卷juǎn七qī 帝dì纪jì第dì七qī 武wǔ成chéng

世shì祖zǔ武wǔ成chéng皇huáng帝dì，讳huì湛zhàn，神shén武wǔ皇huáng帝dì第dì九jiǔ子zi，孝xiào昭zhāo皇huáng帝dì之zhī母mǔ弟dì也yě。仪yí表biǎo瑰guī杰jié，神shén武wǔ尤yóu所suǒ钟zhōng爱ài。神shén武wǔ方fāng招zhāo怀huái荒huāng远yuǎn，乃nǎi为wèi帝dì聘pìn蠕rú蠕rú太tài子zi庵ān罗luó辰chén女nǚ，号hào“邻lín和hé公gōng主zhǔ”。帝dì时shí年nián八bā岁suì，冠guān服fú端duān严yán，神shén情qíng闲xián远yuǎn，华huá戎róng叹tàn异yì。元yuán象xiàng中zhōng，封fēng长zhǎng广guǎng郡jùn公gōng。天tiān保bǎo初chū，进jìn爵jué为wèi王wáng，拜bài尚shàng书shū令lìng，寻xún兼jiān司sī徒tú，迁qiān太tài尉wèi。乾qián明míng初chū，杨yáng愔yīn等děng密mì相xiāng疏shū忌jì，以yǐ帝dì为wèi大dà司sī马mǎ，领lǐng并bīng州zhōu刺cì史shǐ。帝dì既jì与yǔ孝xiào昭zhāo谋móu诛zhū诸zhū执zhí政zhèng，迁qiān太tài傅fù、录lù尚shàng书shū事shì、领lǐng京jīng畿jī大dà都dū督dū。皇huáng建jiàn初chū，进jìn位wèi右yòu丞chéng相xiàng。孝xiào昭zhāo幸xìng晋jìn阳yáng，帝dì以yǐ懿yì亲qīn居jū守shǒu邺yè，政zhèng事shì咸xián见jiàn委wěi托tuō。二èr年nián，孝xiào昭zhāo崩bēng，遗yí诏zhào征zhēng帝dì入rù统tǒng大dà位wèi。及jí晋jìn阳yáng宫gōng，发fā丧sāng于yú崇chóng德dé殿diàn。皇huáng太tài后hòu令lìng所suǒ司sī宣xuān遗yí诏zhào，左zuǒ丞chéng相xiàng斛hú律lǜ金jīn率lǜ百bǎi僚liáo敦dūn劝quàn，三sān奏zòu，乃nǎi许xǔ之zhī。 大dà宁níng元yuán年nián冬dōng十shí一yī月yuè癸guǐ丑chǒu，皇huáng帝dì即jí位wèi于yú南nán宫gōng，大dà赦shè，改gǎi皇huáng建jiàn二èr年nián为wèi大dà宁níng。乙yǐ卯mǎo，以yǐ司sī徒tú、平píng秦qín王wáng归guī彦yàn为wèi太tài傅fù，以yǐ尚shàng书shū右yòu仆pū射shè、赵zhào郡jùn王wáng睿ruì为wèi尚shàng书shū令lìng，以yǐ太tài尉wèi尉wèi粲càn为wèi太tài保bǎo，以yǐ尚shàng书shū令lìng段duàn韶sháo为wèi大dà司sī马mǎ，以yǐ丰fēng州zhōu刺cì史shǐ娄lóu睿ruì为wèi司sī空kōng，以yǐ太tài傅fù、平píng阳yáng王wáng淹yān为wèi太tài宰zǎi，以yǐ太tài保bǎo、彭péng城chéng王wáng浟yóu为wèi太tài师shī、录lù尚shàng书shū事shì，以yǐ冀jì州zhōu刺cì史shǐ、博bó陵líng王wáng济jì为wèi太tài尉wèi，以yǐ中zhōng书shū监jiān、任rèn城chéng王wáng潜qián为wèi尚shàng书shū左zuǒ仆pū射shè，以yǐ并bīng州zhōu刺cì史shǐ斛hú律lǜ光guāng为wèi右yòu仆pū射shè，封fēng孝xiào昭zhāo皇huáng帝dì太tài子zi百bǎi年nián为wèi乐lè陵líng郡jùn王wáng。庚gēng申shēn，诏zhào大dà使shǐ巡xún行xíng天tiān下xià，求qiú政zhèng善shàn恶è，问wèn人rén疾jí苦kǔ，擢zhuó进jìn贤xián良liáng。是shì岁suì，周zhōu武wǔ帝dì保bǎo定dìng元yuán年nián。 河hé清qīng元yuán年nián春chūn正zhēng月yuè乙yǐ亥hài，车chē驾jià至zhì自zì晋jìn阳yáng。辛xīn巳sì，祀sì南nán郊jiāo。壬rén午wǔ，享xiǎng太tài庙miào。丙bǐng戌xū，立lì妃fēi胡hú氏shì为wèi皇huáng后hòu，子zi纬wěi为wèi皇huáng太tài子zi。大dà赦shè，内nèi外wài百bǎi官guān普pǔ加jiā泛fàn级jí，诸zhū为wèi父fù后hòu者zhě赐cì爵jué一yī级jí。己jǐ亥hài，以yǐ前qián定dìng州zhōu刺cì史shǐ、冯féng翊yì王wáng润rùn为wèi尚shàng书shū左zuǒ仆pū射shè。诏zhào断duàn屠tú杀shā以yǐ顺shùn春chūn令lìng。二èr月yuè丁dīng未wèi，以yǐ太tài宰zǎi、平píng阳yáng王wáng淹yān为wèi青qīng州zhōu刺cì史shǐ、太tài傅fù、领lǐng司sī徒tú，以yǐ领lǐng军jūn大dà将jiāng军jūn、宗zōng师shī、平píng秦qín王wáng归guī彦yàn为wèi太tài宰zǎi、冀jì州zhōu刺cì史shǐ。乙yǐ卯mǎo，以yǐ兼jiān尚shàng书shū令lìng、任rèn城chéng王wáng湝jiē为wèi司sī徒tú。诏zhào散sàn骑qí常cháng侍shì崔cuī瞻zhān聘pìn于yú陈chén。夏xià四sì月yuè辛xīn丑chǒu，皇huáng太tài后hòu娄lóu氏shì崩bēng。乙yǐ巳sì，青qīng州zhōu刺cì史shǐ上shàng言yán，今jīn月yuè庚gēng寅yín河hé、济jì清qīng。以yǐ河hé、济jì清qīng，改gǎi大dà宁níng二èr年nián为wèi河hé清qīng，降jiàng罪zuì人rén各gè有yǒu差chà。五wǔ月yuè甲jiǎ申shēn，祔fù葬zàng武wǔ明míng皇huáng后hòu于yú义yì平píng陵líng。己jǐ丑chǒu，以yǐ尚shàng书shū右yòu仆pū射shè斛hú律lǜ光guāng为wèi尚shàng书shū令lìng。秋qiū七qī月yuè，太tài宰zǎi、冀jì州zhōu刺cì史shǐ、平píng秦qín王wáng归guī彦yàn据jù州zhōu反fǎn，诏zhào大dà司sī马mǎ段duàn韶sháo、司sī空kōng娄lóu睿ruì讨tǎo擒qín之zhī。乙yǐ未wèi，斩zhǎn归guī彦yàn并bìng其qí三sān子zi及jí党dǎng与yǔ二èr十shí人rén于yú都dū市shì。丁dīng酉yǒu，以yǐ大dà司sī马mǎ段duàn韶sháo为wèi太tài傅fù，以yǐ司sī空kōng娄lóu睿ruì为wèi司sī徒tú，以yǐ太tài傅fù、平píng阳yáng王wáng淹yān为wèi太tài宰zǎi，以yǐ尚shàng书shū令lìng斛hú律lǜ光guāng为wèi司sī空kōng，以yǐ太tài子zi太tài傅fù、赵zhào郡jùn王wáng睿ruì为wèi尚shàng书shū令lìng，中zhōng书shū监jiān、河hé间jiān王wáng孝xiào琬wǎn为wèi尚shàng书shū左zuǒ仆pū射shè。癸guǐ亥hài，行xíng幸xìng晋jìn阳yáng。陈chén人rén来lái聘pìn。冬dōng十shí一yī月yuè丁dīng丑chǒu，诏zhào兼jiān散sàn骑qí常cháng侍shì封fēng孝xiào琰yǎn使shǐ于yú陈chén。十shí二èr月yuè丙bǐng辰chén，车chē驾jià至zhì自zì晋jìn阳yáng。是shì岁suì，杀shā太tài原yuán王wáng绍shào德dé。 二èr年nián春chūn正zhēng月yuè乙yǐ亥hài，帝dì诏zhào临lín朝cháo堂táng策cè试shì秀xiù才cái。以yǐ太tài子zi少shǎo傅fù魏wèi收shōu为wèi兼jiān尚shàng书shū右yòu仆pū射shè。己jǐ卯mǎo，兼jiān右yòu仆pū射shè魏wèi收shōu以yǐ阿ā纵zòng除chú名míng。丁dīng丑chǒu，以yǐ武wǔ明míng皇huáng后hòu配pèi祭jì北běi郊jiāo。辛xīn卯mǎo，帝dì临lín都dōu亭tíng录lù见jiàn囚qiú，降jiàng在zài京jīng罪zuì人rén各gè有yǒu差chà。三sān月yuè乙yǐ丑chǒu，诏zhào司sī空kōng斛hú律lǜ光guāng督dū五wǔ营yíng军jūn士shì筑zhù戍shù于yú轵zhǐ关guān。壬rén申shēn，室shì韦wéi国guó遣qiǎn使shǐ朝cháo贡gòng。丙bǐng戌xū，以yǐ兼jiān尚shàng书shū右yòu仆pū射shè赵zhào彦yàn深shēn为wéi左zuǒ仆pū射shè。夏xià四sì月yuè，并bìng、汾fén、晋jìn、东dōng雍yōng、南nán汾fén五wǔ州zhōu虫chóng旱hàn伤shāng稼jià，遣qiǎn使shǐ赈zhèn恤xù。戊wù午wǔ，陈chén人rén来lái聘pìn。五wǔ月yuè壬rén午wǔ，诏zhào以yǐ城chéng南nán双shuāng堂táng闰rùn位wèi之zhī苑yuàn，乃nǎi造zào大dà总zǒng持chí寺sì。六liù月yuè乙yǐ巳sì，齐qí州zhōu言yán济jì、河hé水shuǐ口kǒu见jiàn八bā龙lóng升shēng天tiān。乙yǐ卯mǎo，诏zhào兼jiān散sàn骑qí常cháng侍shì崔cuī子zi武wǔ使shǐ于yú陈chén。庚gēng申shēn，司sī州zhōu牧mù、河hé南nán王wáng孝xiào瑜yú薨hōng。秋qiū八bā月yuè辛xīn丑chǒu，诏zhào以yǐ三sān台tái宫gōng为wèi大dà兴xīng圣shèng寺sì。冬dōng十shí二èr月yuè癸guǐ巳sì，陈chén人rén来lái聘pìn。己jǐ酉yǒu，周zhōu将jiāng杨yáng忠zhōng帅shuài突tū厥jué阿ā史shǐ那nà木mù汗hàn等děng二èr十shí余yú万wàn人rén自zì恒héng州zhōu分fēn为wéi三sān道dào，杀shā掠lüè吏lì人rén。是shì时shí，大dà雨yǔ雪xuě连lián月yuè，南nán北běi千qiān余yú里lǐ平píng地dì数shù尺chǐ，霜shuāng昼zhòu下xià，雨yǔ血xuè于yú太tài原yuán。戊wù午wǔ，帝dì至zhì晋jìn阳yáng。己jǐ未wèi，周zhōu军jūn逼bī并bīng州zhōu，又yòu遣qiǎn大dà将jiāng军jūn达dá奚xī武wǔ帅shuài众zhòng数shù万wàn至zhì东dōng雍yōng及jí晋jìn州zhōu，与yǔ突tū厥jué相xiāng应yìng。是shì岁suì，室shì韦wéi、库kù莫mò奚xī、靺mò羯jié、契qì丹dān并bìng遣qiǎn使shǐ朝cháo贡gòng。 三sān年nián春chūn正zhēng月yuè庚gēng申shēn朔shuò，周zhōu军jūn至zhì城chéng下xià而ér陈chén，战zhàn于yú城chéng西xī。周zhōu军jūn及jí突tū厥jué大dà败bài，人rén畜chù死sǐ者zhě相xiāng枕zhěn，数shù百bǎi里lǐ不bù绝jué。诏zhào平píng原yuán王wáng段duàn韶sháo追zhuī出chū塞sài而ér还hái。三sān月yuè辛xīn酉yǒu，以yǐ律lǜ令lìng班bān下xià，大dà赦shè。己jǐ巳sì，盗dào杀shā太tài师shī、彭péng城chéng王wáng浟yóu。庚gēng辰chén，以yǐ司sī空kōng斛hú律lǜ光guāng为wèi司sī徒tú，以yǐ侍shì中zhōng、武wǔ兴xīng王wáng普pǔ为wèi尚shàng书shū左zuǒ仆pū射shè。甲jiǎ申shēn，以yǐ尚shàng书shū令lìng、冯féng翊yì王wáng润rùn为wèi司sī空kōng。夏xià四sì月yuè辛xīn卯mǎo，诏zhào兼jiān散sàn骑qí常cháng侍shì皇huáng甫fǔ亮liàng使shǐ于yú陈chén。五wǔ月yuè甲jiǎ子zi，帝dì至zhì自zì晋jìn阳yáng。壬rén午wǔ，以yǐ尚shàng书shū令lìng、赵zhào郡jùn王wáng睿ruì为wèi录lù尚shàng书shū事shì，以yǐ前qián司sī徒tú娄lóu睿ruì为wèi太tài尉wèi。甲jiǎ申shēn，以yǐ太tài傅fù段duàn韶sháo为wèi太tài师shī。丁dīng亥hài，以yǐ太tài尉wèi、任rèn城chéng王wáng湝jiē为wèi大dà将jiāng军jūn。壬rén辰chén，行xíng幸xìng晋jìn阳yáng。六liù月yuè庚gēng子zi，大dà雨yǔ昼zhòu夜yè不bù息xī，至zhì甲jiǎ辰chén乃nǎi止zhǐ。是shì月yuè，晋jìn阳yáng讹é言yán有yǒu鬼guǐ兵bīng，百bǎi姓xìng竞jìng击jī铜tóng铁tiě以yǐ捍hàn之zhī。杀shā乐lè陵líng王wáng百bǎi年nián。归guī宇yǔ文wén媪ǎo于yú周zhōu。秋qiū九jiǔ月yuè乙yǐ丑chǒu，封fēng皇huáng子zi绰chuò为wèi南nán阳yáng王wáng，俨yǎn为wèi东dōng平píng王wáng。是shì月yuè，归guī阎yán媪ǎo于yú周zhōu。陈chén人rén来lái聘pìn。突tū厥jué寇kòu幽yōu州zhōu，入rù长cháng城chéng，虏lǔ掠lüè而ér还hái。闰rùn月yuè乙yǐ未wèi，诏zhào遣qiǎn十shí二èr使shǐ巡xún行xíng水shuǐ潦lǎo州zhōu，免miǎn其qí租zū调diào。乙yǐ巳sì，突tū厥jué寇kòu幽yōu州zhōu。周zhōu军jūn三sān道dào并bìng出chū，使shǐ其qí将jiàng尉wèi迟chí迥jiǒng寇kòu洛luò阳yáng，杨yáng檦biǎo入rù轵zhǐ关guān，权quán景jǐng宣xuān趣qù悬xuán瓠hù。冬dōng十shí一yī月yuè甲jiǎ午wǔ，迥jiǒng等děng围wéi洛luò阳yáng。戊wù戌xū，诏zhào兼jiān散sàn骑qí常cháng侍shì刘liú逖tì使shǐ于yú陈chén。甲jiǎ辰chén，太tài尉wèi娄lóu睿ruì大dà破pò周zhōu军jūn于yú轵zhǐ关guān，擒qín杨yáng檦biǎo。 十shí二èr月yuè乙yǐ卯mǎo，豫yù州zhōu刺cì史shǐ王wáng士shì良liáng以yǐ城chéng降jiàng周zhōu将jiāng权quán景jǐng宣xuān。丁dīng巳sì，帝dì自zì晋jìn阳yáng南nán讨tǎo。己jǐ未wèi，太tài宰zǎi、平píng阳yáng王wáng淹yān薨hōng。壬rén戌xū，太tài师shī段duàn韶sháo大dà破pò尉yù迟chí迥jiǒng等děng，解jiě洛luò阳yáng围wéi。丁dīng卯mǎo，帝dì至zhì洛luò阳yáng，免miǎn洛luò州zhōu经jīng周zhōu军jūn处chù一yī年nián租zū赋fù，赦shè州zhōu城chéng内nèi死sǐ罪zuì已yǐ下xià囚qiú。己jǐ巳sì，以yǐ太tài师shī段duàn韶sháo为wèi太tài宰zǎi，以yǐ司sī徒tú斛hú律lǜ光guāng为wèi太tài尉wèi，并bīng州zhōu刺cì史shǐ兰lán陵líng王wáng长zhǎng恭gōng为wèi尚shàng书shū令lìng。壬rén申shēn，帝dì至zhì武wǔ牢láo，经jīng滑huá台tái，次cì于yú黎lí阳yáng，所suǒ经jīng减jiǎn降jiàng罪zuì人rén。丙bǐng子zi，车chē驾jià至zhì自zì洛luò阳yáng。是shì岁suì，高gāo丽lí、靺mò羯jié、新xīn罗luó并bìng遣qiǎn使shǐ朝cháo贡gòng。山shān东dōng大dà水shuǐ，饥jī死sǐ者zhě不bù可kě胜shèng计jì，诏zhào发fā赈zhèn给gěi，事shì竟jìng不bù行xíng。 四sì年nián春chūn正zhēng月yuè癸guǐ卯mǎo，以yǐ大dà将jiāng军jūn、任rèn城chéng王wáng湝jiē为wèi大dà司sī马mǎ。辛xīn未wèi，幸xìng晋jìn阳yáng。二èr月yuè甲jiǎ寅yín，诏zhào以yǐ新xīn罗luó国guó王wáng金jīn真zhēn兴xīng为wèi使shǐ持chí节jié、东dōng夷yí校xiào尉wèi、乐lè浪làng郡jùn公gōng、新xīn罗luó王wáng。壬rén申shēn，以yǐ年nián谷gǔ不bù登dēng，禁jìn酤gū酒jiǔ。己jǐ卯mǎo，诏zhào减jiǎn百bǎi官guān食shí

禀bǐng各gè有yǒu差chà。三sān月yuè戊wù子zi，诏zhào给gěi西xī兖yǎn、梁liáng、沧cāng、赵zhào州zhōu，司sī州zhōu之zhī东dōng郡jùn、阳yáng平píng、清qīng河hé、武wǔ都dōu，冀jì州zhōu之zhī长cháng乐lè、渤bó海hǎi遭zāo水shuǐ潦lǎo之zhī处chù贫pín下xià户hù粟sù，各gè有yǒu差chà。家jiā别bié斗dòu升shēng而ér已yǐ，又yòu多duō不bù付fù。是shì月yuè，彗huì星xīng见jiàn；有yǒu物wù陨yǔn于yú殿diàn庭tíng，如rú赤chì漆qī鼓gǔ带dài小xiǎo铃líng；殿diàn上shàng石shí自zì起qǐ，两liǎng两liǎng相xiāng对duì。又yòu有yǒu神shén见jiàn于yú后hòu园yuán万wàn寿shòu堂táng前qián山shān穴xué中zhōng，其qí体tǐ壮zhuàng大dà，不bù辩biàn其qí面miàn，两liǎng齿chǐ绝jué白bái，长zhǎng出chū于yú唇chún，帝dì直zhí宿sù嫔pín御yù已yǐ下xià七qī百bǎi人rén咸xián见jiàn焉yān。帝dì又yòu梦mèng之zhī。夏xià四sì月yuè戊wù午wǔ，大dà将jiāng军jūn、东dōng安ān王wáng娄lóu睿ruì坐zuò事shì免miǎn。乙yǐ亥hài，陈chén人rén来lái聘pìn。太tài史shǐ奏zòu天tiān文wén有yǒu变biàn，其qí占zhàn当dāng有yǒu易yì王wáng。丙bǐng子zi，乃nǎi使shǐ太tài宰zǎi段duàn韶sháo兼jiān太tài尉wèi，持chí节jié奉fèng皇huáng帝dì玺xǐ绶shòu传chuán位wèi于yú皇huáng太tài子zi，大dà赦shè，改gǎi元yuán为wèi天tiān统tǒng元yuán年nián，百bǎi官guān进jìn级jí降jiàng罪zuì各gè有yǒu差chà。又yòu诏zhào皇huáng太tài子zi妃fēi斛hú律lǜ氏shì为wèi皇huáng后hòu。于yú是shì群qún公gōng上shàng尊zūn号hào为wèi太tài上shàng皇huáng帝dì，军jūn国guó大dà事shì咸xián以yǐ奏zòu闻wén。始shǐ将jiāng传chuán政zhèng，使shǐ内nèi参cān乘chéng子zi尚shàng乘chéng驿yì送sòng诏zhào书shū于yú邺yè。子zi尚shàng出chū晋jìn阳yáng城chéng，见jiàn人rén骑qí随suí后hòu，忽hū失shī之zhī，尚shàng未wèi至zhì邺yè而ér其qí言yán已yǐ布bù矣yǐ。 天tiān统tǒng四sì年nián十shí二èr月yuè辛xīn未wèi，太tài上shàng皇huáng帝dì崩bēng于yú邺yè宫gōng乾qián寿shòu堂táng，时shí年nián三sān十shí二èr，谥shì曰yuē武wǔ成chéng皇huáng帝dì，庙miào号hào世shì祖zǔ。五wǔ年nián二èr月yuè甲jiǎ申shēn，葬zàng于yú永yǒng平píng陵líng。