第dì三sān部bù分fèn 三sān国guó志zhì卷juǎn三sān十shí二èr 蜀shǔ书shū二èr（4）

建jiàn安ān十shí九jiǔ年nián夏xià，雒luò城chéng被bèi攻gōng破pò。刘liú备bèi军jūn进jìn攻gōng成chéng都dū，围wéi攻gōng数shù十shí日rì，刘liú璋zhāng出chū城chéng投tóu降xiáng。蜀shǔ地dì原yuán极jí富fù足zú丰fēng盛shèng，民mín生shēng康kāng乐lè。刘liú备bèi大dà摆bǎi酒jiǔ席xí饮yǐn宴yàn士shì卒zú，取qǔ蜀shǔ中zhōng金jīn银yín财cái物wù，分fēn赐cì将jiàng士shì。至zhì于yú民mín间jiān所suǒ藏cáng米mǐ谷gǔ布bù帛bó，则zé仍réng归guī还huán民mín间jiān原yuán主zhǔ。刘liú备bèi又yòu复fù加jiā领lǐng益yì州zhōu牧mù，诸zhū葛gě亮liàng为wèi股gǔ肱gōng，为wèi军jūn师shī将jiāng军jūn、益yì州zhōu太tài守shǒu。法fǎ正zhèng为wèi谋móu士shì，为wèi蜀shǔ郡jùn太tài守shǒu、扬yáng武wǔ将jiàng军jūn。关guān羽yǔ、张zhāng飞fēi、马mǎ超chāo为wèi爪zhǎo牙yá，以yǐ关guān羽yǔ董dǒng督dū荆jīng州zhōu事shì，张zhāng飞fēi、马mǎ超chāo都dōu为wèi将jiāng军jūn。许xǔ靖jìng、麋mí竺zhú为wèi宾bīn友yǒu。至zhì于yú董dǒng和hé、黄huáng权quán、李lǐ严yán等děng，本běn来lái是shì刘liú璋zhāng所suǒ任rèn用yòng之zhī人rén；而ér吴wú壹yī、费fèi观guān等děng人rén，又yòu是shì刘liú璋zhāng的de姻yīn亲qīn；彭péng羕yàng却què是shì刘liú璋zhāng所suǒ排pái斥chì之zhī人rén；刘liú巴bā则zé是shì刘liú备bèi早zǎo日rì所suǒ忌jì恨hèn之zhī人rén，然rán而ér刘liú备bèi都dōu任rèn他tā们men居jū显xiǎn要yào的de官guān位wèi，能néng尽jǐn量liàng的de用yòng他tā们men每měi人rén的de器qì量liàng和hé能néng力lì。因yīn此cǐ，所suǒ有yǒu蜀shǔ地dì有yǒu志zhì之zhī士shì，没méi有yǒu不bù竞jìng相xiāng劝quàn勉miǎn，愿yuàn为wèi效xiào力lì的de。

建jiàn安ān二èr十shí年nián，孙sūn权quán因yīn刘liú备bèi已yǐ经jīng得dé到dào益yì州zhōu，派pài使shǐ者zhě报bào刘liú备bèi，要yào得de到dào荆jīng州zhōu。刘liú备bèi说shuō：“等děng我wǒ得dé到dào凉liáng州zhōu，当dāng即jí把bǎ荆jīng州zhōu送sòng给gěi你nǐ。”孙sūn权quán很hěn生shēng气qì，乃nǎi派pài遣qiǎn吕lǚ蒙méng袭xí夺duó长cháng沙shā、零líng陵líng、桂guì阳yáng三sān郡jùn。刘liú备bèi引yǐn兵bīng五wǔ万wàn，攻gōng下xià公gōng安ān，令lìng关guān羽yǔ入rù益yì阳yáng。这zhè一yī年nián，曹cáo操cāo攻gōng取qǔ汉hàn中zhōng，张zhāng鲁lǔ逃táo走zǒu到dào巴bā西xī。刘liú备bèi闻wén悉xī消xiāo息xī，和hé孙sūn权quán连lián和hé，分fēn荆jīng州zhōu江jiāng夏xià、长cháng沙shā、桂guì阳yáng属shǔ东dōng归guī吴wú；南nán郡jùn、零líng陵líng、武wǔ陵líng西xī归guī蜀shǔ。然rán后hòu刘liú备bèi引yǐn兵bīng回huí江jiāng州zhōu，遣qiǎn黄huáng权quán率lǜ兵bīng迎yíng张zhāng鲁lǔ，而ér张zhāng鲁lǔ已yǐ降jiàng曹cáo操cāo。曹cáo操cāo使shǐ夏xià侯hóu渊yuān、张zhāng郃hé屯tún兵bīng汉hàn中zhōng，屡lǚ次cì侵qīn犯fàn巴bā地dì。刘liú备bèi令lìng张zhāng飞fēi进jìn兵bīng宕dàng渠qú，与yǔ张zhāng郃hé战zhàn于yú瓦wǎ口kǒu，张zhāng飞fēi击jī破pò张zhāng郃hé等děng。张zhāng郃hé收shōu兵bīng回huí南nán郑zhèng，刘liú备bèi也yě回huí到dào成chéng都dū。

建jiàn安ān二èr十shí三sān年nián，刘liú备bèi率shuài领lǐng众zhòng将jiāng进jìn兵bīng汉hàn中zhōng，分fēn遣qiǎn将jiāng军jūn吴wú兰lán、雷léi铜tóng等děng入rù武wǔ都dōu，都dōu被bèi曹cáo操cāo军jūn所suǒ消xiāo灭miè。刘liú备bèi驻zhù兵bīng于yú阳yáng平píng关guān（陕shǎn西xī宁níng羌qiāng县xiàn东dōng北běi），与yǔ夏xià侯hóu渊yuān、张zhāng郃hé等děng相xiāng对duì峙zhì。

建jiàn安ān二èr十shí四sì年nián春chūn，刘liú备bèi军jūn自zì阳yáng平píng关guān南nán进jìn，渡dù沔miǎn水shuǐ，沿yán山shān向xiàng前qián，于yú定dìng军jūn山shān依yī势shì作zuò营yíng。夏xià侯hóu渊yuān领lǐng兵bīng来lái争zhēng取qǔ其qí地dì势shì。刘liú备bèi命mìng黄huáng忠zhōng乘chéng高gāo地dì势shì，鼓gǔ噪zào而ér攻gōng，大dà破pò夏xià侯hóu渊yuān兵bīng。斩zhǎn夏xià侯hóu渊yuān和hé曹cáo操cāo所suǒ指zhǐ派pài益yì州zhōu刺cì史shǐ赵zhào颙yóng等děng。曹cáo操cāo从cóng长cháng安ān兴xīng大dà兵bīng南nán征zhēng。刘liú备bèi远yuǎn在zài蜀shǔ中zhōng，计jì算suàn着zhe说shuō：“曹cáo操cāo虽suī然rán来lái攻gōng，无wú能néng为wéi力lì，我wǒ必bì能néng得dé到dào汉hàn川chuān了le。”及jí曹cáo操cāo来lái到dào，刘liú备bèi聚jù合hé兵bīng众zhòng，据jù守shǒu险xiǎn要yào，始shǐ终zhōng不bù肯kěn交jiāo锋fēng，经jīng几jǐ个gè月yuè，曹cáo军jūn不bù能néng攻gōng下xià刘liú备bèi据jù守shǒu之zhī地dì，而ér士shì卒zú逃táo亡wáng的de日rì益yì加jiā多duō。到dào了le夏xià季jì，曹cáo操cāo果guǒ然rán引yǐn兵bīng回huí去qù。刘liú备bèi乃nǎi得dé到dào汉hàn中zhōng。派pài刘liú封fēng、孟mèng达dá、李lǐ平píng等děng攻gōng上shàng庸yōng，上shàng庸yōng太tài守shǒu申shēn耽dān降jiàng。

秋qiū，蜀shǔ中zhōng群qún下xià官guān员yuán，拥yōng戴dài刘liú备bèi为wèi汉hàn中zhōng王wáng，上shàng表biǎo于yú汉hàn献xiàn帝dì。

汉hàn中zhōng王wáng刘liú备bèi上shàng言yán于yú汉hàn献xiàn帝dì说shuō：“臣chén以yǐ仅jǐn能néng备bèi群qún臣chén之zhī数shù，无wú所suǒ作zuò为wéi之zhī材cái，蒙méng受shòu上shàng将jiàng之zhī大dà任rèn。整zhěng饬chì三sān军jūn，奉fèng遣qiǎn于yú外wài，不bù得dé扫sǎo除chú贼zéi寇kòu，解jiě除chú厄è难nàn，安ān定dìng社shè稷jì，匡kuāng正zhèng王wáng室shì。久jiǔ使shǐ陛bì下xià圣shèng教jiào衰shuāi微wēi，宇yǔ宙zhòu之zhī内nèi，否fǒu而ér未wèi泰tài，惟wéi心xīn中zhōng忧yōu惧jù，反fǎn侧cè不bù安ān，中zhōng心xīn如rú病bìng，有yǒu如rú头tóu疾jí。往wǎng昔xī董dǒng卓zhuó造zào成chéng作zuò乱luàn之zhī阶jiē，从cóng此cǐ之zhī后hòu，群qún凶xiōng纵zòng横héng，残cán杀shā群qún众zhòng，破pò坏huài海hǎi内nèi。赖lài得dé陛bì下xià圣shèng德dé威wēi灵líng，人rén神shén同tóng感gǎn，或huò有yǒu忠zhōng义yì奋fèn发fā之zhī人rén，乃nǎi能néng治zhì事shì讨tǎo贼zéi。或huò有yǒu上shàng天tiān降jiàng罚fá，暴bào逆nì之zhī人rén都dōu归guī死sǐ亡wáng，乃nǎi渐jiàn如rú冰bīng消xiāo。惟wéi独dú曹cáo操cāo，久jiǔ久jiǔ未wèi能néng枭xiāo首shǒu除chú灭miè，侵qīn夺duó高gāo位wèi，专zhuān擅shàn国guó权quán，肆sì意yì至zhì极jí，为wèi乱luàn无wú忌jì。臣chén从cóng前qián与yǔ车chē骑qí将jiāng军jūn董dǒng承chéng，图tú谋móu讨tǎo除chú曹cáo操cāo，而ér事shì机jī泄xiè露lòu，董dǒng承chéng被bèi害hài。臣chén流liú亡wáng在zài外wài，失shī去qù所suǒ据jù，忠zhōng义yì之zhī心xīn，未wèi得dé实shí现xiàn。乃nǎi使shǐ曹cáo操cāo得dé以yǐ穷qióng凶xiōng极jí逆nì，杀shā戮lù皇huáng后hòu，鸩zhèn害hài皇huáng子zi。臣chén虽suī纠jiū合hé同tóng盟méng，心xīn中zhōng常cháng念niàn有yǒu所suǒ奋fèn力lì，但dàn因yīn懦nuò弱ruò不bù武wǔ，历lì多duō年nián而ér未wèi有yǒu成chéng效xiào；常cháng恐kǒng一yí旦dàn殒yǔn命mìng，未wèi尽jìn忠zhōng义yì，有yǒu负fù国guó恩ēn。故gù寤wù寐mèi之zhī间jiān，不bù时shí长cháng叹tàn，向xiàng夕xī之zhī时shí，每měi自zì怀huái忧yōu惕tì危wēi惧jù。现xiàn在zài臣chén所suǒ属shǔ群qún僚liáo，以yǐ为wéi在zài昔xī日rì《虞yú书shū》载zài：‘次cì序xù九jiǔ族zú而ér亲qīn之zhī，以yǐ众zhòng多duō明míng达dá之zhī宗zōng族zú，作zuò为wéi羽yǔ翼yì。’五wǔ帝dì之zhī间jiān，或huò有yǒu增zēng损sǔn其qí国guó，而ér封fēng建jiàn之zhī道dào未wèi废fèi。周zhōu以yǐ夏xià商shāng二èr代dài为wéi先xiān例lì，并bìng封fēng建jiàn诸zhū姬jī姓xìng为wèi侯hóu，而ér实shí赖lài晋jìn、郑zhèng夹jiā辅fǔ周zhōu王wáng室shì，国guó家jiā乃nǎi有yǒu福fú祉zhǐ。本běn朝cháo高gāo祖zǔ皇huáng帝dì，龙lóng兴xīng立lì国guó，封fēng同tóng宗zōng子zǐ弟dì为wèi王wáng，大dà启qǐ九jiǔ国guó，终zhōng能néng斩zhǎn除chú诸zhū吕lǚ之zhī作zuò乱luàn，以yǐ安ān刘liú氏shì大dà宗zōng。今jīn曹cáo操cāo厌yàn恶wù刚gāng直zhí，丑chǒu诋dǐ忠zhōng正zhèng，而ér与yǔ曹cáo操cāo共gòng同tóng为wèi恶è者zhě实shí甚shèn众zhòng多duō。曹cáo操cāo之zhī包bāo藏cáng祸huò心xīn篡cuàn盗dào帝dì位wèi，已yǐ然rán显xiǎn著zhù。然rán而ér宗zōng室shì既jì都dōu微wēi弱ruò，帝dì族zú中zhōng也yě无wú有yǒu可kě以yǐ居jū重zhòng位wèi以yǐ讨tǎo逆nì贼zéi之zhī人rén。益yì州zhōu群qún下xià，斟zhēn酌zhuó古gǔ代dài法fǎ典diǎn，可kě以yǐ凭píng借jiè，乃nǎi权quán宜yí行xíng事shì，上shàng尊zūn臣chén为wèi大dà司sī马mǎ汉hàn中zhōng王wáng。臣chén伏fú思sī，自zì作zuò三sān省shěng，以yǐ为wéi身shēn受shòu国guó家jiā厚hòu恩ēn，担dān任rèn一yī方fāng之zhī事shì，尽jǐn用yòng其qí才cái力lì，未wèi能néng有yǒu效xiào，所suǒ已yǐ得dé者zhě，实shí已yǐ过guò本běn分fèn。不bù宜yí再zài辱rǔ居jū高gāo位wèi，加jiā重zhòng罪zuì过guò，多duō生shēng诽fěi谤bàng。惟wéi群qún僚liáo以yǐ大dà义yì逼bī迫pò臣chén就jiù汉hàn中zhōng王wáng之zhī位wèi。臣chén退tuì而ér思sī虑lǜ，想xiǎng寇kòu贼zéi不bù能néng斩zhǎn除chú，国guó难nàn未wèi能néng完wán了le，宗zōng庙miào倾qīng危wēi，社shè稷jì将jiāng要yào毁huǐ坏huài。这zhè些xiē情qíng形xíng，造zào成chéng臣chén担dān负fù重zhòng大dà，忧yōu惧jù自zì责zé，头tóu几jī乎hū为wèi之zhī碎suì裂liè。若ruò能néng适shì应yìng时shí势shì，通tōng权quán达dá变biàn，以yǐ求qiú安ān宁níng世shì事shì，绥suí靖jìng圣shèng朝cháo，虽suī赴fù水shuǐ蹈dǎo火huǒ，是shì所suǒ不bù得dé推tuī辞cí。乃nǎi敢gǎn深shēn虑lǜ常cháng理lǐ，慎shèn取qǔ权quán宜yí，以yǐ防fáng将jiāng来lái后hòu悔huǐ于yú未wèi能néng及jí时shí救jiù国guó杀shā贼zéi。于yú是shì顺shùn从cóng众zhòng人rén之zhī议yì，拜bài受shòu印yìn玺xǐ，用yòng以yǐ崇chóng敬jìng国guó威wēi。仰yǎng思sī此cǐ一yī爵jué号hào，地dì位wèi高gāo而ér恩ēn宠chǒng厚hòu，俯fǔ思sī应yīng如rú何hé报bào效xiào，忧yōu虑lǜ极jí深shēn。自zì感gǎn责zé任rèn重zhòng大dà，惊jīng惧jù震zhèn恐kǒng，喘chuǎn息xī不bù已yǐ。如rú临lín于yú深shēn谷gǔ，战zhàn栗lì自zì危wēi。但dàn愿yuàn尽jìn力lì输shū诚chéng任rèn事shì，奖jiǎng励lì六liù军jūn，率shuài领lǐng群qún下xià义yì兵bīng，整zhěng饬chì出chū师shī，应yīng天tiān顺shùn时shí，扑pū灭miè凶xiōng恶è，讨tǎo伐fá逆nì贼zéi，以yǐ安ān定dìng社shè稷jì，以yǐ报bào答dá万wàn分fēn之zhī恩ēn。谨jǐn拜bài章zhāng，由yóu驿yì传chuán呈chéng上shàng归guī还huán前qián所suǒ假jiǎ左zuǒ将jiāng军jūn宜yí城chéng亭tíng侯hóu印yìn绶shòu。”汉hàn中zhōng王wáng刘liú备bèi于yú是shì回huí归guī成chéng都dū，以yǐ为wéi治zhì都dōu。提tí升shēng魏wèi延yán为wèi都dū督dū，镇zhèn守shǒu汉hàn中zhōng。此cǐ时shí关guān羽yǔ攻gōng击jī曹cáo操cāo部bù将jiàng曹cáo仁rén，生shēng擒qín于yú禁jìn于yú樊fán城chéng。不bù久jiǔ，孙sūn权quán派pài兵bīng将jiāng袭xí击jī关guān羽yǔ，杀shā关guān羽yǔ。孙sūn权quán取qǔ得dé荆jīng州zhōu。