第dì二èr部bù分fèn 三sān国guó志zhì卷juǎn一yī 武wǔ帝dì纪jì一yī（9）

建jiàn安ān十shí三sān年nián，春chūn正zhēng月yuè，曹cáo操cāo回huí到dào邺yè，作zuò玄xuán武wǔ池chí，用yòng以yǐ操cāo练liàn水shuǐ师shī船chuán战zhàn。汉hàn罢bà三sān公gōng官guān，置zhì丞chéng相xiàng及jí御yù史shǐ大dà夫fū。夏xià六liù月yuè，以yǐ曹cáo操cāo为wèi丞chéng相xiàng。

秋qiū七qī月yuè，曹cáo操cāo领lǐng兵bīng南nán征zhēng刘liú表biǎo。八bā月yuè，刘liú表biǎo死sǐ。刘liú表biǎo之zhī子zi刘liú琮cóng代dài刘liú表biǎo领lǐng荆jīng州zhōu，屯tún兵bīng襄xiāng阳yáng。刘liú备bèi屯tún兵bīng樊fán城chéng。九jiǔ月yuè，曹cáo操cāo兵bīng到dào新xīn野yě，刘liú琮cóng投tóu降xiáng，刘liú备bèi退tuì走zǒu夏xià口kǒu。曹cáo操cāo进jìn军jūn江jiāng陵líng，下xià令lìng荆jīng州zhōu吏lì民mín，将jiāng与yǔ吏lì民mín从cóng头tóu更gēng新xīn作zuò起qǐ。于yú是shì论lùn赏shǎng荆jīng州zhōu投tóu降xiáng服fú从cóng之zhī功gōng，封fēng侯hóu者zhě十shí五wǔ人rén。以yǐ刘liú表biǎo之zhī大dà将jiàng文wén聘pìn为wèi江jiāng夏xià太tài守shǒu，使shǐ仍réng统tǒng率shuài原yuán来lái之zhī兵bīng。又yòu引yǐn用yòng荆jīng州zhōu名míng士shì韩hán嵩sōng、邓dèng义yì等děng人rén。益yì州zhōu牧mù刘liú璋zhāng初chū受shòu征zhēng兵bīng役yì，派pài遣qiǎn兵bīng卒zú供gōng军jūn需xū。十shí二èr月yuè，孙sūn权quán为wèi助zhù刘liú备bèi攻gōng合hé肥féi。曹cáo操cāo自zì江jiāng陵líng进jìn兵bīng征zhēng刘liú备bèi，到dào巴bā丘qiū，派pài张zhāng憙xī领lǐng兵bīng趋qū救jiù合hé肥féi。孙sūn权quán知zhī张zhāng憙xī来lái，退tuì走zǒu。曹cáo操cāo至zhì赤chì壁bì，与yǔ刘liú备bèi战zhàn，不bù利lì。适shì军jūn中zhōng大dà流liú行xíng疫yì疠lì，吏lì士shì兵bīng将jiāng染rǎn疫yì死sǐ者zhě甚shèn多duō。曹cáo操cāo乃nǎi引yǐn军jūn还hái。刘liú备bèi于yú是shì据jù有yǒu荆jīng州zhōu及jí江jiāng南nán诸zhū郡jùn。

建jiàn安ān十shí四sì年nián，春chūn三sān月yuè，曹cáo操cāo军jūn至zhì谯qiáo。作zuò轻qīng舟zhōu，操cāo练liàn水shuǐ军jūn。秋qiū七qī月yuè，从cóng涡wō水shuǐ入rù淮huái水shuǐ，出chū肥féi水shuǐ，军jūn驻zhù合hé肥féi。辛xīn未wèi（二èr十shí三sān日rì），下xià令lìng曰yuē：“自zì近jìn年nián以yǐ来lái，军jūn队duì屡lǚ次cì征zhēng伐fá行xíng役yì，或huò遇yù疫yì气qì，军jūn吏lì士shì卒zú，死sǐ亡wáng不bù能néng归guī家jiā，家jiā室shì哀āi伤shāng孤gū寡guǎ，百bǎi姓xìng流liú离lí失shī所suǒ，若ruò此cǐ情qíng形xíng，岂qǐ是shì仁rén人rén所suǒ乐lè于yú见jiàn到dào的de？这zhè实shí在zài是shì不bù得dé已yǐ！现xiàn令lìng死sǐ者zhě家jiā属shǔ，凡fán无wú有yǒu产chǎn业yè，不bù能néng自zì谋móu生shēng活huó者zhě，官guān府fǔ不bú要yào断duàn其qí廪lǐn粮liáng，长zhǎng吏lì要yào照zhào顾gù抚fǔ慰wèi，以yǐ合hé于yú我wǒ之zhī愿yuàn望wàng。”置zhì扬yáng州zhōu郡jùn县xiàn长zhǎng吏lì，开kāi芍sháo陂bēi屯tún田tián。十shí二èr月yuè，军jūn还hái于yú谯qiáo。

建jiàn安ān十shí五wǔ年nián，春chūn，下xià令lìng曰yuē：“自zì古gǔ以yǐ来lái，受shòu天tiān命mìng及jí中zhōng兴xīng之zhī君jūn，何hé尝cháng不bù得dé贤xián人rén君jūn子zǐ与yǔ国guó君jūn同tóng治zhì天tiān下xià？其qí君jūn得dé到dào贤xián者zhě，乃nǎi有yǒu不bù出chū于yú里lǐ巷xiàng而ér得dé的de，岂qǐ不bù是shì有yǒu幸xìng而ér相xiāng遇yù吗ma？得dé贤xián之zhī道dào，只zhǐ怕pà在zài上shàng位wèi的de不bù肯kěn去qù求qiú而ér已yǐ，肯kěn求qiú则zé必bì能néng得dé到dào。现xiàn今jīn天tiān下xià还hái未wèi能néng平píng定dìng，这zhè正zhèng是shì特tè别bié急jí于yú求qiú贤xián的de时shí刻kè。从cóng前qián孟mèng公gōng绰chuò为wèi赵zhào、魏wèi治zhì事shì，老lǎo而ér成chéng其qí优yōu良liáng治zhì绩jì，但dàn不bù可kě以yǐ作zuò滕téng国guó和hé薛xuē国guó的de大dà夫fū。可kě见jiàn用yòng贤xián的de重zhòng要yào。如rú果guǒ必bì须xū先xiān求qiú其qí为wèi廉lián士shì，而ér后hòu才cái以yǐ为wéi可kě用yòng，则zé齐qí桓huán公gōng不bù用yòng管guǎn仲zhòng，怎zěn能néng称chēng覇bà于yú世shì呢ne？目mù前qián天tiān下xià，能néng说shuō在zài穿chuān褐hè布bù衣yī服fú的de平píng民mín之zhī中zhōng，没méi有yǒu像xiàng姜jiāng尚shàng那nà样yàng，怀huái金jīn玉yù之zhī质zhì，钓diào于yú渭wèi水shuǐ之zhī滨bīn的de吗ma？又yòu能néng说shuō没méi有yǒu像xiàng陈chén平píng那nà样yàng，有yǒu盗dào嫂sǎo受shòu金jīn钱qián之zhī讥jī，而ér没méi遇yù到dào魏wèi无wú知zhī推tuī荐jiàn的de那nà种zhǒng人rén吗ma？你nǐ们men这zhè些xiē帮bāng我wǒ做zuò事shì的de人rén，应yīng该gāi帮bāng我wǒ发fā掘jué人rén才cái于yú鄙bǐ陋lòu之zhī处chù，显xiǎn扬yáng荐jiàn举jǔ微wēi贱jiàn之zhī人rén，唯wéi要yào有yǒu才cái，便biàn得dé举jǔ荐jiàn，不bù必bì过guò于yú拘jū制zhì于yú廉lián洁jié孝xiào友yǒu，我wǒ唯wéi望wàng得dé才cái而ér用yòng之zhī。”冬dōng，作zuò铜tóng雀què台tái。

建jiàn安ān十shí六liù年nián，春chūn正zhēng月yuè，天tiān子zi命mìng曹cáo操cāo世shì子zi曹cáo丕pī，为wèi五wǔ官guān中zhōng郎láng将jiāng，其qí下xià置zhì官guān属shǔ，为wèi丞chéng相xiàng之zhī副fù。太tài原yuán商shāng曜yào等děng以yǐ大dà陵líng之zhī地dì叛pàn乱luàn。曹cáo操cāo遣qiǎn夏xià侯hóu渊yuān、徐xú晃huǎng领lǐng兵bīng围wéi攻gōng，破pò商shāng曜yào。张zhāng鲁lǔ据jù汉hàn中zhōng，三sān月yuè，曹cáo操cāo派pài钟zhōng繇yáo讨tǎo之zhī。曹cáo操cāo使shǐ夏xià侯hóu渊yuān等děng出chū兵bīng河hé东dōng，与yǔ钟zhōng繇yáo会huì师shī。

这zhè时shí，关guān中zhōng诸zhū将jiāng马mǎ超chāo等děng怀huái疑yí钟zhōng繇yáo要yào加jiā以yǐ袭xí击jī。于yú是shì马mǎ超chāo、杨yáng秋qiū、李lǐ堪kān、成chéng宜yí等děng叛pàn变biàn。曹cáo操cāo遣qiǎn曹cáo仁rén领lǐng兵bīng征zhēng讨tǎo。马mǎ超chāo等děng屯tún兵bīng潼tóng关guān，曹cáo操cāo敕chì令lìng曹cáo仁rén等děng说shuō：“关guān西xī兵bīng马mǎ精jīng悍hàn，应yīng坚jiān守shǒu壁bì垒lěi，不bú要yào交jiāo战zhàn。”秋qiū七qī月yuè，曹cáo操cāo亲qīn自zì西xī征zhēng，曹cáo军jūn与yǔ马mǎ超chāo军jūn各gè在zài潼tóng关guān内nèi外wài对duì峙zhì。曹cáo操cāo急jí于yú攻gōng下xià，暗àn中zhōng派pài徐xú晃huǎng、朱zhū灵líng等děng，夜yè渡dù蒲pú阪bǎn津jīn，据jù黄huáng河hé以yǐ西xī为wèi营yíng。曹cáo操cāo自zì潼tóng关guān向xiàng北běi渡dù河hé，未wèi能néng上shàng岸àn之zhī际jì，马mǎ超chāo急jí放fàng出chū船chuán迎yíng战zhàn。校xiào尉wèi丁dīng斐fěi，因yīn而ér放fàng出chū牛niú马mǎ活huó动dòng，以yǐ引yǐn诱yòu马mǎ超chāo兵bīng。马mǎ超chāo兵bīng见jiàn牛niú马mǎ，乱luàn争zhēng取qǔ牛niú马mǎ。曹cáo操cāo兵bīng因yīn而ér得dé渡dù过guò登dēng岸àn，乃nǎi沿yán黄huáng河hé作zuò甬yǒng道dào而ér向xiàng南nán。马mǎ超chāo军jūn退tuì，拒jù守shǒu渭wèi口kǒu。曹cáo操cāo乃nǎi多duō设shè疑yí兵bīng，而ér暗àn中zhōng用yòng船chuán载zài兵bīng入rù渭wèi水shuǐ，作zuò浮fú桥qiáo。夜yè间jiān，分fēn兵bīng扎zhā营yíng于yú渭wèi水shuǐ之zhī南nán。马mǎ超chāo军jūn夜yè袭xí攻gōng曹cáo营yíng，而ér曹cáo操cāo却què早zǎo有yǒu伏fú兵bīng，击jī破pò马mǎ超chāo兵bīng。马mǎ超chāo等děng屯tún兵bīng渭wèi水shuǐ南nán，声shēng势shì极jí盛shèng，派pài人rén送sòng信xìn给gěi曹cáo操cāo，要yào曹cáo操cāo割gē黄huáng河hé以yǐ西xī地dì给gěi马mǎ超chāo，则zé可kě以yǐ讲jiǎng和hé，曹cáo操cāo不bù肯kěn。九jiǔ月yuè，曹cáo操cāo进jìn兵bīng渡dù渭wèi水shuǐ。马mǎ超chāo等děng屡lǚ次cì挑tiǎo战zhàn，曹cáo操cāo不bù与yǔ战zhàn。马mǎ超chāo又yòu坚jiān决jué要yào曹cáo操cāo割gē地dì言yán和hé，并bìng要yāo求qiú送sòng去qù任rèn子zi（保bǎo举jǔ一yī子zi）以yǐ为wéi质zhì。曹cáo操cāo用yòng贾jiǎ诩xǔ计jì，假jiǎ意yì许xǔ和hé。韩hán遂suì请qǐng求qiú与yǔ曹cáo操cāo相xiāng见jiàn，曹cáo操cāo与yǔ韩hán遂suì之zhī父fù是shì同tóng年nián孝xiào廉lián，又yòu是shì韩hán遂suì同tóng时shí年nián岁suì相xiāng近jìn的de朋péng友yǒu，于yú是shì二èr人rén交jiāo马mǎ相xiāng谈tán而ér不bù谈tán及jí两liǎng军jūn之zhī事shì，仅jǐn说shuō以yǐ往wǎng在zài京jīng都dū的de旧jiù事shì。二èr人rén抚fǔ掌zhǎng欢huān笑xiào，状zhuàng甚shèn欣xīn悦yuè。谈tán罢bà之zhī后hòu，马mǎ超chāo问wèn韩hán遂suì：“所suǒ谈tán何hé事shì？”韩hán遂suì说shuō：“没méi有yǒu谈tán何hé事shì！”马mǎ超chāo和hé其qí他tā人rén都dōu怀huái疑yí二èr人rén有yǒu何hé密mì语yǔ。过guò些xiē天tiān，曹cáo操cāo又yòu写xiě给gěi韩hán遂suì一yī封fēng信xìn，信xìn中zhōng言yán语yǔ有yǒu多duō处chù涂tú改gǎi，看kàn起qǐ来lái好hǎo像xiàng韩hán遂suì所suǒ改gǎi定dìng。马mǎ超chāo等děng人rén更gèng怀huái疑yí韩hán遂suì，以yǐ为wéi韩hán遂suì与yǔ曹cáo操cāo必bì有yǒu秘mì密mì之zhī议yì。至zhì此cǐ，曹cáo操cāo乃nǎi与yǔ马mǎ超chāo约yuē日rì会huì战zhàn，先xiān用yòng轻qīng兵bīng挑tiāo马mǎ超chāo兵bīng，战zhàn了le很hěn久jiǔ，乃nǎi纵zòng出chū精jīng锐ruì骑qí兵bīng，猛měng力lì夹jiā击jī，大dà破pò马mǎ军jūn，斩zhǎn了le成chéng宜yí、李lǐ堪kān等děng。韩hán遂suì、马mǎ超chāo等děng走zǒu奔bēn凉liáng州zhōu，杨yáng秋qiū奔bēn安ān定dìng，关guān中zhōng之zhī地dì平píng定dìng。诸zhū将jiāng或huò问wèn曹cáo操cāo：“在zài先xiān，贼zéi守shǒu潼tóng关guān，渭wèi水shuǐ之zhī北běi道dào路lù成chéng缺quē口kǒu，我wǒ公gōng不bù从cóng河hé东dōng击jī冯féng翊yì，而ér反fǎn守shǒu潼tóng关guān，经jīng多duō日rì而ér后hòu北běi渡dù黄huáng河hé，为wèi何hé如rú此cǐ攻gōng法fǎ？”曹cáo操cāo说shuō：“贼zéi守shǒu潼tóng关guān，如rú果guǒ我wǒ入rù河hé东dōng，贼zéi必bì定dìng引yǐn兵bīng守shǒu各gè渡dù口kǒu，那nà样yàng西xī河hé就jiù不bù能néng渡dù过guò了le。我wǒ故gù意yì以yǐ大dà兵bīng攻gōng向xiàng潼tóng关guān，贼zéi众zhòng当dāng然rán全quán力lì南nán守shǒu潼tóng关guān，西xī河hé守shǒu备bèi就jiù必bì空kōng虚xū，所suǒ以yǐ徐xú晃huǎng、朱zhū灵líng二èr人rén能néng够gòu取qǔ得dé西xī河hé。然rán后hòu我wǒ引yǐn兵bīng北běi渡dù黄huáng河hé，贼zéi与yǔ我wǒ所suǒ以yǐ不bù能néng争zhēng西xī河hé，只zhǐ因yīn徐xú、朱zhū二èr将jiāng之zhī兵bīng已yǐ在zài西xī河hé之zhī故gù。连lián车chē，竖shù立lì栅zhà栏lán，作zuò甬yǒng道dào而ér向xiàng南nán，既jì作zuò成chéng不bù可kě胜shèng之zhī势shì，且qiě以yǐ示shì弱ruò；渡dù渭wèi水shuǐ，作zuò坚jiān垒lěi，贼zéi虽suī来lái而ér不bù出chū战zhàn，因yīn能néng使shǐ贼zéi骄jiāo矜jīn自zì大dà。所suǒ以yǐ贼zéi不bù作zuò营yíng垒lěi准zhǔn备bèi作zuò战zhàn，而ér要yāo求qiú割gē地dì给gěi他tā。我wǒ顺shùn贼zéi之zhī心xīn意yì，许xǔ他tā割gē地dì讲jiǎng和hé，使shǐ他tā自zì觉jué安ān稳wěn必bì胜shèng，而ér不bù作zuò战zhàn争zhēng准zhǔn备bèi。因yīn此cǐ，我wǒ能néng够gòu有yǒu时shí间jiān畜xù养yǎng士shì卒zú之zhī力lì，一yí旦dàn出chū兵bīng猛měng击jī贼zéi军jūn，这zhè就jiù是shì所suǒ谓wèi迅xùn雷léi不bù及jí掩yǎn耳ěr。用yòng兵bīng的de变biàn化huà，固gù然rán没méi有yǒu一yī成chéng不bù变biàn之zhī理lǐ。”在zài交jiāo战zhàn之zhī始shǐ，马mǎ超chāo兵bīng每měi一yī部bù增zēng师shī开kāi到dào，曹cáo操cāo则zé有yǒu喜xǐ色sè。马mǎ军jūn溃kuì败bài之zhī后hòu，诸zhū将jiāng问wèn其qí原yuán因yīn。曹cáo操cāo答dá说shuō：“关guān中zhōng地dì方fāng大dà而ér路lù远yuǎn，若ruò贼zéi兵bīng各gè依yī险xiǎn要yào防fáng阻zǔ，我wǒ要yào一yī一yī征zhēng伐fá，非fēi一yī两liǎng年nián时shí间jiān，不bù能néng平píng定dìng。现xiàn在zài贼zéi兵bīng都dōu来lái，集jí在zài一yì起qǐ，兵bīng众zhòng虽suī多duō，并bìng不bù相xiāng归guī服fú。军jūn队duì没méi有yǒu适shì合hé的de主zhǔ帅shuài，立lì功gōng便biàn不bù容róng易yì，我wǒ所suǒ以yǐ心xīn中zhōng喜xǐ悦yuè。”