第dì二èr部bù分fèn 三sān国guó志zhì卷juǎn十shí四sì 魏wèi书shū十shí四sì（5）

太tài祖zǔ征zhēng讨tǎo张zhāng鲁lǔ，转zhuǎn任rèn刘liú晔yè为wéi主zhǔ簿bù。到dào了le汉hàn中zhōng，山shān路lù险xiǎn峻jùn难nán爬pá，军jūn粮liáng十shí分fēn缺quē乏fá。太tài祖zǔ说shuō：“这zhè只zhǐ是shì个gè妖yāo妄wàng的de国guó家jiā罢bà了le，有yǒu没méi有yǒu都dōu起qǐ不bù了liǎo什shén么me作zuò用yòng，我wǒ军jūn缺quē少shǎo粮liáng食shí，不bù如rú赶gǎn快kuài回huí去qù。”就jiù自zì己jǐ带dài兵bīng回huí去qù，命mìng令lìng刘liú晔yè监jiān督dū后hòu面miàn各gè部bù军jūn队duì，让ràng他tā们men按àn顺shùn序xù撤chè出chū。刘liú晔yè计jì算suàn张zhāng鲁lǔ可kě以yǐ攻gōng克kè，再zài加jiā上shàng粮liáng道dào不bù继jì，虽suī然rán撤chè出chū，军jūn队duì还hái不bù能néng全quán部bù保bǎo住zhù，就jiù飞fēi驰chí告gào诉sù太tài祖zǔ：“不bù如rú去qù进jìn攻gōng。”于yú是shì进jìn兵bīng，派pài出chū很hěn多duō弓gōng箭jiàn手shǒu射shè他tā的de军jūn营yíng。张zhāng鲁lǔ逃táo走zǒu，汉hàn中zhōng就jiù平píng定dìng了le。刘liú晔yè进jìn一yí步bù说shuō：“明míng公gōng用yòng五wǔ千qiān步bù兵bīng，率shuài领lǐng着zhe他tā们men要yào杀shā董dǒng卓zhuó，北běi败bài袁yuán绍shào，南nán伐fá刘liú表biǎo，九jiǔ州zhōu百bǎi郡jùn，并bìng吞tūn了le十shí分fēn之zhī八bā，威wēi势shì震zhèn动dòng天tiān下xià，慑shè服fú海hǎi外wài。现xiàn在zài攻gōng下xià汉hàn中zhōng，蜀shǔ人rén望wàng风fēng就jiù吓xià破pò了le胆dǎn，城chéng池chí马mǎ上shàng失shī守shǒu，这zhè样yàng子zi向xiàng前qián推tuī进jìn，蜀shǔ地dì只zhǐ要yào送sòng一yī份fèn军jūn书shū去qù就jiù可kě以yǐ平píng定dìng了le。刘liú备bèi，是shì人rén中zhōng豪háo杰jié，有yǒu谋móu但dàn不bù灵líng敏mǐn，获huò得dé蜀shǔ地dì的de日rì子zi还hái少shǎo，蜀shǔ人rén还hái没méi信xìn赖lài他tā。现xiàn在zài打dǎ败bài了le汉hàn中zhōng，使shǐ蜀shǔ人rén惊jīng慌huāng，他tā们men的de形xíng势shì自zì然rán就jiù危wēi险xiǎn了le，以yǐ公gōng的de神shén明míng，利lì用yòng他tā们men倾qīng危wēi的de时shí候hòu去qù逼bī迫pò他tā，没méi有yǒu攻gōng不bù下xià的de。如rú果guǒ稍shāo为wéi迟chí了le，诸zhū葛gě亮liàng明míng达dá治zhì道dào而ér做zuò宰zǎi相xiàng，关guān羽yǔ、张zhāng飞fēi勇yǒng冠guàn三sān军jūn而ér做zuò将jiàng领lǐng，蜀shǔ民mín已yǐ经jīng安ān定dìng，据jù守shǒu着zhe险xiǎn要yào之zhī地dì，那nà么me就jiù不bù能néng再zài进jìn攻gōng了le。现xiàn在zài不bù攻gōng下xià它tā，以yǐ后hòu一yí定dìng会huì有yǒu忧yōu患huàn。”太tài祖zǔ不bù听tīng他tā的de话huà。大dà军jūn于yú是shì就jiù回huí来lái了le。刘liú晔yè从cóng汉hàn中zhōng回huí来lái，做zuò行xíng军jūn长zhǎng史shǐ，兼jiān领lǐng军jūn。延yán康kāng元yuán年nián（公gōng元yuán220年nián），蜀shǔ将jiāng孟mèng达dá率shuài领lǐng部bù众zhòng来lái投tóu降xiáng。达dá有yǒu容róng貌mào才cái华huá，文wén帝dì非fēi常cháng器qì爱ài他tā，让ràng达dá作zuò新xīn城chéng太tài守shǒu（今jīn湖hú北běi房fáng县xiàn治zhì），加jiā散sàn骑qí常cháng侍shì。刘liú晔yè认rèn为wéi：“孟mèng达dá有yǒu苟gǒu得dé的de心xīn，又yòu仗zhàng恃shì着zhe才cái情qíng喜xǐ欢huān用yòng权quán术shù，一yí定dìng不bú会huì感gǎn恩ēn怀huái义yì。新xīn城chéng和hé吴wú、蜀shǔ接jiē连lián，如rú果guǒ他tā改gǎi变biàn态tài度dù，就jiù会huì为wèi国guó家jiā带dài来lái祸huò害hài。”文wén帝dì终zhōng究jiū没méi改gǎi变biàn对duì孟mèng达dá的de喜xǐ爱ài，后hòu来lái孟mèng达dá终zhōng于yú背bèi叛pàn被bèi杀shā。

黄huáng初chū元yuán年nián（公gōng元yuán220年nián）任rèn刘liú晔yè为wèi侍shì中zhōng，赐cì关guān内nèi侯hóu爵jué位wèi，下xià诏zhào问wèn众zhòng臣chén子zi命mìng令lìng他tā们men猜cāi测cè一yī下xià刘liú备bèi会huì不bú会huì为wèi关guān羽yǔ出chū兵bīng向xiàng吴wú报bào仇chóu。众zhòng人rén议yì论lùn都dōu说shuō：“蜀shǔ只zhǐ是shì一yí个gè小xiǎo国guó，名míng将jiàng只zhǐ有yǒu关guān羽yǔ。羽yǔ死sǐ军jūn败bài，国guó内nèi忧yōu惧jù，没méi有yǒu理lǐ由yóu再zài出chū兵bīng。”只zhǐ有yǒu刘liú晔yè说shuō：“蜀shǔ国guó虽suī然rán又yòu弱ruò又yòu小xiǎo，但dàn刘liú备bèi的de计jì划huà是shì想xiǎng要yào以yǐ威wēi武wǔ自zì强qiáng，一yí定dìng会huì动dòng兵bīng来lái表biǎo示shì他tā有yǒu余yú力lì。而ér且qiě关guān羽yǔ和hé刘liú备bèi，在zài义yì理lǐ上shàng是shì君jūn臣chén，在zài恩ēn情qíng上shàng却què像xiàng父fù子zǐ，关guān羽yǔ死sǐ了le不bù能néng为wèi他tā发fā兵bīng向xiàng敌dí人rén报bào仇chóu，从cóng自zì始shǐ至zhì终zhōng的de情qíng分fēn上shàng来lái说shuō就jiù不bù够gòu了le。”后hòu来lái刘liú备bèi果guǒ然rán出chū兵bīng攻gōng打dǎ吴wú国guó。吴wú用yòng全quán国guó的de力lì量liàng去qù抵dǐ抗kàng他tā，又yòu派pài使shǐ者zhě向xiàng魏wèi称chēng藩fān属shǔ。朝cháo臣chén都dōu道dào贺hè，只zhǐ有yǒu刘liú晔yè说shuō：“吴wú国guó隔gé绝jué在zài江jiāng、汉hàn的de南nán面miàn，没méi有yǒu向xiàng内nèi臣chén服fú的de心xīn已yǐ经jīng很hěn久jiǔ了le。陛bì下xià虽suī然rán大dà德dé和hé有yǒu虞yú氏shì相xiāng齐qí，但dàn是shì恶è贼zéi的de本běn性xìng，并bìng不bú会huì感gǎn动dòng。因yīn为wèi遇yù到dào困kùn难nán，才cái来lái请qǐng求qiú臣chén服fú，一yí定dìng不bù可kě相xiāng信xìn。他tā一yí定dìng是shì外wài面miàn受shòu到dào压yā迫pò，里lǐ面miàn穷qióng困kùn，然rán后hòu才cái派pài出chū这zhè个ge使shǐ者zhě，我wǒ们men可kě以yǐ利lì用yòng他tā的de穷qióng困kùn，攻gōng打dǎ他tā，把bǎ他tā攻gōng下xià来lái。如rú果guǒ一yī天tiān纵zòng敌dí，是shì几jǐ世shì的de祸huò患huàn，不bù可kě以yǐ不bù明míng察chá呀ya。”刘liú备bèi军jūn队duì失shī败bài撤chè退tuì以yǐ后hòu，吴wú对duì魏wèi也yě就jiù不bù再zài礼lǐ敬jìng了le，文wén帝dì想xiǎng发fā兵bīng去qù攻gōng他tā，刘liú晔yè认rèn为wéi：“他tā刚gāng刚gāng得dé胜shèng，上shàng下xià一yī心xīn，而ér且qiě有yǒu江jiāng湖hú的de阻zǔ碍ài，仓cāng猝cù间jiān一yí定dìng难nán攻gōng下xià。”文wén帝dì不bù听tīng。五wǔ年nián（公gōng元yuán224年nián），到dào广guǎng陵líng泗sì口kǒu（今jīn江jiāng苏sū铜tóng山shān县xiàn境jìng），命mìng令lìng荆jīng州zhōu、扬yáng州zhōu各gè路lù军jūn队duì一yì起qǐ进jìn攻gōng。集jí合hé群qún臣chén，问wèn道dào：“孙sūn权quán是shì否fǒu会huì自zì己jǐ带dài兵bīng来lái应yìng战zhàn？”众zhòng臣chén都dōu说shuō：“陛bì下xià亲qīn自zì来lái征zhēng讨tǎo，孙sūn权quán恐kǒng惧jù，一yí定dìng会huì发fā动dòng全quán国guó的de力lì量liàng来lái应yìng战zhàn。他tā也yě不bù敢gǎn把bǎ大dà队duì人rén马mǎ委wěi托tuō给gěi臣chén下xià，一yí定dìng会huì自zì己jǐ率shuài领lǐng前qián来lái。”刘liú晔yè说shuō：“他tā认rèn为wéi陛bì下xià是shì要yào以yǐ天tiān子zi的de威wēi重zhòng去qù牵qiān制zhì，而ér真zhēn正zhèng越yuè过guò江jiāng湖hú去qù攻gōng打dǎ的de却què是shì别bié的de将jiàng领lǐng，一yí定dìng会huì整zhěng军jūn等děng待dài事shì情qíng的de演yǎn变biàn，不bú会huì有yǒu所suǒ举jǔ动dòng。”文wén帝dì大dà驾jià停tíng驻zhù了le好hǎo几jǐ天tiān，孙sūn权quán果guǒ然rán不bú到dào，于yú是shì文wén帝dì就jiù班bān师shī回huí国guó了le。说shuō道dào：“卿qīng的de谋móu议yì是shì对duì的de，但dàn应yīng该gāi记jì住zhù为wèi我wǒ消xiāo灭miè这zhè两liǎng个gè叛pàn贼zéi，不bù能néng只zhǐ知zhī道dào他tā的de情qíng势shì就jiù算suàn了le。”

明míng帝dì即jí位wèi，进jìn爵jué东dōng亭tíng侯hóu，封fēng邑yì三sān百bǎi户hù。下xià诏zhào书shū说shuō：“尊zūn崇chóng祖zǔ先xiān，为wèi的de是shì崇chóng尚shàng孝xiào道dào表biǎo扬yáng美měi德dé；追zhuī求qiú敬jìng始shǐ，为wèi的de是shì笃dǔ行xíng教jiào化huà，流liú传chuán普pǔ及jí。所suǒ以yǐ成chéng汤tāng、文wén王wáng、武wǔ王wáng，实shí建jiàn商shāng朝cháo、周zhōu朝cháo，《诗shī经jīng》、《尚shàng书shū》之zhī义yì，追zhuī尊zūn他tā们men的de先xiān祖zǔ稷jì、契qì，歌gē颂sòng有yǒu娀sōng、姜jiāng嫄yuán的de事shì迹jì，以yǐ表biǎo明míng盛shèng德dé的de源yuán流liú，承chéng受shòu天tiān命mìng的de由yóu来lái。自zì从cóng我wǒ魏wèi王wáng室shì承chéng接jiē帝dì王wáng的de统tǒng绪xù，既jì发fā迹jì在zài高gāo皇huáng、太tài皇huáng帝dì，而ér功gōng业yè昌chāng隆lóng在zài武wǔ皇huáng、文wén皇huáng帝dì。至zhì于yú高gāo皇huáng的de父fù亲qīn处chǔ士shì君jūn，深shēn修xiū美měi德dé恭gōng让ràng、行xíng动dòng如rú神shén之zhī明míng，此cǐ乃nǎi天tiān地dì神shén明míng所suǒ赐cì之zhī福fú，祖zǔ宗zōng神shén灵líng所suǒ由yóu来lái呀ya。但dàn精jīng神shén幽yōu渺miǎo遥yáo远yuǎn，名míng号hào称chēng谓wèi没méi有yǒu记jì载zǎi，就jiù不bù算suàn是shì尊zūn崇chóng孝xiào道dào重zhòng视shì本běn源yuán了le。希xī望wàng从cóng公gōng卿qīng以yǐ下xià的de众zhòng臣chén，共gòng商shāng号hào谥shì。”刘liú晔yè议yì论lùn道dào：“圣shèng帝dì孝xiào孙sūn想xiǎng要yào褒bāo扬yáng崇chóng敬jìng先xiān祖zǔ，实shí在zài是shì无wú所suǒ限xiàn量liàng的de。但dàn是shì亲qīn疏shū的de定dìng数shù，远yuǎn近jìn的de降jiàng等děng，都dōu有yǒu礼lǐ数shù，因yīn此cǐ割gē断duàn私sī情qíng，以yǐ成chéng公gōng法fǎ，是shì万wàn世shì的de定dìng律lǜ。周zhōu王wáng所suǒ以yǐ要yào上shàng推tuī其qí祖zǔ后hòu稷jì，是shì因yīn为wèi他tā帮bāng助zhù唐táng尧yáo有yǒu功gōng，名míng字zì记jì载zǎi在zài祭jì祀sì的de典diǎn籍jí里lǐ的de缘yuán故gù呀ya！至zhì于yú汉hàn氏shì的de开kāi始shǐ，追zhuī谥shì之zhī义yì，不bù超chāo过guò他tā的de父fù亲qīn。往wǎng上shàng比bǐ照zhào周zhōu室shì，那nà么me大dà魏wèi的de发fā迹jì应yìng从cóng高gāo祖zǔ开kāi始shǐ，往wǎng下xià论lùn及jí汉hàn氏shì，那nà么me追zhuī谥shì的de礼lǐ制zhì不bú到dào他tā的de祖zǔ辈bèi。这zhè实shí在zài是shì往wǎng代dài的de成chéng法fǎ，当dāng今jīn的de明míng义yì呀ya！陛bì下xià孝xiào思sī发fā自zì内nèi心xīn，实shí在zài不bù能néng遏è止zhǐ，但dàn是shì君jūn王wáng的de一yī举jǔ一yī动dòng一yí定dìng要yào记jì载zǎi下xià来lái，所suǒ以yǐ礼lǐ制zhì要yào特tè别bié谨jǐn慎shèn呀ya。我wǒ认rèn为wéi追zhuī尊zūn的de意yì义yì，应yīng该gāi到dào高gāo皇huáng就jiù可kě以yǐ了le。”尚shàng书shū卫wèi臻zhēn和hé刘liú晔yè的de议yì论lùn相xiāng同tóng，追zhuī谥shì的de事shì情qíng于yú是shì就jiù施shī行xíng了le。辽liáo东dōng太tài守shǒu公gōng孙sūn渊yuān篡cuàn夺duó叔shū父fù的de爵jué位wèi，擅shàn自zì自zì立lì，派pài使shǐ者zhě呈chéng上shàng表biǎo状zhuàng。刘liú晔yè认rèn为wéi公gōng孙sūn氏shì是shì汉hàn朝cháo时shí所suǒ任rèn用yòng的de，于yú是shì就jiù世shì代dài相xiāng承chéng袭xí辽liáo东dōng太tài守shǒu的de职zhí位wèi，水shuǐ道dào要yào经jīng过guò海hǎi，陆lù路lù则zé有yǒu山shān阻zǔ隔gé，所suǒ以yǐ像xiàng胡hú人rén夷yí狄dí般bān绝jué远yuǎn难nán以yǐ控kòng制zhì，而ér世shì代dài掌zhǎng权quán的de时shí日rì已yǐ经jīng很hěn久jiǔ。现xiàn在zài如rú果guǒ不bù杀shā他tā，以yǐ后hòu一yí定dìng会huì产chǎn生shēng祸huò患huàn。如rú果guǒ等děng到dào他tā产chǎn生shēng二èr心xīn用yòng兵bīng抗kàng拒jù，然rán后hòu再zài去qù讨tǎo伐fá他tā，在zài事shì情qíng上shàng就jiù比bǐ较jiào困kùn难nán。不bù如rú利lì用yòng他tā新xīn立lì，有yǒu同tóng党dǎng也yě有yǒu仇chóu敌dí的de时shí候hòu，在zài他tā没méi料liào想xiǎng到dào之zhī前qián，派pài兵bīng到dào城chéng下xià，设shè立lì悬xuán赏shǎng募mù集jí士shì兵bīng，这zhè样yàng不bù动dòng兵bīng就jiù可kě以yǐ平píng定dìng了le。后hòu来lái刘liú渊yuān终zhōng究jiū叛pàn变biàn了le。

刘liú晔yè在zài朝cháo中zhōng，大dà略lüè都dōu不bù交jiāo接jiē当dāng时shí人rén，有yǒu人rén问wèn他tā原yuán因yīn，刘liú晔yè回huí答dá：“魏wèi室shì即jí帝dì位wèi还hái不bù久jiǔ，明míng智zhì的de人rén知zhī道dào天tiān命mìng，俗sú人rén或huò许xǔ未wèi能néng感gǎn觉jué，我wǒ在zài汉hàn朝cháo是shì宗zōng室shì支zhī叶yè，在zài魏wèi是shì心xīn腹fù，稀xī朋péng少shǎo伴bàn，在zài义yì理lǐ上shàng是shì不bú会huì错cuò的de。”太tài和hé六liù年nián，因yīn病bìng任rèn太tài中zhōng大dà夫fū。不bù久jiǔ，为wèi大dà鸿hóng胪lú，在zài位wèi两liǎng年nián退tuì位wèi，又yòu任rèn太tài中zhōng大dà夫fū，死sǐ后hòu，谥shì号hào为wèi景jǐng侯hóu。子zi承chéng嗣sì爵jué位wèi，小xiǎo儿ér子zi陶táo，才cái华huá也yě很hěn高gāo，但dàn品pǐn行xíng不bù好hǎo，官guān做zuò到dào平píng原yuán太tài守shǒu。

范fàn晔yè评píng论lùn说shuō：程chéng昱yù、郭guō嘉jiā、董dǒng昭zhāo、刘liú晔yè、蒋jiǎng济jì才cái智zhì策cè划huà谋móu略lüè，真zhēn是shì世shì上shàng奇qí士shì，虽suī然rán清qīng平píng的de政zhèng治zhì道dào德dé功gōng业yè，和hé荀xún攸yōu不bù同tóng，但dàn是shì谋móu划huà预yù料liào的de才cái智zhì，却què和hé他tā一yī样yàng。刘liú放fàng的de文wén墨mò书shū翰hàn，孙sūn资zī的de勤qín劳láo谨jǐn慎shèn，同tóng任rèn国guó家jiā重zhòng臣chén，权quán势shì知zhī名míng当dāng代dài，却què不bù合hé忠zhōng信xìn正zhèng道dào，所suǒ以yǐ讥jī讽fěng谄chǎn媚mèi之zhī声shēng，往wǎng往wǎng是shì事shì过guò其qí实shí呀ya！