 乃nǎi 一yī 小xiǎo 事shì ,而ér 竟jìng 命mìng 大dà 司sī 徒tú 及jí 大dà 司sī 空kōng 為wèi 之zhī , 未wèi 免miǎn 與yǔ 其qí 職zhí 位wèi 殊shū 不bù 相xiāng 稱chēng 。後hòu 閱yuè 李lǐ 學xué 勤qín 同tóng 志zhì 《 戰zhàn 國guó 題tí 銘míng 概gài 述shù ( 上shàng ) 》 見jiàn 一yī 九jiǔ 五wǔ 九jiǔ 年nián《 文wén 物wù 》 第dì 七qī 期qī ) 一yī 文wén 《 齊qí 國guó 題tí 銘míng 》 一yī 節jié 中zhōng 引yǐn 用yòng 有yǒu 關guān 於yú左zuǒ 右yòu 伯bó 者zhě 若ruò 干gàn 條tiáo : 「 ● 鄙bǐ , 陳chén ● , 左zuǒ ? , ● ● 釜fǔ 」 ( 方fāng清qīng 霖lín 拓tuò 本běn ) ; 「 … … 右yòu ? , ● 亳bó 釜fǔ 」 ( 簠fǔ 齋zhāi 藏cáng 陶táo 一yī 一yī ,一yī 八bā , 四sì 【 陶táo 量liàng 】 ) ; 「 輤qiàn 鄙bǐ 右yòu ? 」 ( 周zhōu 秦qín 古gǔ 璽xǐ 精jīng 華huá 一yī二èr 二èr ) ; 「 ● ? 左zuǒ ? 」 ( 尊zūn 古gǔ 齋zhāi 古gǔ 璽xǐ 集jí 林lín 二èr , 一yī , 一yī 八bā) ; 「 右yòu ? ● 鄙bǐ 尚shàng 畢bì 里lǐ 季jì ● 」 ; 「 右yòu ? ● 鄙bǐ ● 里lǐ □ 眾zhòng □ ( 季jì 木mù 藏cáng 陶táo 八bā 0 , 七qī ) ; 「 王wáng 卒zú 左zuǒ ? 城chéng 陽yáng 柤zhā 里lǐ 土tǔ 」 ( 古gǔ陶táo 瑣suǒ 萃cuì 一yī , 六liù ) ; 「 王wáng 卒zú 左zuǒ 【 ● 】 城chéng 陽yáng □ 里lǐ 人rén 曰yuē 得dé 」 (季jì 木mù 藏cáng 陶táo 六liù 0 , 一yī 0 ) ; 「 王wáng 卒zú 左zuǒ ● □ 陽yáng 北běi 里lǐ 五wǔ 」 ( 鐵tiě雲yún 藏cáng 陶táo 一yī , 四sì ) ; 「 王wáng 卒zú 左zuǒ ? 甘gān 里lǐ ? 」 ( 古gǔ 陶táo 瑣suǒ 萃cuì 三sān ,六liù ) 。 案àn 「 ● 」 與yǔ 「 伯bó 」 通tōng , 見jiàn《 說shuō 文wén 》 。 由yóu 此cǐ 可kě 以yǐ 得dé 出chū 結jié 論lùn : 一yī 、 此cǐ 等děng 左zuǒ 右yòu 伯bó 均jūn 為wèi 王wáng卒zú , 即jí 軍jūn 隊duì 編biān 制zhì 中zhōng 的de 成chéng 員yuán 。 二èr 、 但dàn 既jì 名míng 曰yuē 「 伯bó 」 , 似shì 又yòu是shì 軍jūn 隊duì 中zhōng 的de 官guān 長zhǎng , 與yǔ 普pǔ 通tōng 一yī 兵bīng 的de 身shēn 份fèn 微wēi 有yǒu 不bù 同tóng 。 三sān 、 此cǐ等děng 王wáng 卒zú 在zài 戰zhàn 時shí 是shì 兵bīng 士shì , 但dàn 同tóng 時shí 又yòu 可kě 以yǐ 被bèi 使shǐ 用yòng 於yú 陶táo 器qì 生shēng 產chǎn。 據jù 此cǐ , 左zuǒ 右yòu 伯bó 既jì 可kě 以yǐ 被bèi 使shǐ 用yòng 於yú 陶táo 器qì 生shēng 產chǎn , 當dāng 然rán 亦yì 可kě 以yǐ被bèi 使shǐ 用yòng 於yú 「 沐mù 涂tú 樹shù 之zhī 枝zhī 」 。 可kě 見jiàn 此cǐ 文wén 所suǒ 謂wèi 之zhī 左zuǒ 右yòu 伯bó , 乃nǎi指zhǐ 此cǐ 等děng 王wáng 卒zú 中zhōng 的de 左zuǒ 右yòu 伯bó 而ér 言yán , 與yǔ 《 王wáng 制zhì 》 及jí 《 王wáng 莽mǎng 傳chuán 》中zhōng 之zhī 左zuǒ 右yòu 伯bó 實shí 不bù 可kě 等děng 同tóng 。 本běn 書shū 雖suī 是shì 王wáng 莽mǎng 時shí 人rén 所suǒ 作zuò , 但dàn 既jì偽wěi 託tuō 為wèi 管guǎn 子zi 書shū , 則zé 雜zá 用yòng 齊qí 制zhì , 亦yì 屬shǔ 當dāng 然rán 之zhī 事shì , 不bù 足zú 異yì 也yě。

〔 四sì 〕   安ān 井jǐng 衡héng 云yún : 「 闊kuò , 疏shū 也yě 。 枝zhī既jì 沐mù , 故gù 疏shū 。 」 俞yú 樾yuè 云yún : 「 『 闊kuò 』 字zì 無wú 義yì , 乃nǎi 『 閱yuè 』 字zì之zhī 誤wù 。 『 其qí 』 讀dú 如rú 『 期qī 』 , 古gǔ 字zì 通tōng 用yòng 也yě 。 此cǐ 當dāng 以yǐ 『 閱yuè 期jī年nián 』 三sān 字zì 為wèi 句jù 。 尹yǐn 氏shì 以yǐ 『 闊kuò 』 字zì 屬shǔ 上shàng 讀dú , 注zhù 云yún : 『 闊kuò ,洽qià 也yě 。 』 非fēi 是shì 。 」 元yuán 材cái 案àn : 「 其qí 」 讀dú 如rú 「 期qī 」 , 俞yú 說shuō 是shì也yě 。 闊kuò 字zì 應yīng 屬shǔ 上shàng 讀dú , 安ān 井jǐng 說shuō 得dé 之zhī 。 闊kuò 即jí 《 漢hàn 書shū ? 溝gōu 洫xù 志zhì》 「 所suǒ 以yǐ 闊kuò 無wú 大dà 害hài 」 之zhī 闊kuò , 顏yán 師shī 古gǔ 注zhù 云yún : 「 闊kuò , 稀xī 也yě 。」 蓋gài 謂wèi 沐mù 後hòu 情qíng 景jǐng , 闊kuò 然rán 稀xī 疏shū 。 即jí 下xià 文wén 所suǒ 謂wèi「

日rì 中zhōng 無wú 尺chǐ 寸cùn 之zhī 陰yīn 」 者zhě 也yě 。 又yòu 案àn 今jīn 本běn無wú 尹yǐn 氏shì 注zhù , 不bù 識shí 俞yú 說shuō 何hé 據jù 。

〔 五wǔ 〕   戴dài 望wàng 云yún : 「 白bái , 帛bó 假jiǎ 字zì 。 」張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 白bái , 帛bó 。 」 元yuán 材cái 案àn : 《 齊qí 民mín 要yào 術shù 》 卷juǎn 一yī 引yǐn此cǐ 正zhèng 作zuò 「 民mín 被bèi 布bù 帛bó 」 。 又yòu 《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 云yún :「

五wǔ 衢qú 之zhī 民mín 皆jiē 多duō 衣yī 帛bó 完wán 屨jù 。 」 又yòu 云yún :「 則zé 帛bó 布bù 絲sī 纊kuàng 之zhī 賈jiǎ 安ān 得dé 不bù 貴guì 。 」 字zì 亦yì 作zuò 「 帛bó 」 。

〔 六liù 〕   王wáng 紹shào 蘭lán 云yún : 「 按àn 『 濁zhuó 』 當dāng 為wèi『 潤rùn 』 。 以yǐ 形xíng 近jìn , 且qiě 涉shè 上shàng 文wén 『 清qīng 中zhōng 』 而ér 訛é 也yě 。 白bái 布bù 中zhōng 清qīng而ér 外wài 潤rùn 。 猶yóu 《 凡fán 將jiāng 篇piān 》 說shuō 『 蜀shǔ 布bù 』 云yún 『 黃huáng 潤rùn 鮮xiān 美měi 宜yí 製zhì 襌dān』 矣yǐ 。 」

〔 七qī 〕   元yuán 材cái 案àn : 《 史shǐ 記jì ? 齊qí 太tài 公gōng 世shì家jiā 》 「 武wǔ 王wáng 已yǐ 平píng 商shāng 而ér 王wáng 天tiān 下xià , 封fēng 師shī 尚shàng 父fù 於yú 齊qí 營yíng 邱qiū 。 東dōng 就jiù國guó , … … 萊lái 侯hóu 來lái 伐fá , 與yǔ 之zhī 爭zhēng 營yíng 邱qiū。 營yíng 邱qiū 邊biān 萊lái , 萊lái 人rén , 夷yí 也yě 。 會huì 紂zhòu 之zhī 亂luàn , 而ér 周zhōu 初chū 定dìng , 未wèi 能néng集jí 遠yuǎn 方fāng , 是shì 以yǐ 與yǔ 太tài 公gōng 爭zhēng 國guó 。 」 故gù 謂wèi 「 齊qí 者zhě 夷yí 萊lái 之zhī 國guó 」 也yě。

〔 八bā 〕   元yuán 材cái 案àn : 「 一yī 樹shù 而ér 百bǎi 乘chéng 息xī 其qí下xià 」 , 言yán 樹shù 木mù 之zhī 大dà , 枝zhī 葉yè 之zhī 多duō , 故gù 所suǒ 蔭yīn 者zhě 廣guǎng 也yě 。 《 莊zhuāng 子zi ? 人rén 間jiān 世shì 篇piān 》 云yún : 「 南nán 郭guō 子zi 綦qí 遊yóu 乎hū 商shāng 之zhī 丘qiū , 見jiàn 大dà 木mù 焉yān ,有yǒu 異yì 。 結jié 駟sì 千qiān 乘chéng , 隱yǐn 將jiāng 芘pí 其qí 所suǒ 藾lài 。 」 義yì 與yǔ 此cǐ 同tóng 。

〔 九jiǔ 〕   戴dài 望wàng 云yún : 「 宋sòng 本běn 『 ● 』 作zuò 『捎shāo 』 」 。 宋sòng 翔xiáng 鳳fèng 云yún : 「 『 ● 』 字zì 字zì 書shū 所suǒ 無wú , 作zuò 『 捎shāo 』 是shì也yě 。 《 說shuō 文wén 》 : 『 捎shāo , 自zì 關guān 以yǐ 西xī 凡fán 取qǔ 物wù 之zhī 上shàng 者zhě 為wèi 撟jiǎo 捎shāo 。』 則zé 『 捎shāo 』 謂wèi 芟shān 其qí 上shàng 枝zhī , 不bù 能néng 密mì 陰yīn 。 不bù 捎shāo 則zé 不bù 芟shān 也yě 。 」元yuán 材cái 案àn : 俞yú 樾yuè 、 何hé 如rú 璋zhāng 說shuō 與yǔ 此cǐ 略lüè 同tóng 。 捎shāo , 《 廣guǎng 韻yùn 》 : 「芟shān 也yě 。 」 《 史shǐ 記jì ? 龜guī 策cè 列liè 傳chuán 》 : 「 以yǐ 夜yè 捎shāo 菟tú 絲sī 去qù 之zhī 。 」王wáng 念niàn 孫sūn 以yǐ 「 『 ● 』 當dāng 為wèi 『 俏qiào 』 , 『 俏qiào 』 與yǔ 『 肖xiào 』 同tóng , 言yán此cǐ 息xī 於yú 樹shù 下xià 者zhě 皆jiē 游yóu 惰duò 之zhī 民mín 」 , 未wèi 免miǎn 曲qū 解jiě 。

〔 一yī 0 〕 戴dài 望wàng 云yún : 「 『 胡hú 』 乃nǎi 『 懷huái 』字zì 誤wù 。 《 輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 正zhèng 作zuò 『 懷huái 』 。 」 張zhāng 佩pèi 綸lún 云yún : 「 『 胡hú』 『 懷huái 』 形xíng 聲shēng 俱jù 不bù 近jìn 。 疑yí 『 胡hú 丸wán 』 當dāng 作zuò 『 攝shè 丸wán 』 。 『 攝shè』 俗sú 作zuò 『 挕dié 』 , 與yǔ 『 胡hú 』 形xíng 近jìn 而ér 誤wù 。 《 楚chǔ 策cè 》 : 『 左zuǒ 挾xié彈dàn , 右yòu 攝shè 丸wán 。 』 《 易yì 林lín 》 : 『 公gōng 子zi 王wáng 孫sūn , 把bǎ 彈dàn 攝shè 丸wán 。 』」 元yuán 材cái 案àn : 「 胡hú 」 即jí 「 ● 」 之zhī 假jiǎ 字zì 。 《 廣guǎng 雅yǎ 》 : 「 袺jié 謂wèi之zhī ● 。 襭xié 謂wèi 之zhī 褱huái 。 」 王wáng 氏shì 《 疏shū 證zhèng 》 引yǐn 此cǐ 云yún : 「 胡hú 與yǔ ● 通tōng。 」 馬mǎ 瑞ruì 辰chén 《 毛máo 詩shī 傳chuán 箋jiān 通tōng 釋shì 》 云yún : 「 ● 蓋gài 亦yì 懷huái 意yì 。 」 《輕qīng 重zhòng 丁dīng 篇piān 》 即jí 作zuò 「 挾xié 彈dàn 懷huái 丸wán 」 , 是shì 其qí 證zhèng 。 戴dài 、 張zhāng 二èr 氏shì 說shuō皆jiē 失shī 之zhī 。

❖
🔊 本页支持朗读:点屏幕底部控制条即可听书(Chrome / Edge / Safari 支持)。 若未出现控制条,说明当前浏览器不支持语音朗读。
相关推荐